در پی تحصن حامیان مقتدی صدر مقابل شورای عالی قضایی عراق، این شورا اعلام کرد فعالیت خود را به حالت تعلیق درآورده است. همزمان خبرگزاری رویترز از شکاف میان تهران و صدر خبر داد و تأکید کرد این شکاف به بیثباتی در عراق دامن زده است.
صدها حامی مقتدی صدر، روحانی پرنفوذ شیعه و رهبر جریان صدر که از هفتهها پیش مقابل پارلمان عراق تحصن کردهاند، روز سهشنبه مقابل شورای عالی قضایی عراق نیز متحصن شدند.
هواداران صدر مقابل دستگاه قضایی عراق اعلام کردند از این تحصن خود عقبنشینی نمیکنند و «قدم بعدی ساختمان هیأت دولت خواهد بود».
آنان گفتند که «نوری المالکی تروریست ایرانی است» و «ما دولت تابع ایران نمیخواهیم.»
تحصنکنندگان همچنین تأکید کردند تحصن آنان «سراسر عراق را خواهد گرفت» و «ستمکاران و فاسدان را حلقآویز» خواهند کرد.
در پی این تحصن، شورای قضایی عراق و دادگاه فدرال اعلام کردند تمام فعالیتهایشان را متوقف کردند. همچنین چندین دادگاه در استانهای مختلف عراق بسته شدند.
به تعلیق درآمدن فعالیت دستگاه قضایی عراق وضعیت امور را در این کشور وارد مرحله پیچیدهتری کرده است. این دو نهاد میگویند توقف فعالیتهایشان به دلیل ادامه تحصن هواداران جریان صدر در منطقه سبز بغداد است و دولت عراق را به حمایت از مخالفان جمهوری اسلامی ایران متهم میکنند.
همزمان خبرگزاری رویترز روز سهشنبه اول شهریور با انتشار گزارشی از دیدار مقتدی صدر و اسماعیل قاآنی، فرمانده سپاه قدس، در فوریه گذشته خبر داد.
به گفته چهار مقام ایرانی و عراقی، در این دیدار نیمساعته صدر، قاآنی را درباره مداخله جمهوری اسلامی در عراق به چالش کشیده و گفته است: «سیاست عراق چه ربطی به شما دارد؟»
رویترز نوشت که هنوز مقامهای جمهوری اسلامی و دفتر صدر درباره این دیدار توضیحی ارائه نکردهاند.
گزارش رویترز در حالی است که پیشتر وال استریت ژورنال گزارش داد اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه، اوایل ماه جاری به عراق سفر کرده و مقتدی صدر از ملاقات با او خودداری کرده است.
یکی از مقامهای «چارچوب هماهنگی»، ائتلاف گروههای مورد حمایت جمهوری اسلامی، به این روزنامه گفته بود: «قاآنی با قاسم سلیمانی متفاوت است. او ضعیفتر است.»
روز دوشنبه اما خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی (ایرنا) گزارش داد ابراهیم رئیسی در تماس تلفنی با مصطفی الکاظمی، نخستوزیر عراق، گفته است: «همه جریانهای سیاسی اصلی عراق با گفتوگو و تعامل درباره راه برونرفت از مشکلات سیاسی موجود توافق کنند.»
وضعیت در عراق به حدی وخیم است که فرمانده «گردانهای کتائب سیدالشهدا» از گروههای عراقی مورد حمایت سپاه پاسداران، با انتشار توئیتی بهطور غیرمستقیم خواستار حمله به نخستوزیر عراق شده و منابع مطلع در عراق اعلام کردهاند چارچوب هماهنگی در تلاش برای جمعآوری نمایندگان با هدف رسیدن به حد نصاب و برگزار کردن جلسه پارلمان در مکان دیگری در عراق است.
جمشیدی روز سهشنبه اول شهریور در توئیتی نوشت: «خارج کردن سپاه از لیست ترور (نه تحریم) پیشنهاد آمریکا به دولت قبل بود تا ایران را وادار به پذیرش مذاکرات منطقهای و موشکی کند.»
او اضافه کرد: «آمریکا میگفت بدون مذاکره منطقهای و موشکی، بازگشت به توافق ۲۰۱۵ نیز غیرممکن است. تیم آقای رئیسی این خواسته را رد کرد.»
این اظهارات در حالی است که در ماههای اخیر و در دوران ریاست جمهوری ابراهیم رئیسی، گزارش شد که درخواست جمهوری اسلامی برای حذف نام سپاه به مانع اصلی در مذاکرات تبدیل شده است.
ضدونقیضگوییها درباره درخواست تهران برای توقف تحقیقات از سوی آژانس
یک مقام ارشد آمریکایی اعلام کرد تهران از برخی خواستههای اصلیاش در مورد توافق احیای برجام از جمله بسته شدن پرونده تحقیقات آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره مراکز هستهای اعلام نشده خود صرفنظر کرده اما مقامها و رسانههای جمهوری اسلامی همچنان بر وجود این خواسته تأکید دارند.
خبرگزاری رویترز روز سهشنبه اول شهریور به نقل از یک مقام ارشد آمریکایی که نامش فاش نشده، نوشت: «ایران تضمین میخواهد که آژانس همه آنها [تحقیقات آژانس] را ببندد. ما گفتیم که هرگز این [خواسته ایران] را نمیپذیریم.»
