آسوشیتدپرس با اشاره به حملات اخیر روسیه علیه کارخانههای تسلیحاتی در اوکراین، از استراتژی آشکار مسکو برای تضعیف قدرت دفاعی اوکراین خبر داد که برای آمادهسازی حمله احتمالی تمام عیار به شرق این کشور در پیش گرفته شده است.
این خبرگزاری روز یکشنبه ۲۸ فروردین در گزارشی نوشت که نیروهای روسیه در چارچوب این استراتژی، حملات موشکی به کییف، پایتخت اوکراین و بمباران شدید خارکیف، دومین شهر بزرگ این کشور را ازسرگرفتهاند.
به نوشته آسوشیتدپرس، این حملات و سایر حملات پراکنده در سراسر اوکراین، به اوکراینیها و حامیان غربیشان یادآوری میکند که کل اوکراین در معرض خطر است.
در حالی که شهر بندری ماریوپل در جنوب شرقی اوکراین در محاصره نیروهای روسیه است، ولودیمیر زلنسکی رییسجمهوری اوکراین هشدار داده که روسیه عمدا در تلاش است تا همه کسانی را که در این شهر هستند، نابود کند.
او گفت اوکراین نیاز فوری دارد سلاحهای سنگین بیشتری از غرب دریافت کند تا بتواند در فرصتی شهر را نجات دهد.
آسوشیتدپرس نوشت هر روز اجساد جدیدی از قربانیان غیرنظامی تهاجم روسیه به اوکراین کشف میشود؛ تهاجمی که امنیت اروپا را از بین برده است.
مقامهای شهرها و روستاهای نزدیک کییف اعلام کردهاند که اجساد بیش از 900 غیرنظامی را پیدا کردهاند که بیشتر آنها هنگام عقبنشینی نیروهای روسیه در دو هفته گذشته کشته شدهاند.
در مقابل، پس از نابودی تحقیرآمیز ناوجنگی مهم روسیه در دریای سیاه، فرماندهی نظامی این کشور قول داده که حملات موشکی به پایتخت اوکراین را افزایش دهد.
مقامهای روسیه روز شنبه و یک روز پس از هدف قرار دادن یک کارخانه موشک، اعلام کردند به یک کارخانه خودروهای زرهی حمله کردند.
ویتالی کلیچکو، شهردار کیف، به آن دسته از ساکنان این شهر که از زمان آغاز تهاجم روسیه از پایتخت اوکراین گریختهاند توصیه کرد به خانههای خود بازنگردند.
او گفت: «ما حملات بیشتر در آینده به پایتخت را رد نمیکنیم. اگر امکان دارید کمی بیشتر در شهرهایی که امنتر هستند بمانید، این کار را انجام دهید.»
شهردار کییف همچنین اعلام کرد در حمله روز شنبه یک نفر کشته و تعدادی زخمی شدند.
آسوشیتدپرس نوشت حمله موشکی روسیه به پایتخت اوکراین درست زمانی صورت گرفت که اولین نشانههای بازگشت زندگی عادی به کییف، پس از عقبنشینی نیروهای روسیه از این منطقه ظاهر شده بود.
اما کییف فقط یکی از چندین هدف روسیه در روز شنبه بود. دفتر ریاست جمهوری اوکراین از حملات موشکی و بمباران هشت منطقه در سراسر این کشور طی شبانهروز گذشتهاش خبر داد.
همزمان سخنگوی وزارت دفاع روسیه روز شنبه درباره محاصره ماریوپل گفت نیروهای اوکراینی از بیشتر شهر بیرون رانده شدهاند و تنها در کارخانه بزرگ فولاد این شهر باقی ماندهاند.
تصرف احتمالی ماریوپل از سوی نیروهای روسیه به این کشور اجازه میدهد شبه جزیره کریمه را به مناطق تحت کنترل جداییطلبان در شرق اوکراین متصل کند.
مقطع جدید پس از شکست روسیه در تصرف کییف آغاز شده و حالا طرفین برای دور جدیدی از زورآزمایی در منطقه دونباس، در شرق اوکراین، آماده میشوند.
بنا بر تحلیل گاردین، اقدام نیروهای روسیه در رو کردن به سمت دونباس در شرق اوکراین و محل دو جمهوری خودخوانده تجزیهطلب دونتسک و لوهانسک، شاهدی بر کاهش اهداف این کشور در جنگ اوکراین است. ولادیمیر پوتین، رییسجمهور روسیه، اندکی پیش از آغاز جنگ اوکراین، استقلال دونتسک و لوهانسک را به رسمیت شناخت.
بر اساس تصاویر ماهوارهای چند روز پیش، یک کاروان روسی تقریبا ۱۳ کیلومتری در حدود ۸۰ کیلومتری شرق شهر خارکیف مستقر شده است که به نظر میرسد در حال حرکت به سوی شهر ایزیوم است. این عکسها یادآور یکی از اولین تصاویر ماهوارهای از جنگ اوکراین است. نیروهای روسیه چندین روز است که میکوشند از ایزیوم به اسلاویانسک برسند، اما تاکنون پیشرفت چندانی نداشتهاند.
یک استاد در زمینه مطالعات دفاعی در این باره میگوید که به نظر میرسد روسیه در چند روز اخیر شمار گردانهای این کشور در شرق اوکراین را از ۳۰ گردان به ۴۰ گردان رسانده باشد. او افزود که تشکیل یک تکجبهه ممکن است اکنون برای روسیه دستیافتنیتر باشد و به پوتین همان چیزی را بدهد که میتواند با آن، حمله روسیه به اوکراین را پیروزی جا بزند.
