بریتانیا، فرانسه و آلمان: ایران به سرعت از فرصت معافیت‌های تحریمی آمریکا استفاده کند

رئیسی روز شنبه ۱۶ بهمن در گفت‌وگوی تلفنی با مصطفی‌ الکاظمی، نخست وزیر عراق، گفت که جمهوری اسلامی آماده است این مذاکرات را ادامه دهد، «به شرط آنکه مقامات عربستان در فضای تفاهم و احترام متقابل حاضر به ادامه مذاکرات باشند».

او همچنین از تلاش‌های دولت عراق برای برگزاری مذاکرات میان ایران و عربستان سعودی قدردانی کرد.

تاکنون چهار دور گفت‌وگو بین ایران و عربستان سعودی در بغداد برگزار شده و ماه گذشته نیز ایرج مسجدی، سفیر ایران در عراق گفت پنجمین دور گفت‌وگو‌ها به زودی برگزار خواهد شد.

حدود سه ماه پیش فیصل بن فرحان، وزیر خارجه عربستان سعودی، به شبکه تلویزیونی فرانس ۲۴ گفته بود چهار دور مذاکره با ایران ریشه‌ای و اساسی نبوده و ریاض به طرح نگرانی‌های خود و منطقه در مذاکراتی ریشه‌ای و جامع با ایران متعهد است.

پیش از آن نیز عبدالله المعلمی، سفیر عربستان سعودی در سازمان ملل، گفته بود ریاض خواهان گفت‌وگوهای اساسی‌تر است اما ایران تاکنون مذاکرات را «به بازی گرفته است».

روابط دو کشور پس از حمله به اماکن دیپلماتیک عربستان سعودی در تهران و مشهد در دی‌ماه ۹۴ قطع شد؛ با این حال از حدود دو هفته پیش نمایندگی جمهوری اسلامی نزد سازمان همکاری اسلامی در شهر جده شروع به فعالیت کرد.

در این جلسه یک عضو گردان‌های ضدشورش امام علی که هویت او به دلایل امنیتی اعلام نشد و به عنوان «شاهد ۴۵۸» معرفی شد گفت: برخی از نیروهای سرکوب‌کننده اعتراضات «از اراذل و اوباش» بودند و عده‌ای از آنها هم «اعضای حشدالشعبی و فاطمیون» بودند.

به گفته این شاهد، یک فرمانده سپاه پاسداران گفته بود: «غائله باید جمع شود و از کمر به بالا را بزنید».

این عضو گردان‌های ضدشورش همچنین گفت که نیروهای این گردان‌ها پمپ بنزین‌ها را آتش می‌زدند تا آن را به گردن معترضان بیاندازند.

ابوبکر مهربانی، دایی عثمان نادری از کشته‌شدگان اعتراضات در مریوان، نیز به دادگاه گفت که خواهرزاده‌اش کولبر بود و در حالی که از خیابان می‌گذشت دو گلوله به پیشانی‌اش شلیک کردند.

در جلسه روز شنبه دادگاه همچنین مادر یکی از بازداشت‌شدگانی که پس از آزادی به دلیل فشارهای روحی خودکشی کرد نیز شهادت داد.

او که نخواست هویتش فاش شود به دادگاه گفت: «پسرم را مورد ضرب و شتم قرار داده بودند و پس از آزادی به من گفت که چند نفر از بازداشت‌شدگان را در بازداشتگاه سپاه زنده زنده آتش زدند.»

علی رضایی، برادر ناصر رضایی از کشته‌شدگان اعتراضات آبان ۹۸، نیز گفت: «از پایگاه بسیج و پشت بام‌های اطرافش تیراندازی می‌کردند و برادرم تیر خورد.»

جلسه روز شنبه دومین روز از دور جدید دادگاه بین‌المللی مردمی آبان بود.

در روز نخست این دور از دادگاه که جمعه برگزار شد شماری از شاهدان، از جمله طاهره بجروانی همسر علی فتوحی از کشته‌شدگان آبان ۹۸، فاطمه دادوند از بازداشت‌شدگان اعتراضات آبان، یک شاهد کشتار در نیزارهای ماهشهر، محمدرضا شهبازی‌فرد برادر آمنه از کشته‌های آبان، و یک راننده آمبولانس شهادت دادند.

