سازمان گزارشگران بدون مرز مقامهای رژیم جمهوری اسلامی را مقصر مرگ بکتاش آبتین، شاعر و روزنامهنگار زندانی خواند و اعلام کرد آبتین به ناحق به شش سال حبس محکوم شد. این سازمان افزود هنگامی که آبتین بهدلیل ابتلا به کرونا در بیمارستان هم زندانی بود از مراقبتهای لازم محروم بود.
بکتاش آبتین شاعر، فیلمساز و عضو زندانی کانون نویسندگان ایران که به دلیل ابتلا به کرونا در بیمارستان بستری شده و در وضعیت کمای مصنوعی قرار داده شده بود، پس از وخامت حالش، در ۴۷ سالگی درگذشت.
کانون نویسندگان ایران روز شنبه ۱۸ دی با انتشار اطلاعیه کوتاهی، با تاکید بر این که «حکومت آزادیستیزان، گُردی از دلاوران آزادیخواه را از ما گرفت»، نوشت آبتین «جان شیرین خود را فدای آزادی کرد».
کانون نویسندگان ایران با بیان این که «بکتاش آبتین زنده است چون روح آزادیخواهی و ستیز با پلشتیِ استبداد و ستم زنده است» اضافه کرد به زودی در بیانیهای به این مناسبت، «افکار عمومی را در جریان جزئیات ستمی که بر بکتاش آبتین رفت قرار خواهد داد.»
بکتاش آبتین پانزدهم آذرماه پس از بالا رفتن تب و فشار خون، شبانه و بدون اطلاع خانواده و همبندانش، به بیمارستان طالقانی تهران منتقل شد.
در پی درگذشت بکتاش آبتین، شاعر زندانی، اداره زندانها در اطلاعیهای نوشت او «به تشخیص پزشک بازداشتگاه به بیمارستان منتقل شده و در مدت بازداشت از مرخصیهای اعطایی استفاده میکرد»
کانون نویسندگان پیشتر نسبت به محرومیت آبتین از درمان و تاخیر در انتقالش به بیمارستان اعتراض کرده بود.
کانون نویسندگان روز یکشنبه ۲۸ آذر ماه اعلام کرد بکتاش آبتین از زمان شروع علائم کرونا چندین بار به بهداری زندان اوین مراجعه کرده بود و هر بار بی هیچ تست یا معاینه دقیقی با مشتی قرص به سلول بازگردانده شده بود.
در بیانیه کانون تاکید شده بود که نیروهای امنیتی و قضایی جمهوری اسلامی بکتاش آبتین را در روزهای نخست انتقال به بیمارستان با وجود وخامت حالش با پابند به تخت بیمارستان بسته بودند.
کانون نویسندگان ایران در این مدت بارها حکومت و به ویژه قوه قضاییه را مسئول وضعیت جسمی پیش آمده برای آبتین دانست و روند پروندهسازی تا کمای مصنوعی این شاعر را گواه نقش مستقیم حکومت در شرایط کنونی او خواند.
همچنین کانون بتین روز جمعه هفدهم دی، با صدور بیانیهای اعلام کرد با گذشت چند روز از کمای مصنوعی، بهبودی در وضعیت بکتاش آبتین، شاعر، فیلمساز و عضو زندانی کانون نویسندگان حاصل نشده و عفونت ریه بر وخامت حال او افزوده است.
بکتاش آبتین و رضا خندان (مهابادی) از اعضای هیات دبیران کانون نویسندگان ایران و کیوان باژن عضو پیشین هیات دبیران این کانون، از روز شنبه پنجم مهرماه ۱۳۹۹ در اوج شیوع کرونا از سوی قوه قضاییه جمهوری اسلامی برای تحمل احکام صادره از سوی دادگاه انقلاب تهران احضار و به زندان اوین منتقل شدند.
دادگاه انقلاب تهران در حکمی بکتاش آبتین و رضا خندان (مهابادی) را هرکدام به شش سال و کیوان باژن را به سه سال و شش ماه زندان محکوم کرده است.
