نایبرییس مجلس: در صورت وقوع جنگ، برخی شاهان منطقه پایمال خواهند شد
حمیدرضا حاجیبابایی، نایبرییس مجلس، در جلسه چهارشنبه ۲۷ آبان مجلس شورای اسلامی گفت: «این روزها شاهد کمک بعضی از کشورها به آمریکا و پاسخ جمهوری اسلامی هستیم. برخی کشورهای منطقه هرچه زودتر باید تکلیف خود را مشخص کنند. اگر قرار است اتفاقی بیفتد و جنگ دیگری در منطقه ایجاد شود، باید بدانند که برخی از شاهان پایمال خواهند شد و تقاص این همه ناجوانمردی را پس بدهند.»
حاجیبابایی اضافه کرد: «آمریکا در طراحی یک پیروزی ساختگی ناتوان شد و در گرداب اسرائیل دستوپا میزند و ترامپ در دوگانه آمریکا و اسرائیل حیران است.»
این نماینده مجلس اضافه کرد: «زمانی که همکاریهای اسرائیل و برنامهریزیهای آن برای آمریکا به تهدیدی علیه این کشور تبدیل میشود، ترامپ باید شجاعانه شکست را بپذیرد.»
دیدار شی و پوتین در حاشیه اجلاس سران اپک، شنژن چین، ۲۷ آبان
شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، در آستانه دیدار سهجانبه با همتایان آمریکایی و روس خود وعده داد با حمایتگرایی تجاری مقابله کند. ولادیمیر پوتین نیز گفت تحریمهای غرب علیه مسکو نتیجه معکوس داده است.
به گزارش خبرگزاری رویترز، شی و پوتین چهارشنبه ۲۷ آبان در اجلاس سران مجمع همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه (اپک) در شنژن، قطب فناوری در جنوب چین، سخنرانی کردند.
ترامپ در آن هنگام در مانیل، پایتخت فیلیپین، با متحدان منطقهای ایالات متحده دیدار میکرد.
وعده شی برای کاهش تعرفهها
شی در سخنرانی افتتاحیه اجلاس، در جمع مدیران شرکتها، خواستار حمایت از «تجارت آزاد و باز» شد.
او کوشید چین را شریکی باثبات برای کشورهای دیگر معرفی کند، در حالی که واشینگتن، رقیب اصلی اقتصادی پکن، در دوره ریاستجمهوری ترامپ تعرفهها را افزایش داده و سیاست خارجی تهاجمیتری در پیش گرفته است.
رییسجمهوری چین بر ضرورت پایبندی به قواعد تجارت چندجانبه و حفظ جایگاه محوری سازمان تجارت جهانی تاکید کرد.
او خواستار حمایت از آزادی تجارت و سرمایهگذاری شد و گفت کشورها باید ثبات زنجیرههای جهانی تولید و تامین را حفظ کنند و مانع از اختلال در آنها شوند.
شی وعده داد چین، دومین اقتصاد بزرگ جهان، تعرفهها را کاهش دهد و دسترسی به بازارهایش را آسانتر کند.
او افزود پکن به سرمایهگذاری در صنایع خود و توسعه فناوریهایی که کشورهای دیگر نیز از آنها بهره میبرند، ادامه میدهد و در برابر یکجانبهگرایی و حمایتگرایی تجاری میایستد.
حمایتگرایی تجاری سیاستی است که دولتها با اقداماتی مانند وضع تعرفه بر واردات یا پرداخت یارانه به تولیدکنندگان داخلی، از آنها در برابر رقابت خارجی حمایت میکنند.
شرکای تجاری غربی چین میگویند پکن با حمایت از بخش تولید به زیان مصرفکنندگان چینی، مازاد تجاری سالانه خود را به بیش از یک تریلیون دلار رسانده است.
واشینگتن و اتحادیه اروپا بیم آن دارند که سلطه چین بر زنجیرههای تامین به اهرم فشار سیاسی پکن تبدیل شود. آنها سیاستهای صنعتی چین را تهدیدی برای صنایع و مشاغل خود میدانند.
در سوی دیگر، چین الگوی کنونی رشد خود را مناسب میداند، زیرا این کشور هنوز در تلاش است فاصله اقتصادی خود را با ثروتمندترین کشورهای جهان کاهش دهد.
سخنان شی پس از آن بیان شد که واشینگتن محدودیتهای تازهای بر دسترسی چین به تراشههای پیشرفته هوش مصنوعی شرکتهایی مانند انویدیا وضع کرد.
این تصمیم میتواند حفظ آتشبس شکننده تجاری دو کشور را دشوارتر کند. پکن وعده داده است این اقدام را تلافی کند.
