آمریکا از تحریم تجاری جدید علیه روسیه و بستن صندوقهای سرمایهگذاری در این کشور خبر داد
جو بایدن اعلام کرد آمریکا و متحدانش با هدف تنبیه روسیه به دلیل حمله به اوکراین تحریمهای جدیدی را در تجارت با مسکو اعمال کرده و صندوقهای سرمایهگذاری را در این کشور تعطیل میکند.
بایدن در سخنرانی خود در جمع چهرههای دموکرات در فیلادلفیا گفت که این اقدامها در مجموع «یک ضربه محکم دیگر» به اقتصاد روسیه وارد خواهد کرد و خاطرنشان کرد که ولادیمیر پوتین مقصر این وضعیت است.
بایدن همچنین از ممنوع کردن واردات ودکا، غذاهای دریایی و الماس از روسیه و منع صادرات محصولات لوکس به روسیه خبر داد.
او همچنین تاکید کرد که آمریکا نام الیگارشهای روسی بیشتری را به فهرست تحریمهای خود اضافه خواهد کرد.
بایدن گفت: «ما مصمم هستیم روسیه را هر چه بیشتر از اقتصادهای خود و از سیستم مالی بینالمللی منزوی کنیم.»
رییسجمهوری آمریکا هشدار داد اگر روسیه بخواهد علیه اوکراین سلاح شیمیایی استفاده کند «هزینه هنگفتی» خواهد پرداخت.
بایدن همچنین با انتقاد از تقاضاها در داخل ایالاتمتحده برای حضور فعال نظامی ایالاتمتحده در جنگ اوکراین و ایجاد منطقه پرواز ممنوع ناتو بر فراز این کشور هشدار داد که چنین اقدامی به «جنگ جهانی سوم» منجر خواهد شد.
او در عین حال تاکید کرد که آمریکا از هر وجب قلمرو ناتو دفاع خواهد کرد.
از سوی دیگر، کاخ سفید اعلام کرد که آمریکا و اعضای گروه هفت خواستار لغو موقعیت تجاری روسیه به عنوان «کشور مطلوب» خود شدند، تا با این اقدام بتوانند تعرفه کالاهای روسی را افزایش داده و بر سقف معاملات آنها محدودیت اعمال کنند.
عملی شدن این تصمیم نیازمند تصویب کنگره است، که نمایندگان کنگره نیز پیشاپیش برای این اقدام اعلام آمادگی کردهاند.
کاخ سفید همچنین در بیانیهای دیگر از تعطیلی صندوقهای سرمایهگذاری در روسیه خبر داد و افزود که کشورهای گروه هفت همچنین قصد دارند دسترسی روسیه به بودجههای صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی را قطع کنند.
آمریکا و متحدانش در روزهای اخیر به صورت هماهنگ تحریمهای بیسابقهای را علیه روسیه اعمال کردهاند که محدودیتهای گستردهای را برای صادرات و بخش بانکداری روسیه ایجاد می کند.
طبق اعلام وزارت بازرگانی آمریکا، تحریم صادرات کالاهای لوکس به روسیه و بلاروس، از جمله صادرات خودرو و ساعتهای گرانقیمت، الکل و جواهرات فورا به اجرا در خواهد آمد.
از سوی دیگر، آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، اعلام کرد که واشینگتن چند عضو هیات مدیره نویکوم بانک و شرکت مشاوره مدیریت تجاری ایبیآر روسیه را تحریم کرده است.
وزارت خزانهداری آمریکا نیز از تحریم ویکتور وکسلبرگ، الیگارش میلیاردر روسی، سه عضو خانواده سخنگوی کرملین، ۱۲ عضو دوما و ۱۰ عضو هیات مدیره بانک ویتیبی، دومین بانک بزرگ روسیه، خبر داد.
جنت یلن، وزیر خزانهداری آمریکا، اعلام کرد که اقتصاد ایالاتمتحده در وضعیت قدرتمندی قرار دارد، اما تحریمها علیه روسیه بر آن اثر خواهد گذاشت.
او بر تلاش دولت آمریکا بر محافظت از مصرفکنندگان آمریکایی در برابر افزایش قیمت انرژی و نرخ تورم تاکید کرد.
جنیفر گرنهولم، وزیر انرژی آمریکا، گفت نظارت بر وضعیت تشعشعات رادیواکتیو در سراسر اوکراین ادامه دارد و هیچ نشانهای از تشعشع رادیواکتیو مشاهده نشده است.
