تحریم‌های جدید اتحادیه اروپا بخش‌ انرژی و بزرگ‌ترین بانک روسیه را هدف قرار می‌دهد

ارتش روسیه پیش‌تر اعلام کرده بود که نیروهای اوکراینی را از مناطق شهری ماریوپل تخلیه کرده است.

ولودیمیر زلنسکی، رییس‌جمهوری اوکراین، شنبه در پیامی با هشدار نسبت به اینکه وضعیت انسانی در ماریوپل بسیار وخیم است گفت که روسیه به صورت عمدی تلاش دارد در ماریوپل «همه رانابود کند.»

زلنسکی خاطرنشان کرد که دولتش به صورت مداوم به دنبال یافتن یک راه حل، اعم از دیپلماتیک یا سیاسی برای حل بحران ماریوپل بوده است، اما تا کنون به راه حل واقع‌بینانه‌ای نرسیده است.

زلنسکی در عین حال درباره اظهارات روسیه مبنی بر پاکسازی مناطق شهری ماریوپل اظهارنظری نکرد.

مقطع جدید پس از شکست روسیه در تصرف کی‌یف آغاز شده و حالا طرفین برای دور جدیدی از زورآزمایی در منطقه دونباس، در شرق اوکراین، آماده می‌شوند.

بنا بر تحلیل گاردین، اقدام نیروهای روسیه در رو کردن به سمت دونباس در شرق اوکراین و محل دو جمهوری خودخوانده تجزیه‌طلب دونتسک و لوهانسک، شاهدی بر کاهش اهداف این کشور در جنگ اوکراین است. ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهور روسیه، اندکی پیش از آغاز جنگ اوکراین، استقلال دونتسک و لوهانسک را به رسمیت شناخت.

بر اساس تصاویر ماهواره‌ای چند روز پیش، یک کاروان روسی تقریبا ۱۳ کیلومتری در حدود ۸۰ کیلومتری شرق شهر خارکیف مستقر شده است که به نظر می‌رسد در حال حرکت به سوی شهر ایزیوم است. این عکس‌ها یادآور یکی از اولین تصاویر ماهواره‌ای از جنگ اوکراین است. نیروهای روسیه چندین روز است که می‌کوشند از ایزیوم به اسلاویانسک برسند، اما تاکنون پیشرفت چندانی نداشته‌اند.

یک استاد در زمینه مطالعات دفاعی در این باره می‌گوید که به نظر می‌رسد روسیه در چند روز اخیر شمار گردان‌های این کشور در شرق اوکراین را از ۳۰ گردان به ۴۰ گردان رسانده باشد. او افزود که تشکیل یک تک‌جبهه ممکن است اکنون برای روسیه دست‌یافتنی‌تر باشد و به پوتین همان چیزی را بدهد که ‌می‌تواند با آن، حمله روسیه به اوکراین را پیروزی جا بزند.

بنا بر پیش‌بینی کشورهای غربی، ممکن است روسیه در دونباس شمار نیروهایش را دو برابر و یا حتی سه‌برابر کند که این تغییرجهتی سرنوشت‌ساز به‌نفع مسکو خواهد بود. روس‌ها همین حالا هم عملیات ابتدایی را شروع کرده‌اند و سریع‌ترین خطوط تامین نیروهایی اوکراینی مستقر در این منطقه را بمباران کرده‌اند.

نیروهای روسیه فرودگاه دنیپرو، بزرگ‌ترین شهر پشت خطوط دفاعی اوکراین را ویران کرده‌اند و حمله راکتی بی‌رحمانه آنها به ایستگاه قطار کراماتورسک در روز جمعه ۱۹ فروردین، که جان بیش از ۵۰ تن را گرفت، هم به‌هدف ایجاد اختلال در «قابلیت مانور» اوکراین انجام شده بود.