در حکم این دادگاه اتهام این سه نویسنده «تبلیغ علیه نظام» و «اجتماع و تبانی به قصد اقدام علیه امنیت کشور» و مصادیق این اتهامها نیز «انتشار نشریه داخلی کانون، مشارکت در تدوین کتاب تاریخچه کانون و صدور بیانیهها و حضور در مراسم سالگرد محمدجعفر پوینده، محمد مختاری و احمد شاملو» عنوان شده است.
این سه شاعر و نویسنده و وکلای آنها و همچنین کانون نویسندگان پیشتر این اتهامات را رد کرده و آن را «بیاساس» عنوان کردهاند.
بستری شدن آبتین در بیمارستان موجی از واکنشها را در داخل و خارج از ایران برانگیخت.
انجمن قلم آمریکا که پیشتر جایزه «پن/آزادی نگارش باربی» را به بکتاش آبتین، رضا خندان مهابادی و کیوان باژن، سه نویسنده ایرانی زندانی اهدا کرده بود، خواهان آزادی آنها و همه نویسندگان زندانی در ایران شد و آذر نفیسی، نویسنده و استاد دانشگاههای آمریکا نیز از این درخواست انجمن قلم آمریکا حمایت کرد.
انجمن قلم آمریکا پیشتر در جشن سالانه خود جایزه ادبی گالا را به بکتاش آبتین، کیوان باژن و رضا خندان مهابادی، سه عضو زندانی کانون نویسندگان ایران، اهدا کرد.
اواسط مهرماه، بکتاش آبتین که به مرخصی آمده بود، از جایزه انجمن قلم آمریکا قدردانی کرد و در ویدیویی گفت: «زندان من را محدود کرد و رنج داد، اما دیوارهای بلند زندان اوین باعث نشد که من نتوانم هوای آزادیخواهی را استشمام کنم.»
زهرا (زارا) محمدی، مدرس زبان کردی و مسئول انجمن نوژین، پس از معرفی خود به دادگستری سنندج برای اجرای حکم پنج سال زندانش بازداشت شد.
بر اساس گزارشهای رسانهای، او برای سپری کردن دوران محکومیت پنج ساله به بند زنان در کانون اصلاح و تربیت سنندج منتقل شده است.
سازمان حقوق بشری ههنگاو با انتشار ویدیو و تصاویری خبر داد که گروهی از فعالان مدنی با تجمع در مقابل دادگستری سنندج، زهرا محمدی را همراهی کردند.
محمدی دوم خرداد ۹۸ بازداشت و پس از هفت ماه با وثیقه ۷۰۰ میلیون تومانی آزاد شده بود.
او در تیر ماه ۹۹ به ۱۰ سال زندان محکوم شد که این حکم در دادگاه تجدید نظر به پنج سال کاهش یافت. دیوان عالی کشور فرجامخواهی وکلای محمدی را رد کرد.
انجمن نوژین دارای مجوز رسمی از وزارت کشور است و در سالهای گذشته، کلاسهای رایگان آموزش زبان کردی در شهرهای مختلف کردستان برگزار کرده است.
زهرا محمدی پیشتر در قالب فعالیتهای موسسه نوژین، در کمکرسانی به مناطق آسیبدیده از زلزله و سیل در استانهای کرمانشاه، لرستان و خوزستان مشارکت داشت و کمکهای مردمی جمعآوریشده را به این مناطق میرساند.
در دومین سالگرد شلیک موشکهایی سپاه پاسداران به هواپیمای اوکراینی، خانواده جانباختگان این پرواز در فرودگاه «امام خمینی» و محل سقوط این هواپیما تجمع کردند و خواستار روشن شدن حقیقت و اجرای عدالت شدند. دولت آمریکا هم خواهان برقراری عدالت در این پرونده شد.
خانوادهها روز شنبه ۱۸ دی ماه پلاکاردهایی در دست داشتند که از جمله روی آنها نوشته بود «هرگز دادخواهی با غرامت قابل مبادله نیست» و «۱۷۷ انسان بی گناه عمدا سپر انسانی و قربانی شدند».
