ایران‌اینترنشنال
دختر ۲۲ ساله ایرانی مقابل میز پذیرش یک اقامتگاه در نزدیکی کلیسای سنت پل فرانکفورت ایستاده و تلاش می‌کند مسئول پذیرش را متقاعد کند تا تختش را از طبقه بالای یک اتاق هشت‌تخته به طبقه پایین منتقل کند.
او با پس‌انداز دانشجویی‌اش با قطار از بولونیا به فرانکفورت سفر کرده تا در تجمع هفتم نوامبر، در کنار دیگر ایرانیان معترض، صدای مردم داخل ایران را به گوش جهان برساند.
هفتم نوامبر، ایرانیان از نقاط مختلف جهان، از آفریقای جنوبی و ژاپن تا ایالت میشیگان آمریکا، با پیمودن مسافت‌های طولانی خود را به فرانکفورت رسانده بودند تا هم‌زمان با اهدای جایزه آزادی بنیاد «فریدریش ناومان» به مردم ایران، خشم و انزجار خود را از کشتار معترضان به دست جمهوری اسلامی ابراز کنند و حمایتشان را از شاهزاده رضا پهلوی نشان دهند.
شاهزاده رضا پهلوی این جایزه را به نمایندگی از مردم ایران در کلیسای سنت پل دریافت کرد و سپس در تجمع ایرانیان در پارک شرقی فرانکفورت سخنرانی کرد.
خیابان‌های فرانکفورت از یک روز پیش از تجمع پر از ایرانیانی بود که پرچم‌های شیر و خورشید را با خود به کافه‌ها، رستوران‌ها و فروشگاه‌ها می‌بردند و درباره کشتار بیش از ۴۰ هزار معترض در ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه صحبت می‌کردند.
از جوانانی می‌گفتند که برای آزادی ایران و در حمایت از رهبری شاهزاده رضا پهلوی به خیابان‌ها رفتند و جمهوری اسلامی پس از بازداشت، شکنجه و اعتراف اجباری، آنها را هم‌زمان با اذان صبح .
چشم‌های نگران برای آزادی ایران
خیابان‌های منتهی به کلیسای سنت پل فرانکفورت از ساعت‌های اولیه صبح مملو از ایرانیانی بود که تصاویر جاویدنامان انقلاب ملی و معترضان در خطر اعدام را روی پلاکاردهای کوچک و بزرگ با خود حمل می‌کردند.
در ایستگاه مرکزی قطار فرانکفورت، پیر و جوان دسته‌دسته به یکدیگر می‌پیوستند و شعارهای «جاوید شاه» و «پهلوی برمی‌گرده» را فریاد می‌زدند.
بسیاری از آنها در اعتراضات دی‌ماه هزاران کیلومتر دور از ایران بودند، اما ۱۰ ماه بعد، داغ آن کشتار و خشم از جنایت جمهوری اسلامی همچنان در چهره‌هایشان پیدا بود.
برخی از آنها در روزهای پیش از تجمع با انتشار عکس‌هایی از کوله‌پشتی‌هایشان در کنار پرچم شیر و خورشید، آمادگی خود را برای حضور در تجمع و حمایت از مردم داخل ایران در شبکه‌های اجتماعی اعلام کرده بودند.
در ایران نیز مردم چشم‌انتظار بودند تا صدایشان به گوش جهان برسد؛ صدای مردمی که هر بار صدای اعتراضشان بلند شد جمهوری اسلامی با گلوله و کشتار پاسخ داد.
همین تلاش برای رساندن صدای ایرانیان به خارج از مرزها، پیوند میان مردم داخل و خارج از کشور را محکم‌تر کرده است؛ پیوندی که جمهوری اسلامی با وجود تلاش برای ایجاد فاصله میان آنها، نتوانسته از میان ببرد.
