ویدیوها و گزارشهای منتشرشده حاکی از آن است که یک کودک در پی اصابت گلوله ماموران در جریان سرکوب معترضان در زاهدان کشته شده است. روز جمعه ششم آبانماه، مردم پس از برگزاری نماز جمعه، راهپیمایی اعتراضی برگزار کرده و علیه خامنهای شعار دادند.
بر اساس اطلاعاتی که به ایراناینترنشنال رسیده است، آلمان روز پنجشنبه بلافاصله پس از احضار سفیر این کشور در تهران به وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، سفیر جمهوری اسلامی در برلین را به وزارت امور خارجه خود احضار کرد.
تهران سفیر آلمان را در پی سخنان مقامهای این کشور در حمایت از اعتراضات سراسری مردم ایران احضار کرد.
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی روز پنجشنبه پنجم آبان، هانس ادو موتسل، سفیر آلمان در تهران را احضار کرد و علی باقری کنی، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در دیدار با او، آمریکا و کشورهای اروپایی را «حامی و مروج تروریسم» خواند.
روز دوشنبه دوم آبان نیز سخنگوی وزارت امور خارجه آلمان گفت که کشورش سفیر جمهوری اسلامی در برلین را در رابطه با سرکوب اعتراضات در ایران احضار کرده است.
در همین حال روز چهارشنبه آنالنا بربوک، وزیر امور خارجه آلمان اعلام کرد کشورش محدودیتهای فعلی در زمینه صدور ویزا را برای دارندگان گذرنامههای دیپلماتیک و خدمت جمهوری اسلامی، تشدید میکند.
او همچنین گفت این کشور از تصویب یک قطعنامه قوی در شورای حقوق بشر سازمان ملل حمایت کرده و تا زمانی که مکانیسمی در سازمان ملل ایجاد نشود، از سازمانهای غیردولتی در مستندسازی و جمعآوری شواهد جنایات، حمایت میکند.
روز جمعه ششم آبان اما ملانی جولی، وزیر امور خارجه کانادا در توییتی به وضعیت ایران اشاره کرد و نوشت: «در پی نشست وزیران امور خارجه زن، کانادا و ۱۱ کشور دیگر بیانیهای درباره وضعیت ایران صادر کردند. حقوق زنان حقوق بشر است. ما به شجاعت زنان ایرانی درود می فرستیم. ما با شما هستیم.»
پس از خیزش سراسری ایرانیان علیه جمهوری اسلامی، کارزاری اینترنتی خطاب به سران کشورهای گروه ۷ (هفت کشور صنعتی جهان)، برای اخراج سفیران جمهوری اسلامی و نمایندگان آنها در سازمانهای بینالمللی در این کشورها، به راه افتاده است.
اتحادیه اروپا هم روز ۲۵ مهر ۱۵ فرد و نهاد ایرانی را در رابطه با کشته شدن مهسا امینی و سرکوب اعتراضات سراسری تحریم کرد.
پلیس امنیت اخلاقی موسوم به «گشت ارشاد»، محمد رستمی، رییس این نیرو و همچنین حاج احمد میرزایی، رییس شاخه تهران گشت ارشاد و عیسی زارعپور، وزیر ارتباطات و فنآوری اطلاعات، تحریم شدهاند.
در همین حال سخنگوی وزارت امور خارجه فرانسه با اشاره به سرکوب معترضان در تجمعات چهلم مهسا امینی و همچنین تحریم رادیو فرانسه از سوی جمهوری اسلامی، اعلام کرد این کشور در همکاری با دیگر کشورهای اروپایی به تحریم بیشتر مقامات دخیل در سرکوب ادامه میدهد.
وزارت امور خارجه بریتانیا نیز مقامهای گشت ارشاد و همچنین غلامرضا سلیمانی، رییس نیروی بسیج سپاه پاسداران، حسن کرمی، فرمانده یگان ویژه و حسین اشتری، فرمانده کل فرماندهی انتظامی را تحریم کرد.
آمریکا نیز پیش از این تحریمهای مشابهی را تصویب کرده است.
سازمان حقوق بشر ایران اعلام کرد بر اساس آمار و اطلاعات این سازمان، شمار کشتهشدگان اعتراضات اخیر به دستکم ۲۵۳ نفر رسیده است. بر اساس گزارشهایی که این سازمان دریافت کرده، ۳۴ تن از کشتهشدگان زیر ۱۸ سال سن داشتهاند.
