صدمین روز خیزش انقلابی: خیابان‌های ایران عرصه آتش و شعار علیه جمهوری اسلامی

روز شنبه سوم دی، اشکان خطیبی در شرایطی از بازجویی و احضار خود خبر داد که فشارهای حکومت بر هنرمندان ادامه دارد و حدود ۵۰ سینماگر کماکان در بازداشت هستند.

خطیبی در پستی اینستاگرامی نوشت که روز اول مهر ماه بازجویان با «خشونت رفتاری و گفتاری» اتهاماتش را به او تفهیم کرده و پرونده‌اش را به قاضی ارجاع دادند و پس از آن نیز از سوی «دیگرانی»، چندین ساعت «بازجویی و تفتیش عقیده» شده است.

او در ادامه این پست اینستاگرامی نوشت: «به بهانه توهین به مقدسات در خیابان مورد حمله‌ فیزیکی لباس شخصی‌ها قرار گرفتم و بارها تلفنی تهدید به مرگ شدم تا آنجا که خط تلفنم را واگذار کردم. دست از زندگی‌ام، کارم و هر آن‌چه ساخته بودم کشیدم. در این مدت یک‌بار سکته کردم و هر روز از یادآوری آن‌چه بر سرم آوردند، دچار حمله‌های عصبی می‌شوم.»

این بازیگر تئاتر و سینما با اشاره به این که «زیباترین و شجاع‌ترین‌های ایران را هر روز و هر شب یا بر سر دار می‌کنند یا در خیابان‌ها پرپر»، نوشت: «می‌دانم و می‌دانید که این ورق برنمی‌گردد. این خون‌ها پاک نمی‌شود. اکنون گاهِ بی‌داریست چرا که روز برمی‌آید و صحنه آزاد خواهد شد.»

خطیبی همراه با این متن، تصاویر استوری‌های خود را از ۲۵ تا ۳۱ شهریور که منجر به اتهامات وارد آمده به او شده، برای «ثبت و بایگانی» دوباره منتشر کرد.

این تهدیدها در شرایطی است که بازداشت ترانه علیدوستی از سوی نهادهای امنیتی و محبوس شدن او در زندان اوین همچنان ادامه دارد و با وجود واکنش‌های جامعه جهانی و جشنواره‌های مهم دنیا چون کن، برلین و لوکارنو، جزییاتی از تغییر در وضعیت او منتشر نشده است.

پیش از علیدوستی، بازیگران دیگری چون هنگامه قاضیانی، کتایون ریاحی و سهیلا گلستانی و همچنین حمید پورآذری، کارگردان تئاتر، به دلیل اعتراض به حجاب اجباری و اجرای پرفورمنس بازداشت شده‌اند که اکنون با صدور قرار وثیقه به طور موقت آزاد هستند.

اما حسین محمدی، بازیگر جوان تئاتر که در ارتباط با پرونده کشته شدن یک بسیجی به نام روح‌الله عجمیان به اعدام محکوم شده است، در خطر اجرای این حکم قرار دارد.

روز ۳۰ آذر، رسول صدر‌‌عاملی، سخنگوی هیات مدیره خانه سینما، درباره جدیدترین گزارش کمیته حقوقی و قضایی خانه سینما، گفت که تعداد بازداشت‌شدگان صنوف خانه سینما از آغاز جنبش اعتراضی در ایران تا آن روز، ۶۲ نفر بوده است.

به گفته صدرعاملی، ۴۹ نفر از هنرمندان همچنان در بازداشت به سر می‌برند.

دیوان عالی کشور در حالی‌ که صبح روز شنبه سوم دی، خبر پذیرش فرجام‌خواهی محمد قبادلو و سامان صیدی (یاسین)، دو بازداشت‌شده خیزش انقلابی را منتشر کرده بود، ساعاتی بعد و در خبری دیگر، اعلام کرد حکم اعدام قبادلو تایید شده است.

محمد قبادلو پیش از این به اتهام «افساد فی الارض، تخریب و اقدام علیه امنیت ملی ‌کشور و وارد کردن خسارت به افراد و اموال عمومی» به اعدام محکوم شده بود.

