در پایان نشست سران کشورهای عضو سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو)، این سازمان بر تقویت جناح شرقی خود تأکید کرد و بار دیگر روسیه را تهدیدی برای اروپا و این ائتلاف نظامی خواند. رئیسجمهوری آمریکا از ارسال تسلیحات جدید به اوکراین به ارزش ۸۰۰ میلیون دلار خبر داد.
ینس استولتنبرگ، دبیر کل ناتو، اعلام کرد نشست سال آینده این ائتلاف نظامی در لیتوانی، از کشورهای عضو جبهه شرقی ناتو برگزار خواهد شد.
جو بایدن، رئیس جمهوری آمریکا هم در حاشیه اجلاس ناتو در مادرید از ارسال تسلیحات بیشتر به اوکراین به ارزش ۸۰۰ میلیون دلار خبر داد و گفت که اکثر کشورهای ناتو در حال فراتر رفتن از سهم دو درصد تولید ناخالص ملی خود برای هزینههای این ائتلاف هستند.
بوریس جانسون، نخست وزیر بریتانیا نیز خواستار افزایش سهم کشورهای عضو این ائتلاف نظامی از دو درصد تولید ناخالص ملی آنها به دو و نیم درصد شد.
در همین حال اولاف شولتس، صدراعظم آلمان، گفت که این کشور در حال افزایش تواناییهای نظامی خود در زمین، دریا و هوا با بیشترین سرعت ممکن است و یک یگان کماندوی دریایی در دریای بالتیک، یک لشکر تانک با ۱۵ هزار سرباز، ۲۰ واحد دریایی و ۶۰ هواپیما را برای حفاظت از مرزهای شرقی ناتو به صورت دائم حفظ خواهد کرد.
او تأکید کرد که روسیه تهدیدی برای اروپا و اعضای ناتو است.
کشورهای عضو ناتو روز چهارشنبه (هشتم تیر) نیز تصمیم گرفته بودند تعداد سربازان آماده را از ۴۰ هزار سرباز به ۳۰۰ هزار سرباز افزایش داده و سلاحهای سنگین بیشتری به لهستان و کشورهای حوزه بالتیک ارسال کنند.
ناتو همچنین سهشنبه آینده درباره عضویت فنلاند و سوئد به صورت رسمی تصمیمگیری خواهد کرد.
ترکیه، فنلاند و سوئد شامگاه هفتم تیر در مادرید توافقی را امضا کردند و آنکارا در ازای موافقت خود با پیوستن این دو کشور به ناتو، خواستار تعهد و اقدامهای ملموس آنان در زمینه درخواستهای خود شد.
در این توافق آمده است: «فنلاند و سوئد به درخواستهای معلق ترکیه برای اخراج یا استرداد به سرعت و به طور کامل رسیدگی و روندهای قضایی دوجانبه لازم را در این زمینه ایجاد خواهند کرد.»
سران ناتو در سند استراتژیک جدید این ائتلاف، روسیه را مهمترین تهدید مستقیم علیه امنیت کشورهای عضو ناتو و چین را چالشی در برابر منافع، امنیت و ارزشهای این ائتلاف نظامی خواندند.
اعضای ناتو در این سند تصریح کردند روسیه در تلاش است تا از طریق فشار، براندازی، تهاجم و ضمیمه کردن خاک کشورهای دیگر، نفوذ خود را گسترش دهد.
در همین حال امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه، گفت که ناتو اتحادی علیه چین نیست اما باید چالشهای سیستمی چین را در نظر بگیرد.
یک روز پیش از این سخنان نیز دبیر کل ناتو از پیامدهای سرمایهگذاری چین بر سلاحهای مدرن دوربرد ابراز نگرانی کرد و گفت این کشور ارزشها و منافع ناتو را به چالش میکشد.
همزمان با نشست ناتو، روسیه اعلام کرد که برای اعلام «حسن نیت» خود از جزیره مار متعلق به اوکراین در دریای سیاه خارج شده و مانعی برای صادرات غلات و محصولات کشاورزی از اوکراین ایجاد نمیکند.
در همین حال دبیرکل ناتو گفت که کمبود مواد غذایی در جهان نه به دلیل تحریم روسیه از سوی غرب بلکه به دلیل حمله پوتین به اوکراین است.
او یادآوری کرد که ترکیه، یونان و کشورهای دیگر برای انتقال غلات تولید اوکراین اعلام آمادگی کردهاند.
ترکیه پیشنهاد کرده است کریدوری را برای عبور غلات اوکراین از دریای سیاه باز و ۲۰ میلیون تن غلات به بازارهای جهانی صادر کند.
بر اساس آمارهای سازمان ملل متحد، روسیه و اوکراین معمولا حدود ۴۰ درصد گندم مورد نیاز آفریقا را تأمین میکنند. قیمت غلات در سال گذشته در این قاره ۲۳ درصد افزایش یافته است.