بر اساس گزارش سازمان حقوق بشر ایران، مستقر در نروژ، کشتهشدگان تا امروز از ۲۱ استان مختلف گزارش شدهاند و بیشترین کشتهها به ترتیب از استانهای سیستان و بلوچستان، مازندران، تهران، کردستان و گیلان بودهاند.
۲۱ استانی که کشته شدن معترضان در آنها گزارش شدهاند، به این شرح است: سیستان و بلوچستان ۹۳ نفر، مازندران ۳۰ نفر، تهران ۲۵ نفر، کردستان ۲۳ نفر، گیلان ۱۹ نفر، آذربایجان غربی ۱۸ نفر، کرمانشاه ۱۳ نفر، البرز هفت نفر، خراسان رضوی چهار نفر، اصفهان سه نفر، مرکزی دو نفر، قزوین دو نفر، کهگیلویه و بویراحمد دو نفر، زنجان دو نفر، آذربایجان شرقی دو نفر، اردبیل دو نفر، ایلام دو نفر، بوشهر یک نفر، سمنان یک نفر، خوزستان یک نفر و همدان یک نفر.
سازمان حقوق بشر ایران در روز سوم آبان تعداد کشتهشدگان اعتراضات جاری را دستکم ۲۳۴ تن، از جمله ۲۹ کودک اعلام و تاکید کرده بود گزارشهای بسیاری از تلاش نهادهای امنیتی برای سرپوش گذاشتن بر قتل معترضان به دست این سازمان رسیده است.
بر این اساس، مسوولان تا زمان اخذ تعهد از خانوادههای کشتهشدگان برای سکوت یا تایید گواهیهای فوت دروغین منتسب به پزشکی قانونی، از تحویل اجساد کشتهشدگان سر باز میزنند.
در برخی موارد، جسد بدون اطلاع خانوادهها و در مکانی دورتر از محل زندگی خانواده فرد کشته شده، دفن شده است.
سازمان حقوق بشر ایران در این باره نوشت: «فشار بر خانوادهها برای تایید سناریوهایی غیر از قتل به دست ماموران امنیتی، در مواردی به بازداشت و آزار جسمی و روحی دیگر افراد خانواده نیز رسیده است. این سناریوها عمدتا مرگ به دلیل پرتاب از بلندی، تصادف رانندگی یا مسمومیت با دارو، مشروب یا غذای فاسد هستند.»
به گفته این سازمان، فشار بر پزشکان و اعضای کادر درمان برای صدور گواهیهای فوت بر مبنای خواست نیروهای امنیتی، افزایش یافته است.
محمود امیریمقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران، گفت: «اجبار پزشکان به نوشتن گواهی دروغین، دستگیری معترضان مجروح در بیمارستانها و استفاده آمبولانس برای حمل نیروهای امنیتی، نمونههای دیگری از عدم پایبندی و زیر پا گذاشتن قوانین بینالمللی و اصول اخلاقی را از سوی جمهوری اسلامی برای سرپوش گذاشتن بر جنایاتش، آشکار میکند.»
او گفت: «سازمانهای بینالمللی از جمله سازمان بهداشت جهانی و صلیب سرخ باید نسبت به سوءاستفاده حکومت از نهادهای بهداشتی و درمانی، واکنش فوری و قاطع نشان دهند».
مردم زاهدان شش آبان برای چهارمین هفته پس از جمعه خونین این شهر، بعد از نماز جمعه به خیابانها آمدند. به گزارش منابع محلی به نقل از شاهدان عینی، نیروهای امنیتی با تیراندازی مستقیم به معترضان، باعث کشته و زخمی شدن شماری از شهروندان شدند. در سراوان و ایرانشهر نیز تظاهراتی برپا شد.
ویدیوهای رسیده به ایران اینترنشنال نشان میدهند نمازگزاران در زاهدان، پس از نماز جمعه راهپیمایی کردند.
مردم، برخی خیابانهای شهر را مسدود کرده و رو به ماموران شعار «بیشرف بیشرف» سر دادند.
