شبکه حقوق بشر کردستان از بازداشت صادق سامرهیی، معلم و فیلمساز کرد، در کرمانشاه خبر داد. طبق این گزارش، نیروهای سرکوبگر ضمن تفتیش منزل این فعال فرهنگی و صنفی، تعدادی از وسایل شخصی او را نیز ضبط کردند.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایران اینترنشنال، قرار است پرونده ۱۴معترض بازداشتی در رابطه با مرگ روحالله عجمیان، بسیجی کشتهشده در کرج، با همان قاضی که احکام اولیه از جمله حکم اعدام برای پنج متهم را صادر کرده بود، برگزار شود.
این اطلاعات حاکی است که دادگاه مجدد ۱۴نفر از ۱۶متهم پرونده مرگ عجمیان روز ۱۵ اسفند در شعبه یک دادگاه انقلاب کرج و به ریاست قاضی موسی آصفالحسینی برگزار میشود.
پیشتر دیوان عالی کشور حکم این معترضان را به دلیل «وجود نقص در رسیدگی» نقض کرد و پرونده را به منظور «رسیدگی مجدد و تکمیل تحقیقات و صدور رای مجدد» به همان شعبه دادگاه فرستاد.
این معترضان به اتهام نقش داشتن در کشته شدن روحالله عجمیان، بسیجی کشتهشده در کمالشهر کرج در جریان اعتراضات در مراسم چهلم حدیث نجفی بازداشت شدند.
پیشتر محمدمهدی کرمی و محمد حسینی، دو معترض بازداشتی دیگر این پرونده حکم اعدام گرفتند و پس از تایید این حکم در دیوان عالی کشور در ۱۷ دی ماه اعدام شدند.
علاوه بر کرمی و حسینی، در این پرونده رضا آریا، حمید قرهحسنلو و حسین محمدی نیز حکم بدوی اعدام دریافت کردند.
مسعود ستایشی، سخنگوی قوه قضاییه جمهوری اسلامی اواسط آذر گفت که اتهام کسانی که حکم اعدام دریافت کردند «اقدامات موثر و اصلی [در مرگ مقتول] از قبیل جرح با چاقو و ضرب و جرح با سنگ و مشت و لگد و کشیدن بدن برهنه روی آسفالت خیابان» بوده است.
او افزود که ۱۱ متهم دیگر از جمله سه متهم کمتر از ۱۸ سال، به حبسهای طولانی مدت و تبعید (نفی بلد) محکوم شدند.
صدور اعدام برای حمید قرهحسنلو، پزشک متخصص، در این پرونده با واکنش گسترده بینالمللی مواجه شد.
همچنین اعدام کرمی و حسینی نیز موجی از خشم و اعتراض عمومی را برانگیخت.
قبل از این اعدامها، جاوید رحمان، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران هشدار داده بود که مقامهای جمهوری اسلامی «کارزار» صدور حکم اعدام برای معترضان به راه انداختهاند.
وکلای دادگستری و فعالان حقوق بشر معتقدند که انتساب اتهام محاربه به متهمان این پرونده ناعادلانه است.
افشای یک فایل صوتی از جلسهای به ریاست غلامعلی حداد عادل هم نشان داده که علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، به دنبال اعدام متهمان به بهانه «قصاص» به جای محاربه است.
ایرانیان و کنشگران در شهرهای مختلف جهان در شنبه اعتراضی دیگری با برگزاری تجمع و تظاهرات با خیزش انقلابی مردم ایران ابراز همبستگی کرده و خواستار توجه جهانی به سرکوب مردم ایران، از جمله حملههای شیمیایی به مدارس دخترانه شدند.
طبق ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال، ایرانیان و کنشگران شهر ونکوور کانادا با برگزاری تظاهراتی خواستار توجه جهانی به حملههای شیمیایی به مدارس دخترانه ایران و سرکوب خیزش انقلابی مردم شدند. در این تظاهرات گروهی از نمایندگان احزاب محافظهکار و حزب دموکراتیک جدید کانادا نیز حضور داشتند.