دادگاه قبادلو هفتم آبان به ریاست ابوالقاسم صلواتی و بدون حضور وکیل برگزار شد و پس از آن هم وکیلان او امکان دسترسی به پرونده را نداشته‌اند.

دادگاه بدوی در حالی او را به قتل یک پلیس و مجروح کردن پنج مامور دیگر در تصادف با ماشین گارد ویژه متهم کرده که به گفته وکیلش، اتهام قتل از طریق «زیر گرفتن» به شدت مورد تردید است.

تایید حکم اعدام این معترض ۲۲ ساله، موجی از نگرانی را درباره اجرای قریب‌الوقوع یک قتل حکومتی دیگر به همراه آورده است. قوه قضاییه پیش از این مهران شکاری و مجیدرضا رهنورد را در ارتباط با خیزش انقلابی علیه جمهوری اسلامی، اعدام کرد.

از سوی دیگر اما فرجام‌خواهی سامان صیدی (یاسین)، بازداشت‌شده دیگری که به اعدام محکوم شده بود، به دلیل «نواقص تحقیقاتی» پذیرفته شد و پرونده او برای رسیدگی، به همان دادگاه بدوی ارسال شد.

صدای الهه میرمهدی باشید!

روز شنبه همچنین امینه میرمهدی، خواهر الهه میرمهدی، با انتشار ویدیویی، به منظور جلوگیری از صدور حکم اعدام برای این هنرمند، از مردم کمک خواست.

او در این ویدیو گفت: «الهه نزدیک به یک ماه است بازداشت شده و هیچ خبری از او ندارم. او وکیل ندارد و اجازه انتخاب وکیل برای رسیدگی به پرونده‌اش را از او گرفته‌اند.»

امینه میرمهدی نسبت به وضعیت خواهرش هشدار دارد و گفت ممکن است او را مجبور کنند زیر فشارهای روانی و شکنجه، اتهاماتی واهی را علیه خود بپذیرد.

او در پایان خطاب به مردم گفت: «صدای ما باشید که رسانه نداریم و بی‌صداییم.»

الهه میرمهدی، نقاش و مربی نقاشی کودکان است که یازدهم آذر بازداشت شده و حق داشتن وکیل ندارد.

او ساکن شاهین‌شهر اصفهان بود اما در خانه پدری خود در گلپایگان دستگیر و به زندان همان شهر منتقل شد.

امینه میرمهدی پیش از این درباره بازداشت خشونت‌آمیز خواهرش با یورش ماموران حکومتی به منزل پدریشان گفته بود: «روز بازداشت انگشت‌های دست مادرم را که بیمار قلبی دارد شکستند که هنوز هم حال روحی و جسمی‌اش وخیم است.»

در طی ۱۰۰ روز خیزش انقلابی ایرانیان، حدود ٢٠ هزار معترض بازداشت شده‌اند که برای برخی از آنان با اتهام «فساد فی‌ الارض» و «محاربه»، احکام اعدام صادر شده است.

بسیاری از شخصیت‌های سیاسی و نهادها و سازمان‌های حقوق بشری در هفته‌های اخیر و پس از اعدام محسن شکاری و مجیدرضا رهنورد، خواهان توقف صدور و اجرای احکام اعدام برای معترضان شده‌اند.

در این سند ۲۵ صفحه‌ای که با عنوان «استقلال لایه خدمات شبکه ملی اطلاعات و کاهش وابستگی‌های کلیدی» گردآوری شده، به تفکیک وابستگی برنامه‌های پرکاربرد داخلی به سرویس‌های بین‌المللی در فضای اینترنت دسته‌بندی شده است.

در فهرست مورد اشاره نام اپلیکیشن‌های بسیاری مانند اسنپ، تپسی، دیجیکالا، بلد، دیوار، فیلیمو و همینطور اپلیکیشن‌های بانکی و بازی‌های موبایلی به چشم می‌خورد.

سرویس‌های احراز هویت، آنالیز کاربران، اعلان و نوتیفیکیشن، پایگاه داده، ذخیره‌سازی و تبلیغات، از جمله خدماتی است که وزارت ارتباطات وابستگی برنامه‌های داخلی به آن‌ها را مورد بررسی قرار داده است.