نسل زد دور از وطن، راوی رنج هم‌نسلانش در ایران
در میان جمعیت، دختران و پسران نسل زد ایرانی که هرگز ایران را ندیده بودند، شعارها را به زبان‌های انگلیسی و آلمانی تکرار می‌کردند تا شهروندان آلمانی را که شاهد چشم‌های اشکبار و نگاه‌های مصمم ایرانیان بودند، با خواسته‌های مردم داخل ایران آشنا کنند.
در یکی از ویدیوهای منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی، چند شهروند آلمانی دیده می‌شوند که با چشمانی اشکبار تجمع ایرانیان را تماشا می‌کنند و انگشتانشان را به نشانه پیروزی بالا می‌برند.
دختر ۱۵ ساله ایرانی که همراه خانواده‌اش از لندن برای شرکت در تجمع آمده بود و عکس پرنیان دبیری، نوجوان ۱۶ ساله کشته‌شده در انقلاب ملی را در دست داشت، گفت: «من در مدرسه برای همکلاسی‌هایم از مردم ایران می‌گویم؛ از اینکه برای خواستن ابتدایی‌ترین آزادی‌ها کشته می‌شوند.»
او با تاکید بر اینکه دنیا چشم‌هایش را بر کشتار مردم ایران بسته است، گفت: «برای همکلاسی‌هایم تصور اینکه جمهوری اسلامی در دو شب بیش از ۴۰ هزار نفر را با گلوله کشت، وحشتناک است.»
یک زن ۶۰ ساله که شاهد گفت‌وگوی من با این دختر نوجوان بود، او را در آغوش کشید و با چشم‌های اشکبار گفت: «ایران منتظر شماست، ما پیروز می‌شویم و قرارمان در میدان شهیاد (آزادی) است.»
فرانکفورت؛ امتداد صدای دادخواهان در ایران
از روزهای قبل از تجمع خانواده‌های جاویدنامان عکس‌های عزیزانشان را در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌کردند و از ایرانیان خارج از کشور می‌خواستند که آنها را چاپ کنند و با خود در تجمع ببرند.
در پاسخ به این درخواست، شرکت‌کنندگان تصاویر بسیاری از جاویدنامان را روی پلاکاردها در تجمع هفتم نوامبر به نمایش گذاشتند.
همچنین استوری‌های جاویدنامان پیش از رفتن به خیابان و آرزوهایشان برای ایران آزاد، به زبان‌های مختلف روی پلاکاردها نقش بسته بود؛ روایت‌هایی از زندگی‌های ناتمامی که کشتار جمهوری اسلامی به آنها پایان داد.
روی یکی از پلاکاردها عکس توییت آخر علیرضا موسوی‌نور را که با نام کاربری «دراکولای غمگین» در ایکس فعالیت می‌کرد، چاپ کرده بودند.
او پیش از کشته شدن به دست جمهوری اسلامی در ۱۹ دی نوشته بود: «اگه دیگه آنلاین نشدم، منو هم فراموش نکنید! بدونید من مفت نمردم.. توی جشن آزادی اسم منو هم بیارید. جاوید شاه.»
تعدادی از شهروندان کیوآرکدهایی را روی کارت‌های کوچک چاپ کرده بودند که با اسکن آنها، ویدیویی به زبان انگلیسی از کشتار مردم ایران به دست جمهوری اسلامی در ۱۸ و ۱۹ دی نمایش داده می‌شد.
مادران دادخواه در کنار همدیگر
مادران و خانواده‌های دادخواه نیز در میان جمعیت حضور داشتند؛ افرادی که پس از سرکوب و احضار و بازداشت مجبور به ترک ایران شده بودند و با وجود داغ فرزندانشان، به دیگران امید پیروزی می‌دادند.
محبوبه رمضانی و رحیمه یوسف‌زاده، مادران پژمان قلی‌پور و نوید بهبودی که جمهوری اسلامی آنها را در آبان ۹۸ با گلوله به قتل رساند، در اغلب تجمع‌های ایرانیان در آلمان حضور دارند. آنها این بار نیز در کنار مادران و خواهران دادخواه دی‌ماه ایستاده بودند.