در شهرهای تورنتو و مونترال کانادا نیز ایرانیان و کنشگران در تجمعاتی خواستار توجه جهانی به «ترور شیمیایی دختران دانشآموز» در ایران شدند.
در آمریکا، ایرانیان مقیم شهر سن دیگهگو در ایالت کالیفرنیا، با برگزاری تظاهراتی با زنان ایران اعلام همبستگی کرده و با حمل پلاکاردها و سر دادن شعار خواستار پایان شکنجه و سرکوب در ایران شدند. تظاهراتکنندگان عکس پیروز، یوزپلنگ تلف شده ایرانی، را نیز به نمایش گذاشتند.
همچنین دیگر ویدیوهای رسیده نشان میدهد روز شنبه ۱۳ اسفندماه ایرانیان ساکن شهرهای سیدنی استرالیا، برن سوییس، مونیخ و هامبورگ آلمان و کپنهاگ دانمارک، با برگزاری تجمع، به حملات شیمیایی در مدارس اعتراض کرده و علیه جمهوری اسلامی شعار دادند.
با گسترش ابعاد حملههای شیمیایی به مدارس دخترانه، فراخوانها برای تجمعات اعتراضی در روز سهشنبه ادامه دارد و شخصیتها و فعالان سیاسی جمهوری اسلامی را مسئول اصلی این حملهها خواندند.
در ادامه فراخوانهای اعتراضی برای سهشنبه، کانون صنفی فرهنگیان گیلان نیز در فراخوانی از همه معلمان خواست روز سه شنبه، ۱۶ اسفند ساعت ۱۰ صبح مقابل اداره کل آموزش و پرورش این استان تجمع کنند.
در حالی که مسئولان جمهوری اسلامی نسبت به علت این حملهها ابراز بیاطلاعی میکنند، محمدرضا هاشمیان، فوقتخصص بخش مراقبتهای ویژه بیمارستان «مسیح دانشوری» تهران، در گفتوگو با روزنامه هممیهن گفت دسترسی به گازهایی که برای مسمومسازی دانشآموزان استفاده شده، برای افراد عادی امکانپذیر نیست.
او افزود: «ما در شروع ماجرا هستیم و باید بدانیم چه اتفاقی افتاده است.»
این در حالی است که ایراناینترنشنال در گزارشی جدید از شباهت الگوی این مسمومسازیها به حملات شیمیایی اسلامگرایان تندرو چچن و طالبان علیه دانشآموزان مدارس در گذشته خبر داده است.
در همین حال، ۴۲۰ فعال سیاسی و مدنی ایران در بیانیهای مسمومسازی دانشآموزان در مدارس کشور را «تبهکاری» خواندند و نوشتند این مساله موجب ایجاد «نگرانی ملی» شده است.
شیرین عبادی، از چهرههای شاخص مخالف جمهوری اسلامی و برنده جایزه صلح نوبل، در واکنش به مسمومسازی دانشآموزان دختر در اینستاگرام نوشت: «اگر سر سوزنی تردید در نقش حاکمیت در مسمومیت سریالی دانشآموزان وجود داشت، امروز از بین رفته است.»
شهبانو فرح پهلوی نیز در پیامی نوشت: «رژیم ولایت فقیه گوشههای تازهای از سرشت ناپاک خود را به جهانیان نشان میدهد، چهرهای که چهلوچهار سال پیش شاهنشاه فقید با بینش کامل آن را وحشت بزرگ توصیف کرد.»
شهبانو فرح پهلوی افزود: «من از روحانیون پاکدل خارج از مدار ولایت فقیه، از نظامیان و سپاهیان و همه مقامات دولتی که دلهایشان با ایران است میخواهم که چنین ستمی را برنتابند و یار هممیهنان خود باشند.»
