جنگ اوکراین: روسیه از جزیره مار خارج شد؛ صادرات غلات «سرقت شده» از بندر اشغالی بردیانسک

پس از آنکه ترکیه در یادداشت تفاهمی سه‌جانبه با فنلاند و سوئد مخالفت خود را با پیوستن این دو کشور به ناتو کنار گذاشت، روند رسمی پیوستن هلسینکی و استکهلم به این ائتلاف نظامی آغاز می‌شود.

به موجب این توافق سه‌جانبه که پس از نشستی چهار ساعته حاصل شد، ترکیه، سوئد و فنلاند توافق کردند که از امنیت یکدیگر حفاظت کنند.

قرار است طی دو روز آینده در نشست سران ناتو اقدام‌های رسمی برای پیوستن فنلاند و سوئد به این ائتلاف به جریان بیفتد.

ینس استولتنبرگ، دبیر کل ناتو، اعلام کرد: سوئد و فنلاند به طور رسمی برای پیوستن به ناتو دعوت شدند و درها برای پیوستن آنها باز است.

با این حال، از آنجا که پیوستن فنلاند و سوئد باید به تایید پارلمان‌های ۳۰ کشور عضو این ائتلاف برسد، این روند ممکن است تا یک سال نیز طول بکشد.

خواسته ترکیه برای کنار گذاشتن مخالفت خود این بود که فنلاند و سوئد از شبه‌نظامیان کُرد که در این کشورها حضور دارند حمایت نکنند و منع واردات فروش برخی سلاح‌ها را به ترکیه لغو کنند.

دبیر کل ناتو اعلام کرد: طبق توافق سه‌جانبه ترکیه با فنلاند و سوئد، استکهلم توافق کرد در ارتباط با تقاضاهای ترکیه برای استرداد شبه‌نظامیان مظنون همکاری خود را تقویت کند.

او افزود: «سوئد و فنلاند برای سخت‌گیرانه‌تر کردن رویکرد خود در ارتباط با افراد مظنون به عضویت در گروه‌های شبه‌نظامی، قوانین خود را تغییر خواهند داد و محدودیت‌های فروش سلاح به ترکیه را لغو می‌کنند.»

بوریس جانسون، نخست‌وزیر بریتانیا، موافقت ترکیه با پیوستن سوئد و فنلاند به ناتو را خبری بسیار عالی خواند و گفت عضویت این دو کشور، ائتلاف ناتو را قدرتمندتر و امن‌تر می‌کند.

برطرف شدن مانع پیوستن فنلاند و سوئد به ناتو در حالی صورت می‌گیرد که اعضای این ائتلاف قصد دارند در نشست پیش‌روی سران ناتو افزایش فشارها بر روسیه به دلیل حمله به اوکراین را مورد بررسی قرار دهند.

در حالی که پیش از جنگ اوکراین، سوئد به مدت دهه‌ها با پیوستن خود به ناتو مخالف بود، عضویت احتمالی این کشور در ناتو دیوار دفاعی این ائتلاف در برابر روسیه را در دریای بالتیک تقویت خواهد کرد.

وزارت خزانه‌داری آمریکا روز سه‌شنبه (هفتم تیر) با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد: «اقدامات انجام شده امروز به قلب توانایی‌های روسیه برای توسعه و استقرار تسلیحات و فن‌آوری‌های مورد استفاده در جنگ تجاوزکارانه ولادیمیر پوتین علیه اوکراین ضربه می‌زند.»

تحریم‌های تازه آمریکا ۷۰ شرکت روسی از جمله شرکت نظامی-صنعتی روستک را هدف قرار داده که از سوی واشینگتن به عنوان «سنگ بنای» صنایع دفاعی و فن‌آوری روسیه توصیف شده است.

جنت یلن، وزیر خزانه‌داری آمریکا، در بیانیه این وزارتخانه اعلام کرد: «هدف قرار دادن صنایع دفاعی روسیه توانایی‌های پوتین را کاهش می‌دهد و جنگ او علیه اوکراین را که با تضعیف روسیه، شکسته شدن زنجیره تأمین و شکست‌های لجستیکی به سختی دچار شده، مختل می‌کند.»

رهبران هفت کشور صنعتی جهان روز یک‌شنبه (پنجم تیر) در اولین روز نشست خود در آلمان، تجارت طلای استخراج شده در روسیه را تحریم کردند.

