مسکو به زودی از نشست صلح افغانستان میزبانی می‌کند

پیشتر وزیر خارجه آمریکا، آنتونی بلینکن، هشدار داد که ارتش آمریکا در حال بررسی خروج از افغانستان تا یازدهم اردیبهشت، اول ماه مه، است.

بلینکن در نامه‌ای به اشرف غنی، رییس‌جمهور افغانستان- که توسط شبکه خبری طلوع منتشر و سپس در یک گزارش نیویورک‌تایمز تایید شد- گفت که واشنگتن «در نظر دارد تا اول ماه نیروهایش را به طور کامل خارج کند.»

یک سخنگوی وزارت خارجه ایالات متحده ضمن خودداری از تایید اصالت نامه، گفت که ایالات متحده «درباره موضع ما در افغانستان پس از اول ماه مه تصمیمی نگرفته است. تمامی گزینه‌ها روی میز است.»

طبق این نامه، آمریکا «برای پیشبرد بنیاد‌ی‌تر مساله و رسیدن به توافق و آتش‌بس دائمی» در سطوح بالای دیپلماتیک تلاش می‌کند.

نامه فوق می‌‌گوید که ایالات متحده از سازمان ملل می‌خواهد تا وزیران و فرستادگان خارجی از روسیه، چین، پاکستان، ایران، هند و آمریکا را گرد هم آورد «تا درباره اتخاذ رویکرد مشترک در حمایت از صلح در افغانستان مذاکره کنند.»‌

این نامه همچنین می‌گوید که آمریکا از ترکیه خواهد خواست تا «برای نهایی کردن توافق صلح» میزبان یک جلسه بلندپایه از طرفین باشد.

نامه بلینکن می‌گوید پیشنهاد ۹۰ روزه کاهش خشونت‌ها «برای جلوگیری از جهش ناگهانی حملات طالبان است.»

اشرف غنی گفت: افغانستان زمانی به صلح دست پیدا می‌کند که مردم خود را در صلح شریک ببیند و مالک این روند باشد. اشرف غنی به مردم وعده داد که هیچ تصمیمی در مورد سرنوشت افغانستان بدون مشورت مداوم و مشارکت مستقیم تمام اقشار مردم صورت نمی‌گیرد.

او گفت برای رسیدن به صلح پایدار که در آن استقلال، وحدت ملی و تعیین سرنوشت مردم افغانستان به دست خودشان ممکن باشد، آماده هر نوع فداکاری است. اما تاکید کرد فداکاری این نیست که او از مسئولیت‌ها و قانون اساسی چشم‌پوشی کند. اشرف غنی در ادامه گفت: «واضح می‌گویم که به‌عنوان رییس‌جمهوری این کشور نمی‌گذارم خون، اشک و عرقی که مردم افغانستان طی ۲۰ سال گذشته برای تحکیم مردم‌سالاری، حمایت از نظام و تقویت آزادی‌ها و ارزش‌های خود ریخته‌اند هدر برود.»

رییس‌جمهوری افغانستان همچنین گفت انتقال قدرت از طریق انتخابات یک اصل غیر‌قابل‌معامله است و «ما آماده هستیم که در مورد برگزاری انتخابات آزاد تحت مدیریت جامعه جهانی، بحث و در مورد تاریخ برگزاری انتخابات نیز صحبت کنیم و به نتیجه برسیم. به همین دلیل، به کسانی که برای رسیدن به قدرت به این و آن دروازه می‌روند برادرانه توصیه می‌کنم که اقتدار سیاسی در افغانستان یک دروازه و یک کلید دارد و آن رای آزاد مردم افغانستان است.»

رییس‌جمهوری افغانستان در حالی روی فداکاری و انتقال قدرت از طریق انتخابات تاکید می‌کند که اخیرا زلمی خلیل‌زاد، نماینده ویژه آمریکا برای صلح افغانستان، در سفر به کابل، طرح «دولت انتقالی صلح» را به مقام‌های ارشد دولت و سیاستمداران این کشور ارائه کرده است.

به گفته منابعی که با زلمی خلیل‌زاد دیدار کرده‌اند، در صورت توافق دولت افغانستان و طالبان بر سر این طرح، نشستی با حضور مقام‌های سیاسی افغانستان در ترکیه برگزار خواهد شد و در این نشست، نمایندگان کشورها، همسایگان افغانستان و نمایندگان سازمان‌های بین‌المللی از جمله ناتو و سازمان ملل نیز حضور خواهند داشت.

اسدالله سعادتی، معاون شورای عالی مصالحه‌ افغانستان، در توییتی نوشت ‏بر اساس طرح تازه ‎آمریکا، قرار است سازمان ملل متحد در روند صلح افغانستان فعالانه مشارکت کند و بازیگران قدرتمند جهانی و منطقه‌ای، زیر نظر این سازمان، در مورد ‎صلح افغانستان به جمع‌بندی واحدی برسند.