پوتین در اجلاس اپک، پس از شی سخنرانی کرد و قدرتهای غربی را «سلطهگران پیشین» خواند.
او گفت اروپا دچار «افولی تحقیرآمیز» شده و تحریمهایی که غرب بهدنبال جنگ اوکراین علیه مسکو وضع کرده، به قویتر شدن روسیه انجامیده است.
به گفته پوتین، ابزارهایی که قدرتهای بزرگ بهطور سنتی برای حفظ سلطه اقتصادی و فشار بر دیگر کشورها به کار میبردند، دیگر مانند گذشته هراسانگیز نیستند.
او افزود: «تحریمها، تعرفهها و محدودیتهای صادراتی شاید همچنان تا حدی اثر بازدارنده داشته باشند، اما نمیتوانند رشد اقتصادی رقبا را متوقف کنند، چه رسد به اینکه اقتصاد آنها را از پا درآورند.»
پوتین در حالی از توان روسیه سخن گفت که اوکراین ۲۶ آبان با انهدام پل کرچ ضربه سنگینی به کارزار نظامی روسیه وارد آورد.
این پل شبهجزیره کریمه را به روسیه متصل میکرد. کریمه از اسفند ۱۳۹۲ تحت کنترل روسیه قرار دارد.
مسکو از اسفند ۱۴۰۰ تهاجم گسترده علیه اوکراین را آغاز کرد؛ جنگی که به خونینترین رویارویی نظامی اروپا پس از جنگ جهانی دوم تبدیل شده است.
نگرانی کشورهای کوچکتر از احتمال توافق سه قدرت
قرار است رهبران آمریکا، چین و روسیه پنجشنبه ۲۸ آبان در حاشیه اجلاس اپک دیدار کنند. مناقشه اوکراین، جنگ ایران و اختلافها بر سر تجارت، هوش مصنوعی و سلاحهای هستهای، از موضوعاتی هستند که ممکن است در این نشست مطرح شوند.
رهبران شماری از کشورهای کوچکتر، بهویژه در اروپا و آسیا، نگرانند که سه قدرت بزرگ نظامی جهان در توافقهای خود منافع آنها را نادیده بگیرند.
این نگرانی یادآور کنفرانس یالتا در سال ۱۹۴۵ است که در آن آمریکا، بریتانیا و اتحاد جماهیر شوروی به حوزههای نفوذ خود رسمیت بخشیدند و زمینه شکلگیری نظم جهانی پس از جنگ جهانی دوم را فراهم کردند.
کرملین مقایسه نشست شنژن با کنفرانس یالتا را «بازیهای پژوهشگران علوم سیاسی» خواند و در عین حال اعلام کرد این نشست تاثیر عمدهای بر تحولات جهان خواهد گذاشت.
پوتین نیز گفت کشورها میتوانند با «نشستن پای میز مذاکره» به اختلافهای خود رسیدگی کنند.
پکن این دیدار را دارای «اهمیتی بیسابقه» دانست و وعده داد نشست شنژن به صلح جهانی کمک خواهد کرد.
بیشتر تحلیلگران انتظار دارند روابط واشینگتن و پکن کمابیش باثبات بماند. قرار است ترامپ و شی پس از نشست شنژن، در حاشیه اجلاس گروه ۲۰ در میامی در ۲۳ و ۲۴ آذر (۱۴ و ۱۵ دسامبر) برای چهارمین بار در سال جاری میلادی با یکدیگر دیدار کنند.
نیویورکتایمز به نقل از مقامهای آمریکایی، اروپایی و ایرانی گزارش داد مواضع جمهوری اسلامی در مذاکرات با میانجیها پس از شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای آمریکا، سرسختتر شده است و مذاکرهکنندگان ایرانی تمایل کمتری به امتیاز دادن دارند.
این روزنامه در گزارشی که سهشنبه ۲۶ آبان منتشر شد، به نقل از مقامهای ایرانی نوشت راهبرد فشار اقتصادی بر رایدهندگان آمریکایی از طریق بستن تنگه هرمز را موفق میدانند و نتیجه انتخابات را پیروزی جمهوری اسلامی بر واشینگتن ارزیابی میکنند. این مقامها به دلیل نداشتن مجوز اظهارنظر علنی، نخواستند نامشان منتشر شود.
جیم هایمز، نماینده دموکرات ایالت کنتیکت که قرار است سال آینده ریاست کمیته اطلاعات مجلس نمایندگان را بر عهده بگیرد، نیز به این روزنامه گفت مقامهای جمهوری اسلامی شناخت دقیقی از تحولات سیاسی آمریکا دارند و اکنون در برابر دولت ترامپ احساس قدرت بیشتری میکنند.