همچنین رهبران گروه هفت روز سه‌شنبه با بررسی امکان ممنوعیت حمل و نقل نفت روسیه و قیمت‌گذاری برای آن موافقت کردند.

این بررسی اگر به گرفتن تصمیم در این زمینه منجر شود، به معنی گذاشتن سقفی مشخص برای قیمت نفت روسیه است تا درآمد نفتی این کشور را تحت تأثیر قرار دهد.

امانوئل مکرون، رییس‌جمهوری فرانسه، در نشست خبری خود پس از پایان اجلاس سران گروه هفت گفت که با اتخاذ چنین تصمیمی موافق است. اولاف شولتس، صدراعظم آلمان نیز بر ضرورت کاهش درآمدهای روسیه تأکید کرد.

شولتس گفت تحریم‌ها علیه روسیه زمانی لغو خواهد شد که پوتین اعتراف کند پروژه‌هایش در اوکراین محکوم به شکست بوده است.

ایده ایجاد سقف برای قیمت نفت روسیه اولین بار از سوی آمریکا مطرح شد. این طرح می‌تواند ارائه‌ خدمات مالی و بیمه به شرکت‌های حمل و نقل نفتی در جهان را با قیمت نفت روسیه مرتبط کند.

گروه هفت از همه کشورهای شریک خود دعوت کرده که به این طرح بپیوندند.

این طرح در صورت اجرا، روسیه را از سودی که به واسطه افزایش قیمت نفت در جهان پس از تهاجم این کشور به اوکراین برای کشورهای صادرکننده نفت حاصل می‌شود، محروم می‌کند.

رهبران گروه هفت که از روز یک‌شنبه در آلمان گردهم آمده‌اند، روز دوشنبه (ششم تیر) با انتشار بیانیه‌ای نوشتند: «ما به حمایت مالی، بشردوستانه، نظامی و دیپلماتیک [از اوکراین] ادامه خواهیم داد و تا هر زمانی که [جنگ] به طول بکشد، در کنار اوکراین خواهیم ایستاد.»

این بیانیه رهبران گروه هفت، اندکی پس از سخنرانی ولودیمیر زلنسکی، رییس‌جمهوری اوکراین منتشر شد.

زلنسکی در ارتباطی ویدئویی با نشست سران گروه هفت، خواستار حمایت نظامی آنان از اوکراین و همچنین اعمال تحریم‌های بیشتر علیه روسیه شده بود.

همزمان، ینس استولتنبرگ، دبیر کل ناتو، اعلام کرد رهبران ناتو روز چهارشنبه در نشست مادرید تصمیم خواهند گرفت که نیروهای واکنش خود را تغییر دهند و تعداد سربازان خود را برای مقابله با تهدید روسیه به بیش از ۳۰۰ هزار نفر در سطح بالایی از آمادگی افزایش دهند.

استولتنبرگ روز دوشنبه هنگام ارائه موضوعات مورد بحث در نشست آتی رهبران ناتو در مادرید گفت: «من فکر می‌کنم متحدان در مادرید، روسیه را به عنوان بزرگ‌ترین و مستقیم‌ترین تهدید برای امنیت ما در نظر خواهند گرفت.»

او گفت: «این نشست نقطه عطفی خواهد بود و چندین تصمیم مهم اتخاذ خواهد شد. ما گروه‌های جنگی خود را در بخش شرقی ائتلاف تا سطح تیپ تقویت خواهیم کرد.»

خبرگزاری فرانسه نوشت هشت گروه جنگی از سوی ناتو ایجاد شده که آنها در لیتوانی، استونی، لتونی، لهستان، رومانی، مجارستان، اسلواکی و بلغارستان مستقر هستند.

استولتنبرگ گفت که برخی از آنها تا سطح تیپ، یعنی واحدهای تاکتیکی سه تا پنج هزار نفری تقویت خواهند شد.

آلمان که رهبری گروه نبرد مستقر در لیتوانی را بر عهده دارد، اعلام کرده قصد دارد توانایی خود را تا سطح یک تیپ افزایش دهد اما بخش عمده‌ای از نیروها در این کشور مستقر خواهند ماند.