مسئله مسکو در حال حاضر این است که‌ آیا نیروهایش که همین حالا هم از پا افتاده‌اند می‌توانند کار ناتمام روسیه در دونباس را به سرانجام برسانند یا نه. بر اساس تخمین منابع اطلاعاتی غرب،۳۷ تا ۳۸ گردان روسیه، پس از تارانده شدن از اطراف کی‌یف، پایتخت، و شهرهای چرنیهف و سومی، برای نبرد کارایی ندارند. چنین مسئله‌ای مسکو را با تنها ۹۰ گردان قدرتمند آماده‌جنگ باقی می‌گذارد؛ هر گردان برای داشتن قوای کامل، باید حدودا ۸۰۰ سرباز داشته باشد.

در گوشه‌ای دیگر از شرق اوکراین، نیروهای روسی، به‌آهستگی، به تصرف شهر بندری ماریوپل نزدیک‌تر می‌شوند. اقدامی که بنا بر تحلیل موسسه مطالعات جنگ، به‌بهایی گزاف برای خود مهاجمان روس و آینده‌ای بسیار خوفناک‌تر برای ساکنان شهر تمام می‌شود.

بنا بر تخمین ولودیمیر زلنسکی، ریییس‌جمهور اوکراین، ده‌ها هزار تن در ماریوپل جانشان را از دست داده‌اند؛ تقلای روسیه برای تصرف این شهر بندری بار دیگر به این کشور نشان داد که مسکو نمی‌تواند شهرهای پرجمعیت اوکراین را جز به‌قیمت تلفات بالای نیروهای خودش بگیرد.

مقطع جدید، برای اوکراین مقطعی حاد است. نیروهای اوکراینی در کی‌یف نشان دادند که در ضدحمله به نیروهای روسیه، با سلاح‌های ضدتانک، موفق عمل می‌کنند. اما قوای نیروهای اوکراینی هم تحلیل رفته‌ است و قادر به عقب راندن سربازان روس در شرق و جنوب نبوده‌اند.

تمرکز نیروهای اوکراین در درجه اول بر توقف پیشروی ارتش روسیه خواهد بود تا از محاصره نیروهایش در منطقه شرقی دونباس پیشگیری کنند و روسیه را به نوعی بن‌بست برسانند؛ چرا که پس از گذشت بیش از دو ماه از جنگ، قوای طرفین درگیری، هر دو بیشتر و بیشتر تحلیل می‌رود.

اما چنین اقدامی، نیروهای اوکراین را تا حدود زیادی از دریا دور می‌اندازد و گذرگاهی زمینی، از دونتسک تا شبه‌جزیره کریمه، در اختیار روسیه می‌گذارد. اوکراین ممکن است آنطور که پوتین می‌خواهد «غیرنظامی» نشود اما همین حالا اقتصاد آن نابود شده است. بنا بر اعلام بانک جهانی، اقتصاد اوکراین در سال ۲۰۲۲ ، ۴۵ درصد کوچک‌تر شده است.

زلنسکی بارها از غرب تقاضای سلاح‌های بهتر و بیشتر کرده است تا چنین بن‌بستی برای روسیه را به پیروزی اوکراین تبدیل کند. اما کمک‌های غرب به اوکراین تا بدین لحظه، یا دست‌کم کمک‌هایی که عمومی شده است، برای ایجاد تغییر در موازنه نظامی به‌نفع اوکراین کافی نیست.

مسئله برای غرب، که اوکراین برای آن در جنگی نیابتی درگیر شده است، این است که آیا باید تجهیزاتی به کی‌یف برساند که نیروهای اوکراینی را قادر ‌سازد وضعیت جاری را زیرورو کنند، نیروهای روسیه را از خرسون در نزدیکی دهانه رود دنیپر در جنوب به عقب برانند و مهاجمان روس به مناطق دیگر در دونباس عقب بنشانند یا نه.

اینکه کشورهای عضو جبهه شرقی ناتو درخواست اوکراین برای تجهیز این کشور با جت‌های جنگی طراحی روسیه را رد کرده‌اند، نشان می‌دهد که غرب، به‌خصوص ایالات متحده، از تحریک روسیه‌ای غیرقابل‌پیش‌بینی و همچنین تغییر موازنه نظامی آشکار در جنگ اوکراین، بیمناک است. نقطه عطف کنونی در شرایط فعلی این است که آیا لهستان اجازه خواهد داشت حدود ۱۰۰ تانک روسی تی-۷۲ که در زرادخانه‌اش دارد را به اوکراین بدهد یا نه.

