کانون کارگردانان و هیات مدیره خانه سینما با انتشار بیانیههایی جداگانه درباره اظهارات توهینآمیز ابوالقاسم طالبی در برنامه «هفت»، خواهان عذرخواهی صداوسیما و تعطیلی «این مضحکه» شدند. پیمان جبلی، رییس صداوسیما اما مدعی شد این صحبتها «واکنشی طبیعی» نسبت به اعتراضات هنرمندان است.
پیمان جبلی، رییس سازمان صداوسیما درباره اظهارات طالبی و بیانیه اعتراضی اصناف نسبت به آن گفت: «در ماههای اخیر شاهد موضعگیریهای غلطی از سمت برخی چهرهها و هنرمندان بودیم که تصورات و تحلیلها و روایتهای غلط آنها باعث شد اینها به عرصهای وارد شوند و سخنانی بیان کردند که احساسات بخش عمدهای از جامعه را جریحهدار کرد.»
جبلی اضافه کرد: «در فضایی که به مقدسترین مقدسات ما در طول ماههای گذشته توهین شده و فتنهای که پشت سر گذاشتهایم، طبیعی است که واکنشها و عکسالعملهایی صورت بگیرد که البته بعضی از این نظرات با ادبیات بهتری میتوانست بیان شود. شاید با ادبیات مناسبی بیان نشد اما واکنشی به آن رفتارها و اظهارنظرهایی است که در طول این چند ماه بیان شده بود.»
ابوالقاسم طالبی، کارگردان فیلم «قلادههای طلا»، در برنامه زنده هفت و در گفتوگو با بهروز افخمی، سینماگر حکومتی، درباره زنان سینماگری که از اعتراضات سراسری ایران حمایت کردهاند، گفت: «بعضی از زنان سلبریتی، یائسه شدنشان را هم تقصیر جمهوری اسلامی میدانند و تا سنشان از ۵۰ سال میرود بالا، روسریشان را بر میداند و فحش به جمهوری اسلامی میدهند.»
بهروز افخمی نیز در واکنش به صحبتهای طالبی، نه تنها با او مخالفت نکرد بلکه با خنده و تمسخر، با این اظهارات همراه شد.
کانون کارگردانان سینمای ایران با انتشار بیانیهای هم به صحبتهای طالبی واکنش نشان داد و هم به «سکوت و خندیدن» بهروز افخمی.
در بیانیه کانون کارگردانان آمده است: «پخش سخنان مشمئز کننده احدی از شاغلین در سینمای ایران، آقای ابوالقاسم طالبی، در صداوسیمایی که قرار بود دانشگاه باشد باعث تاسف و حیرت شد؛ اگرچه سبب تعجب نبود چرا که پیش از این نیز چنین سخنان نابههنجار و نابخردانهای را در صداوسیمای از دست رفته دیده و شنیده بودیم.»
کانون کارگردانان سینما در ادامه آنچه «ناهنجارتر و نابخردانهتر» از بهکارگیری این الفاظ از سوی مهمان برنامه بود را «سکوت همراه با خنده مجری برنامه، آقای بهروز افخمی» دانست.
این تشکل صنفی همچنین پخش «جملات سخیف و به دور از ادب و اخلاق» طالبی را در برنامه هفت «به شدت» محکوم کرد و گفت «استوار در کنار آنان با هر عقیده و تفکری» ایستاده است.
کانون کارگردانان خواهان عذرخواهی «شایسته و مقتضی» صداوسیما بابت «توهین و هتک حرمت از بانوان سینمای ایران» شد و نوشت: «باید به جهت جلوگیری از تکرار اینگونه موارد که در برنامه ضد سینمایی "هفت" مسبوق به سابقه بوده و از زبان مهمانها و گاه مجریان این برنامه درباره اهالی سینما اظهار شده و میشود، نسبت به تعطیلی این مضحکه تصمیم عاجل اتخاذ شود.»
این اولین بار نیست که صحبتهای مجریان یا مهمانان برنامه سینمایی هفت جنجالآفرین و بیانیههایی علیه این برنامه منتشر میشود.
مسعود فراستی نیز حدود ۱۱سال قبل روی آنتن زنده این برنامه فیلم «جرم» مسعود کیمیایی را «استمنا» (خودارضایی) توصیف کرد.