به نوشته نیویورکتایمز، جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، و شماری از چهرههای برجسته جمهوریخواه، جنگ را از عوامل شکست انتخاباتی حزب خود دانستهاند. ترامپ پس از این اظهارات، ونس را از تیم مذاکرهکننده کنار گذاشت و از او خواست بر مسائل داخلی تمرکز کند.
پیمان صالحی، تحلیلگر ساکن تهران و نزدیک به حکومت، به این روزنامه گفت جمهوری اسلامی معتقد است ترامپ برای پایان دادن به جنگ، زیر فشار رایدهندگان و حزب خود قرار دارد و همین برداشت، اعتمادبهنفس تهران را افزایش داده است.
به گزارش نیویورکتایمز، یکی از موانع اصلی توافق، اختلاف بر سر ترتیب اجرای تعهدات است. مقامهای کنونی و پیشین آمریکا گفتند جمهوری اسلامی بازگشایی تنگه هرمز را به رفع تحریمها و دریافت مبالغی از کشورهای عربی مشروط کرده است.
در مقابل، واشینگتن اصرار دارد تهران پیش از آزادسازی داراییهای مسدودشده یا لغو تحریمها، حملات به کشتیها را متوقف کند. این اختلاف پیشتر نیز چند دور مذاکره را ناکام گذاشته است.
با این حال، مذاکرات غیرمستقیم ادامه دارد و دولتهای منطقه برای جلوگیری از بازگشت جنگ تمامعیار تلاش میکنند. بر اساس این گزارش، عباس عراقچی، مذاکرهکننده ارشد جمهوری اسلامی، در سفرهایی به پاکستان و عمان با این دو کشور میانجی رایزنی کرد.
مقامهای آمریکایی و اروپایی درباره میزان آمادگی تهران برای توافق اختلاف نظر دارند. به ارزیابی نهادهای اطلاعاتی آمریکا و اروپا، جمهوری اسلامی همچنان در صورت دسترسی به میلیاردها دلار دارایی مسدودشده، آماده توافق است.
در مقابل، برخی مقامها گفتند تهران برنامههایی برای تشدید درگیری با هدف واداشتن واشینگتن به بازگشت به میز مذاکره تدوین کرده است. آنها افزایش حملات به نفتکشهایی را که برای عبور از تنگه هرمز به جمهوری اسلامی عوارض نمیپردازند، یکی از این برنامهها عنوان کردند. چنین حملاتی میتواند قیمت سوخت و دیگر کالاها را افزایش دهد.
گزینههای ترامپ و خطر تشدید جنگ
نیویورکتایمز نوشت ترامپ با گزینههای تلاش دوباره برای توافق، ازسرگیری حملات یا عقب کشیدن نیروهای گسترده نظامی آمریکا از منطقه روبهرو است. حمله یکجانبه اسرائیل یا حملات جمهوری اسلامی به منافع آمریکا و متحدانش نیز ممکن است او را ناگزیر به اقدام کند.
هایمز به این روزنامه گفت فشار نظامی و تحریمها، واردات ایران را بهشدت کاهش داده و فشار اقتصادی سنگینی ایجاد کرده است. او هشدار داد این وضعیت میتواند حکومت را به مذاکره یا واکنشهای خشونتآمیز و پیشبینیناپذیر سوق دهد.
برخی مقامهای آمریکایی معتقدند حمله به زیرساختهای انرژی میتواند اقتصاد ایران را به فروپاشی نزدیکتر کند، اما مقامهای دیگری یادآوری کردند پیشبینیهای قبلی درباره فروپاشی اقتصادی محقق نشده است.
این روزنامه همچنین گزارش داد آمریکا و اسرائیل به اطلاعاتی درباره گفتوگوی مقامهای جمهوری اسلامی در خصوص احتمال استفاده از سلاحهای شیمیایی یا دیگر حملات غیرمتعارف دست یافتهاند. با این حال، برخی مقامهای آمریکایی درباره اعتبار این اطلاعات تردید دارند.
نگرانی درباره برنامه هستهای و ساختار قدرت
نیویورکتایمز با اشاره به گزارشی که پیشتر در تابستان منتشر کرده بود، نوشت نهادهای اطلاعاتی آمریکا معتقدند مجتبی خامنهای، رهبر جدید جمهوری اسلامی، بیش از پدرش خواهان دستیابی به سلاح هستهای است.
هایمز گفت توسعه خطوط لوله عربستان سعودی برای دور زدن تنگه هرمز، بهتدریج اهرم فشار تهران بر بازار نفت را تضعیف میکند و ممکن است انگیزه جمهوری اسلامی برای دستیابی به سلاح هستهای را افزایش دهد.