حفظ موازنه‌ نظامی در اوکراین دشوار است. باید دید که آیا متحدان غربی اوکراین می‌خواهند پوزه پوتین را به خاک بمالند یا تنها آنقدری سلاح به اوکراین بدهند تا روسیه را به مواضعی که پیش از آغاز جنگ در ۲۴ فوریه، در آن مستقر بود، بازگرداند؟ اگر اوکراین در وضعیت نظامی قدرتمندتری بود، می‌توانست برای بازپس‌گیری مناطقی از دونباس که از سال ۲۰۱۴ در دست روسیه است هم اقدام کند، همان نقطه‌ای که دفاع روسیه در آن محکم‌تر است.

به‌گزارش دیلی‌میل، موسسات دولتی و شرکت‌های روسی هدف حمله سایبری انانیموس قرار گرفته‌اند و این گروه تنها از وزارت فرهنگ روسیه، حدود ۲۰۰ هزار پست الکترونیکی افشا کرده‌ است. نهادی که بر سانسور، بایگانی اسناد و هنر در این کشور نظارت دارد.

این گروه در پستی توییتری نوشت که بیش از ۷۰۰ گیگابایت اسناد دولتی روسیه، از جمله ۲۰۰ هزار ایمیل وزارت فرهنگ این کشور را فاش کرده است.

گروه انانیموس ایمیل‌ها و داده‌های آئروگاز،‌ شرکت نفت و گاز روسی را هم در راستای نفوذ و تلاش برای ایجاد اختلال در عملکرد روسیه در جنگ اوکراین هک کرده‌ است.

انانیموس از زمان آغاز جنگ اوکراین و در اقدامی تلافی‌جویانه، یک سلسله حمله سایبری علیه روسیه به راه انداخته است که شامل افشای داده‌های مربوط به سربازان روس و دسترسی به تلویزیون دولتی روسیه بوده است.

انانیموس تاکید کرده است که تا زمانی که روسیه از جنگ اوکراین دست نکشد، به افشای مدارک محرمانه این کشور ادامه می‌دهد.

این گروه هکری در نخستین روز حمله روسیه به اوکراین، ۲۴ فوریه، اعلام کرد که «رسما در جنگ سایبری با دولت روسیه به سر می‌برد».

انانیموس از آن روز تاکنون حملات سایبری زیادی به‌قصد اطلاع‌رسانی درباره آنچه روسیه «عملیات نظامی ویژه» در اوکراین می‌خواند، انجام داده است.

بنا بر قانون جدید «اخبار جعلی» در روسیه، افرادی که در انتشار اطلاعات «جعلی» درباره نیروهای روس گناهکار شناخته شوند با مجازات سنگین، از جمله تا ۱۵ سال حبس، مواجه می‌شوند.

انانیموس پیش‌تر از افشای داده‌های مربوط به ۱۲۰ هزار سرباز روس که در اوکراین می‌جنگند خبر داد و اطلاعاتی همچون نام، تاریخ تولد، آدرس، واحد خدمت و شماره گذرنامه این سربازان را منتشر کرد.

این گروه پیش‌تر اعلام کرده بود که بانک مرکزی روسیه را هدف قرار داده است و ۳۵ هزار فایل این بانک را سرقت کرده است. هکرهای انانیموس همچنین چاپگرهای سراسر روسیه را هک کرده بودند تا پیام‌های «ضدپروپاگاندا» چاپ کنند.

هکرهای انانیموس سابقه هدف قرار دادن گروه‌هایی همچون اسلام‌گرایان افراطی و کوکلس کلان‌ها را هم در کارنامه دارند.

روزنامه ایندیپندنت نیز پیش‌تر از افشای اطلاعات مربوط به دولت روسیه به‌دست گروهی از هکرهای مرتبط با گروه هکری انانیموس، به‌نام «شبکه گردان ۶۵»، موسوم به «ان‌بی‌۶۵» خبر داده بود و گفته بود که این هکرها به حدود یک میلیون ایمیل بزرگ‌ترین شرکت رسانه‌ای دولتی روسیه، که حاوی مکاتباتی است که در طی ۲۰ سال گذشته انجام گرفته است، دست یافته‌اند.