محمد مرندی، مشاور هیأت مذاکرهکننده ایران اما گزارش رویتز را «بسیار گمراهکننده» خواند و نوشت ماههاست گفته شده «حذف سپاه از فهرست سازمانهای تروریستی» پیششرط نیست و هیچ توافقی قبل از بسته شدن دائمی «پرونده اتهامات نادرست» شورای حکام آژانس اجرا نخواهد شد: «برنامه اتمی ایران برچیده نمیشود.»
وبسایت نورنیوز، وابسته به شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، روز سهشنبه در حساب توئیتر خود نوشت: «تداوم اتخاذ رویکردهای سیاسی» گروسی «در شرایطی که مقامات و رسانههای غربی به حصول توافق خوشبین هستند»، «اصلیترین مانع برای به نتیجه رسیدن مذاکرات رفع تحریمهاست.»
همچنین محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران روز سهشنبه درباره تحقیقات آژانس بینالمللی انرژی اتمی از مراکز اعلام نشده هستهای جمهوری اسلامی گفت: «موارد ادعایی، مکانهای ادعایی و مدارک ادعایی ساخته و پرداخته ضد انقلاب و رژیم صهیونیستی هستند و بارها جوابشان را گرفتهاند.»
او در ادامه گفت: «اگر قرار باشد این به عنوان یک اهرم فشار سیاسی استفاده شود، راه به جایی نخواهد برد؛ کما اینکه در برجام هم توافق کردند و کنار گذاشتند.»
رافائل گروسی، مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی روز دوشنبه ۳۱ مرداد در گفتوگو با سیانان درباره تحقیقاتی که ایران خواهان پایان یافتن آن است، گفت آژانس اگر پاسخهای لازم، افراد و مکانها را داشته باشد، میتواند گزارشی را درباره آنچه اتفاق افتاده، ارائه کند.
او در ادامه گفت: «پس از آن است که تحقیقات میتواند متوقف شود.»
مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در گفتوگو با سیانان تأکید کرد: «رها کردن تحقیقات کاری نیست که آژانس بدون فرایند مناسب انجام بدهد.»
گروسی درباره تحقیقات از ایران افزود: «کلید این کار به یک چیز ساده مربوط است: آیا ایران با ما همکاری خواهد کرد؟»
پیش از این شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی با اکثریت قاطع قطعنامهای را علیه ایران در این زمینه به تصویب رسانده و از جمهوری اسلامی خواسته بود برای پیشبرد تحقیقات با آژانس همکاری کند.
اظهارات و گزارشهای ضدونقیض درباره درخواست جمهوری اسلامی برای بسته شدن پرونده این تحقیقات در حالی است که ند پرایس، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا، شامگاه دوشنبه گفت هیچ تضمینی برای توافق وجود ندارد زیرا «شکافها باقی ماندهاند».
سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا گفت با اینکه ایران برخی خواستههای غیرسازندهاش را کنار گذاشته اما هنوز موانع دیگری وجود دارد.
او یکی از خواستههای غیرسازنده کنار گذاشته شده از سوی جمهوری اسلامی را حذف نام سپاه پاسداران از فهرست گروههای تروریستی ذکر کرد.
از سوی دیگر جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا با اعلام این که پیشبینی میشود آمریکا این هفته به متن پیشنهادی اتحادیه اروپا برای توافق احتمالی برجام پاسخ دهد، از چند درخواست جمهوری اسلامی برای تغییر در این متن خبر داد.
بورل در مصاحبهای با تلویزیون ملی اسپانیا که روز سهشنبه اول شهریور پخش شد، جزییاتی از درخواستهای ایران ارائه نکرد و به نوشته خبرگزاری رویترز، این درخواستها تاکنون علنی نشدهاند.
او همچنین گفت اکثر کشورهایی که در مذاکرات هستهای با ایران مشارکت دارند با متن پیشنهاد شده از سوی اتحادیه اروپا موافق هستند.
مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا گفت: «بیشتر آنها [کشورهای درگیر مذاکرات] موافق هستند اما من هنوز پاسخی از سوی آمریکا ندارم که میدانم باید در مورد آن بحث کنند و ما انتظار داریم در این هفته پاسخ دریافت کنیم.»
بورل پیشتر اعلام کرده بود پاسخ ایران به متن پیشنهادی اخیر اتحادیه اروپا درباره توافق احتمالی احیای برجام «منطقی» بوده است.
او کمتر از یک ماه پیش و پس از ۱۶ ماه مذاکرات غیرمستقیم میان تهران و واشینگتن، از آماده بودن آخرین متن پیشنهادی اتحادیه اروپا در این زمینه خبر داده بود و از طرفهای درگیر در مذاکرات خواسته بود آن را بپذیرند تا از «بحران خطرناک» جلوگیری شود.
هفته گذشته ایران به این متن پاسخ داد و روز دوشنبه نیز ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی از آنچه «تعلل آمریکا» در ارائه پاسخ به این متن خواند، انتقاد کرد.
ند پرایس، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا اما شامگاه دوشنبه ۳۱ مرداد به ایران اینترنشنال گفت اگر ایران پاسخ شفاف ارائه داده بود، مذاکرات به وضعیت رفت و برگشتی فعلی نمیرسید.