رییس‌جمهوری افغانستان روز شنبه ۱۶ حوت/اسفند در مراسم افتتاح شورای ملی (مجلس نمایندگان و سنا)، بدون اشاره به طرح تازه آمریکا، گفت هر نهادی می‌تواند «خواب و خیالی را در کاغذی بنویسد و راه‌حلی برای افغانستان توصیه کند». او تاکید کرد این کاغذها هم در گذشته و هم اکنون نوشته شده اما قانون اساسی وثیقه ملی افغانستان است و این کشور به وثیقه دیگری نیاز ندارد و «هیچ کسی نمی‌تواند در مورد انحلال نهادها تصمیم بگیرد».

غنی در ادامه افزود شورای ملی افغانستان دوام خواهد داشت و قانون اساسی و نهادهای ملی سر جایشان خواهند ماند و قانون اساسی نیز فقط مطابق روش‌های پیش‌بینی‌شده تغییر خواهد کرد.

اشرف غنی با اشاره به خشونت‌های جاری در افغانستان، گفت موج حملات هدفمند به علما، خبرنگاران، جامعه مدنی، زنان فعال و کارمندان غیرنظامی دولت نه ترور افراد بلکه حمله به اکنون و آینده مردم است. غنی هدف از حملات را ایجاد رعب در جامعه و یاس در مورد آینده افغانستان خواند و گفت رسیدن به صلح پایدار نه یک آرمان، بلکه هدفی مقدس است.

از سوی دیگر، مقام‌های وزارت خارجه آمریکا در گفت‌وگو با رسانه‌های افغانستان، طرح تازه آمریکا برای صلح افغانستان مبتنی بر ایجاد حکومت انتقالی صلح را تایید کردند. قرار است زلمی خلیل‌زاد در مورد این طرح با نمایندگان گروه طالبان در قطر گفت‌وگو کند.

اشرف غنی اجماع ملی و بین‌المللی برای صلح افغانستان را بی‌نظیر خواند و گفت کشورهای منطقه و جهان باید از صلح در این کشور حمایت کنند و حکومت افغانستان برای کسب این حمایت تلاش می‌کند. او اطمینان داد که حکومت و شورای مصالحه زیر نظر عبدالله عبدالله ظرفیت پیشبرد گفتمانی منطقی را در سطح منطقه و جهان دارد و دولت افغانستان با حکومت جدید آمریکا، سازمان ناتو، اتحادیه اروپا و کشورهای اسلامی تماس مداوم دارد و مشورت می‌کند.

اشرف غنی تصریح کرد مدیریت نادرست صلح خطرات و چشم‌پوشی از آن عواقب فاجعه‌بار دارد. به گفته او، اجرای برنامه صلح، جنگجویانی که از جنگ دست می‌کشند و بازگشت مهاجران مسائلی‌اند که باید در هر مرحله، مدیریت شود، در غیر این صورت، نه تنها صلح در افغانستان تامین نمی‌شود، بلکه هر لحظه احتمال فروپاشی و بازگشت به «گذشته ناخوشایند» ممکن است.

مساله دیگری که رییس‌جمهوری افغانستان روی آن تاکید کرد ساختار و نظام پس از صلح بود. غنی در ادامه پرسید تعریف ما از نظام پس از صلح چیست؟ آیا می‌توانیم مشارکت معنادار پس از صلح را تامین کنیم؟ و چگونه می‌توانیم به این ساختار مشروعیت بدهیم؟ او بزرگ‌ترین عامل شکست پیمان‌های صلح جهانی را جنجال‌های ناشی از ساختار قدرت و مشارکت دانست و افزود «تاکید ما بر حفظ نظام، قانون اساسی و انتخابات است و این سلیقه شخصی نیست».

او خطاب به طالبان گفت هیچ‌کس با ایجاد ترس و ارعاب نمی‌تواند صدای افغان‌ها را خاموش کند و طالبان باید صدای افغان‌ها را بشنوند، مردم از جنگ خسته شده‌اند.

میر رحمان رحمانی، رییس مجلس نمایندگان، نیز در این مراسم، از طالبان خواست خشونت‌ها را کاهش دهند و بدون بهانه، به میز مذاکرات صلح برگردند. او گفت مجلس نمایندگان افغانستان از نظام جمهوری قاطعانه حمایت می‌کند.

حشمت نورزی، مدیر‌عامل اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری ولایت فراه، به خبرنگار ایران اینترنشنال گفت این حادثه روز شنبه ۱۶ حوت/اسفند، حوالی ساعت ۱۱ به وقت محلی، رخ داد و با گذشت چند ساعت، هنوز ادامه دارد.

به گفته مدیر‌عامل اتاق تجارت فراه، این آتش‌سوزی در ذخایر نفت و گاز تاجران رخ داده و تاکنون دلیل آتش‌سوزی مشخص نشده است.