خانواده این جانباختگان همچنین خواستار احضار امیرعلی حاجی زاده، رییس هوافضای سپاه پاسداران، به عنوان متهم و محاکمه علنی عاملان و آمران این اتفاق با حضور خانواده جانباختگان و وکلای آنها شدند.
خانواده جانباختگان در شاهدشهر، محل سقوط این هواپیما هک تجمع کردند. در یکی از فیلم های منتشر شده یک بالگرد از فاصله نزدیک بر سر خانواده جان باختگان حضور دارد.
خانوادهها ۱۸ دی ۹۹ و در اولین سالگرد سقوط این هواپیما نیز در فرودگاه «امام خمینی» تجمع کرده بودند.
گروهی از خانوادههای قربانیان سرنگونی هواپیمای اوکراینی همچنین شامگاه جمعه در کانادا در منزل خانواده آراد زارعی، از قربانیان این پرواز، در شهر تورنتوی کانادا گرد هم آمدند.
انجمن خانوادههای جانباختگان پرواز پیاس-۷۵۲ پیشتر به عدم همکاری جمهوری اسلامی درباره روشن شدن ابعاد ساقط کردن این هواپیما با موشکهای سپاه پاسداران و اقدامات قوه قضاییه برای تبرئه «مقصران و عاملان اصلی» اعتراض کرده بود.
در همین حال دولت کانادا در بیانیهای با اشاره به پیگیری تلاشهای بینالمللی برای پاسخگو کردن جمهوری اسلامی در قبال سرنگونی هواپیمای مسافربری اوکراینی با موشکهای سپاه پاسداران، تاکید کرد که اطمینان حاصل خواهد کرد ایران غرامت این فاجعه را به طور کامل خواهد پرداخت.
سخنگوی وزارت خارجه آمریکا هم روز شنبه در توییتی نوشت کشورش در ۱۸ دی ماه یاد ۱۷۶ مسافر کشتهشده هواپیمای اوکراینی با شلیک سپاه را گرامی میدارد. او افزود خانوادهها که همچنان عزادارند سزاوار عدالت و پاسخگوییاند.
سفارت آمریکا در کانادا ضمن ابراز همبستگی با خانوادههای جانباختگان هواپیمای اوکراینی، در توییتی نوشت: «از تلاشهای کانادا برای تحقق عدالت و پاسخگو کردن [مسئولان ایران] در قبال کسانی که از اقدامات بیمعنای ایران آسیب دیدهاند، حمایت میکنیم.»
کلودیا تنی، عضو جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا، با اشاره به جلوگیری ایران از تحقیقات درباره سرنگونی هواپیمای اوکراینی و اجرا نکردن عدالت در حق خانواده جانباختگان، از رابرت مالی، نماینده آمریکا در امور ایران خواست پرونده هواپیمای اوکراینی را در دستور کار خود قرار دهد.
کانادا، سوئد، اوکراین و بریتانیا، چهار کشور عضو «گروه هماهنگی و واکنش بینالمللی برای قربانیان پرواز پیاس ۷۵۲»، روز پنجشنبه در بیانیهای اعلام کردند جمهوری اسلامی به صراحت گفته است حاضر به مذاکره با آنها نیست و از این رو، این پرونده بر اساس قوانین بینالمللی پیگیری خواهد شد.
یک روز پس از بیانیه چهار کشور پیگیر انهدام هواپیمای اوکراینی، وزارت خارجه ایران در اطلاعیهای چهار کشور پیگیر انهدام هواپیمای اوکراینی را به «سوء استفاده از این واقعه» متهم کرد و گفت آمادگی دارد تا با هر یک از این کشورها به صورت دوجانبه و با «احترام به حاکمیت کشورها و قوانین داخلی و تعهدات بینالمللی دولتها» مذاکره کند.
پرواز ۷۵۲ هواپیمایی اوکراین بامداد چهارشنبه ۱۸ دی ۹۸ دقایقی پس از برخاستن از فرودگاه تهران هدف موشکهای سپاه پاسداران قرار گرفت و تمامی ۱۷۶ سرنشین آن کشته شدند.