وزیر انرژی آمریکا همچنین از گزارشها درباره نقض اصول ایمنی هستهای از سوی روسیه در جنگ اوکراین و نیز کمبود دادهها درباره نیروگاههای هستهای چرنوبیل و زاپوریژیا ابراز نگرانی کرد.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی پنجشنبه در بیانهای اعلام کرده بود همه تماسهای اوکراین با نیروگاه هستهای چرنوبیل قطع شده و امکان دریافت آخرین اطلاعات از وضعیت این نیروگاه وجود ندارد.
وزیر انرژی آمریکا همچنین خاطرنشان کرد که ایالاتمتحده گزارشها درباره آسیب به یک سایت تحقیقات هستهای در خارکیف را از نزدیک رصد میکند.
رییس موسسه تحقیقات هستهای خارکیف جمعه اعلام کرد حمله روسیه به قسمت مرکزی این تاسیسات آسیب نزده و این مرکز در وضعیتی ایمن و فعال قرار دارد.
تهاجم روسیه نه تنها اوکراین را نشانه گرفته، بلکه جمعیت انبوهی در اروپا، آفریقا و آسیا را که غذا و معیشتشان وابسته به منطقه موسوم به «سبد نان» است با تهدید روبهرو کرده است.
مزارع و مراتع حاصلخیز و پهناور پیرامون دریای سیاه به «سبد نان» جهان معروف است.
اما جنگ باعث شده میلیونها کشاورز اوکراینی به جنگ بروند یا کشور را ترک کنند. بنادری که از آنها گندم و سایر مواد غذایی اساسی به سراسر جهان ارسال میشد نیز بسته شدهاند. نگرانیهایی هم هست که روسیه، دیگر تولیدکننده بزرگ محصولات کشاورزی، به دلیل تحریمهای غرب صادرات غله را متوقف کند.
گرچه هنوز اختلالی در تامین منابع گندم در جهان به وجود نیامده است، بهای این محصول در نگرانی از آیندهای نامعلوم، از یک هفته پیش از حمله روسیه به اوکراین تاکنون، ۵۵ درصد افزایش یافته است. ارنو پوتی، رییس شورای بینالمللی غلات به آسوشیتدپرس گفت اگر جنگ اوکراین دامنهدار شود، نشانههای این کمبود چهار ماه دیگر در کشورهایی که وابسته به صادرات گندم اوکرایناند پدیدار میشود.
بهگزارش وال استریت ژورنال، کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا که از اوکراین گندم وارد میکنند، بیش از دیگر مناطق از کمبود این محصول متاثر خواهند شد.
کمبود گندم میتواند با آسیب به امنیت غذایی، افراد بیشتری را در کشورهایی همچون مصر و لبنان، روانه دامان فقر کند؛ در این کشورها قوت غالب مردم نان یارانهای دولت است.
در اروپا، مقامات برای کمبود احتمالی محصولات اوکراینی و قیمت بالاتر خوراک دام آماده میشوند که این خود بهمعنای گرانتر شدن گوشت و لبنیات برای مصرفکنندگان خواهد بود.
حدودا یکسوم صادرات جهانی گندم و جو از روسیه و اوکراین است. اوکراین همچنین تامینکننده بزرگ ذرت و بزرگترین صادرکننده روغن آفتابگردان در جهان است. جنگ فعلی میتواند تامین موادغذایی در جهان را که هماکنون در گرانترین حالت پس از سال ۲۰۱۱ قرار دارند، باز هم با اختلال دیگری مواجه کند.
اگر جنگ اوکراین ادامهدار شود، بیشترین تاثیر آن ۲۴۰۰ کیلومتر آنسوتر و در مصر، بزرگترین واردکننده گندم در جهان، نمودار خواهد شد. در مصر، بقای میلیونها نفر به نان یارانهای دولت که با گندم اوکراین تولید میشود وابسته است. یکسوم جمعیت مصر فقیرند.
احمد صلاح، پدر ۴۷ ساله هفت کودک در قاهره، به آسوشیتدپرس گفت که جنگ بهمعنای کمبود است و کمبود، قیمتها را بالا خواهد برد. او گفت که هر افزایش قیمتی برای اکثریت جمعیت مصر فاجعهبار خواهد بود.