دور دوم این دادگاه که تا روز یکشنبه ۱۷ بهمن ادامه دارد بنابر ملاحظات امنیتی به صورت غیرعلنی و فقط با حضور روزنامه‌نگارانی که به طور ویژه برای پوشش این جلسات دعوت شده‌اند برگزار می‌شود.

دور اول این دادگاه در آبان‌ماه و در سالگرد اعتراضات آبان ۹۸ برگزار شد.

دادگاه بین المللی مردمی آبان توسط سازمان‌های «عدالت برای ایران»، «حقوق بشر ایران» و سازمان بین‌المللی «با هم علیه اعدام» برپا شده است.

گروسی در مصاحبه با شبکه العربیه که روز شنبه ۱۶ بهمن منتشر شد، در این زمینه تاکید کرد: «هر چه طرف‌ها بیشتر با یکدیگر مذاکره کنند، تنش‌ها کاهش می‌یابد و همگرایی دیدگاه‌ها بیشتر می‌شود.»

او افزود که آژانس تلاش‌های خود را برای حمایت از دستیابی به توافق هسته‌ای با ایران و اطمینان از اجرا و پایبندی به آن تشدید کرده است.

مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با اشاره به اینکه مذاکرات هسته‌ای ایران با وجود چالش‌های دشوار «در مسیر درستی» قرار دارد، گفت دستیابی به توافق ظرف چند روز آینده موضوع پیچیده‌‌ای است ولی غیرممکن نیست.

گروسی با اشاره به این که هنوز هیچ توافقی نهایی حاصل نشده، گفت در روزهای آینده مشخص خواهد شد که تلاش‌های فعلی به چه چیزی منجر می‌شود.

او بار دیگر از نگرانی آژانس در رابطه با وجود ذرات اتمی در سایت‌های اعلام نشده ایران سخن گفت و از جمهوری اسلامی خواست که به این نگرانی آژانس و همچنین درخواست برای دسترسی کامل به دستگاه‌های نظارت بر تاسیسات اتمی ایران پاسخ دهد.

مدیرکل آژانس در یک سال اخیر بارها از پاسخگو نبودن جمهوری اسلامی درباره مواد هسته‌ای در تاسیسات اعلام‌نشده ایران ابراز نگرانی کرده است.

او از جمله در شهریورماه به شورای حکام آژانس گفت: «وجود ذرات متعدد اورانیوم با منشأ انسانی در سه مکان در ایران که به آژانس اعلام نشده بود و همچنین وجود ذرات تغییریافته ایزوتوپی در یکی از این مکان‌ها، آشکارا نشان‌دهنده این است که مواد هسته‌ای یا تجهیزات آلوده به مواد هسته‌ای در این مکان‌ها وجود داشته است.»

از سوی دیگر روزنامه وال‌استریت ژورنال چند روز پیش گزارش داد که دولت بایدن چندی پیش به این برآورد رسیده است که حتی در صورت احیای برجام، هدف اولیه این توافق احیا نخواهد شد و زمان گریز هسته‌ای ایران به طور چشمگیری کاهش یافته است.

هشتمین دور مذاکرات وین برای احیای برجام از چندی پیش برای «اتخاذ تصمیم‌های سیاسی» متوقف شده و هیات‌ها به پایتخت‌های خود بازگشته‌اند.

با این حال رابرت مالی، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران، شامگاه جمعه در مصاحبه با شبکه ام‌اس‌ان‌بی‌سی گفت مذاکرات از هفته آینده از سر گرفته می‌شود.

خبرگزاری ایسنا با اشاره به اینکه نقشه کرونایی کشور برای بار ششم آتشین شده، روز شنبه ۱۶ بهمن گزارش داد که در حال حاضر ۱۲۰ شهر در وضعیت قرمز، ۱۵۳ شهر نارنجی، ۱۶۷ شهر زرد و فقط ۸ شهر در وضعیت آبی شیوع کرونا قرار دارند.

بنابر اعلام وزارت بهداشت، در دومین هفته از ماه بهمن، ۱۰۸ هزار و ۵۷۹ مبتلا به کرونا شناسایی شد و شش‌هزار و ۷۰۶ نفر در مراکز درمانی بستری شدند.

شمار مرگ‌ومیر در این هفته نیز ۲۰۴ نفر اعلام شده است.

در همین حال ابراهیم رئیسی با برقراری محدودیت‌های سراسری مخالفت کرد.

رئیسی روز شنبه در جلسه ستاد ملی مقابله با کرونا از برقراری محدودیت‌های بخشی دفاع کرد و گفت: اعمال محدودیت یا تعطیلی نباید مثل گذشته جنبه عمومی و سراسری داشته باشد.