سال گذشته نیز گروهی از هنرمندان هنرهای تجسمی، در اعتراض به سخنان فراستی و دو کارشناس دیگر برنامه سینمایی هفت درباره حراج تهران، در نامهای به رییس صداوسیما، آنچه را که روی آنتن تلویزیون رفت، اهانت به ساحت هنر و هنرمندان کشور دانستند.
تازهترین جنجال این برنامه اما واکنشهای گستردهتری را در پی داشته است.
علاوه بر کانون کارگردانان، هیات مدیره خانه سینما هم در حمایت از سینماگران زن، از صداوسیما خواست تا عذرخواهی کند.
در بیانیهای که هیات مدیره خانه سینما منتشر کرده، آمده است: «اظهارنظر بیشرمانه و خارج از عرف و اخلاق عمومی در یک برنامه تلویزیونی نسبت به زنان فرهیخته سینمای ایران، در کنار تهدید یکی از مدیران سازمان سینمایی به محرومیت از فعالیت سینماگرانی که در جشنواره فیلم فجر شرکت نکردهاند، رویهایست که پاسخ انتقاد را در توهین و تهدید جستوجو میکند.»
این بیانیه با اشاره به گستردهتر شدن ابعاد بحران سینمای ایران، خواستار عذرخواهی صداوسیما از زنان سینماگر به دلیل انتشار این برنامه شد و تاکید کرد: «سازمان سینمایی نیز به جای تهدید سینماگران به راهحلهای واقعی برای عبور از رکود سینمای ایران بیندیشد.»
اشاره این بیانیه به یادداشت روحالله سهرابی، مدیرکل نظارت بر عرضه و نمایش سازمان سینمایی است که روز ۱۶ بهمن تحریمکنندگان چهل و یکمین دوره جشنواره فیلم فجر را تهدید کرد و گفت این هنرمندان «مادامی که جمهوری اسلامی برقرار است» نه باید فیلمی بسازند یا بازی کنند و نه در جشنوارهای شرکت داشته باشند.
محمدمهدی عسگرپور، رییس هیات مدیره خانه سینما نیز به شبکه شرق گفت نهادهای بالادستی معتقدند بازیگران تاکنون سر سفره نظام فربه شدند و حالا فکر میکنند قرار است انقلاب شود و میخواهند از الان بار بعدی خود را ببندند.
او افزود: «به نظرم این تحلیلها خیلی آبکی است.»
مریم بوبانی، بازیگر سینما و تلویزیون نیز خطاب به ابوالقاسم طالبی نوشت:
«یائسگی یک اتفاق فیزیولوژیک است؛ نه نقص و عیب. نقص، بوی تعفن مغزهای پوسیده و پر بلاهت شماست.»
پانتهآ بهرام، بازیگر سینما و تئاتر هم از جمله هنرمندانی بود که به سخنان ابوالقاسم طالبی واکنش نشان داد و با انتشار ویدیویی بدون حجاب اجباری از خود، خطاب به این سینماگر حامی حکومت گفت «مادران و همسران شما هم یائسه میشوند و این «امر فیزیولوژیک نمیتواند جنبه تحقیر داشته باشد».
برنامه سینمایی «هفت» در شرایطی در روزهای برگزاری چهلویکمین جشنواره فیلم فجر هر شب پخش میشود که بسیاری از سینماگران سرشناس این رویداد حکومتی را تحریم کردهاند.
جهان به خیزش انقلابی ایرانیان با حیرت مینگرد اما اگر «خوب» نگاه میکرد، باید از پیش هم به قدرت پنهان زنان ایران گوشهچشمی میداشت. تمام این سالها زنان آرام و راهبردی، تار و پود رشته جمهوری اسلامی، یعنی حجاب را پنبه کردهاند.
خیزش انقلابی در ایران، جنبش مدنی خودجوش افرادی است که جانشان به لبشان رسیده و در حالی که نمیتوانند حتی حداقلهای زندگی را برای خود مهیا کنند، باید از رژیم خودکامه مذهبی هم (که با وعده و وعید نگهداری از مردم خودش بر سر کار آمد) هم اطاعت کند و چه چیزی خطرناکتر از انبوه مردمی است که چیزی برای از دست دادن نداشته باشند؟ انقلاب فرانسه خود گواه چنین ادعایی است.