دبیر کل ناتو توضیح داد یگان‌هایی تعیین شده‌اند تا به کشورهایی که پیشتر گروه‌های جنگی و سلاح‌های سنگین در آنجا مستقر شده‌اند، اعزام شوند.

در مقابل اما روسیه نیز به حمله‌ها و تهدیدهای خود علیه اوکراین و غرب شدت بخشیده است.

نیروهای روسیه روز دوشنبه و کمی پس از اعلام حمایت رهبران گروه هفت از اوکراین، چندین حمله به اوکراین انجام دادند.

در یکی از این حملات که با پرتاب دو موشک انجام شد، روسیه یک مرکز خرید در یک شهر مرکزی اوکراین را هدف گرفت که بر اثر آن دست‌کم ۱۸ نفر کشته و ۳۶ نفر دیگر ناپدید شدند. همچنین ۲۵ زخمی نیز بر اثر این حمله اکنون در بیمارستان بستری هستند.

به گفته رییس‌جمهوری اوکراین، هنگام این حمله بیش از هزار نفر در این مرکز خرید بوده‌اند. این حمله موشکی روسیه با محکومیت‌های گسترده جهانی روبه‌رو شده است.

از سوی دیگر دیمیتری مدودف، رییس‌جمهوری پیشین روسیه، روز دوشنبه تهدید کرد هر گونه «تجاوز» به شبه‌جزیره کریمه از سوی یک کشور عضو ناتو، می‌تواند به منزله اعلان جنگ علیه روسیه باشد که منجر به «جنگ جهانی سوم» خواهد شد.

مدودف که اکنون معاون شورای امنیت ملی روسیه است، به یک وب‌سایت خبری گفت: «برای ما، کریمه بخشی از خاک روسیه است؛ برای همیشه. هر گونه تلاش برای تجاوز به کریمه اعلان جنگ علیه کشور ماست.»

روسیه در سال ۲۰۱۴، شبه‌جزیره کریمه را که بخشی از خاک اوکراین بود، با کمک نیروهای نظامی به خاک خود ضمیمه کرد.

مدودف همچنین گفت اگر فنلاند و سوئد به ناتو بپیوندند، روسیه نیروهای مرزی خود را تقویت خواهد کرد و «آماده اقدامات تلافی‌جویانه» خواهد بود و این می‌تواند شامل نصب موشک‌های مافوق صوت اسکندر در نزدیکی مرز باشد.

اوکراین اعلام کرد شمار کشته‌های حمله موشکی روسیه به یک مرکز تجاری در مرکز این کشور به ۱۸ نفر رسیده است؛ همزمان، محکومیت‌های جهانی علیه این اقدام روسیه ادامه دارد و سران گروه هفت نیز این «حمله نفرت‌انگیز» را محکوم کردند.

سرویس فوریت‌های اوکراین شامگاه دوشنبه گفت حمله موشکی روسیه به یک مرکز خرید در شهر کرمنچوک تاکنون ۱۸ کشته برجای گذاشته است.

سرگی کروک، رییس این سرویس، در یادداشتی تلگرامی همچنین خبر داد که در این حمله ۵۹ نفر زخمی شدند که ۲۵ تن از آنان بستری هستند.

ولودیمیر زلنسکی، رییس جمهور اوکراین، در پیام ویدیویی شامگاهی‌اش این حمله را «یکی از بی‌شرمانه‌ترین اقدامات تروریستی در تاریخ اروپا» خواند.

او ساعاتی پیش از آن نیز نوشته بود هنگام وقوع حمله «بیش از هزار نفر» در این مرکز خرید حضور داشتند و «انتظار شرافت و انسانیت داشتن از روسیه انتظاری بیهوده است».

تصاویر و ویدیوهایی که در رسانه‌های اجتماعی منتشر شده نشان می‌دهد که ماموران آتش‌نشانی اوکراین در حال خاموش کردن آتش گسترده و نجات آسیب‌دیدگان هستند.

این حمله موشکی با موجی از خشم و محکومیت بین‌المللی روبه‌رو شده و سخنگوی آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، آن را اقدامی «نفرت‌انگیز» خواند و هشدار داد تاسیسات غیرنظامی هرگز نباید مورد هدف قرار گیرد.