صدها معترض در خیابانهای زاهدان به حرکت در آمده و شعار «میکشم میکشم، آنکه برادرم کشت»، «توپ، تانک، فشفشه، آخوند باید گم بشه»، «مرگ بر بسیجی» و «مرگ بر خامنهای» سر دادند.
بر اساس گزارش رسیده از منابع محلی در زاهدان، تعدادی از مردم در جریان اعتراض روز جمعه در اثر تیراندازی نیروهای امنیتی کشته و زخمی شدند.
شاهدان عینی گفتند دو نفر را که کشته شده بودند، به داخل مسجد مکی بردهاند.
ویدیوها و گزارشهای منتشر شده حاکی از آن است که یک کودک در پی اصابت گلوله ماموران در جریان سرکوب معترضان در زاهدان کشته شد.
علاوه بر زاهدان، در دیگر شهرهای استان سیستان و بلوچستان همچون ایرانشهر و سراوان نیز تظاهراتی علیه جهموری اسلامی شکل گرفت.
مردم در اعتراضات سراوان شعار «امسال سال خونه، سیدعلی سرنگونه» سر دادند.
در این دو شهر، صدای تیراندازی ماموران شنیده شد.
عبدالحمید اسماعیلزهی، امام جمعه اهل سنت زاهدان، در خطبههای امروز نماز جمعه از مردم معترض خواست تا احساسات خود را کنترل کنند: «اگر خواستید در خیابان شعار بدهید و تکبیر بگویید حرفی نیست اما فقط در خیابان مدنی و محدوده همینجا [خیابانی که مصلای مکی در آن قرار دارد] از مدنی به آن طرف، هر کسی به خانهاش برود تا اتفاقاتی پیش نیاید.»
در مقابل توصیه امام جمعه زاهدان اما نیروهای امینی بیمحابا به معترضان تیراندازی کردند.
از هشتم مهر تاکنون، پس از نمازهای جمعه، اعتراضاتی در زاهدان شکل گرفته است که جرقه آن با خشم عمومی مردم از موضوع «تجاوز یک فرمانده انتظامی» به یک دختر نوجوان بلوچ زده شد.
در تظاهرات روز هشتم مهر که از آن با عنوان «جمعه خونین» یاد میشود، نیروهای امنیتی به سمت مردم شلیک کردند. در پی این درگیری، تاکنون ۹۳شهروند زاهدان کشته شدهاند که تعدادی از آنها کودک بودند.
پس از گذشت بیش از ۴۰ روز از خیزش سراسری علیه جمهوری اسلامی و کشته شدن دهها معترض، محمد خاتمی، رییسجمهوری پیشین، بدون اشاره به خشونت سیستماتیک حکومت، در پیامی به حمله شاهچراغ اشاره کرد و با تکرار روایت حکومت، درباره خشونت نوشت که انتقاد و اعتراض «نباید خود به خشونت آلوده شود.»
در حالی که معترضان ایرانی در روزهای اخیر شعار «زن، زندگی، آزادی» سر میدهند، خاتمی بدون هیچ اشارهای به «زن»، گفت: «آنچه در جامعه ما جاریست و میتوان ریشههای آن را از دیرباز جستوجو کرد و رو به سوی آزادی و زندگی دارد، درخور توجه است».
همچنین در حالی که تاکنون صدها نفر بر اثر شلیک مستقیم نیروهای حکومتی جان خود را از دست دادهاند، خاتمی به صورت کلی گفت که «بروز خشونت -از هر طرف که باشد- دلها را آزرده میکند.»
رییسجمهوری پیشین جمهوری اسلامی بدون این که حکومت را برای خشونتهای مرگبارش سرزنش کند، معترضان را خطاب قرار داد و تاکید کرد: «در همه حال انتقاد و اعتراض باید متوجه نفی خشونت هم باشد و نباید خود به خشونت آلوده شود.»
او کشورهای خارجی و فعالان سیاسی خارج از کشور را «بدخواهان ایران و ایرانی در بیرون مرزهای کشور» توصیف کرد که به ادعای او، «با حربههای غیرانسانی مانند تحریم یا تشویق خشونت برای بهرهگیری از خون پاک جوانان کشور امیدهای واهی در سر دارند.»
خاتمی همچنین از حکومت خواست تا با خشونتگران مقابله کند.
پیام خاتمی در حالی صادر شده است که او پیشتر در قبال کشته شدن دهها کودک در جریان اعتراضات جاری، واکنشی از خود نشان نداده است.
