ایراناینترنشنال
«بازماندگان آبان» عنوانی است که برخی از بازداشتشدگان آبان ۹۸ خود را با آن میشناسند و آن قیام تمامعیار علیه حکومت، هویت سیاسیشان را ساخته است. آنها زخم شکنجه و ضربات باتوم را بر پیکر خود دیدهاند، ولی قدمی عقب ننشستهاند.
حالا دستکم سه نفر از آن معترضان دوباره در خیزش ۱۴۰۱ علیه جمهوری بازداشت شدند؛ مجید قرهباغی، میلاد ارسنجانی و رضا رمضانزاده.
مجید قرهباغی؛ مردی که راوی آبان ۹۸ شد
مجید قرهباغی معترضی که احتمالا ۱۴ بهمن تولد ۴۳ سالگیاش را در زندان میگذراند را ماموران لباس شخصی روز اول آذر در ویلای شخصیاش در رویان مازندران با ضرب و شتم بازداشت کردند.
مجید هنگام بازداشت با سگش آماندا که تازه یک ساله شده بود در ویلا بود. ماموران حتی به سگ مجید که بعد از آزادی همدم او شده بود، رحم نکردند و حیوان را به ضرب گلوله کشتند.
منابعی به برنامه «تیتر اول» ایران اینترنشنال گفتند قرهباغی در بازداشت سپاه است و در ساری نگهداری میشود. به گفته آنها، بعد از بیش ۷۰ روز هنوز از عناوین اتهامی او خبری در دست نیست و خانوادهاش نتوانستهاند با فرزندشان ملاقات حضوری داشته باشند.
اطلاعات رسیده همچنین حاکی این است که مجید چند بار به شکل تلفنی و تنها چند دقیقه توانسته با پدر نابینا و برادرش که بعد از کشته شدن مادر و دو برادر دیگرش در یک تصادف رانندگی، تنها قوم و خویش نزدیک او هستند، صحبت کند. او هنوز اجازه داشتن وکیل ندارد و زمان دادگاهش هم اعلام نشده است.
اما مجید با زندان غریبه نیست. او اواخر آبان ۹۸ جزو معترضان بازداشتی بود و به اتهاماتی از جمله «اجتماع و تبانی به قصد ارتکاب جرم علیه امنیت کشور» بازداشت و به پنج سال زندان محکوم شد.
مجید در سال ۱۳۹۰ به امید ساختن زندگی بهتر به سوییس مهاجرت کرده بود ولی در اسفند سال ۹۱ و در پی مرگ مادر و دو برادرش به ایران بازگشت و یک مغازه فستفود باز کرد که زندان، شغلاش را هم از او گرفت.
او بعد حدود دو سال زندان با «عفو» آزاد شد، اما به گفته یک منبع آگاه با «روحیهای بسیار بد، به دلیل آزار و اذیتی که در زندان فشافویه دیده بود» دوران پس از حبس را آغاز کرد.
او بعد از آزادی از زندان سکوت نکرد و با انتشار ویدیو و بیان نظراتش در اتاقهای کلابهاوس، درباره آنچه در زندان بر بازداشتیهای آبان رفته بود، افشاگری کرد.
این زندانی سیاسی در یک ویدیوی بعد از آزادی از کسانی گفت که طی اعتراضات آبان شکمشان تیر خورده و روی برانکارد بودند اما به همان وضع به زندان منتقل شده و کسی به وضعشان رسیدگی نمیکرد.
او همچنین شکنجههای بازداشتیهای آبان در زندان از جمله کتک زدن با باتوم، کشیدن ناخن پا و شکستن سر و دندان و دست پای معترضان را افشا کرده بود.
قرهباغی در ویدیویی گفته بود: «بیشتر از انفرادی و شکنجه چیزی نیست، همه رو ما دیدیم و قویتر شدیم و دیگه چیزی برای از دست دادن نداریم. تنها آرزومون سرنگونی نظامه و براش میجنگیم.»