در مقابل، محسن رضایی، رییس شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، گفته است حکومت برنامهای برای تغییر دکترین هستهای و ساخت سلاح ندارد. تهران میگوید برنامه هستهایاش صرفا غیرنظامی است.
به نوشته نیویورکتایمز، مقامهای غربی از افزایش تسلط سپاه پاسداران بر ساختار قدرت در طول جنگ خبر دادهاند، اما ارزیابی نهادهای اطلاعاتی غربی این است که مجتبی خامنهای صرفا رهبری تشریفاتی نیست.
هایمز نیز با رد احتمال کشته شدن او گفت: «رهبر جمهوری اسلامی زنده است و توانایی انجام وظایف و اداره امور را دارد.»
برخاستن دود از جزیره قشم در پی حملات هوایی منتسب به ارتش آمریکا در ۲۶ آبان ۱۴۰۵.
جنگندههای آمریکا شامگاه سهشنبه ۲۶ آبان در واکنش به حمله سپاه به سامانه راداری این کشور در بحرین، موضع پرتاب موشک سپاه در قشم را هدف قرار دادند. همزمان، کویت از مقابله با حملات پهپادی خبر داد. این حملات در میانه تلاشهای دیپلماتیک برای پایان جنگ رخ داد.
خبرگزاری رویترز سهشنبه ۲۶ آبان گزارش داد یک مقام نظامی آمریکا تایید کرده است جنگندههای این کشور در پاسخ به «اقدامات خصمانه جمهوری اسلامی علیه نیروها و تجهیزات آمریکا»، یک موضع پرتاب موشک سپاه پاسداران را در جزیره قشم، واقع در تنگه هرمز، هدف قرار دادهاند.
دو مقام نظامی آمریکایی نیز در گفتوگو با فاکسنیوز این حمله را تایید کردند.
یکی از این مقامها گفت جنگندههای آمریکایی با استفاده از مهمات هدایتشونده دقیق، یک موضع پرتاب موشک سپاه پاسداران را در جزیره قشم و در چارچوب دفاع از خود هدف قرار دادند.
او افزود: «این حمله در پاسخ به اقدامات خصمانه سپاه پاسداران علیه نیروها و تجهیزات آمریکا انجام شد. فرماندهی مرکزی ایالات متحده، سنتکام، همچنان با هوشیاری کامل و آمادگی عملیاتی بالا، برای حفاظت از آمریکاییها در سراسر منطقه آماده است.»
رسانههای ایران به نقل از یک مقام ایرانی گزارش دادند که حمله آمریکا آسیبی به زیرساختها وارد نکرده است.
حمله جنگندههای آمریکایی پس از آن صورت گرفت که سپاه پاسداران اعلام کرد یک سامانه راداری ارتش آمریکا را در پایگاه شیخ عیسی در بحرین هدف قرار داده است.
بحرین که مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در آن قرار دارد، اعلام کرد این حمله را رهگیری و دفع کرده و گزارشی از خسارت انسانی یا مادی منتشر نشده است.
جمهوری اسلامی یکشنبه ۲۴ آبان، نیز به بحرین حمله و اعلام کرده بود در واکنش «اقدامات خصمانه آمریکا»، یک سامانه راداری این کشور را در پایگاه الرفاع هدف قرار داده است.
مقابله پدافند هوایی کویت با حملات پهپادی
در ادامه گسترش درگیریها در منطقه، ستاد کل ارتش کویت بامداد چهارشنبه ۲۷ آبان اعلام کرد پدافند هوایی این کشور در حال مقابله با حملات پهپادهای متخاصم است.
به گزارش خبرگزاری رسمی کویت، ارتش این کشور اعلام کرد صداهای انفجار احتمالی ناشی از رهگیری پهپادها بهوسیله سامانههای پدافند هوایی است.
ستاد کل ارتش کویت همچنین از شهروندان و ساکنان این کشور خواست دستورالعملهای امنیتی و ایمنی را رعایت کنند.
در این بیانیه به مبدا پهپادها، اهداف احتمالی حملات یا خسارتهای ناشی از آن اشارهای نشده است.
افزایش حملات به نفتکشها در تنگه هرمز
همزمان با ادامه حملات نظامی در منطقه، حملات به نفتکشها در تنگه هرمز طی ماه جاری افزایش یافته است.
سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا اعلام کرد پس از حمله به یک نفتکش در شمال بندر خصب عمان، از وضعیت خدمه این کشتی اطلاعی در دست نیست.
سپاه پاسداران و نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی نیز سهشنبه ۲۶ آبان اعلام کردند یک کشتی حامل گاز طبیعی مایع و دو نفتکش در تنگه هرمز دچار آتشسوزی شدهاند. رویترز اعلام کرد نتوانسته است این گزارشها را بهطور مستقل تایید کند.