حامد اسماعیلیون نیز در یک رشته توییت نوشت: «تا آخرین نفس میگوییم زن، زندگی، آزادی. حملههای شیمیایی علیه دانشآموزان ایران ادامه دارد، اما جامعه جهانی و دولتهای دموکراتیک همچنان ساکت هستند.»
او پرسید: «جامعه جهانی بالاخره چه زمانی میخواهد در کنار مردم ایران بایستد و سفیران جمهوری اسلامی را اخراج کند؟ جهان چه زمانی میخواهد به دفاع از آزادی و عدالت برخاسته و سپاه را در فهرست تروریسم قرار دهد؟»
مسیح علینژاد نیز در گفتوگو با ایبیسی نیوز گفت: «چند نفر از رهبران جهان قصد دارند حملههای شیمیایی به مدارس دخترانه در ایران را محکوم کنند؟ این یک اقدام تروریستی است. مدارسی که باید برای یادگیری کودکان امنیت داشته باشند، به جایی برای حملههای تروریستی تبدیل شدهاند.»
مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم نیز در بیانیهای درباره مسمومیت دانشآموزان گفت: «برخی شواهد این برداشت را تقویت میکنند که جریانی افراطی با رعبآفرینی و ایجاد هراس در پی جلوگیری از تحصیل دختران و منصرف ساختن آنان از این کار باشد.»
از سوی دیگر، فعالان سرشناس سیاسی، در گفتوگو با ایراناینترنشنال جمهوری اسلامی را مسئول مستقیم این حملههای شیمیایی دانستند.
مهدیه گلرو، فعال سیاسی، به ایراناینترنشنال گفت: «مسئول این اتفاق صددرصد جمهوری اسلامی است. به هیچ وجه نباید به هیچ سناریوی دیگری توجه کرد، همانطور که در قتل مهسا امینی، اسیدپاشیهای اصفهان و زنکشیها، جمهوری اسلامی مستقیما مقصر بود.»
حسین قاضیان، جامعهشناس، نیز در مصاحبه با ایراناینترنشنال گفت: ردپای حکومت در این حملهها و عدم اراده جمهوری اسلامی برای جلوگیری از این روند، در جامعه تولید خشم کرده است.
قاضیان افزود: اعتماد اجتماعی تحت حاکمیت جمهوری اسلامی آسیب دیده و مسمومسازی دانشآموزان این فضای بیاعتمادی را تشدید میکند. در فضایی که اعتماد به نهادها از بین رفته، مردم مطمئن نیستند که وزارت آموزش و پرورش و بهداشت نیز کار خود را در ارتباط با این مسمومیتها درست انجام دهند.
قاسم شعلهسعدی، حقوقدان و فعال سیاسی، نیز به ایراناینترنشنال گفت: اتهامها متوجه حاکمیت است و جمهوری اسلامی تلاش میکند با فرافکنی توجه مردم را از انقلاب «زن، زندگی، آزادی»، به یک مشکل جدید معطوف کند.
با این حال مقامات جمهوری اسلامی همچنان به کوچکسازی ابعاد این حملهها و مقصر شناختن «دشمن خارجی» تاکید دارند.
احمد وحیدی، وزیر کشور در بیانیهای اعلام کرد که پس از مسمومیتهای دانشآموزان در قم در ابتدای آذرماه تاکنون،، در «۵۲ مدرسه» مسمومیت دانشآموزان گزارش شده است.
این در حالی است که تنها در روز شنبه دهها مدرسه هدف حملههای شیمیایی جدیدی بودند. بر اساس ویدیوهایی که به ایراناینترنشنال رسیده، این شبکه حمله شیمیایی به دستکم ٣٧ مدرسه در روز شنبه را مورد تایید قرار داده و فهرست آنها را منتشر کرده است.