تنها در پیامی که در حساب توییتری خاتمیمدیا پس از قتل مهسا امینی نوشته شد، او نسبت به «مشوه شدن چهره اسلام و نظام» ابراز نگرانی کرد.
عبدالحمید اسماعیلزهی، امام جمعه اهل سنت زاهدان در خطبههای نماز جمعه ششم آبان خود، پس از عزل دو فرمانده انتظامی از مردم معترض شهر خواست تا احساسات خود را کنترل کنند. او در روزهای گذشته، علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی را مسوول کشتار مردم در جمعه خونین این شهر دانسته بود.
او در حالی نمازگزاران را به آرامش دعوت کرد که از هشتم مهر تاکنون، پس از نمازهای جمعه، اعتراضاتی در زاهدان شکل گرفته است که جرقه آن با خشم عمومی مردم از موضوع «تجاوز یک فرمانده انتظامی» به یک دختر نوجوان بلوچ زده شد.
پس از چهار جمعه اعتراض پی در پی و کشتار دهها تن از مردم زاهدان، در نهایت شامگاه پنجشنبه پنجم آبان، شورای تامین استان سیستان و بلوچستان، برای آرام کردن اوضاع رییس پلیس و رییس کلانتری ۱۶ زاهدان را برکنار کرد.
همچنین این شورا روز پنجشنبه پنجم آبان بیانیهای صادر کرد که در آن «قصور برخی از ماموران» را در رویدادهای روز جمعه هشتم مهر که به کشته شدن ۹۳ شهروند زاهدان منجر شد، پذیرفت و از «جبران خسارت وارده به جانباختگان بیگناه و خانوادههای آنان» خبر داد.
امام جمعه اهل سنت زاهدان در واکنش به این بیانیه و عزل دو فرمانده، آن را ناکافی اما «کاری درست» خواند و خواستار تشکیل یک کمیته حقیقتیاب مستقل برای رسیدگی به کشتار جمعه خونین شد.
عبدالحمید اسماعیلزهی همچنین از چهرههای سیاسی که با کشتار مردم زاهدان در جمعه خونین هشتم مهر ابراز همدردی نکردند و پیام تسلیتی ندادند نیز گلایه کرد.
او در ادامه از مقامهای جمهوری اسلامی خواست تا «حرف معترضان، حرف اقوام، حرف مذاهب و خواستههای ملی همه ایرانیان» را مورد توجه قرار دهند و به فکر حل این مساله باشند.
پیش از آغاز نماز اما اسماعیلزهی خطاب به نمازگزاران گفت: «آخرین توصیه من به شما این است که احساسات خود را امروز کنترل کنید. اگر خواستید در خیابان شعار بدهید و تکبیر بگویید حرفی نیست اما فقط در خیابان مدنی و محدوده همینجا [خیابانی که مصلای مکی در آن قرار دارد] از مدنی به آن طرف، هر کسی به خانهاش برود تا اتفاقاتی پیش نیاید.»
امام جمعه اهل سنت زاهدان در ادامه توصیه خود به نمازگزاران گفت: «مردم خشمگین و جواناند و احساسات دارند. نه مزاحم کسی شوید و نه کسی مزاحم شما بشود. و شعار ندهید که مشکلی پیش نیاید.»
این توصیههای او در حالی است که روز پنجشنبه پنجم آبان ماه، عبدالغفار نقشبندی و عبدالله کرد، از روحانیون پرنفوذ اهل سنت با حضور در مسجد مکی، در سخنرانیهایی در حمایت از عبدالحمید اسماعیلزهی، با اعتراض به کشتار و سرکوبهای اخیر گفتند از این پس شرکت در مراسم حکومتی را خیانت به جوانان زاهدان میدانند.
عبدالحمید اسماعیلزهی نیز در این گردهمایی گفت: «به شما امید و نوید میدهم که خداوند زمان مشکلات و سختیها و عصر اختناق را به پایان رسانده است.»
امام جمعه اهل سنت زاهدان پیش از این هم علی خامنهای را مسوول کشته شدن معترضان در زاهدان بر اثر شلیک نیروهای امنیتی به «سر و قلب نمازگزاران بیدفاع و غیرمسلح» دانسته بود.