منابع آگاه به ایران اینترنشنال گفتند ماموران هنگام بازداشت مجید، لپتاپ، موبایل، مقداری از مدارکش و همچنین پرونده او و برخی از دوستاش که طی آبان ۹۸ بازداشت و باهم در زندان بودند را ضبط کرده و بردهاند.
میلاد ارسنجانی؛ معترضی که خیابان را رها نکرد
میلاد ارسنجانی مثل خیلی از بازداشتیهای ۹۸ جوانی کارگر است که در خیابان حقش یعنی آزادی را طلب کرد. میلاد ۲۹ شهریور در پی کشته شدن مهسا امینی در اعتراضات میدان ولیعصر تهران بازداشت و به اوین منتقل شد.
دادگاه میلاد ارسنجانی ۳۴ ساله روز ۱۰بهمن «به اتهام اجتماع و تبانی و اخلال در نظم عمومی» برگزار شد. یک روز پیش از آن او بابت یک پرونده دیگر و به دلیل پیام صوتی که سال ۱۴۰۰ در حمایت از اعتراضات در خوزستان داده بود، در دادگاه حاضر شد.
میلاد در این پیام گفته بود از مردم ستمدیده اهواز عذرخواهی میکند و اندوهگین است که نمیتواند شانه به شانهیتان بایستد چرا که خود در بند است.
منابعی آگاه به ایران اینترنشنال گفتند رفتار قاضی در دادگاه روز دوشنبه با ارسنجانی به شدت تند بوده، «مدام بر سر او فریاد میکشیده و او را بابت استوریهایش به تجزیهطلبی متهم میکرده است».
ارسنجانی که اهل مارلیک ملارد است در آبان ۹۸ به اتهامانی همچون کمک کردن به یک معترض مجروح زندانی شد و دادگاه انقلاب شهریار او را به اتهام «اجتماع و تبانی» به پنج سال حبس و برای «توهین به رهبری» به دو سال حبس محکوم کرد. ارسنجانی مرداد ۱۴۰۰ و بعد از ۲۰ ماه حبس با اعمال بخشنامه عفو زودهنگام از زندان فشافویه آزاد شد.
او حدودا سه ماه بعد از آزادی مجددا در آبان ۱۴۰۰از سوی وزارت اطلاعات بازداشت و به اتهام توهین به رهبری توسط دادگاه انقلاب شهریار به ۹ ماه حبس محکوم شد. آخرین بازداشت این کارگر معترض پس آزادی در تابستان، طی خیزش مردمی ۱۴۰۱ بود.
یکی از دوستان ارسنجانی در توصیف او به ایران اینترنشنال گفت: «دو کلمه برایش کافی است، ساده و مهربان.»
ارسنجانی در سه سال گذشته لحظهای از اعتراض و افشاگری علیه جمهوری اسلامی دست نکشیده است.
او اوایل اسفند ۱۴۰۰در فایلی صوتی از زندان گفت بازجو از او خواسته بوده علیه حسین رونقی فعال حقوق بشر، و مسیح علینژاد روزنامهنگار و فعال سیاسی، شهادت بدهد و بگوید آنها «ضد انقلاب» هستند.
اما زندانی کردن مجدد بازماندگان آبان به این دو نفر محدود نمیشود و بر اساس گزارشهای رسانهای، دستکم یک معترض دیگر آبان در هفتههای گذشته بازداشت شده است.
به نوشته سایت حقوق بشری هرانا، رضا رمضانزاده ۱۷ دی به شعبه ۳ دادسرای اوین احضار و پس از مراجعه به آن، بازداشت و به زندان اوین منتقل شده است.
او پیش از آن در آذر ۹۸ در ارتباط با اعتراضات آبان در خانهاش در تهران بازداشت شده بود. دادگاه انقلاب تهران این معترض را به سه سال زندان محکوم کرد، اما اردیبهشت ۱۴۰۰ از زندان تهران بزرگ آزاد شد.
هنوز از اتهامات انتسابی به رمضانزاده خبری منتشر نشده است، اما بر اساس برخی گزارشها وضع سلامتیاش در زندان مناسب نیست و رسیدگی پزشکی محروم مانده است.