هنوز مشخص نیست که تهیه این بخش از سند با همکاری مدیران این مجموعه‌ها صورت گرفته و یا به صورت تحقیقی توسط سازمان فناوری اطلاعات گردآوری شده است.

در بخش دیگری از این سند داخلی، خدمات پایه و کلیدی شبکه ملی اطلاعات از منظر وابستگی به منابع اینترنتی مورد بازبینی قرار گرفته و برای رفع نیاز آن‌ها به شبکه جهانی راهکارهای متعددی پیشنهاد شده است.

این بخش هشت زیرمجموعه دارد که شامل خدمات ابری پایه، زیست‌بوم سیستم‌عامل، زیست‌بوم جویشگر، خدمات پایه‌ای مکانی و نقشه، پیام‌رسان و شبکه‌های اجتماعی، گواهی دیجیتال، مخازن و APIها و در نهایت، خدمات مبتنی بر هوش مصنوعی و پردازش کلان‌داده‌ها می‌شود.سازمان فناوری اطلاعات در ستونی با عنوان «راهبرد رفع وابستگی» برای هر یک از این زیرمجموعه‌ها راهکار قابل ارائه در داخل کشور پیش‌بینی کرده است. به عنوان مثال، در زیرمجموعه زیست‌بوم سیستم‌عامل، یکی از راه‌های رفع وابستگی به فضای اینترنت، سفارشی‌سازی سیستم‌عامل‌های موبایل عنوان شده است.

وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات از دوره تصدی آذری جهرمی به دنبال عرضه یک نسخه ملی از سیستم‌عامل اندروید بود. آذری جهرمی در تابستان سال ۹۸ از آزمایش یک نسخه بومی از این سیستم‌عامل روی یکی از گوشی‌های ساخت شرکت ایرانی جی‌ال‌ایکس خبر داده بود اما آن طرح هرگز بیش از این خبرساز نشد.

ولی حالا به نظر می‌رسد وزارت ارتباطات این بار به شکل جدی‌تری به دنبال عملی کردن این ایده است. این وزارت‌خانه هفته گذشته فراخوانی در زمینه تولید سیستم‌عامل بومی منتشر و شرکت‌های داخلی را دعوت به همکاری کرده است.

عیسی زارع‌پور هدف از این کار را رقابت با سیستم‌عامل اندروید عنوان کرده. او در توضیح فراخوان منتشر شده تاکید کرده است که این مسئله یکی از تکالیفی است که شورای عالی فضای مجازی در سند معماری شبکه ملی اطلاعات بر عهده وزارت ارتباطات گذاشته و حالا وزارت‌خانه او قصد دارد این تکلیف را به سرانجام برساند.

در سند معماری شبکه ملی اطلاعات، اینترنت نه به عنوان زیرساخت ارتباطی اصلی بلکه صرفا به عنوان یکی از خدمات قابل ارائه در این طرح تعریف شده است؛ موضوعی که خود نشان‌دهنده دیدگاه رهبران حکومت به مقوله اینترنت آزاد است.

شبکه ملی اطلاعات که با نام‌هایی نظیر اینترنت ملی نیز شناخته می‌شود به چهار لایه مختلف تفکیک شده است. لایه زیرساخت ابتدایی‌ترین لایه در معماری فنی این طرح محدودزا است و لایه‌های نرم‌افزار، خدمات کاربردی و محتوا در سطوح بالاتری قرار می‌گیرند.

جمهوری اسلامی مدت کوتاهی پس آغاز خیزش مردمی در ایران، محدودیت‌های بی‌سابقه‌ای را بر روی اینترنت اعمال کرده است. همزمان، پلتفرم‌های پرکاربردی نظیر اینستاگرام و واتس‌اپ از دسترس کاربران خارج شده‌اند و با گذشت بیش از سه ماه از این جریان، هیچ نشانه‌ای هم از احتمال رفع فیلتر آن‌ها به چشم نمی‌خورد.