در پی ادامه تنشها، قیمت قراردادهای آتی نفت خام برنت با ۰/۴ درصد افزایش به ۹۲ دلار و ۷۶ سنت برای هر بشکه رسید. این رقم همچنان بسیار بالاتر از قیمت نفت پیش از آغاز جنگ است، اما با اوج ۱۲۶ دلار و ۴۱ سنتی ثبتشده در فروردین فاصله دارد.
تشدید حملات در منطقه در حالی رخ میدهد که عمان و قطر به تلاشهای دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ نزدیک به ۹ ماهه آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی ادامه میدهند.
ماجد الانصاری، سخنگوی وزارت خارجه قطر، سهشنبه ۲۶ آبان اعلام کرد مقامهای قطری و ایرانی با هدف «نزدیک کردن دیدگاهها و کاهش اختلاف میان پیشنهادهای مطرحشده» دیدار و گفتوگو کردهاند.
همزمان، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در سفر به عمان با مقامهای ارشد این کشور درباره جلوگیری از تشدید تنشهای نظامی، حفاظت از مسیرهای دریایی و تضمین تداوم کشتیرانی و تجارت جهانی گفتوگو کرد.
عراقچی همچنین اعلام کرد در دیدار با هیثم بن طارق، سلطان عمان، او را در جریان ابتکار دیپلماتیک جمهوری اسلامی برای پایان دادن به جنگ قرار داده است.
موضوع کنترل تنگه هرمز، که پیش از جنگ حدود یکپنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکرد، یکی از محورهای اختلاف در مذاکرات است. عمان پیشتر نیز درباره کنترل تردد کشتیها در این آبراه با تهران گفتوگو کرده بود.
همزمان با تشدید هشدارها درباره احتمال حمله تروریستی جمهوری اسلامی در خاک آمریکا، وزارت دادگستری این کشور اعلام کرد آصف مرچنت، تبعه پاکستانی و عامل سپاه پاسداران، به دلیل نقش در طرح ترور دونالد ترامپ و دیگر مقامهای آمریکایی به ۲۷ سال و نیم زندان محکوم شد.
بر اساس اطلاعیه دادستانی فدرال ناحیه شرقی نیویورک، اریک کومیتی، قاضی دادگاه فدرال بروکلین، سهشنبه ۲۶ آبان حکم ۳۳۰ ماه زندان مرچنت را صادر کرد. هیات منصفه این دادگاه پیشتر، ۱۵ اسفند ۱۴۰۴، او را در دو اتهام تلاش برای اقدام تروریستی فرامرزی و اجیر کردن آدمکش مجرم شناخته بود.
تاد بلانش، دادستان کل آمریکا، گفت: «عامل جمهوری اسلامی که برای هماهنگ کردن سوءقصد به جان رییسجمهوری ترامپ به آمریکا آمده بود، بهدلیل اقدامات مجرمانهاش به مجازاتی عادلانه محکوم شد.»
او افزود وزارت دادگستری توطئههای تروریستی خارجی علیه رهبران آمریکا را تحمل نخواهد کرد و تا پاسخگو کردن مسئولان این اقدامات از تلاش دست نخواهد کشید.
به گفته دادستانی، مرچنت در دادگاه پذیرفت که از طرف سپاه برای استخدام آدمکش به آمریکا سفر کرده و تصور میکرد هدف نهایی طرح، ترامپ است. او از جو بایدن، رییسجمهوری وقت آمریکا، و نیکی هیلی، سفیر پیشین آمریکا در سازمان ملل، نیز بهعنوان اهداف احتمالی نام برد. هر سه نفر در آن دوره نامزد انتخابات ریاستجمهوری آمریکا بودند.
آصف مرچنت، ۴۸ ساله و شهروند پاکستان به تلاش برای ترور دونالد ترامپ در خاک آمریکا مجرم شناخته شد.
صدور این حکم با انتشار گزارش سیانان درباره اطلاعات تازه آمریکا از طرح احتمالی جمهوری اسلامی برای حمله با «بمب کثیف» یا سلاح شیمیایی در واشینگتن مصادف شد. منابع این شبکه گفتند هنوز شواهدی از تصمیم تهران برای اجرای این نقشهها وجود ندارد و درباره توان عملیاتی آن نیز اختلافنظر وجود دارد.
هشدار دادستانی و افبیآی به جمهوری اسلامی
جوزف نوسلا، دادستان فدرال ناحیه شرقی نیویورک، گفت این حکم تضمین میکند مرچنت دیگر فرصت برنامهریزی برای حمله به آمریکا را نداشته باشد. او از جمهوری اسلامی، نیروهای نیابتی و عوامل تروریستی آن خواست این پرونده را نمونهای از توان نهادهای مجری قانون آمریکا بدانند.