در همین حال، تاج‌محمد جاهد، والی فراه، در گفت‌وگو با رسانه‌ها گفت به‌دلیل نبودِ امکانات برای مهار آتش‌سوزی، از ایران درخواست کمک کرده است.

مدیر‌عامل اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری فراه در صحبت با ایران اینترنشنال، تایید کرد که سه ساعت پس از شروع آتش‌سوزی، هشت ماشین آتش‌نشانی از ایران به محل حادثه رسیده است.

در دو هفته اخیر، این دومین آتش‌سوزی در گمرک ولایت فراه است. به گفته حشمت نورزی، آتش‌سوزی قبلی در خاک ایران رخ داد که مواد نفتی از یک ماشین به ماشین دیگر منتقل و باعث بروز آتش‌سوزی شد.

مقام‌های دولت افغانستان تاکنون در مورد تلفات انسانی و خسارت‌های مالی ناشی از آتش‌سوزی جزییاتی ارائه نکرده‌اند.

این درحالی است که در اواخر ماه گذشته، گمرک اسلام‌قلعه در ولایت هرات در مرز افغانستان و ایران آتش گرفت و این آتش‌سوزی سه روز ادامه داشت و به گفته مقام‌های دولتی، بیش از ۵۰۰ تانکر حامل نفت و گاز سوخت و میلیون‌ها دلار به تاجران خسارت مالی وارد شد. این آتش‌سوزی به کمک ایران مهار شد.

وزیر داخله افزود: در حال حاضر تعداد چهار هزار پلیس زن در تشکیلات پلیس وجود دارد و قرار است شمار سربازان زن تا سال ۲۰۲۴ به ۱۰ هزار نفر افزایش یابد.

مسعود اندرابی گفت، زنان نیمی از جمعیت کشور را تشکیل می‌دهند و حضور آنها برای رسیدگی به امور زنان در میان نیروهای امنیتی نیاز است. او افزود، پلیس به دلیل وضعیت جنگی، در کنار نیروهای ارتش و امنیت ملی در جبهه می‌جنگند و قرار است پلیس به وظیفه اساسی خود که اجرای قانون است، برگردد.

او گفت حضور پلیس از ۶ هزار پاسگاه به ۳ هزار و ۷۰۰ پاسگاه در سراسر افغانستان کاهش یافته و وزارت امور داخله با این اقدام تلاش می‌کند نقش جنگی پلیس را کمرنگ و پلیس به وظیفه خود مبنی بر تطبیق قانون برگردد.

وزیر امور داخله روز سه‌شنبه ۱۲ حوت/اسفند، در برنامه «حساب‌دهی دولت به ملت» همچنین گفت که طالبان در سال جاری خورشیدی برای کسب امتیاز در میز مذاکرات صلح، عملیات‌های نظامی را در ولایت‌ها و پاسگاه‌های پلیس آغاز کردند و از سوی دیگر طالبان افراد غیرنظامی، اعضای جامعه مدنی و خبرنگاران را هدف حملات منظم قرار دادند.

او افزود که نیروهای امنیتی از تطبیق برنامه‌های طالبان جلوگیری کرده و طالبان با «شکست مطلق» مواجه شده است.

اندرابی در ادامه افزود، طالبان در اوایل سال جاری، عملیات‌های جنگی را در ولایت‌های شمال شرقی و از ولایت قندز شروع کردند و در اواخر امسال فکر کردند می‌توانند در جنوب کشور، شهرهای قندهار و هلمند را محاصره کنند. وزیر داخله تصریح کرد که نیروهای امنیتی از اجرای برنامه طالبان برای محاصره قندهار و هلمند جلوگیری کرده و تعداد ۶۰۰ تن از جنگجویان طالبان در ولسوالی ارغنداب قندهار کشته شدند. او تاکید کرد که طالبان در میدان جنگ شکست خورده است.

این درحالیست که طالبان روز یکشنبه این هفته در بیانیه‌ای گفت که این گروه بر اساس توافق‌نامه دوحه در «عملیات‌های خود کاهش قابل ملاحظه‌ای آورده، به مراکز بزرگ نظامی و استخباراتی دشمن حمله نکرده، عملیات‌های استشهادی/انتحاری صورت نگرفته، برنامه‌های سقوط ولایات گرفته نشده و ولسوالی‌ها از سوی طالبان سقوط داده نشده است.»

مسعود اندرابی اما امروز گفت در جریان سه ماه گذشته که طالبان حملات انفجاری در شهرها به ویژه در کابل را آغاز کردند، پلیس بیش از ۴۰۰ نفر از عاملان بمب‌گذاری‌ها را دستگیر کرده‌اند. او گفت طالبان برای بمب‌گذاری‌ها از افراد عادی جامعه استفاده می‌کنند.