طی این مدت، تنها واکنش وزارت ارتباطات به عنوان اصلی‌ترین نهاد مسئول ارتباط اینترنت در کشور، انکار وضع موجود و توجه صرف به راهکارها و جایگزین‌های داخلی بوده است. اما این رویه تکراری صرفا محدود به ماه‌های گذشته نیست.

وزارت ارتباطات از سال‌ها پیش در کنار گسترش ساختار سنتی فیلترینگ، محدودیت در دسترسی کاربران به اینترنت آزاد را به عنوان یکی از وظایف خود پیگیری می‌کند. به عنوان مثال، در قرارداد پروژه ۲۴۰۰ میلیارد تومانی با نام «ابر ایران» که سازمان فناوری اطلاعات با برخی شرکت‌های ارائه‌دهنده زیرساخت ابری مانند ابرآروان به امضا رساند، یکی از اهداف پروژه «کاهش وابستگی به اینترنت بین‌الملل» عنوان شده بود.

در نمونه‌ای دیگر در اوج روزهای قطع سراسری اینترنت در آبان سال ۹۸، نامه‌ای با امضای امیر ناظمی، رییس وقت سازمان فناوری اطلاعات در دوره وزارت محمدجواد آذری جهرمی در فضای اینترنت منتشر شد که از شرکت‌های آنلاین خواسته شده بود فهرست وابستگی به سرویس‌های خارج از کشور خود را در اختیار این نهاد قرار بدهند. او بعدها در توجیه این مسئله، هدف از نامه را کاهش مشکلات مردم در زمان قطع اینترنت عنوان کرده بود.

حالا به نظر می‌رسد سند جدید درز پیدا کرده از وزارت ارتباطات دولت ابراهیم رئیسی، نسخه بسیار کامل‌تری از همان ایده اولیه سازمان فناوری اطلاعات در دوره‌های گذشته است؛ شناسایی تمام وابستگی‌های فنی به ابزارهای اینترنتی خارج از کشور و عرضه راهکار داخلی با هدف به حداقل رساندن چالش‌ها در زمان قطع یا محدودسازی اینترنت.

با ادامه بحران گازرسانی در ایران، مسلم رحمانی، مدیر هماهنگی امور گازرسانی شرکت ملی گاز اعلام کرد گاز بیش از ۸۴۰ سازمان و نهاد دولتی و عمومی در پی اخطارها، قطع شده است.

او همچنین گفت که بیش از شش هزار و ٣٠٠ مورد اخطار قطع گاز داده شده و ۸۰۲ نهاد و دستگاه از ورود ماموران گاز به داخل سازمانشان ممانعت کرده‌اند که در صورت ادامه این روند، ضمن برخورد با آنان، نام این نهادها نیز اعلام خواهد شد.

در همین حال رحیم سلمانی نژاد، مدیر‌عامل شرکت گاز استان زنجان، گفت که با هدف تامین گاز خانگی و تجاری، سوخت ۴۸ واحد تولیدی و صنعتی در این استان از جمله صنایع سیمان، آجرپزی و نیروگاه‌های کوچک و بزرگ قطع و مصرف گاز صنایع فولاد و دیگر صنایع نیز محدود شده است.

پیش از این انجمن سیمان اعلام کرده بود گاز ۵۰ کارخانه سیمان کشور به صورت تقریبی قطع شده است.

دست‌اندرکاران صنایع اما در ماه‌های گذشته به قطع گاز اعتراض کرده‌اند.

در همین حال محمدرضا پاکسیما، مدیر کارخانه احیای مستقیم فولاد غدیر ایرانیان، گفت که قطع گاز واحدهای تولیدی آهن اسفنجی، آسیب‌های جبران‌ناپذیری در روند تولید فولاد کشور ایجاد کرده است.

در پی مصرف بالای گاز از سوی برخی نهادهای دولتی در استان یزد نیز گاز در شرکت گاز، استانداری و فرمانداری یزد قطع شد.

اداره‌های استان گیلان هم که پنج‌شنبه هفته گذشته برای صرفه‌جویی در مصرف گاز تعطیل شده بودند، اعلام کردند ممکن است این تعطیلی در هفته‌های آینده ادامه پیدا کند.