این گروه متحد انانیموس، ۹۰۰ هزار ایمیل «شرکت پخش تلویزیونی و رادیویی دولتی تمام روسیه»، موسوم به «وی‌جی‌تی‌آر‌کی»، را افشا کرده است.

ان‌بی۶۵ سپس ایمیل‌های هک‌شده را در اختیار «دی‌دوسیکرتز»، یک سازمان غیرانتفاعی که در زمینه افشای اطلاعات فعالیت می‌کند گذاشت و این سازمان نیز این فایل حدودا ۷۸۵ گیگابایتی را در قالب یک فایل ترونت برای اطلاع‌رسانی به عموم منتشر کرد.

به‌گزارش «دیلی دات» ایمیل‌های افشاشده «وی‌جی‌تی‌آر‌کی»،، مکاتبات بیست‌ساله درباره عملکرد روزانه تا تحریم‌هایی که کشورها در واکنش به حمله روسیه به اوکراین بر این کشور اعمال کرده‌اند را در بر می‌گیرد.

«وی‌جی‌تی‌آر‌کی»، بزرگترین شرکت رسانه‌ای روسیه است و کار چرخاندن پنج کانال تلویزیون دولتی روسیه، دو شبکه بین‌المللی، پنج ایستگاه رادیویی و بیش از ۸۰ شبکه رادیویی و تلویزیونی منطقه‌ای را بر عهده دارد.

به‌گزارش دیلی‌میل، ان‌بی۶۵ پیش‌تر ادعا کرده بود که آژانس فضایی روسیه را از کار انداخته تا دسترسی ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهور روسیه به «ماهواره‌های جاسوسی» را قطع کند.

دیمیتری روگوزین، رییس روسکاسموس، آژانس فضایی روسیه، با دشنام به این گروه، چنین ادعایی را رد کرده بود.

ان‌بی‌۶۵ پیش‌تر و همراه با افشای اطلاعات سربازان روس به‌دست گروه هکری انانیموس گفته بود که تمام سربازانی که در حمله روسیه به اوکراین شرکت داشته‌اند باید در دادگاه جنایت جنگی حاضر شوند.

با این حال نگرانی‌ها درباره استفاده روچرا غرب نگران استفاده روسیه از سلاح‌های شیمیایی در اوکراین است؟سیه از سلاح‌های شیمیایی به طور فزاینده‌ای مطرح است ولودیمیر زلنسکی، رییس‌جمهور اوکراین، هم درباره چنین احتمالی هشدار داده است.

با اینکه روسیه اتهام‌های اخیر را رد می‌کند اما طی دو دهه گذشته در کارنامه کرملین مواردی از این دست ثبت شده است.

کشورهای غربی از جمله آمریکا گفته‌اند در حال بررسی احتمال وقوع حمله شیمیایی در اوکراین هستند و بریتانیا هم هشدار داده در صورت تایید چنین موضوعی، همه گزینه‌ها برای مقابله با روسیه روی میز خواهد بود.

نگرانی‌ها به ویژه زمانی افزایش یافت که وال‌استریت ژورنال گزارش داد که اوایل مارس نمایندگان حاضر در مذاکرات صلح روسیه و اوکراین دچار مسمومیت شیمیایی شدند؛ البته بعدا دست‌کم یک منبع دولتی اوکراین این موضوع را رد کرد.

چرا غرب نگران استفاده روسیه از سلاح‌های شیمیایی در اوکراین است؟

با اینکه جهان استفاده از سلاح‌های شیمیایی را ممنوع اعلام کرده، دولت روسیه در دو دهه گذشته در چند مورد در چنین حملاتی دست داشته است.

از جمله در سال ۲۰۱۸ دولت بریتانیا روسیه را متهم کرد که با استفاده از ماده شیمیایی نوویچوک، عامل اعصاب کشنده که دهه‌ها پیش در اتحاد جماهیر شوروی ساخته شد، یک جاسوس سابق به نام سرگئی اسکریپال را که در بریتانیا زندگی می‌کرد مسموم کرد.