نوسلا هشدار داد هر کس برای حمله به دموکراسی آمریکا، مقامهای منتخب یا مردم این کشور نقشه بکشد، متوقف خواهد شد و با پیگرد قضایی با حداکثر ظرفیت قانون روبهرو میشود.
ام. اسکات پروکتر، معاون ارشد دستیار دادستان کل در امور امنیت ملی، گفت سپاه مرچنت را برای انتقامگیری بابت حمله به قاسم سلیمانی، که او را «فرمانده تروریست» این نهاد خواند، فرستاده بود. پروکتر خنثی شدن طرح را نتیجه تحقیقات و پیگرد قضایی ماموران فدرال دانست.
او گفت مجازات سنگین مرچنت باید هشداری روشن برای کسانی باشد که از طرف قدرتی خارجی برای انجام اقدامات تروریستی به آمریکا میآیند: «شما را پیدا میکنیم و به زندان میاندازیم.»
جیمز بارناکل، معاون مدیر افبیآی و مسئول دفتر نیویورک، صدور حکم را موفقیتی در ماموریت این نهاد برای حفاظت از آمریکا توصیف کرد. او گفت طرح مرچنت علیه «یک منتقد برجسته حکومت ایران» تهدیدی جدی برای امنیت عمومی و امنیت ملی بود.
بارناکل افزود هر کس برای خاموش کردن صدای مخالفان به خشونت یا ارعاب متوسل شود، با عدالت روبهرو خواهد شد و کارگروه مشترک مبارزه با تروریسم افبیآی به تلاش بیوقفه برای ریشهکن کردن تروریسم ادامه میدهد.
بر اساس اطلاعیه وزارت دادگستری، مرچنت به اذعان خودش داوطلبانه به سپاه پیوست و به یک عامل اطلاعاتی آموزشدیده تبدیل شد. او در دادگاه گفت سپاه حدود سال ۲۰۲۲ و در جریان سفرهای زیارتیاش به ایران او را جذب کرد. مرچنت همچنین گفت از طریق یکی از بستگانش با رابط خود در سپاه آشنا شده بود.
وزارت دادگستری آمریکا این رابط را «یوسف میرحداد» معرفی کرده است. مرچند از حدود سال ۲۰۲۳، میرحداد را ظرف یک سال و نیم نزدیک به ۱۵ بار در تهران ملاقات کرده بود.
دادستانی اعلام کرد مرچنت در این دیدارها آموزشهای ضدجاسوسی دید و مامور شد برای ترتیب دادن ترور مقامهای آمریکایی به ایالات متحده برود. به او دستور داده شده بود آدمکشها را از میان تبهکاران یا اعضای مافیا انتخاب کند و حمله در یک گردهمایی سیاسی صورت گیرد.
بر اساس اظهارات مرچنت در دادگاه، او در سال ۲۰۲۳ نیز برای شناسایی افرادی که بتوانند در آمریکا بمانند و همکاری کنند، به این کشور سفر کرده بود. ماموریت سفر بعدی، جذب افراد برای ترور یکی از سه چهره سیاسی، سرقت اسناد و سازماندهی یک تجمع اعتراضی عنوان شده بود.
به گفته دادستانی، مرچنت پذیرفت که انگیزه طرح ترور، انتقام جمهوری اسلامی بابت کشته شدن قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه، در حمله پهپادی آمریکا در دی ۱۳۹۸ بود.
مرچنت در بهار ۱۴۰۳، بلافاصله پس از اقامتی یکهفتهای در ایران، با هواپیما وارد آمریکا شد و از یکی از آشنایانش برای پیشبرد نقشه کمک خواست. آن فرد موضوع را به افبیآی گزارش داد و با این نهاد همکاری کرد.
نقشه ترور روی دستمال
در جریان محاکمه، ویدیویی به نمایش درآمد که دوربین مخفی افبیآی ۱۵ خرداد ۱۴۰۳ در اتاق متلی در کویینز نیویورک ضبط کرده بود. مرچنت در این ویدیو با قرار دادن اشیا روی یک دستمال، نحوه اجرای ترور در یک گردهمایی سیاسی را توضیح میداد.
روزنامه نیویورکپست اسفند ۱۴۰۴ گزارش داد فردی با نام مستعار «ندیم علی» در دادگاه شهادت داد مرچنت ابتدا با پیشنهاد همکاری در تجارت پوشاک به سراغش آمده بود. علی که پیشتر مترجم ارتش آمریکا در افغانستان بود، پذیرفت دیدارهایش با مرچنت را برای افبیآی ضبط کند و بابت این همکاری ۲۰ هزار دلار دریافت کرد.