یکی از حاضران در تجمع که نزدیک به ۱۰ سال پیش از ایران به آلمان مهاجرت کرده بود، به ایران‌اینترنشنال گفت: «در ۱۰ سال گذشته روزی نبوده که با فکر ایران چشم‌هایم را از هم باز نکنم. من در زندگی و کارم موفق هستم، اما غصه ایران همیشه با من است.»
یکی دیگر از معترضان با اشاره به نقش شاهزاده رضا پهلوی در رهبری انقلاب ملی ایرانیان گفت: «وقتی مردم ایران برای آزادی وطن و شعار جاوید شاه جانشان را می‌دهند، ما باید راهشان را ادامه دهیم و صدایشان را به گوش جهان برسانیم.»
اهدای گل به پلیس و تمیز کردن خیابان‌ها پس از تجمع
ایرانیانی که برای اعتراض به کشتار هم‌وطنانشان به فرانکفورت آمده بودند، با اهدای گل رز به ماموران پلیس، از آنها برای تامین امنیت تجمع قدردانی می‌کردند.
جمع‌آوری زباله‌های محل تجمع نیز به حرکتی آشنا در اعتراضات ایرانیان خارج از کشور تبدیل شده است؛ ایرانیان با کیسه‌های زباله در دست، محل تجمع را تمیز می‌کنند.
این اقدام توجه پلیس و مسئولان شهری را جلب کرده و بارها در گزارش‌های رسانه‌ها بازتاب داشته است.
به گزارش شبکه هسن‌شاو، بسیاری از شرکت‌کنندگان در گفت‌وگو با خبرنگاران آلمانی، از دولت و پلیس این کشور برای فراهم کردن امکان برگزاری تجمع و حضور شاهزاده رضا پهلوی تشکر کردند.
پلیس فرانکفورت نیز اعلام کرد تجمع‌ها با وجود حضور هزاران نفر، مسالمت‌آمیز برگزار شدند.
تهدید قضایی معترضان از سوی سامانه وابسته به سپاه
یک روز پس از تجمع ده‌ها هزار ایرانی در فرانکفورت، سامانه «علاج»، وابسته به سپاه پاسداران، ایرانیان شرکت‌کننده در تجمعات را تهدید کرد که فعالیت‌هایشان زیر نظر است و برای آنها پرونده قضایی تشکیل خواهد شد.
محرومیت از خدمات کنسولی، توقیف اموال و برخورد با دارایی‌ها و ارتباطات مالی و تجاری معترضان در ایران، از جمله اقداماتی بود که در این پیام تهدیدآمیز به آنها اشاره شده بود.
سامانه «علاج» همچنین تهدید کرد محدودیت‌ها به این موارد ختم نخواهد شد.
این سامانه ایرانیانی را که در تجمع فرانکفورت شرکت کرده بودند، «ضد منافع ملی» خواند.
ما از ایران رفتیم، اما ایران از ما نرفت
ساعت‌ها پس از تجمع، دوباره ایستگاه مرکزی قطارهای فرانکفورت پر از ایرانیانی است که پرچم‌های شیر و خورشید و عکس‌های شاهزاده رضا پهلوی را به همراه دارند.
دختر دانشجوی ۲۲ سالهای که برای شرکت در تجمع از بولونیا به فرانکفورت آمده بود، گفت: «ایران کشور ماست و ما دوستش داریم. جمهوری اسلامی هر قدر ما را تهدید کند، ذره‌ای در عزم و اراده ما برای بازپس‌گرفتن آن تاثیر نخواهد داشت.»