در یک مورد مهم دیگر، الکسی ناوالنی، رهبر اپوزیسیون روسیه در سال ۲۰۲۰ با نوع دیگری از ماده شیمیایی نوویچوک مسموم شد.

البته کرملین دست داشتن در هر دو مورد را رد کرده است.

رالف تراپ، مشاور خلع سلاح در فرانسه، می‌گوید: این دو حادثه باعث می‌شود کنار گذاشته شدن برنامه‌های شوروی سابق با علامت سوال مواجه شود.

گزارش‌هایی درباره استفاده روسیه از سلاح‌های شیمیایی در جنگ سوریه یا کمک به حکومت بشار اسد در این زمینه نیز مطرح شده است.

سازمان منع سلاح‌های شیمیایی (OPCW) استفاده ارتش بشار اسد از سلاح شیمیایی علیه مردم سوریه را تایید کرده است.

دولت روسیه نقش داشتن در حملات شیمیایی در سوریه را رد می‌کند و حتی وقوع برخی از آنها را جعلی می‌خواند.

روسیه درباره اوکراین دست پیش را گرفت و کی یف را به آماده شدن برای استفاده از سلاح‌های شیمیایی متهم کرد. دولت‌های غربی می‌گویند احتمالا این همان تاکتیک «پرچم دروغین» است که کرملین پیش از این نیز از آن استفاده کرده است. «پرچم دروغین» به عملیات نظامی و سیاسی پنهانی گفته می‌شود که طوری طراحی شود و به اجرا درآید که طرف مقابل را مظنون نشان دهد.

جو بایدن ۲۲ مارس گفت: «روسیه سابقه‌ای طولانی در متهم کردن دیگران به کارهایی دارد که در حال انجام آنهاست یا قصد انجام آنها را دارد.»

تراپ که یکی از ماموران سابق سازمان منع سلاح‌های شیمیایی است و در نظارت بر پایبندی برخی کشورها از جمله اوکراین به کنوانسیون تسلیحات شیمیایی نقش داشته است، می‌گوید هیچ مدرکی مبنی بر اینکه اوکراین سلاح‌های شیمیایی دارد در دست نیست و «برای اوکراینی‌ها منطقی نیست که به استفاده از سلاح‌های شیمیایی فکر کنند».

روسیه و اوکراین هر دو از امضا‌کنندگان کنوانسیون منع سلاح‌های شیمیایی هستند و استفاده از هر نوع مواد شیمیایی در جنگ را غیرقانونی می‌داند. مواد شیمیایی مطرح در این کنوانسیون دامنه‌ای گسترده دارد و شامل مثلا کلر که می‌تواند به صورت قانونی در ضدعفونی کردن آب به کار برود هم می‌شود.

سازمان منع سلاح های شیمیایی که بر پایبندی به این کنوانسیون نظارت می‌کند، در سال ۲۰۱۷ تأیید کرد که روسیه تمام ذخایر اعلام شده تسلیحات شیمیایی خود را نابود کرده است.

وزارت خارجه روسیه اتهام‌های مطرح شده علیه این کشور مبنی بر برنامه‌ریزی نظامی برای استفاده از سلاح‌های شیمیایی در اوکراین را «کارزار بدنام کردن» روسیه از طرف کشورهای غربی خوانده است.

چرا احتمال دارد روسیه در اوکراین سلاح شیمیایی استفاده کند؟

استفاده از سلاح‌های شیمیایی در میدان نبرد و علیه نیروهای نظامی که مجهز به تجهیزات حفاظتی هستند کاربرد محدودی دارد.

با این حال همان طور که پل راجرز، پژوهشگر مطالعات صلح در دانشگاه بردفورد بریتانیا، می‌گوید: سلاح‌های شیمیایی در درجه اول برای ارعاب مردم و شکستن اراده آنها برای مقاومت است.

ناظران نگران این هستند که ارتش روسیه برای ایجاد وحشت در بین غیرنظامیان دست به حمله شیمیایی علیه شهرهای اوکراین بزند.