جمهوری اسلامی ۴۳ سال است با سیاست وحشتآفرینی به قدرت چسبیده است و زنان بیش از همه بهای چنین چنگزدنی را پرداختهاند.
در این بازی قدرت، رژیم گاهی هم مردم را به صورت غیررسمی کمی آزاد میگذارد تا دوباره با ضرب شست ناگهانی و بدون اعلام، با سختگیری غافلگیرشان کند. البته از این شلکن و سفتکن حکومت آشکارا حرفی زده نمیشود. اما داستان ژینا (مهسا) [امینی] بود که کارد را به استخوان رساند. مانند خیلی زنها، چند تار موی مهسا از روسریاش، بیرون ریخته بود. به هر حال قوانین فیزیک تا ابد از قوانین حجاب اجباری جمهوری اسلامی تبعیت نمیکنند و روسری گاهی از سر لیز میخورد.
در تمام ۴۳ سال اخیر، از دست جمهوری اسلامی در رفت که با این اقدامات حکومت فقط زنها را جسورتر میکند؛ چون زنها در ایران قبل از مرگ مهسا امینی هم روسری را کم و بیش دور انداخته بودند.
همین اقدامات بود که خیزش انقلابی را رقم زد و افرادی از جمله نازنین بنیادی، بازیگر و فعال حقوق بشر، آن را «نخستین انقلاب به رهبری زنان» میدانند.
بنا بر تحلیل نازنین بنیادی، جمهوری اسلامی دو راه پیش رو دارد: یکی این که به سرکوب وحشیانه مردم ایران ادامه دهد که این راه تنها خشم و کینه علیه رژیم را بیشتر میکند و برای جمهوری اسلامی نبردی است که در آن ناگزیر شکست خواهد خورد یا این که گشت ارشاد را منحل کند و به زنان اجازه دهد حجاب از سر بردارند که البته حجاب اجباری از ارکان یک حکومت اسلامی است و بدون آن، چنین حکومتی از اساس پاشیده است.
بنیادی باور دارد جمهوری اسلامی به هر حال بازنده است و هر راهی برود، آنقدری بقا نخواهد یافت.
جمهوری اسلامی همواره کوشیده که خیزش انقلابی در ایران را وابسته به غرب و آن را جنبشی سیاسی به جهان بشناساند، اما آنچه در ایران روی میدهد جنبشی برای احقاق حقوق مدنی است. زنان ایران از بنیادیترین حقوق بشر محروماند.
جنایات جمهوری اسلامی توجه جهان را هم به خود جلب کرده و باعث اخراج این کشور از کمیسیون مقام زن سازمان ملل متحد شده است.
طبق قوانین جمهوری اسلامی، بسیاری از تصمیمات مهم زندگی زنان وابسته به اجازه مردان است و شعار انقلاب «زن، زندگی، آزادی» درباره سیاست نیست بلکه درخواست برابری است.
در اوایل اعتراضات برآورد مقامهای اطلاعاتی ایالات متحده این بود که جنبش مردم ایران این بار هم همچون جنبشهای گذشته شکست خواهد خورد اما ایرانیان باور دارند که این بار فرق میکند.
و اگرچه منابعی در داخل رژیم در ابتدای اعتراضات فکر میکردند راه برونرفتی از بحران فعلی وجود خواهد داشت اما با هر چه به خاک و خون کشیده شدن بیشتر اعتراضات، امید برای هر اصلاح هم رنگ باخت.
در کشوری که در زبانی که مردم به آن تکلم میکنند، زن بر مرد تقدم دارد و این در ترکیباتی مثل «زن و شوهر»، «زن و مرد» و «خواهر و برادر» در زبان فارسی هویداست، زنان در نهایت خواستار احقاق حقشان شدهاند.
مردم ایران دیگر خریدار حرفهای رژیم که اگر جمهوری اسلامی نبود ایران دست داعش میافتاد هم نیستند.
به هر حال در ایران آنچه که نباید، برای جمهوری اسلامی اتفاق افتاده و آب رفته دیگر به جوی بازنمیگردد.