سه نهاد و سازمان حقوق بشری در بیانیهای به مناسبت «روز جهانی مبارزه با مجازات اعدام» از همه خواستند که جمهوری اسلامی را «برای متوقف کردن این جنایات سازمان یافته» در فشار قرار دهند
«کمیته بینالمللی علیه اعدام»، «کمیته مبارزه برای آزادی زندانیان سیاسی» و «کمپین برای آزادی کارگران زندانی» در این بیانیه اعلام کردند که اعدام در ایران «نسبت به بسیاری از کشورهای دیگر صد بار جنایتکارانهتر است؛ چون که جمهوری اسلامی بیگناهان را اعدام میکند.»
در این بیانیه تاکید شده که ائتلاف جهانی علیه مجازات اعدام روز جهانی امسال را به زنانی که اعدام شدهاند یا در معرض اعدام قرار دارند اختصاص داده است.
در این بیانیه به نامهایی از قبیل فاطمه حقیقتپژوه، ریحانه جباری، مریم ایوبی، سمیه شهبازی جهرویی، زهرا اسماعیلی، که سنگسار و اعدام شدهاند، اشاره شده است.
این بیانیه در آستانه هجدهم مهرماه (دهم اکتبر)، روز جهانی مبارزه با مجازات اعدام صادر شده است.
علیرضا مرندی، پزشک خامنهای و رییس فرهنگستان پزشکی، از وعده وزیر بهداشت برای برگزاری «جشن شکست کرونا و پیروزی واکسن» انتقاد کرد او در نامهای خطاب به بهرام عیناللهی نوشت با این وعدهها زمینه «سادهانگاری» و «بدبینی» مردم را فراهم نکنید
علیرضا مرندی، پزشک خامنهای و رییس فرهنگستان پزشکی، از وعده وزیر بهداشت برای برگزاری «جشن شکست کرونا و پیروزی واکسن» انتقاد کرد و در نامهای خطاب به بهرام عیناللهی نوشت با این وعدهها زمینه «سادهانگاری» و «بدبینی» مردم را فراهم نکنید.
مرندی در این نامه خطاب به عیناللهی نوشته است: «در کشورهای متعدد، به عنوان نمونه کانادا، که دو نوبت واکسیناسیون در بیش از ۸۰ درصد از جمعیت صورت پذیرفته است، کماکان سختگیریهای جدی… اعمال میکنند»
او با تاکید بر اینکه نباید اطلاعرسانی به نحوی باشد که مردم را دچار بدبینی کند نوشت: قولهایی که از طرف وزارت بهداشت به مردم داده میشود «این نگرانی را ایجاد میکند که با سادهانگاری در این خصوص و کاهش حفاظتهای فردی مجددا شاهد پیکهای بعدی» خواهیم بود.
بهرام عیناللهی، وزیر بهداشت، روز سهشنبه ششم مهر گفته بود: «به زودی جشن پیروزی مردم را که به ما برای سرعت بخشیدن به واکسیناسیون کمک کردند برگزار خواهیم کرد. بعد از گذراندن دو هفته آینده به واکسیناسیون ۷۰ درصدی که میخواستیم خواهیم رسید.»
همزمان با آغاز رزمایش نیروی زمینی ارتش ایران در نزدیکی مرز جمهوری آذربایجان، فرمانده این نیرو تلویحا از ارمنستان حمایت و اعلام کرد که جمهوری اسلامی اجازه تصرف مرزهای کشورهای «ضعیف» را نمیدهد
همزمان با آغاز رزمایش نیروی زمینی ارتش ایران در نزدیکی مرز جمهوری آذربایجان، فرمانده این نیرو تلویحا از ارمنستان حمایت و اعلام کرد که جمهوری اسلامی اجازه تصرف مرزهای کشورهای «ضعیف» را نمیدهد.
کیومرث حیدری، فرمانده نیروی زمینی ارتش، گفت که به دلیل حضور اسرائیل در این منطقه، «حساسیت ما به این مرز افزایش یافته است.»
حیدری اضافه کرد: «همه مرزهای قانونی باید حفظ شود و ضعف احتمالی یک کشور در حفظ مرزهای خود دلیل نمیشود که کشور دیگری با کمک بیگانه، مرزها را به هم بریزد و جمهوری اسلامی ایران اجازه این کار را نمیدهد.»
این سخنان در حالی بیان شده که وزارت خارجه ایران جانبداری از جمهوری آذربایجان یا ارمنستان را تکذیب کرده، اما برخی مقامهای جمهوری اسلامی سال گذشته و همزمان با جنگ دو کشور از جمهوری آذربایجان حمایت کردند.