بنا بر پیشبینی کشورهای غربی، ممکن است روسیه در دونباس شمار نیروهایش را دو برابر و یا حتی سهبرابر کند که این تغییرجهتی سرنوشتساز بهنفع مسکو خواهد بود. روسها همین حالا هم عملیات ابتدایی را شروع کردهاند و سریعترین خطوط تامین نیروهایی اوکراینی مستقر در این منطقه را بمباران کردهاند.
نیروهای روسیه فرودگاه دنیپرو، بزرگترین شهر پشت خطوط دفاعی اوکراین را ویران کردهاند و حمله راکتی بیرحمانه آنها به ایستگاه قطار کراماتورسک در روز جمعه ۱۹ فروردین، که جان بیش از ۵۰ تن را گرفت، هم بههدف ایجاد اختلال در «قابلیت مانور» اوکراین انجام شده بود.
مسئله مسکو در حال حاضر این است که آیا نیروهایش که همین حالا هم از پا افتادهاند میتوانند کار ناتمام روسیه در دونباس را به سرانجام برسانند یا نه. بر اساس تخمین منابع اطلاعاتی غرب،۳۷ تا ۳۸ گردان روسیه، پس از تارانده شدن از اطراف کییف، پایتخت، و شهرهای چرنیهف و سومی، برای نبرد کارایی ندارند. چنین مسئلهای مسکو را با تنها ۹۰ گردان قدرتمند آمادهجنگ باقی میگذارد؛ هر گردان برای داشتن قوای کامل، باید حدودا ۸۰۰ سرباز داشته باشد.
در گوشهای دیگر از شرق اوکراین، نیروهای روسی، بهآهستگی، به تصرف شهر بندری ماریوپل نزدیکتر میشوند. اقدامی که بنا بر تحلیل موسسه مطالعات جنگ، بهبهایی گزاف برای خود مهاجمان روس و آیندهای بسیار خوفناکتر برای ساکنان شهر تمام میشود.
بنا بر تخمین ولودیمیر زلنسکی، ریییسجمهور اوکراین، دهها هزار تن در ماریوپل جانشان را از دست دادهاند؛ تقلای روسیه برای تصرف این شهر بندری بار دیگر به این کشور نشان داد که مسکو نمیتواند شهرهای پرجمعیت اوکراین را جز بهقیمت تلفات بالای نیروهای خودش بگیرد.
مقطع جدید، برای اوکراین مقطعی حاد است. نیروهای اوکراینی در کییف نشان دادند که در ضدحمله به نیروهای روسیه، با سلاحهای ضدتانک، موفق عمل میکنند. اما قوای نیروهای اوکراینی هم تحلیل رفته است و قادر به عقب راندن سربازان روس در شرق و جنوب نبودهاند.
تمرکز نیروهای اوکراین در درجه اول بر توقف پیشروی ارتش روسیه خواهد بود تا از محاصره نیروهایش در منطقه شرقی دونباس پیشگیری کنند و روسیه را به نوعی بنبست برسانند؛ چرا که پس از گذشت بیش از دو ماه از جنگ، قوای طرفین درگیری، هر دو بیشتر و بیشتر تحلیل میرود.
اما چنین اقدامی، نیروهای اوکراین را تا حدود زیادی از دریا دور میاندازد و گذرگاهی زمینی، از دونتسک تا شبهجزیره کریمه، در اختیار روسیه میگذارد. اوکراین ممکن است آنطور که پوتین میخواهد «غیرنظامی» نشود اما همین حالا اقتصاد آن نابود شده است. بنا بر اعلام بانک جهانی، اقتصاد اوکراین در سال ۲۰۲۲ ، ۴۵ درصد کوچکتر شده است.
زلنسکی بارها از غرب تقاضای سلاحهای بهتر و بیشتر کرده است تا چنین بنبستی برای روسیه را به پیروزی اوکراین تبدیل کند. اما کمکهای غرب به اوکراین تا بدین لحظه، یا دستکم کمکهایی که عمومی شده است، برای ایجاد تغییر در موازنه نظامی بهنفع اوکراین کافی نیست.
مسئله برای غرب، که اوکراین برای آن در جنگی نیابتی درگیر شده است، این است که آیا باید تجهیزاتی به کییف برساند که نیروهای اوکراینی را قادر سازد وضعیت جاری را زیرورو کنند، نیروهای روسیه را از خرسون در نزدیکی دهانه رود دنیپر در جنوب به عقب برانند و مهاجمان روس به مناطق دیگر در دونباس عقب بنشانند یا نه.
اینکه کشورهای عضو جبهه شرقی ناتو درخواست اوکراین برای تجهیز این کشور با جتهای جنگی طراحی روسیه را رد کردهاند، نشان میدهد که غرب، بهخصوص ایالات متحده، از تحریک روسیهای غیرقابلپیشبینی و همچنین تغییر موازنه نظامی آشکار در جنگ اوکراین، بیمناک است. نقطه عطف کنونی در شرایط فعلی این است که آیا لهستان اجازه خواهد داشت حدود ۱۰۰ تانک روسی تی-۷۲ که در زرادخانهاش دارد را به اوکراین بدهد یا نه.
حفظ موازنه نظامی در اوکراین دشوار است. باید دید که آیا متحدان غربی اوکراین میخواهند پوزه پوتین را به خاک بمالند یا تنها آنقدری سلاح به اوکراین بدهند تا روسیه را به مواضعی که پیش از آغاز جنگ در ۲۴ فوریه، در آن مستقر بود، بازگرداند؟ اگر اوکراین در وضعیت نظامی قدرتمندتری بود، میتوانست برای بازپسگیری مناطقی از دونباس که از سال ۲۰۱۴ در دست روسیه است هم اقدام کند، همان نقطهای که دفاع روسیه در آن محکمتر است.