یک استاد زنجیره تامین و اقتصاد، گندم، ذرت، روغنها، جو، آرد همهوهمه را برای امنیت غذایی، بهویژه در مناطق فقیرتر جهان، بسیار مهم دانست. او افزود با وجود اعزام مردان اوکراینی به جنگ، «چه کسی محصول را درو خواهد کرد؟ حملونقل بر عهده چه کسی خواهد بود؟»
مصر، که اغلب گندم مصرفیاش را از روسیه و اوکراین میخرد، مجبور شده است دو خرید خود تنها طی یک هفته لغو کند. یکی بهدلیل افزایش قیمت و دیگری بهخاطر کمبود شرکتهایی که حاضر نیستند موجودیشان را بفروشند. افزایش صعودی قیمت گندم در جهان میتواند بهشدت بر تلاش مصر برای نگه داشتن قیمت نان بهبهای یارانهای فعلی، تاثیر بگذارد.
میرت مبروک، از اعضای ارشد موسسه خاورمیانه در گزارشی تحلیلی نوشت که به خرید نان در مصر یارانه تعلق میگیرد و حذف این یارانه برای مردم سنگ آخر خواهد بود و باید به هر بهایی از آن پرهیز کرد.
در لبنان، که انفجار بندر بیروت در سال ۲۰۲۰، انبارهای اصلی غلات این کشور را نابود کرد، مقامات خود را برای کمبود گندم آماده میکنند. ۶۰ درصد گندم لبنان از اوکراین تامین میشده و مقامات لبنان همین حالا هم وارد گفتوگوهایی با آمریکا، هند و کانادا و دیگر منابع تامین گندم شدهاند، چرا که لبنان همین حالا هم در معرض فروپاشی مالی قرار دارد.
حتی پیش از آغاز جنگ اوکراین، تامین گندم در «آفریقای سیاه» با مشکل مواجه شده بود و مردم کنیا در رسانههای اجتماعی به تورمی که قدرت خرید آنان را هدف گرفته بود اعتراض میکردند. حالا همین مردم باید برای بدتر شدن شرایط آماده شوند.
بهگفته یک اقتصاددان در آفریقای جنوبی، ارزش واردات محصولات کشاورزی کشورهای آفریقایی از روسیه در سال ۲۰۲۰، ۴ میلیارد دلار بود که ۹۰ درصد این محصولات، گندم بود.
آسیابانان در نیجریه میگویند که کمبود گندم وارداتی ار روسیه بر قیمت محصولاتی همچون نان، قوت غالب مردم در این کشور که پرجمعیتترین کشور آفریقاست، تاثیر خواهد گذاشت، تولیدکنندگان آرد از اینکه مجبور شوند قیمت گندم را افزایش دهند بیمناکند.
نیجریه پیشتر کوشیده تا وابستگیاش به گندم روسیه را کاهش دهد. بهگفته یک آسیابان، در نیجریه زمین و نیروی کار و پول برای رویاندن گندم وجود دارد و آنچه به آن نیاز است تنها زمان است.
اختلال صادرات گندم، میتواند تا اندونزی، جایی که گندم وارداتی صرف تولید رشته فوری، نان، غذاهای سوخاری و میانوعده میشود هم احساس شود.
اوکراین در سال ۲۰۲۱ دومین تامینکننده بزرگ گندم اندونزی بود که ۲۶ درصد گندم مصرفی این کشور را تامین میکرد. افزایش قیمت محصولاتی چون رشته، به جمعیت کمدرآمد صدمه خواهد زد.
بنا بر اعلام «آیاچاس مارکیت»، روسیه و اوکراین رویهمررفته صادرات ۷۵ درصد روغن آفتابگردان جهان را بر عهده دارند. روغن آفتابگردان ۱۰ درصد روغن پختوپز مصرفی در جهان را تشکیل میدهد.
یک فروشنده موادغذایی در بغداد، پایتخت عراق، به آسوشیتدپرس گفت که او و دیگر شهروندان عراق برای پرداخت پول بیشتر برای روغن پختوپزشان آماده میشوند.
او گفت: «وقتی اقلام موجودی انبار همه فروخته شود، قیمتها بالا میرود.» او گفت که عراق، احتمالا به دنبال خرید روغن آفتابگردان از ترکیه خواهد رفت و ترکیه هم «بیشک» از وضعیت در اوکراین بهنفع خودش استفاده میکند و روغن را گرانتر میفروشد.
کشاورزان در ایالات متحده، بزرگترین صادرکننده ذرت و تامینکننده بزرگ گندم، منتظرند که ببینید آیا صادرات این محصولات از آمریکا افزایش پیدا میکند یا نه. کشاورزان در اتحادیه اروپا از اینکه قیمت خوراک دام بالاتر برود نگراناند.