اعتصاب سراسری گروهی از کارکنان دادگستری در اعتراض به پایین بودن حقوق و رد شدن طرح «تعیین فوقالعاده خاص کارکنان قوه قضاییه» در شهرهای ایران برگزار شد و ویدیوهایی از تحصن کارکنان در مقابل ادارات دادگستری شهرهایی شامل اهواز، کرمانشاه و ایلام منتشر شده است.
همچنین گزارشهایی درباره اعتصاب کارکنان دادگستری در تهران و کرج وجود دارد. در برخی گزارشها اعلام شده که قرار است این اعتصاب یک هفته ادامه پیدا کند.
معترضان روز شنبه ۱۸ دی شعارهایی از قبیل «ای دولت دروغگو عدالت عدالت» سر دادند.
محمد حسین آقاسی، وکیل، نیز در توییتر نوشت که قضات در کرج از حضور در دادگاه خودداری کردهاند. او در توییتی افزود که از سال ۵۳ تاکنون که با دادگستری در ارتباط است، شاهد اعتصاب قضات نبوده.
روز ۱۵ دی نمایندگان مجلس با کلیات طرح فوقالعاده خاص کارکنان اداری قوه قضاییه مخالفت کردند.
نمایندگان مخالف معتقد بودند که بودجه افزایش حقوق کارکنان اداری قوه قضاییه در این طرح پیشبینی نشده است.
محسن زهرایی، رییس اداره بیماریهای قابل پیشگیری با واکسن وزارت بهداشت، به طور غیرمستقیم ممنوعیت واردات واکسن کرونا به ایران را تایید و اعلام کرد: «به نظر نمیرسد برای واردات بیشتر واکسن از خارج از کشور نیازی وجود داشته باشد.»
زهرایی روز شنبه به ایسنا گفت: «اکنون خوشبختانه ذخیره واکسن خوبی داریم و واکسنسازهای داخلی هم به ظرفیت تولیدی خوبی رسیدند و بعید است نیاز به قرارداد خرید مجدد داشته باشیم.»
تاکید این مقام وزارت بهداشت بر واکسنهای داخلی کرونا در حالی است که به گفته او، تاکنون فقط حدود ۶ میلیون دوز واکسن اسپایکوژن، ۱۳.۵ میلیون دوز واکسن برکت و ۸ میلیون دوز واکسن پاستوکووک از سوی واکسنسازهای داخلی به وزارت بهداشت تحویل داده شده است.
اظهارات زهرایی در حالی است که روز دوشنبه، بهرام دارایی، رییس سازمان غذا و دارو اظهارات پیشین خود مبنی بر ممنوع شدن واردات واکسن کرونا به ایران، را تکذیب کرد و گفت: «بنا بر اعلام ستاد ملی مقابله با کرونا، واردات واکسن کرونا مطلقا ممنوع نیست.»
او پیشتر گفته بود واردات واکسن خارجی کرونا ممنوع شده و قرار شده واکسنسازهای داخلی حداقل ۱۵ میلیون دوز واکسن در ماه به وزارت بهداشت تحویل دهند.
محدودیت برای ورود واکسن کرونا به ایران همزمان با اعمال محدودیت برای ورود دارو به این کشور است.
جمهوری اسلامی از همان آغاز واکسیناسیون کرونا در جهان، به بهانه تولید داخلی، واکسیناسیون کرونا در ایران را به تاخیر انداخت و شرکتهای وابسته به حکومت نیز نتوانستند به تعهدات خود در این زمینه عمل کنند.
همچنین دستور علی خامنهای رهبر جمهوری اسلامی برای ممنوعیت واردات واکسن آمریکایی، بریتانیایی و فرانسوی با اعتراضهای گسترده مواجه شد.
محدودیت واردات واکسنهای کرونا مورد تایید جامعه جهانی، در حالی است که جمهوری اسلامی اغلب واکسنهایی را توزیع کرده که از سوی کشورهای مختلف تایید نشده و مشکلاتی را در زمینه سفر ایرانیان به خارج از کشور ایجاد کرده است.