علی خامنه ای رهبر جمهوری اسلامی، ۱۳ آبان ۹۹ گفته بود: «همه سرزمینهای آذربایجان که بهوسیله ارمنستان تصرف شده، باید آزاد بشود.»
حیدری همچنین گفت که هنوز برای جمهوری اسلامی ایران خروج نیروهایی که «از سوریه به این منطقه آمدهاند محرز نشده» است.
سال گذشته ارمنستان اعلام کرده بود که ترکیه حدود چهار هزار نیروی سوری به جمهوری آذربایجان فرستاده اما ترکیه این اتهام را رد کرد.
مهدی ربانی، معاون عملیات ستاد کل نیروهای مسلح، در جمع نیروهای شرکتکننده در این رزمایش گفت که «به دنبال تغییر ژئوپلتیک منطقه نیستیم، اما اجازه هم نمیدهیم از این فضای دوستی» برای پایگاه اسرائیل استفاده شود.
محمدعلی آلهاشم، امام جمعه تبریز، نیز در جمع این نیروها تاکید کرد که اسرائیل «در پی ایجاد اختلال و تنش در روابط حسنه کشورهای مسلمان است.»
پس از انتشار گزارشی درباره مانور سپاه پاسداران، الهام علیاف، رییسجمهور آذربایجان، به برگزار این مانور اعتراض کرده بود.
در همین حال حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه ایران، روز پنجشنبه هنگام دریافت رونوشت استوارنامه سفیر جدید جمهوری آذربایجان در تهران، سخنان مقامات جمهوری آذربایجان درباره رزمایش ایران را «تعجبآور و تاسف برانگیز» خواند.
او هشدار داد که جمهوری اسلامی درباره «تحرکات» اسرائیل در جمهوری آذربایجان و در کنار مرزهای خود «هر اقدامی که لازم باشد را انجام میدهد.»
علی علیزاده، سفیر جدید جمهوری آذربایجان، ابراز امیدواری کرد وقایع اخیر از طریق رایزنیهای بین مقامات دو کشور بهزودی حل و فصل شود.
جمهوری اسلامی پیش از این نیز بارها به این روابط نزدیک جمهوری آذربایجان و اسرائیل اعتراض کرده، اما تنشهای اخیر میان تهران و باکو پس از بازداشت دو راننده کامیون ایرانی به اتهام ورود غیرقانونی به منطقه خانکندی قرهباغ افزایش یافت.
آذربایجان همچنین اخیرا در مسیر جاده گوروش- قافان از کامیونهای ایرانی به ارمنستان گمرکی دریافت میکند.
پرتو برهانپور، وکیل خانواده مهشاد کریمی و ریحانه یاسینی دو خبرنگار کشتهشده در واژگونی اتوبوس خبرنگاران در آذربایجان غربی، از اعتراض به نظر بازپرسی مبنی بر معرفی «راننده به عنوان تنها مقصر این سانحه» خبر داد و گفت دستگاههای مختلف در واژگونی اتوبوس سهم داشتهاند.
پرتو برهانپور، وکیل خانواده مهشاد کریمی و ریحانه یاسینی، خبرنگاران کشتهشده در پی واژگونی اتوبوس خبرنگاران در آذربایجان غربی، از اعتراض به نظر بازپرسی مبنی بر صددرصد مقصر بودن راننده خبر داد.
برهانپور با اشاره به دریافت نظر کارشناسی از شعبه بازپرسی دادسرای شهرستان نقده، گفت که در نهایت ۳۱ شهریور ماه نظر کارشناسی بازپرسی به ما ابلاغ شد و هفتم مهرماه اعتراض خود را به این نظر کارشناسی به بازپرسی اعلام کردیم.
این وکیل گفت که در نظر کارشناسی بازپرسی نقدی عنوان شده است که در واژگونی اتوبوس حامل خبرنگاران محیط زیست که به کشته شدن مهشاد کریمی خبرنگار ایسنا و ریحانه یاسینی خبرنگار ایرنا و مجروح شدن تعداد دیگری از خبرنگاران منجر شد، به شکل «صد درصد راننده اتوبوس» مقصر معرفی شده است.
وکیل خانواده مهشاد کریمی و ریحانه یاسینی افزود که لایحه اعتراض در ۱۲ بند تنظیم شده است و از جمله در متن آن به «عدم دعوت از اولیای دم و وکلای آنها»، «عدم دعوت خبرنگاران مجروح و وکیل آنها» در صدور نظریه هیات سه نفره اعتراض کردهایم.