در همین حال، حساب توییتری «۱۵۰۰ تصویر» نوشت که بر اساس پیامها و ویدیوهایی که دریافت کرده، روز شنبه دانشآموزان ۱۱۶ مدرسه در ایران دچار مسمومیت شدهاند. ۱۵۰۰ تصویر توانسته از این تعداد ۷۰ مورد مسمومیت در مدارس را تایید کرده و فهرستی از اسامی ۶۷ مدرسه را منتشر کند.
با این حال، مصطفی رستمی، رییس نهاد نمایندگی خامنهای در دانشگاهها درباره مسمومسازی دانشجویان و دانشآموزان دختر گفت: «هیچ آدم عاقلی تصور نمیکند این جریان کار نظام باشد.»
او افزود: «اتهام نظام به مانعافکنی برای تحصیل دختران، خندهدار است.»
مهرداد ویسکرمی، عضو کمیسیون آموزش مجلس، نیز درباره مسمومیت دانشآموزان گفت: نوعی انتقام گرفتن از جوانان و بهخصوص نوجوانان است که در «راهپیمایی با شکوه ۲۲ بهمن» حضور گسترده داشتند.
جلیل رحیمی جهانآبادی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس نیز در توییتر نوشت هدف عاملان اصلی مسمومسازی دختران دانشآموز «اتهامزنی به نظام و تحریک به اعتراض و اغتشاش و تعطیلی و تجمع» است.
حملههای شیمیایی به مدارس دخترانه در ایران در حالی رخ میدهد که در گذشته نیز اسلامگرایان تندرو چچن و طالبان، با روشهای مشابهی علیه دانشآموزان مدارس حملههای شیمیایی انجام دادهاند.
مجتبا پورمحسن، گزارشگر ایراناینترنشنال، در گزارشی به کشتار دانشآموزان مدرسهای در جمهوری خودمختار اوستیای شمالی در روسیه در اول سپتامبر سال ۲۰۰۴ اشاره کرد که در آن گروهی از اسلامگرایان تندرو با حمله به یک مدرسه ابتدایی، ۷۷۷ دانشآموز را گروگان گرفتند که در جریان این گروگانگیری بیش از ۱۶۰ کودک کشته شدند.
یک سال بعد زنجیرهای از مسمومیتهای سریالی در مدارس منطقهای در شمال شرقی چچن اتفاق افتاد و دانشآموزان با علائم بیهوشی و کما، تشنج، ضعف، فراموشی، خفگی و بیحسی اندامها راهی بیمارستان میشدند.
پس از آنکه دولت فدرال روسیه کمیسیونی را برای بررسی این موضوع تشکیل داد، یک متخصص نظامی در تحقیق خود اعلام کرد که عامل مسمومیتها یک ماده سمی جامد یا مایع بوده که بر مجاری تنفسی تاثیر میگذارد.
این در حالی است که از سال ۱۹۹۴ و آغاز جنگ دوم چچن، ساکنان این منطقه میدانستند که نیروهای فدرال روسیه طی ۱۲ سال در آنجا مشغول آزمایش سلاحهای تازه بودند. اندکی بعد کمیسیون دولت فدرال با تغییر موضع، رسانهها را متهم کرد و مادران قربانیان را مزدور خواند.
این کمیسیون اعلام کرد دلیل بدحالی دانشآموزان ابتلا به «خودعفونت روانی» و «روانپریشی جمعی» است.
آنا پولیتکوفسکایا، روزنامهنگار منتقد ولادیمیر پوتین، که درباره مسمومیت دانشآموزان چچنی تحقیق میکرد، سال ۲۰۰۷ همزمان با روز تولد پوتین به قتل رسید.
در افغانستان نیز در ۱۶ شهریور سال ۱۳۹۵، دانشآموزان یک مدرسه دخترانه در هرات با گازی سمی مسموم شدند که طالبان بلافاصله مسئولیت این حمله تروریستی بیولوژیک را به عهده گرفت.
