اشرف غنی، رییسجمهوری افغانستان، در مراسم سومین سالگرد آغاز به کار شورای ملی، گفت مردم این کشور ۴۲ سال است که از حق زندگی صلحآمیز محروم شدهاند و اکنون، فرصتی بینظیر برای رسیدن به صلح واقعی به وجود آمده است.
اشرف غنی گفت: افغانستان زمانی به صلح دست پیدا میکند که مردم خود را در صلح شریک ببیند و مالک این روند باشد. اشرف غنی به مردم وعده داد که هیچ تصمیمی در مورد سرنوشت افغانستان بدون مشورت مداوم و مشارکت مستقیم تمام اقشار مردم صورت نمیگیرد.
او گفت برای رسیدن به صلح پایدار که در آن استقلال، وحدت ملی و تعیین سرنوشت مردم افغانستان به دست خودشان ممکن باشد، آماده هر نوع فداکاری است. اما تاکید کرد فداکاری این نیست که او از مسئولیتها و قانون اساسی چشمپوشی کند. اشرف غنی در ادامه گفت: «واضح میگویم که بهعنوان رییسجمهوری این کشور نمیگذارم خون، اشک و عرقی که مردم افغانستان طی ۲۰ سال گذشته برای تحکیم مردمسالاری، حمایت از نظام و تقویت آزادیها و ارزشهای خود ریختهاند هدر برود.»
رییسجمهوری افغانستان همچنین گفت انتقال قدرت از طریق انتخابات یک اصل غیرقابلمعامله است و «ما آماده هستیم که در مورد برگزاری انتخابات آزاد تحت مدیریت جامعه جهانی، بحث و در مورد تاریخ برگزاری انتخابات نیز صحبت کنیم و به نتیجه برسیم. به همین دلیل، به کسانی که برای رسیدن به قدرت به این و آن دروازه میروند برادرانه توصیه میکنم که اقتدار سیاسی در افغانستان یک دروازه و یک کلید دارد و آن رای آزاد مردم افغانستان است.»
رییسجمهوری افغانستان در حالی روی فداکاری و انتقال قدرت از طریق انتخابات تاکید میکند که اخیرا زلمی خلیلزاد، نماینده ویژه آمریکا برای صلح افغانستان، در سفر به کابل، طرح «دولت انتقالی صلح» را به مقامهای ارشد دولت و سیاستمداران این کشور ارائه کرده است.
به گفته منابعی که با زلمی خلیلزاد دیدار کردهاند، در صورت توافق دولت افغانستان و طالبان بر سر این طرح، نشستی با حضور مقامهای سیاسی افغانستان در ترکیه برگزار خواهد شد و در این نشست، نمایندگان کشورها، همسایگان افغانستان و نمایندگان سازمانهای بینالمللی از جمله ناتو و سازمان ملل نیز حضور خواهند داشت.
اسدالله سعادتی، معاون شورای عالی مصالحه افغانستان، در توییتی نوشت بر اساس طرح تازه آمریکا، قرار است سازمان ملل متحد در روند صلح افغانستان فعالانه مشارکت کند و بازیگران قدرتمند جهانی و منطقهای، زیر نظر این سازمان، در مورد صلح افغانستان به جمعبندی واحدی برسند.
رییسجمهوری افغانستان روز شنبه ۱۶ حوت/اسفند در مراسم افتتاح شورای ملی (مجلس نمایندگان و سنا)، بدون اشاره به طرح تازه آمریکا، گفت هر نهادی میتواند «خواب و خیالی را در کاغذی بنویسد و راهحلی برای افغانستان توصیه کند». او تاکید کرد این کاغذها هم در گذشته و هم اکنون نوشته شده اما قانون اساسی وثیقه ملی افغانستان است و این کشور به وثیقه دیگری نیاز ندارد و «هیچ کسی نمیتواند در مورد انحلال نهادها تصمیم بگیرد».
غنی در ادامه افزود شورای ملی افغانستان دوام خواهد داشت و قانون اساسی و نهادهای ملی سر جایشان خواهند ماند و قانون اساسی نیز فقط مطابق روشهای پیشبینیشده تغییر خواهد کرد.
اشرف غنی با اشاره به خشونتهای جاری در افغانستان، گفت موج حملات هدفمند به علما، خبرنگاران، جامعه مدنی، زنان فعال و کارمندان غیرنظامی دولت نه ترور افراد بلکه حمله به اکنون و آینده مردم است. غنی هدف از حملات را ایجاد رعب در جامعه و یاس در مورد آینده افغانستان خواند و گفت رسیدن به صلح پایدار نه یک آرمان، بلکه هدفی مقدس است.
از سوی دیگر، مقامهای وزارت خارجه آمریکا در گفتوگو با رسانههای افغانستان، طرح تازه آمریکا برای صلح افغانستان مبتنی بر ایجاد حکومت انتقالی صلح را تایید کردند. قرار است زلمی خلیلزاد در مورد این طرح با نمایندگان گروه طالبان در قطر گفتوگو کند.
اشرف غنی اجماع ملی و بینالمللی برای صلح افغانستان را بینظیر خواند و گفت کشورهای منطقه و جهان باید از صلح در این کشور حمایت کنند و حکومت افغانستان برای کسب این حمایت تلاش میکند. او اطمینان داد که حکومت و شورای مصالحه زیر نظر عبدالله عبدالله ظرفیت پیشبرد گفتمانی منطقی را در سطح منطقه و جهان دارد و دولت افغانستان با حکومت جدید آمریکا، سازمان ناتو، اتحادیه اروپا و کشورهای اسلامی تماس مداوم دارد و مشورت میکند.
اشرف غنی تصریح کرد مدیریت نادرست صلح خطرات و چشمپوشی از آن عواقب فاجعهبار دارد. به گفته او، اجرای برنامه صلح، جنگجویانی که از جنگ دست میکشند و بازگشت مهاجران مسائلیاند که باید در هر مرحله، مدیریت شود، در غیر این صورت، نه تنها صلح در افغانستان تامین نمیشود، بلکه هر لحظه احتمال فروپاشی و بازگشت به «گذشته ناخوشایند» ممکن است.
مساله دیگری که رییسجمهوری افغانستان روی آن تاکید کرد ساختار و نظام پس از صلح بود. غنی در ادامه پرسید تعریف ما از نظام پس از صلح چیست؟ آیا میتوانیم مشارکت معنادار پس از صلح را تامین کنیم؟ و چگونه میتوانیم به این ساختار مشروعیت بدهیم؟ او بزرگترین عامل شکست پیمانهای صلح جهانی را جنجالهای ناشی از ساختار قدرت و مشارکت دانست و افزود «تاکید ما بر حفظ نظام، قانون اساسی و انتخابات است و این سلیقه شخصی نیست».
او خطاب به طالبان گفت هیچکس با ایجاد ترس و ارعاب نمیتواند صدای افغانها را خاموش کند و طالبان باید صدای افغانها را بشنوند، مردم از جنگ خسته شدهاند.
میر رحمان رحمانی، رییس مجلس نمایندگان، نیز در این مراسم، از طالبان خواست خشونتها را کاهش دهند و بدون بهانه، به میز مذاکرات صلح برگردند. او گفت مجلس نمایندگان افغانستان از نظام جمهوری قاطعانه حمایت میکند.