بر اساس اطلاعیه تازه دادستانی، مرچنت سه بار با افرادی که تصور میکرد آدمکشاند دیدار کرد. او به این افراد گفت با اشخاصی در خارج از آمریکا همکاری میکند و میخواهد برای کشتن یک سیاستمدار استخدامشان کند.
مرچنت سپس پنج هزار دلار پیشپرداخت داد که با کمک بستگانش در خارج از آمریکا فراهم کرده بود. افرادی که پول را دریافت کردند، در واقع ماموران مخفی افبیآی بودند.
ماموران ۲۲ تیر ۱۴۰۳، هنگامی که مرچنت قصد داشت برای خروج از آمریکا راهی فرودگاه شود، او را در ریچموند تگزاس بازداشت کردند.
وزارت دادگستری آمریکا در اطلاعیه اعلام جرم علیه مرچنت که شهریور ۱۴۰۳ منتشر کرد، نوشت او برای پنهان کردن فعالیتهایش از چند تلفن همراه و نامهای رمز استفاده میکرد.
همان زمان، نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل در واکنش به بازداشت او گفته بود شیوه عملیات توصیفشده با سیاست تهران برای «پیگرد قانونی» عاملان کشته شدن سلیمانی در تضاد است.
دادستانی اعلام کرد شواهد استخراجشده از کامپیوتر شخصی، تلفنها و حسابهای شبکههای اجتماعی مرچنت، از جمله جستوجوی محل گردهمایی ترامپ در نیوجرسی، نشاندهنده تمرکز او بر ترامپ و انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۴ بود.
آسوشیتدپرس ۲۶ آبان گزارش داد وکیل مرچنت قصد دارد به حکم اعتراض کند. به گفته این وکیل، قاضی درخواست دادستانها برای صدور حکم حبس ابد را نپذیرفته است.
حکم مرچنت در شرایطی صادر شد که هشدارهای تازه درباره طرحهای منتسب به جمهوری اسلامی برای هدف قرار دادن مقامهای آمریکایی، نگرانیها از تکرار چنین اقداماتی را افزایش داده است.
سیانان ۲۵ آبان به نقل از مقامهای آمریکایی از بررسی طرح احتمالی حمله با «بمب کثیف» یا سلاح شیمیایی در واشینگتن خبر داد.
پیشتر، نیویورکتایمز از انتقال اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، به یک پایگاه نظامی در پی نگرانیهای امنیتی مرتبط با جمهوری اسلامی گزارش داده بود. اکسیوس نیز با استناد به یک یادداشت اطلاعاتی آمریکا نوشت طرحهای تهران علیه آمریکاییها در خاورمیانه و برخی کشورهای دیگر به «مراحل پیشرفته» رسیده است.
در پروندهای جداگانه با شباهتهایی به شیوه اقدام مرچنت، وزارت دادگستری آمریکا ۱۹ آبان سه فرد مرتبط با سپاه و کتائب حزبالله را به مشارکت در نزدیک به ۲۰ حمله و تلاش برای حمله در اروپا و آمریکا متهم کرد. به گفته دادستانها، یکی از متهمان برای حمله به یک کنیسه در نیویورک و استخدام فردی برای آتشسوزی و قتل تلاش میکرد؛ فردی که به گزارش سیانان، در واقع مامور مخفی آمریکا بود.
دفتر دادستانی فدرال حوزه قضایی شرق نیویورک اعلام کرد که آصف مرچنت، تبعه پاکستان و از عوامل آموزشدیده سپاه پاسداران، سهشنبه در دادگاه فدرال بروکلین از سوی قاضی دادگاه منطقهای آمریکا، به اتهام تلاش برای ارتکاب یک اقدام تروریستی فرامرزی و قتل سفارشی، به ۳۳۰ ماه زندان محکوم شد.
تاد بلانش، دادستان کل آمریکا، گفت: «یک عامل جمهوری اسلامی که برای هماهنگی تلاش برای ترور رییسجمهور ترامپ به آمریکا آمده بود، به دلیل اقدامات مجرمانه خود به مجازات عادلانهای محکوم شده است.»
جوزف نوسلا، دادستان فدرال حوزه قضایی شرق نیویورک، گفت: «ایران، نیروهای نیابتی آن و عوامل تروریستی وابسته به آن در مناطق دور و نزدیک باید این پرونده را نمونهای از قدرت نهادهای مجری قانون آمریکا بدانند.»