اوکراین اتحادیه اروپا را با تنها کمتر از ۶۰ درصد ذرت تولیدیاش تامین میکند. روسیه هم که تامین ۴۰ درصد گاز طبیعی اتحادیه اروپا را بر عهده دارد، تامینکننده بزرگ کود، گندم و دیگر کالاهای اساسی است.
بهگزارش وال استریت ژورنال، اگر غرب بخش انرژی روسیه را نیز تحریم کند، قیمت بالاتر برای گاز طبیعی، که برای تولید کود لازم است نیز تولید و خرید موادغذایی را گرانتر خواهد کرد.
در اسپانیا هم کمبود روغن آفتابگردان به وجود آمده است و سوپرمارکتها جیرهبندی آن را شروع کردهاند. در این کشور اغذیه دامی که خوراک ۵۵ میلیون خوک را تامین میکند نیز کاهش پیدا خواهد کرد.
طی دو روز نخستین حمله روسیه به اوکراین، قیمت غله برای خوراک حیوانات در بازار آزاد اسپانیا ۱۰ درصد افزایش یافت.
کوویدـ۱۹ طی دو سال گذشته زنجیره تامین موادغذایی در جهان را شکننده کرده است که به افزایش آشکار قیمت موادغذایی منجر شده است؛ اگر جنگ در اوکراین بهزودی خاتمه نیابد، خریداران در فروشگاههای موادغذایی دچار شوک جدیدی خواهند شد.
ولادیمیر پوتین، رییس جمهوری روسیه، ضمن استقبال از حضور جنگجویان کشورهای خاورمیانه در اوکراین، خواستار آن شد که آنان به سامانههای راکتی «غنیمت گرفته شده» مجهز شوند.
سرگئی شویگو، وزیر دفاع روسیه، روز جمعه در نشست شورای امنیت روسیه مدعی شد که تاکنون ۱۶ هزار نفر از کشورهای خاورمیانه تقاضاهایی برای حضور در جنگ علیه اوکراین فرستادهاند و «درست است که به درخواست آنها پاسخ مثبت دهیم.»
به گزارش رویترز، او گفت که برخی از این افراد پیش از این به همراه روسیه علیه داعش جنگیدهاند.
ولادیمیر پوتین از این پیشنهاد استقبال کرد و بر اساس گزارش رسانههای آلمان، خواستار آن شد که این داوطلبان به سامانههای راکتی «غنیمت گرفته شده» مجهز شوند.
پیش از این گزارشهایی درباره حضور جنگجویان چچنی در اوکراین در حمایت از ارتش روسیه منتشر شده است.
گروه داعش نیز حمله روسیه به اوکراین را جنگ «صلیبیون با صلیبیون» خوانده و اعلام کرده که مسلمانان نباید در این جنگ دخالت کنند.
مقامهای اوکراین از نخستین حملات هوایی روسیه به دو شهر غربی لوتسک و ایوانوفرانکیفسک و شهر شرقی دنیپرو خبر دادهاند. همزمان، گزارشهایی درباره آمادگی روسیه برای حمله به کییف منتشر شده است.
در شانزدهمین روز حمله روسیه به اوکراین، روز جمعه ۲۰ اسفند گزارش شد که حملات متعدد هوایی علیه شهرهای دنیپرو، لوتسک و ایوانوفرانکیفسک چند کشته برجای گذاشت که دستکم دو نفر از آنها در لوتسک بودند.
در همین حال گزارشهایی درباره برنامهریزی دوباره روسیه برای تصرف کییف منتشر شده و برخی رسانهها با اشاره به تصاویر ماهوارهای جدید گزارش دادهاند واحدهای کاروان بزرگ نظامی روسیه به فاصلهای بین ۱۴ تا ۴۰ کیلومتری کییف رسیدهاند.
به گفته وزارت دفاع بریتانیا، روسیه در حال بازآرایی و تغییر وضعیت نیروهایش برای اقدام تهاجمی جدید در روزهای آینده، و احتمالا عملیاتی علیه کییف، است.
وزارت دفاع بریتانیا در عین حال یادآور شده است که محدودیت پیشروی نیروهای روسیه به دلیل مشکلات لجستیکی همچنان برقرار است.
پیشتر ویتالی کلیچکو، شهردار کییف، گفته بود حدود نیمی از ساکنان، پایتخت را ترک کردهاند و تمامی ساختمانها و مراکز کاملا حفاظت میشوند.