هم‌زمان با افزایش مصرف گاز مقامات استان‌های مختلف خواستار صرفه‌جویی مردم شدند.

منوچهر فلاح، مدیرعامل شرکت گاز استان کرمان، گفت که در صورت عدم کنترل مصرف، با مشترکین پرمصرف برخورد می‌شود.

از سوی دیگر در روزهای گذشته گزارش‌هایی درباره کمبود گاز مایع در برخی مناطق استان سیستان و بلوچستان که گاز لوله‌کشی ندارند، از جمله زابل، منتشر شده است.

با این حال احمدرضا غلامی، مدیرعامل شرکت پرسی ایران‌گاز، علت کمبود گاز مایع در این استان را افزایش مصرف گاز به دلیل کسر ۱۰۰ لیتر از سهمیه کارت سوخت خودروها و افزایش چشمگیر قیمت نفت سفید ذکر کرد.

کمبود گاز در حالی رخ داده که در ماه‌های گذشته نیروگاه‌های ایران برای صرفه‌جویی در گاز، مازوت مصرف می‌کردند و این موضوع همچون روند سال‌های اخیر، باعث آلودگی در شهرهای بزرگ شده است.

در همین حال خبرگزاری ایسنا نوشت که تنها در سال ۱۳۹۸ حدود ۱۲ میلیارد لیتر گازوییل و نفت کوره با ارزش بیش از پنچ میلیارد دلار برای جبران کمبود گاز توسط نیروگاه‌ها سوزانده شده است.

کمبود گاز در ایران در حالی رخ می‌دهد که مقامات جمهوری اسلامی از ماه‌های گذشته اعلام کرده بودند به دلیل حمله روسیه به اوکراین و کاهش صادرات گاز روسیه به اروپا، «زمستانی سخت» در انتظار شهروندان اروپایی خواهد بود.

قیمت دلار آمریکا در بازار آزاد که روز پنج‌شنبه اول دی ماه برای اولین‌ بار مرز ۴۰ هزار تومان را رد کرده بود، در معاملات شنبه ۵۰۰ تومان دیگر هم افزایش یافت و به ۴۰ هزار و ۵۰۰ تومان رسید.

بر اساس گزارش سایت‌های اطلاع‌رسانی قیمت طلا، سکه تمام نیز در معاملات امروز به مرز ۲۰ میلیون تومان رسیده و هر گرم طلا بیش از یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومان معامله شده است.

با آغاز خیزش انقلابی شهروندان علیه جمهوری اسلامی و اعمال تحریم‌های جدید بین‌المللی، از اوایل سال جاری، ریال ایران حدود نیمی از ارزش خود را در برابر دلار آمریکا از دست داده است.

این سیر صعودی قیمت‌ها در شرایطی است که دولت همچنان بر کنترل قیمت‌ها اصرار دارد و مقام‌های جمهوری اسلامی سعی می‌کنند آن را به اعتراضات مردم یا رسانه‌های مخالف مرتبط کنند.

هم‌زمان کمپین‌هایی از سوی کاربران شبکه‌های اجتماعی در ایران برای خارج کردن سرمایه‌شان از بانک‌ها و تبدیل آن به دلار ایجاد شده است. کارزارهایی که تضعیف اقتصادی جمهوری اسلامی را دنبال می‌کنند.

شیرین عبادی، برنده جایزه صلح نوبل، از جمله کسانی است که مردم را به بیرون کشیدن پول از بانک‌ فراخوانده است.

اسناد رسیده به ایران‌اینترنشنال از یکی از بانک‌های ایران در روزهای گذشته نشان می‌داد تقاضای دریافت پول نقد از سوی مشتریان بانک‌‌ها افزایش شدیدی داشته و بانک مرکزی پاسخگوی این درخواست‌ها نیست.

هفته گذشته قیمت دلار آمریکا در بازار آزاد برای نخستین‌‌ بار وارد کانال ۳۹ هزار تومانی شده بود.

از ابتدای سال جاری و در هشت ماه گذشته نیز قیمت دلار بیش از ۱۳هزار تومان افزایش داشته که باعث کاهش بیشتر قدرت خرید مردم شده است.