بلومبرگ به نقل از یک مقام غربی و بر اساس گزارش‌های اطلاعات نظامی نوشت جمهوری اسلامی با وجود آسیب شدید به صنایع نظامی‌اش طی حملات هوایی آمریکا و اسرائیل، همچنان دست‌کم هزار و ۷۰۰ موشک بالستیک در اختیار دارد و ماهانه حدود ۵۰ موشک جدید تولید می‌کند.
این خبرگزاری سه‌شنبه ۱۹ آبان گزارش داد ارزیابی‌های اطلاعاتی غربی از باقی ماندن بخش قابل‌توجهی از زرادخانه موشکی جمهوری اسلامی حکایت دارند. میزان کنونی تقریبا نصف ظرفیت تولید پیش از جنگ است، اما توان تهران برای حملات تلافی‌جویانه در صورت ازسرگیری درگیری‌ها را حفظ می‌کند.
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، سه‌شنبه در نشستی خبری بار دیگر بر موفقیت عملیات نظامی این کشور تاکید کرد و گفت بیش از ۸۰ درصد زیرساخت صنعتی هسته‌ای ایران نابود شده است.
با این حال، به نوشته بلومبرگ، اگرچه بخش عمده توان نظامی متعارف جمهوری اسلامی در حملات آمریکا و اسرائیل از بین رفته است، تهران همچنان توان تولید تسلیحات و حفظ بخشی از ظرفیت حملات موشکی خود را دارد.
جیم لمسون، پژوهشگر مهمان گروه مطالعات جنگ دانشگاه کینگز کالج لندن و تحلیلگر پیشین سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) در امور ایران و خاورمیانه، گفت ممکن است هزاران پرتابه تهاجمی از نوع شاهد نیز همچنان در زرادخانه جمهوری اسلامی باقی مانده باشد.
به گفته او، تعیین تعداد دقیق موشک‌های بالستیک و تسلیحات شاهد دشوار است، زیرا نه حجم واقعی ذخایر تسلیحاتی جمهوری اسلامی پیش از جنگ مشخص است و نه میزان موفقیت آن در جایگزین کردن موشک‌هایی که شلیک شده یا در حملات آمریکا و اسرائیل از بین رفته‌اند.
ازسرگیری تولید موشک با وجود تخریب کارخانه‌ها
برآورد تازه درباره تولید ماهانه ۵۰ موشک در شرایطی منتشر شده است که طی ماه‌های گذشته گزارش‌های متعددی از تلاش جمهوری اسلامی برای بازسازی تاسیسات آسیب‌دیده و ازسرگیری تولید تسلیحات حکایت داشت.
بلومبرگ ۱۷ مهر نیز گزارش داده بود جمهوری اسلامی توان تولید موشک و پهپاد و تجدید ذخایر تسلیحاتی خود را حفظ کرده است. کاخ سفید در آن زمان این ارزیابی را رد کرد و گفت زیرساخت‌های تولید تسلیحات جمهوری اسلامی نابود شده‌اند.
روزنامه وال‌استریت ژورنال در گزارشی که ۱۰ شهرویور منتشر شد، نوشته بود جمهوری اسلامی مونتاژ موشک‌های بالستیک سوخت مایع و سوخت جامد را با استفاده از قطعات ذخیره‌شده در تاسیسات زیرزمینی از سر گرفته است.
بر اساس این گزارش، حملات آمریکا و اسرائیل به کارخانه‌های تولید مواد شیمیایی مورد نیاز موشک‌های سوخت مایع و تجهیزات صنعتی ساخت سوخت جامد آسیب جدی وارد کرده بود، اما ذخایر قطعاتی مانند بدنه موشک، کلاهک و سامانه‌های هدایت و کنترل به تهران امکان می‌داد بخشی از موشک‌های جدید را مونتاژ کند.
لمسون نیز در گزارش تازه بلومبرگ تاکید کرد وجود ذخایر قطعات موشکی به جمهوری اسلامی امکان می‌دهد ساخت و مونتاژ تسلیحات را ادامه دهد، حتی اگر توان تولید انبوه آن بر اثر حملات هوایی به‌شدت تضعیف شده باشد.