از سوی دیگر معاون نخست وزیر اوکراین روز جمعه بار دیگر ابراز امیدواری کرد گذرگاه امن برای دسترسی به غیرنظامیان گیرافتاده در شهر ماریوپل امکان برقراری بیابد.
تلاشهای قبلی برای خارج کردن غیرنظامیان از این شهر و ارسال کمک برای محاصره شدگان در آن بینتیجه مانده بود.
با این حال روز پنجشنبه گذرگاههای امن برای خروج غیرنظامیان از چند شهر اوکراین برقرار شد و به گفته ولودیمیر زلنسکی، رییس جمهوری این کشور، حدود ۴۰ هزار نفر از این شهرها تخلیه شدند.
به گفته او، در مجموع حدود یکصد هزار نفر طی چند روز گذشته توانستهاند از شهرهای اوکراین خارج شوند اما شهر بندری ماریوپل و شهر وولنوواخا همچنان در محاصره هستند.
از سوی دیگر ولودیمیر زلنسکی، رییس جمهوری اوکراین، روز جمعه گفت اتهامزنی روسیه مبنی بر اینکه اوکراین در تدارک حمله شیمیایی است نشانگر آماده شدن احتمالی روسیه برای حملهای شیمیایی علیه این کشور است.
شورای امنیت سازمان ملل قرار است در نشست روز جمعه خود به ادعای روسیه درباره برنامههای سلاحهای بیولوژیک مورد حمایت آمریکا و ناتو در اوکراین بپردازد.
با ادامه حمله روسیه به اوکراین، اوضاع انسانی در شهرهای زیر حمله رو به وخامت میرود و در همین حال نگرانیها و هشدارهای بینالمللی نسبت به احتمال آسیب دیدن نیروگاههای هستهای اوکراین و احتمال حمله شیمیایی از سوی روسیه در حال افزایش است.
با ادامه بمباران شهر ماریوپل اوکراین از سوی روسیه، ۴۳۰ هزار نفر ساکنان این شهر با بحران غذا و سوخت مواجه شده و دسترسی آنها به گرمایش و تلفن از بین رفته است.
طبق اعلام دفتر حقوق بشر سازمان ملل بر اساس آخرین آمار تایید شده، از آغاز حمله روسیه به اوکراین ۵۴۹ غیرنظامی کشته و ۹۵۷ غیرنظامی زخمی شدهاند.
در همین حال، آژانس بینالمللی انرژی اتمی در بیانهای اعلام کرد همه تماسهای اوکراین با نیروگاه هستهای چرنوبیل قطع شده است.
آژانس خاطرنشان کرد که در چنین وضعیتی امکان دریافت آخرین اطلاعات از وضعیت این نیروگاه وجود ندارد.
از سوی دیگر، پارلمان اوکراین در وبسایت خود اعلام کرد که نیروهای روسی مرکز تحقیقات ملی انستیتوی فیزیک و فناوری خارکف را که دارای راکتور هستهای آزمایشی است مورد هدف حملات خود قرار دادند و درگیری در نزدیکی این موسسه ادامه دارد.
طبق اعلام پارلمان اوکراین، در پی حمله نیروهای روسی به مرکز فیزیک و فناوری خارکف، یک ساختمان در نزدیکی این موسسه دچار آتشسوزی شد.
در همین حال، بوریس جانسون، نخستوزیر بریتانیا، در گفتوگو با اسکای نیوز درباره احتمال استفاده روسیه از تسلیحات شیمیایی در جنگ اوکراین ابراز نگرانی کرد.
جانسون گفت که پوتین مسئول یک «دولت متوحش» است که ممکن است پس از اینکه پیشروی نیروهایش با مقاومت اوکراین مواجه شد، به استفاده از سلاح شیمیایی روی بیاورد.
نخستوزیر بریتانیا گفت ممکن است روسیه در حال ساختن یک «داستان دروغین» باشد تا استفاده از سلاح شیمیایی را انکار کرده و غرب را متهم کند.
پیشتر وزارت دفاع بریتانیا اعلام کرده بود که روسیه بهدلیل مقاومت شدید اوکراین، نیروهای خود را برای محاصره شهرهای کلیدی اعزام میکند.
در همین حال، سازمان بهداشت جهانی از اوکراین خواسته است با توجه به خطر حمله روسیه، پاتوژنهای پرخطر موجود در آزمایشگاههای این کشور را معدوم کند تا در صورت حمله احتمالی از شیوع بیماریهای پرخطر در این کشور جلوگیری شود.