طالبان پس از انجام این حمله شیمیایی اعلام کرد که اسلام مخالف درس خواندن دختران است.
پیشتر نیز بشار اسد و صدام حسین از سلاح شیمیایی علیه مردم خود استفاده کرده بودند. علی حسن المجید التکریتی، پسرعمومی صدام، که فرماندهی این حملههای شیمایی را به عهده داشت، بعدها به «علی شیمیایی» معروف شد.
در حالیکه حملههای شیمایی به مدارس ایران هفتههاست که ادامه دارد، تنها واکنش جمهوری اسلامی گسیل نیروهای سرکوب به مقابل مدرسههای دخترانه برای سرکوب خانوادههای آنان بوده است.
بسیاری از شهروندان با اشاره به نقش پررنگ دختران دانشآموز در خیزش انقلابی ایرانیان علیه جمهوری اسلامی، مسمومیتهای سریالی دانشآموزان را انتقام علی خامنهای از این نسل دانستهاند.
کاربران شبکههای اجتماعی به یکی از اظهارات علی خامنهای در جریان خیزش انقلابی مردم اشاره کردهاند که خامنهای با اشاره به نوجوانانی که در اثر «هیجانزدگی» به خیابانها آمدهاند گفته بود: «میتوان با یک تنبیه، مشکل اینها را حل کرد.»
٩٠٠ عضو کتابخانه ملی در نامهای به تعلیق اعضای این کتابخانه به دلیل «بدحجابی» اعتراض کرده و خواستار آن شدند که «تعلیق اعضا هرچه سریعتر و بدون قید و شرط رفع» و «روند محرومسازی افراد از حقوق بدیهیشان پایان یابد».
امضاکنندگان این نامه همچنین خواهان «توقف اقدامات نافی حقوق شهروندی در کتابخانه ملی کشور» شدند.
در این نامه آمده است: «کتابخانه ملی همانطور که از نامش پیداست نهادی عمومی است و دولت موظف به ارائه خدمات عمومی به همه شهروندان است».
در ادامه، امضاکنندگان نامه، محروم کردن افراد از خدمات عمومی و دولتی را «نقض آشکار حقوق شهروندی» دانستند.
در بخش دیگری از این نامه اعضای کتابخانه ملی آمده است: «پوشش اعضا در فضای کتابخانه توفیری با پوشش شهروندان در فضای شهری ندارد و در نتیجه عرف جامعه در این مکان رعایت میشود».
امضاکنندگان در انتها نامه اعتراضی خود را با سه خواسته مشخص به پایان رساندند:
۱.هرچه سریعتر تعلیق اعضا بدون قید و شرط رفع شود.
۲. روند محرومسازی افراد از حقوق بدیهیشان پایان یابد.
۳. در محیط کتابخانه ملی کشورمان شاهد اقدامات نافیِ حقوق شهروندی نباشیم.
اواخر بهمن ماه عضویت دستکم ۱۲ عضو زن کتابخانه ملی به دلیل «بیاعتنایی به تذکرات» درباره پوشش آنها به حالت تعلیق درآمد و رفع تعلیق عضویت آنها تنها به تعهد رعایت حجاب منوط شد.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران با استناد به «بند هفت ماده ۱۰ شیوهنامه عضویت»، اعلام کرد «رعایت کامل پوشش اسلامی و حفظ شئونات دینی، فرهنگی و اجتماعی» در محیط کتابخانه «الزامی» است.
خبرآنلاین اما به نقل از سخنگوی پیشین قوه قضاییه در این زمینه نوشت: «محروم کردن افراد از خدمات توجیه قانونی ندارد. بالاخره دولت موظف است به شهروندان خودش یکسری خدمات ارائه دهد».
در هفتههای اخیر گزارشهای متعددی از فشار حکومت بر زنان به دلیل رعایت نکردن حجاب اجباری منتشر شده و برخی اصناف نیز در این رابطه پلمب شدهاند.