در روزهای اخیر اختلاف مقام‌های جمهوری اسلامی درباره برقراری محدودیت کامل یا قرنطینه هوشمند در برخی موارد علنی شده است.

رئیسی در اظهارات روز شنبه‌اش همچنین گفت: با توجه به شیوع اومیکرون و شرایط متفاوت و خاصی که نسبت به سویه‌های قبلی دارد «می‌توان تعریف جدیدی برای شهرهای قرمز ارائه داد».

از سوی دیگر در روزهای اخیر پزشکان و مسئولان درمانی بیش از گذشته نسبت به وضعیت کودکان زیر ۱۲ سال هشدار داده و از «شعله‌ور شدن آتش کرونا در کودکان» سخن گفته‌اند.

از جمله فرهاد چوبدار، رییس بیمارستان کودکان علی‌اصغر در تهران، با تاکید بر افزایش موارد ابتلای کودکان به کرونا گفت: «تخت‌های بیمارستانی به سرعت در حال پر شدن است و اگر با همین شیب پیش رویم به سرعت دچار کمبود تخت می‌شویم.»

روز جمعه گزارش شد که آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، به کنگره اطلاع داده برخی معافیت‌های تحریمی ایران که در دوره دونالد ترامپ لغو شده بود، با هدف «تسهیل روند مذاکرات وین» بازگردانده شده است.

در واکنش به این خبر، سعید خطیب‌زاده سخنگوی وزارت خارجه ایران، روز شنبه ۱۶ بهمن گفت: «همه می‌دانند که این کفایت نمی‌کند و کافی نیست.»

او با تاکید بر اینکه آمریکا باید «تمامی ابعاد رفع تحریمی و همچنین ابعاد هسته‌ای» را مد نظر قرار دهد، در عین حال گفت: «طبیعتا هر اقدامی که در مسیر درست عمل به تعهدات برجامی باشد توسط تهران با دقت مورد توجه قرار می‌گیرد.»

نور نیوز، وبسایت نزدیک به شورای عالی امنیت ملی ایران، نیز نوشت که این اقدام «کاملا فاقد ارزش» و تنها «نمایشی» است و موضوعاتی که تعلیق تحریم‌های آن اعلام شده «اساسا مسائلی نیست که پیشبرد آنها با موانع جدی حاصل از تحریم‌های آمریکا روبه‌رو باشد.»

نور نیوز تاکید کرده که فقط رفع تحریم‌های اقتصادی «می‌تواند به عنوان نشانه‌ای از علاقه‌مندی و اراده طرف‌های مذاکره‌کننده برای دستیابی به توافق خوب مورد توجه قرار بگیرد.»

حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، نیز بدون اشاره مستقیم به این موضوع گفت: لغو تحریم «بر روی کاغذ خوب است اما کافی نیست» و باید «بر روی زمین اتفاق ملموسی رخ دهد».

شماری از چهره‌های سیاسی آمریکا مخالفت خود را با اقدام جدید دولت بایدن اعلام کرده‌اند. از جمله جو ویلسون، عضو جمهوری‌خواه مجلس نمایندگان گفت: «ایران توانایی مذاکره با حسن نیت را ندارد . سازش‌های بی‌پایان پیامدهای ویرانگر به دنبال خواهد داشت.»

او افزود: «اقدام بایدن در تعلیق برخی تحریم‌های ایران، به چین و روسیه امکان می‌دهد با مصونیت به دادوستد با ایران ادامه دهند و به جمهوری اسلامی کمک کنند به سلاح هسته‌ای دست یابد.»با این حال ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، در توییتی نوشت: با تاکید بر اینکه تا تهران به تعهدات هسته‌ای خود برنگردد، تحریم‌ها را لغو نخواهیم کرد، در توییتی نوشت: «ما دقیقا کار دولت قبلی را انجام دادیم، به این معنی که به شرکای بین‌المللی خود اجازه دادیم به خطرهای فزاینده مرتبط با منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای در ایران رسیدگی کنند.»

در همین حال وبسایت واشینگتن فری‌بیکن گزارش داد که گروهی از جمهوری‌خواهان در کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان آمریکا از دولت جو بایدن خواسته‌اند رابرت مالی، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران، برای پاسخ به سوال‌های نمایندگان کنگره در یک جلسه حاضر شود.