با این حال، او هشدار داد برآوردهای علنی درباره میزان ذخایر کنونی جمهوری اسلامی اختلاف‌های چشمگیری با یکدیگر دارند، زیرا علاوه بر نامشخص بودن تعداد اولیه موشک‌ها، معلوم نیست تهران از زمان آغاز جنگ در ماه فوریه تاکنون دقیقا چند موشک جدید ساخته است.
تاسیسات زیرزمینی و تلاش برای بازسازی توان موشکی
در ماه‌های گذشته، بررسی تصاویر ماهواره‌ای نشانه‌هایی از بازسازی پایگاه‌های نظامی، بازگشایی ورودی تونل‌های آسیب‌دیده و ساخت تاسیسات زیرزمینی جدید در ایران را آشکار کرده است.
بی‌بی‌سی جهانی ۱۵ آبان گزارش داد تصاویر ماهواره‌ای از فعالیت‌های ساختمانی و حفاری‌های جدید در شماری از پایگاه‌های نظامی جمهوری اسلامی، از جمله مجموعه‌های موشکی شاهرود و گرمدره، حکایت دارند.
پیش‌تر نیز بررسی تصاویر ماهواره‌ای مراکز تولید موشک در پارچین، خجیر و شاهرود نشان داده بود بخش‌های مهمی از این تاسیسات همچنان آسیب‌دیده‌اند، اما فعالیت‌هایی برای بازسازی و توسعه مجموعه‌های زیرزمینی در جریان است.
کانال ۱۲ اسرائیل ۲۳ مهر گزارش داده بود کارخانه‌های اصلی تولید موشک جمهوری اسلامی در این مراکز عمدتا غیرفعال هستند و بازگرداندن آنها به ظرفیت پیش از جنگ به بازسازی گسترده و نصب تجهیزات تخصصی نیاز دارد.
این ارزیابی‌ها نشان می‌دهند که ادامه مونتاژ موشک با بازگشت کامل ظرفیت صنعتی تولید تسلیحات یکسان نیست.
هم‌زمان با انتشار گزارش تازه بلومبرگ، سپاه پاسداران سه‌شنبه ۱۹ آبان با انتشار تصاویری از آنچه «شهر موشکی» زیرزمینی جدید خواند، رونمایی کرد.
در ویدیویی که خبرگزاری فارس منتشر کرد، علی عبداللهی، رییس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، خطاب به نیروهای حاضر در این تاسیسات گفت: «غافلگیری‌ها در جنگ آینده یکی پس از دیگری آشکار خواهد شد.»
هزاران موشک شلیک‌شده و چالش ذخایر رهگیر آمریکا
اسرائیل پیش از آغاز جنگ برآورد کرده بود جمهوری اسلامی حدود دو هزار و ۵۰۰ موشک بالستیک در اختیار دارد.
جیمز آدامز، رییس آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا، در ماه آوریل، حدود یک ماه پس از آغاز جنگ، به کنگره گفت تهران همچنان هزاران موشک و پهپاد تهاجمی یک‌طرفه در اختیار دارد.
ارزیابی‌های اطلاعاتی کشورهای غربی در ماه ژوئن نیز حاکی از آن بود که حدود سه‌چهارم ذخایر مهمات پیش از جنگ جمهوری اسلامی باقی مانده است.
بر اساس داده‌های بلومبرگ اکونومیکس، جمهوری اسلامی از آغاز جنگ در ۹ اسفند ۱۴۰۴ تاکنون بیش از چهار هزار و ۹۰۰ پرتابه تهاجمی ملخ‌دار از نوع شاهد و دست‌کم دو هزار و ۲۰۰ موشک بالستیک شلیک کرده است.
بلومبرگ نوشت یکی از چالش‌های مهم آمریکا در صورت ازسرگیری درگیری‌ها، تامین ذخایر موشک‌های رهگیر است.