رهبران گروه هفت که در حال برگزاری نشستی سه روزه در آلمان هستند نیز بجز پیام‌های جداگانه، در بیانیه‌ای مشترک این «حمله نفرت‌انگیز» را محکوم کردند.

سران گروه هفت در این بیانیه تاکید که ولادیمیر پوتین و افراد مسئول در این حمله پاسخگو خواهند شد.

جو بایدن، رییس جمهوری آمریکا، در پیام‌هایی ویدیویی و توییتری اقدام روسیه را «بی‌رحمانه» خواند و تاکید کرد ایالات متحده به همراه گروه هفت و سایر متحدان و شرکای خود به تلاش‌های خود برای حساب پس دادن روسیه «در قبال چنین جنایت‌هایی» ادامه می‌دهد و کنار مردم اوکراین می‌ایستد.

امانوئل مکرون، رییس جمهور فرانسه، نیز گفت: بمباران مرکز خرید در کرمنچوک توسط روسیه دهشتناک است.

او با انتشار ویدیویی از این مرکز خرید که در آتش می‌سوزد، در توییتی نوشت: «مردم روسیه باید حقیقت را ببینند.»

به گفته دمیترو لونین، فرماندار کرمنچوک، هیچ تاسیسات نظامی در نزدیکی این مرکز خرید قرار ندارد و روسیه دست به «اقدامی تروریستی علیه غیرنظامیان»‌ زده است.

روسیه که معمولا حملات علیه اهداف غیرنظامی را تکذیب می‌کند هنوز درباره این حمله واکنشی رسمی نشان نداده است.

خبرگزاری‌ها بر اساس منابع دیپلماتیک در نشست گروه هفت، روز دوشنبه گزارش دادند که زلنسکی از طریق ارتباط ویدیویی در نشست سران گروه هفت که در آلمان در حال برگزاری است، سخنرانی کرد.

بر اساس گزارش این منابع، رییس‌جمهور اوکراین «پیامی بسیار قوی داشت و گفت باید همه تلاش‌ها برای پایان دادن به این جنگ تا پایان سال جاری به کار گرفته شود.»

رییس‌جمهور اوکراین همچنین از رهبران هفت کشور صنعتی جهان از جمله آمریکا خواست تا تحریم‌ها علیه مسکو را شدت بخشند.

ارائه سیستم‌های دفاع ضدهوایی، ضمنانت‌های امنیتی، کمک به صادرات غلات اوکراین و کمک به بازسازی اوکراین از دیگر خواسته‌های زلنسکی از سران گروه هفت بود.

یک مقام ارشد آمریکایی روز دوشنبه به رویترز گفت انتظار می‌رود رهبران گروه هفت در پایان اجلاس خود، مجموعه جدیدی از اقدامات هماهنگ برای افزایش فشار بر روسیه و نهایی کردن طرحی برای محدود کردن قیمت نفت روسیه را اعلام کنند.

این مقام آمریکایی که نامش فاش نشده، در حاشیه نشست رهبران گروه هفت به خبرنگاران گفت برنامه دوگانه رهبران گروه هفت شامل هدف قرار دادن مستقیم درآمدهای پوتین و همچنین به حداقل رساندن تاثیر آن بر اقتصادهای گروه هفت و سایر نقاط جهان است.

در حالی که نیمی از ثروت جهان در اختیار گروه هفت است، به گفته این مقام آمریکایی، رهبران این گروه قصد دارند با کشورهای دیگر از جمله هند برای کاهش درآمدهای روسیه همکاری کنند.

به گزارش رویترز، تعیین یک سقف برای نفت روسیه می‌تواند هم‌زمان به کاهش درآمدهای نفتی روسیه و همچنین کاهش موثر قیمت انرژی و کاهش تورم در جهان منجر شود.

بر اساس یک سند فنی که از سوی کاخ سفید منتشر شده، قرار است در پایان نشست سران گروه هفت، رهبران این گروه همچنین «تعهد امنیتی بی‌سابقه بلندمدتی را برای ارائه کمک‌های مالی، بشردوستانه، نظامی و دیپلماتیک به اوکراین تا زمانی که لازم باشد»، از جمله تامین فوری سلاح‌های پیشرفته متقبل خواهند شد.

نشست سران گروه هفت از روز یکشنبه به ریاست آلمان در این کشور آغاز شده و تا روز سه‌شنبه ادامه دارد.