نوسلا تاکید کرد: «اگر برای حمله به دموکراسی ما، مقامهای منتخب ما و مردم ما برنامهریزی کنید، شما را متوقف خواهیم کرد و تا بالاترین حد مجاز قانونی تحت پیگرد قرار خواهیم داد.»
بر اساس اعتراف خود مرچنت، او داوطلبانه به سپاه پاسداران پیوست و به یک عامل اطلاعاتی آموزشدیده تبدیل شد.
او سپس به آمریکا سفر کرد و به نمایندگی از سپاه پاسداران، افرادی را برای اجرای قتلهای سفارشی مقامهای دولت آمریکا پیدا کرد و به آنها پول پرداخت.
مرچنت تصور میکرد که هدف نهایی طرح ترور او دونالد ترامپ خواهد بود، اما گفته بود که جو بایدن، رییسجمهور وقت آمریکا، و نیکی هیلی، سفیر پیشین آمریکا در سازمان ملل متحد، نیز میتوانستند از دیگر اهداف باشند. هر سه نفر در آن زمان نامزد انتخابات ریاستجمهوری آمریکا بودند.
مرچنت اعتراف کرد که انگیزه این طرح ترور، تمایل ایران برای انتقام گرفتن از کشته شدن قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین سپاه پاسداران، بوده است که در ژانویه ۲۰۲۰ در حمله پهپادی آمریکا کشته شد.
مرچنت در جریان شهادت خود در دادگاه اعتراف کرد که حدود سال ۲۰۲۲ از سوی سپاه پاسداران جذب شده بود.
او در آن زمان سفرهایی را برای زیارت اماکن مذهبی به ایران آغاز کرد و از طریق یکی از بستگانش با رابط خود در سپاه پاسداران، یوسف مرهرداد، آشنا شد.
از حدود سال ۲۰۲۳، مرچنت طی یک سال و نیم، نزدیک به ۱۵ بار در تهران، پایتخت ایران، با رابط خود در سپاه پاسداران دیدار کرد.
در جریان این دیدارها، رابط سپاه پاسداران به مرچنت آموزشهایی درباره اقدامات ضدجاسوسی داد و او را مامور کرد به آمریکا سفر کند و طرحی برای ترور مقامهای دولت این کشور سازمان دهد.
حدود آوریل ۲۰۲۴، مرچنت بلافاصله پس از گذراندن یک هفته در ایران، برای اجرای طرح خود با هواپیما به آمریکا سفر کرد.
مرچنت پس از ورود به آمریکا، با یکی از آشنایان خود تماس گرفت تا در اجرای طرح ترور به او کمک کند.
اما آن فرد به جای همکاری، موضوع را به پلیس فدرال آمریکا گزارش داد و به عنوان منبع اطلاعاتی با این نهاد همکاری کرد.
در یک ویدیوی ضبطشده که در جریان محاکمه به عنوان مدرک ارایه شد، مرچنت بخشی از طرح خود را به شکلی حسابشده برای این منبع اطلاعاتی توضیح داد و نقشه قتل یک سیاستمدار در یک گردهمایی سیاسی را تشریح کرد.
مرچنت سپس با افرادی تماس گرفت که تصور میکرد آدمکش اجیرشده هستند، اما در واقع ماموران مخفی پلیس فدرال آمریکا بودند.
مرچنت سه بار با این افراد دیدار کرد و به آنها توضیح داد که با افرادی در خارج از کشور همکاری میکند و قصد دارد آنها را برای کشتن یک سیاستمدار استخدام کند.
او سپس مبلغ ۵ هزار دلار به عنوان پیشپرداخت اجرای طرح ترور به این افراد پرداخت کرد. مرچنت این پول را با کمک بستگان خود در خارج از کشور تهیه کرده بود.
پس از استخدام این افراد، مرچنت در ۱۲ ژوییه ۲۰۲۶ در ریچموند ایالت تگزاس بازداشت شد؛ زمانی که قصد داشت برای خروج از آمریکا به فرودگاه برود.
شواهد به دست آمده از رایانه شخصی، تلفنهای همراه و حسابهای مرچنت در شبکههای اجتماعی نشان داد که تمرکز او بر انتخابات ریاستجمهوری سال ۲۰۲۴ و رییسجمهور ترامپ بوده است.
از جمله مدارکی که در دادگاه ارایه شد، جستوجوهای اینترنتی مرچنت درباره گردهماییهای انتخاباتی و جستوجوی او در نقشه گوگل برای یافتن محل برگزاری یکی از گردهماییهای ترامپ در نیوجرسی بود.
حسابهای مرچنت در شبکههای اجتماعی نیز شامل مطالبی در ستایش قاسم سلیمانی و مطالبی علیه رییسجمهور ترامپ و آمریکا بود.