برای مثال، گاز کلر که چگالی‌ بیشتری نسبت به هوا دارد و به زمین نزدیکتر است، در صورت استفاده می‌تواند به پناهگاه‌های زیرزمینی که غیرنظامیان به آنها پناه می‌برند نفوذ کند و باعث خفگی مردم شود.

ارتش روسیه همچنین می‌تواند از سموم اعصاب مانند سارین استفاده کند که بسیار کشنده است اما به سرعت محو می‌شود و به مهاجمان اجازه می‌دهد بعد از حمله شیمیایی، مقصد مورد نظر را اشغال کنند. اما استفاده از مواد شیمیایی مانند سم نوویچوک کاربرد کمتری برای ارتش روسیه خواهند داشت، زیرا این نوع سموم پایدار هستند و پیش از اینکه ارتش بتواند هدف را اشغال کند، نیاز به ضدعفونی گسترده‌ای دارد.

آیا راهی برای پیشگیری از حمله شیمیایی به اوکراین وجود دارد؟

اگر کرملین در مورد اتهامات خود مبنی بر قصد و آمادگی اوکراین برای استفاده از سلاح‌های شیمیایی جدی باشد، می‌تواند این اتهام‌ها را از مسیرهای مناسب پیگیری کند.

لیو سیدنس می‌گوید: «روسیه می‌تواند از سازمان منع سلاح‌های شیمیایی آنچه را که بازرسی چالشی نامیده می‌شود مطالبه کند. اگر این یک دغدغه واقعی برای پوتین است و او خود نمی‌خواهد از سلاح شیمیایی استفاده کند، باید این کار را انجام دهد.»

اما اگر دولت روسیه این ادعا را به عنوان بهانه‌ای برای اینکه خود از این نوع سلاح‌ها استفاده کند، مطرح می‌کند، هر کشوری، حتی اوکراین، می‌تواند سازمان منع سلاح‌های شیمیایی را به بازرسی از اوکراین برای به چالش کشیدن این ادعا فرابخواند. آلستر هی، سم شناس زیست‌محیطی در دانشگاه لیدز بریتانیا، می‌گوید: «اوکراینی‌ها می‌توانند بگویند بیایید و ببینید، ما چیزی برای پنهان کردن نداریم؛ و این به وضوح باعث به دام افتادن روسیه خواهد شد.»

آیا می‌توان به کمک علم احتمال وقوع یک حمله شیمیایی را تایید کرد؟

در چنین شرایطی از سازمان منع سلاح‌های شیمیایی خواسته می‌شود تا هرگونه ادعای حمله شیمیایی را تایید کند. تراپ می‌گوید این سازمان می‌تواند حتی بدون حضور مستقیم در منطقه جنگی، شواهدی به‌ویژه از تصاویر ماهواره‌ای و گزارش‌های پزشکی جمع‌آوری کند. او می‌گوید: «اگر حمله شیمیایی صورت گرفته باشد، قربانیانی را خواهید دید که در مراکز پزشکی تحت درمان هستند و علائم و سوابق پزشکی آنها در این زمینه سرنخ می‌دهد.»

سلاح‌های شیمیایی از نظر نحوه عملکرد و انواع آثاری که از خود به جا می گذارند بسیار متفاوتند. اگر بازرسان بلافاصله پس از حمله دسترسی مستقیم به این مناطق داشته باشند، می‌توانند نمونه‌هایی از آثاری که مواد شیمیایی در خون باقی می‌گذارند یا بقایای آن در محیط را جمع‌آوری کنند. اما در برخی شرایط، جمع آوری آثار و شواهد دشوارتر است. مثلا اثبات حمله شیمیایی با کلر شاید سخت باشد، زیرا گاز کلر می‌تواند بدون برجای گذاشتن هیچ اثری از بین برود.

تراپ می‌گوید: در طول جنگ داخلی سوریه، بازرسان سازمان منع سلاح‌های شیمیایی برای اولین بار شواهدی را در یک منطقه جنگی جمع‌آوری کردند و گزارش دادند که هم از گاز کلر و هم از مواد شیمیایی استفاده شده است؛ چیزی که دولت سوریه آن را رد کرده است. بازرسان این کار را با پذیرش خطرهای بزرگی انجام دادند و دست‌کم یک بار مورد حمله قرار گرفتند.