برهانپور همچنین گفت در نظریه بازپرسی «ادعای برخورداری اتوبوس از همه مجوزهای لازم» برای اتوبوس بر خلاف مستندات وزارت راه و شهرسازی است. او تاکید کرد که براساس مستندات وزارت راه و شهرسازی اتوبوس فاقد صورت وضعیت و تردد بوده است.
وکیل خانواده دو خبرنگار کشته شده در واژگونی اتوبوس، افزود که به «چشمپوشی هیات سه نفره بازپرسی نقده از ایرادات جاده محل تردد اتوبوس، نقش ستاد احیای دریاچه ارومیه و اداره محیط زیست استان آذربایجان غربی در هماهنگی سفر، انتخاب اتوبوس و اصرار به انتخاب جادهای نامناسب با وجود اذعان راننده به ناآشنایی با شرایط این جاده» نیز اعتراض کرده است.
به گفته برهانپور از دیگر مواردی که در متن اعتراض به آن پرداخته شده «استفاده از اتوبوس فاقد مجوزهای لازم برای حمل مسافر»، «کوتاهی پلیس راه در متوقف کردن اتوبوس فاقد دفترچه کار»، «بیتوجهی به حمل مسافر بیش از ظرفیت اعلام شده از سوی ستاد ملی مقابله با کرونا و پلیس راه کشور» و «استفاده از اتوبوس فرسوده برای جابهجایی خبرنگاران» است.
وکیل خانواده مهشاد کریمی و ریحانه یاسینی گفت که نظر بازپرسی دادسرای نقده «از نظر شکلی نیز ایراد دارد» و به همین دلیل درخواست ارجاع به هیات پنج نفره کارشناسی را کردهایم.
ریحانه یاسینی و مهشاد کریمی همراه با شمار دیگری از خبرنگاران روز دوم تیر ماه به دعوت ستاد احیای دریاچه ارومیه به آذربایجان غربی سفر کرده بودند پس از بازدید از دریاچه و تونل کانی سیب در هنگام بازگشت از یک جاده فرعی و غیر معمول، در اثر واژگونی اتوبوس جانباختند. ۲۱ خبرنگار دیگر نیز در این سانحه مصدوم شدند.
شماری از خبرنگاران جان بهدر برده به هنگام بازدید عیسی کلانتری، رییس سازمان حفاظت محیط زیست از بازماندگان این اتوبوس در ارومیه، به او اعتراض کرده و گفته بودند که «اتوبوس از ابتدا ترمز نداشت و ما ماندهایم میخواستند ما را بکشند کلا بیایند بگویند که ما قصد کشتن شما را داشتیم.»
دو روز پس از آنکه سپاه پاسداران از کشته شدن دو عضو خود در آتشسوزی یک «مرکز تحقیقاتی» خبر داد، شرکت اطلاعاتی ایمیجست اینترنشنال با انتشار تصاویر ماهوارهای اعلام کرد روز دوشنبه یک انفجار در یک «مرکز مخفی موشکی سپاه پاسداران» در غرب تهران رخ داده است.
این شرکت خدمات اطلاعاتی ماهوارهای اعلام کرد که این انفجار روز دوشنبه ۵ مهر ماه در غرب تهران در یک پایگاه موشکی مخفی متعلق به سپاه پاسداران رخ داده است و افزود که این پایگاه موشکی مخفی متعلق به «گروه صنعتی شهید همت» بوده است.
براساس تصاویری که شرکت اطلاعاتی ایمیجست اینترنشنال منتشر کرده است حدود یک چهارم این ساختمان تخریب شده است.
این درحالی است که روابط عمومی سپاه پاسداران نیز روز دوشنبه از مرگ دو نفر از پرسنل خود در آتشسوزی یکی از «مراکز تحقیقات خودکفایی» این نیرو در غرب تهران خبر داد و افزود که در آتشسوزی در این مرکز، دو نفر از کارکنان که مجروح شده بودند که جانشان را از دست دادند.
در اطلاعیه سپاه پاسداران نام این مرکز ذکر نشده بود ولی روز چهارشنبه خبرگزاریهای رسمی در ایران با اشاره به نامگذاری یک میدان از سوی شهرداری فردیس کرج نوشتند که این میدان به نام «مرتضی کریمی» نامگذاری شده است که دو روز قبل «براثر انفجار در مرکز تحقیقات سپاه در منطقه ملارد» کشته شده است.
خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی، ایرنا، نام دو عضو سپاه پاسداران را که در این انفجار کشته شدند «حسین عابدی و مرتضی کریمی» ذکر کرد و افزود که آنها در آتشسوزی مرکز تحقیقات سپاه واقع در «بیدگنه ملارد» کشته شدهاند.
طی یک سال گذشته موارد متعددی از انفجار در مراکز هستهای و همچنین چند مرکز نظامی و موشکی جمهوری اسلامی ایران گزارش شده است. یکی از این انفجارها در بامداد جمعه ششم تیر ۹۹ رخ داد که صدا و نور آن از مناطق مختلف مشاهده شد.
داود عبدی سخنگوی وزارت دفاع ایران همان زمان اعلام کرد که انفجار یک «یک مخزن گاز در منطقه عمومی پارچین» رخ داده است ولی تصاویر ماهوارهای نشان داد که انفجار در مجاورت تاسیسات مهمات سازی و ساختمانهای تولید موشکهای کروز رخ داده است.
پیشتر نیز در اثر انفجار بزرگی که ۲۱ آبان سال ۹۰ در تاسیسات موشکی بیدگنه ملارد رخ داد حسن تهرانی مقدم و ۲۱ عضو دیگر سپاه پاسداران کشته شدند.
تهرانی مقدم تا هنگام کشته شدن در این انفجار چهره شناخته شدهای نبود ولی مقامهای جمهوری اسلامی پس از آن از او به عنوان چهره کلیدی برنامههای موشکی نام برده و عنوان کردند که او ارشدترین مقام در تولید برنامه موشکی سپاه پاسداران بوده است.
سمت رسمی تهرانی مقدم نیز رییس «سازمان جهاد خودکفایی سپاه پاسداران» عنوان میشد که مرکزی برای توسعه برنامههای موشکی این نیرو است و به گفته مقامهای ایران انفجار اخیر نیز در یکی از تاسیسات آن رخ داده است.
آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، در شهر پیتسبرگ ایالت پنسیلوانیا درباره مذاکرات احیای برجام در جمع خبرنگاران گفت: «توپ در زمین ایران مانده است، اما مدت آن طولانی نخواهد بود. فرصت محدودی وجود دارد و این فرصت در حال کوتاهتر شدن است.»
وزیر خارجه آمریکا افزود: «در مقطعی، به دلیل پیشرفتهای [هستهای] ایران، تنها بازگشت به تعهدات برجام برای رسیدن به منافع مورد نظر این توافق، کافی نخواهد بود.»
بلینکن با اشاره به«حسن نیتی» که واشینگتن در جریان مذاکرات وین نشان داده گفت: «ما کاملا آماده هستیم در صورت اقدام متقابل ایران، به پایبندی به برجام برگردیم. تا این تاریخ آنها تمایلی برای انجام این کار نشان ندادهاند.»
وزیر خارجه آمریکا خاطرنشان کرد که آمریکا با سایر کشورهای عضو برجام درباره از سرگیری مذاکرات در تعامل بوده و نظر همه کشورها این است که فرصت برای بازگشت به برجام همیشگی نیست.
او افزود: «امید و انتظار ما این است که تمام شریکان ما در این توافق بتوانند ایران را سریعا به مذاکرات برگردانند تا ببینیم آیا میتوان برجام را احیای کرد.»
در همین حال، جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، روز پنجشنبه هشتم مهرماه اعلام کرد مذاکرات با ایران برای احیای برجام «به زودی» از سر گرفته خواهد شد.
از سوی دیگر، سعید خطیبزاده، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، در مصاحبه با روزنامه لوموند فرانسه گفت مذاکرات هستهای «حتما انجام خواهد شد.»
او گفت: از منظر دولت جدید ابراهیم رئیسی، شش دور مذاکرات صورتگرفته در وین برای احیای برجام بیثمر بوده است و دولت تنها وعدههایی را میپذیرد که مبتنی بر لغو تحریمهای آمریکا باشند.
سخنگوی وزارت خارجه فرانسه نیز روز پنجشنبه در یک نشست خبری بار دیگر از ایران خواست بدون تاخیر به مذاکرات بازگردد تا دو طرف بتوانند به سرعت گفتوگوها در خصوص بازگشت ایران به تعهداتش و بازگشت آمریکا به برجام را به سرانجام برسانند.
این مقام فرانسوی در عین حال اعلام کرد پاریس و شرکایش برای متقاعد کردن تهران به ازسرگیری مذاکرات روی کمک چین حساب میکنند.