بر اساس این گزارش، این پرونده در ارتباط با مواضع و حمایت مهاجرانی از فتوای روحالله خمینی برای قتل سلمان رشدی، نویسنده بریتانیایی-آمریکایی، گشوده شده است.
ربکا مونی، از وکیلان پرونده مطرح شده علیه مهاجرانی در این زمینه بر تعهد بریتانیا برای پیگرد جنایات بینالمللی و همچنین حفاظت از شهروندانش تاکید کرده است.
اوایل شهریور ماه، سازمان «عدالت برای ایران» با تسلیم یک شکایت از پلیس ضدتروریسم بریتانیا خواست تا مهاجرانی را به دلیل «تشویق به تروریسم» و «توزیع محتوای تروریستی» تحت تعقیب کیفری قرار دهد.
وکیلان این سازمان همچنین خواستار آن شدهاند که پلیس تحقیق کند آیا سندی وجود دارد که ارتباط مستقیمی میان حمله به سلمان رشدی و مهاجرانی برقرار کند.
در این شکایتنامه بخشهایی از کتاب مهاجرانی با عنوان «توطئه آیات شیطانی» که در آن فتوای روحالله خمینی، بنیانگذار و رهبر سابق جمهوری اسلامی در «واجبالقتل بودن سلمان رشدی» تایید و قتل او تجویز میشود، در اختیار پلیس بریتانیا قرار داده شده است.
همچنین در این شکایتنامه، نوشتههای مهاجرانی در حمایت از اقدام به ترور عزیز نسین، نویسنده معروف ترکیه و مترجم کتاب رشدی به زبان ترکی و همچنین ترجمه توییتهای اخیر او به انگلیسی آمده است.
نسخهای از این شکایت در اختیار وزارت کشور بریتانیا قرار داده شد.
این در حالی است که وزیر ارشاد پیشین در جمهوری اسلامی در واکنش به این شکایت، اعلام کرد که «مطلقا» در قبال حمله خشونتباری که اخیرا علیه سلمان رشدی صورت گرفته، مسوولیتی احساس نمیکند.
مهاجرانی روز یکشنبه ششم شهریور در نزدیکی خانه خود در لندن به خبرنگار نشریه بریتانیایی سان که سراغ او رفته بود، درباره علت نگارش کتاب در حمایت از فتوای قتل سلمان رشدی توضیح کوتاهی داد و گفت که با وجود حمایت از فتوای خمینی علیه رشدی، خود را در مورد چاقو زدن به این نویسنده مقصر نمیداند.
او که در زمان صدور فتوای روحالله خمینی علیه رشدی، معاون پارلمانی میرحسین موسوی، نخستوزیر وقت جمهوری اسلامی بود، در فاصله کوتاهی پی از صدور این فتوا، کتابی را با نام «توطئه آیات شیطانی» در حمایت از فتوای قتل رشدی نوشت.
این اصلاحطلب ۶۸ ساله در پاسخ به این پرسش سان که آیا مسوولیتی در قبال خشونت صورت گرفته علیه سلمان رشدی احساس میکند، گفت: «مطلقا خیر!»
مهاجرانی در ادامه گفت: «کتابی در توضیح فتوا نوشتم. ۳۲ سال پیش بود. روزگار عجیبی در ایران بود. من بر تفسیر فتوا تمرکز کردم.»
این در حالی است که مهاجرانی در کتاب خود رمان «آیات شیطانی» را «کفرآمیز» خوانده و نوشته است: «هر کس به پیامبر توهین کند مستحق کشته شدن است.»
سان به نقل از نایجل میلز، نماینده حزب محافظهکار در پارلمان بریتانیا نوشت: «این شرمآور است که او هیچ مسوولیتی بر عهده نمیگیرد.»
وزیر ارشاد پیشین جمهوری اسلامی پس از حمله اخیر به رشدی بار دیگر از نوشتن و انتشار کتاب خود دفاع کرد.