در هر صورت، بازرسان بین‌المللی برای بازدید از مناطق جنگی برای تایید وقوع حمله شیمیایی به تضمین‌هایی برای ایمنی خود مانند آتش‌بس نیاز دارند. سازمان منع سلاح‌های شیمیایی به مجله نیچر گفت تا کنون هیچ درخواستی برای بازرسی چالشی دریافت نکرده است.

زلنسکی جمعه در گفت‌وگو با سی‌ان‌ان گفت: از آنجا که پوتین برای جان مردم اوکراین ارزشی قائل نیست ممکن است از سلاح‌های اتمی یا شیمیایی استفاده کند.

او همچنین خاطرنشان کرد: بین دو هزار و ۵۰۰ تا سه‌هزار سرباز اوکراینی در جنگ کنونی کشته شده و ۱۰ هزار نیروی دیگر نیز زخمی شده‌اند.

طبق اعلام آژانس پناهندگان سازمان ملل، از آغاز حمله روسیه به اوکراین حدود پنچ میلیون اوکراینی از کشور خود گریخته‌اند. طبق آمارهای سازمان ملل، همچنین بیش از هفت میلیون نفر نیز در داخل اوکراین آواره شده‌اند.

روز جمعه واشینگتن‌پست به نقل از منابع آگاه گزارش داد که ولودیمیر زلنسکی اخیرا از جو بایدن درخواست کرده که روسیه را به عنوان «دولت حامی تروریسم» معرفی کند.

در همین حال، رویترز به نقل از منابع آگاه گزارش داد که نخست‌وزیر اوکراین و چند مقام ارشد این کشور هفته آینده به واشینگتن سفر خواهند کرد.

از سوی دیگر، متی ماسیکاس، سفیر اتحادیه اروپا در اوکراین، هشدار داد که روسیه کودکان اوکراینی را می‌رباید و تاکید کرد که مسکو باید در این ارتباط پاسخگو شود.

پیش‌تر لیودمیلا دنیسووا، آمبودزمان اوکراین، اعلام کرده بود که بیش از ۱۳۰ هزار کودک اوکراینی به زور به روسیه منتقل شده‌اند.

در همین حال، وزارت خارجه روسیه ۱۸ دیپلمات اتحادیه اروپا در این کشور را «عنصر نامطلوب» خواند و خواستار خروج آنها از روسیه شد.

در پی تاکید دولت آمریکا بر افزایش حمایت نظامی ایالات‌متحده از اوکراین، یک مقام ارشد دفاعی ایالات‌متحده گفت که انتظار می‌رود اولین پرواز حامل کمک‌های نظامی ایالات متحده برای اوکراین طی ۲۴ ساعت آینده به منطقه برسد.

با این حال، روزنامه واشینگتن‌پست گزارش داد که روسیه به آمریکا هشدار داده است اگر به ارسال سلاح به اوکراین ادامه دهد با «پیامدهایی غیرقابل پیش‌بینی» روبه‌رو خواهد شد.

در همین حال، تهاجام روسیه به ویژه به مناطق جنوبی و شرقی اوکراین ادامه دارد.

پلیس کی‌یف اعلام کرد پس از عقب‌نشینی نیروهای روسیه، اجساد بیش از ۹۰۰ غیرنظامی در استان کی‌یف کشف شده است.

پلیس همچنین گفت که نیروهای روسیه در خانه‌ها و خودروهای غیرنظامیان در شهرهای استان کی‌یف تله‌های انفجاری کار گذاشته‌اند که این اقدام تا کنون به کشته شدن دست‌کم یک نفر و زخمی شدن تعدادی دیگر منجر شده است.

از سوی دیگر، حمله نیروهای روسیه به یک منطقه مسکونی در شرق اوکراین، دست‌کم ۷ کشته از جمله یک کودک و ۳۴ زخمی بر جا گذاشت. در پی حملات نیروهای روسی در شهر میکولائیف نیز دست‌کم پنچ نفر کشته شدند.