بر اساس تحلیل بلومبرگ اکونومیکس، شلیک بیش از شش هزار سلاح از سوی جمهوری اسلامی به اهدافی در منطقه، موجب مصرف دست‌کم هزار فروند موشک رهگیر پاتریوت PAC-3 ساخت شرکت لاکهید مارتین شده است.
قیمت هر یک از این موشک‌ها حدود چهار میلیون دلار است و سالانه تنها ۶۵۰ فروند از آنها تولید می‌شود.
با وجود گزارش‌ها درباره کاهش ذخایر تسلیحاتی ایالات متحده، این کشور همچنان صدها هزار بمب هدایت‌شونده دقیق، هزاران موشک کروز تاماهاک و صدها موشک کروز رادارگریز JASSM در اختیار دارد، هرچند بخشی از این تجهیزات از ذخایر اختصاص‌یافته به مناطق دیگر جهان، از جمله هند-آرام و اروپا، تامین شده‌اند.
بکا واسر، مسئول بخش دفاعی بلومبرگ اکونومیکس، گفت تقابل نظامی آمریکا و جمهوری اسلامی هیچ‌گاه رقابتی مستقیم میان تعداد موشک‌های دو طرف نبوده است.
او افزود: «توان تسلیحاتی آمریکا بسیار بیشتر از ایران است، اما راهبرد ایران تنها به حفظ توانایی کافی برای ایجاد اختلال، تحمیل هزینه و دوام آوردن نیاز دارد.»
توان موشکی جمهوری اسلامی در سایه ادامه محاصره
گزارش تازه بلومبرگ در شرایطی منتشر شده است که دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، این هفته اعلام کرد ضرورتی برای انجام حملات نظامی بیشتر علیه جمهوری اسلامی نمی‌بیند.
با این حال، محاصره ایران همچنان برقرار است و فشار اقتصادی شدیدی بر تهران وارد کرده است. جمهوری اسلامی نیز به حملات علیه کشتی‌های تجاری ادامه داده است.
وب‌سایت آمریکایی اکسیوس نیز ۱۹ آبان گزارش داد دونالد ترامپ پس از بررسی گزینه‌های ازسرگیری جنگ یا توافق با جمهوری اسلامی، ادامه محاصره و فشار اقتصادی را برگزیده است.
به گفته این رسانه، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، سه‌شنبه ۱۹ آبان این راهبرد را در نشست گروه هفت تشریح کرد. رویترز نیز به نقل از منابع دیپلماتیک گزارش داد روبیو با «دیوانه» خواندن مقام‌های جمهوری اسلامی، تاکید کرد تحریم‌ها نتیجه داده‌اند و واشینگتن به تحمیل هزینه‌های اقتصادی «ویرانگر» ادامه می‌دهد.
در کنار تلاش برای بازسازی ظرفیت تولید داخلی، مقام‌های اطلاعاتی غربی گفته‌اند روسیه نیز تسلیحات تهاجمی در اختیار جمهوری اسلامی قرار می‌دهد، هرچند نوع و تعداد آنها مشخص نیست.
انکیت پاندا، پژوهشگر ارشد برنامه سیاست‌گذاری هسته‌ای بنیاد کارنگی برای صلح بین‌المللی، به بلومبرگ گفت جمهوری اسلامی احتمالا بخش قابل‌توجهی از توان پهپادی و موشکی خود را بازسازی کرده است.
او افزود با توجه به تلاش‌های دیپلماتیک منطقه‌ای، ممکن است تهران بر تحمیل هزینه به ایالات متحده و اسرائیل تمرکز کند.
اکسیوس گزارش داد دونالد ترامپ پس از بررسی ازسرگیری جنگ یا توافق با جمهوری اسلامی، ادامه فشار اقتصادی و محاصره را برگزیده است. هدف این راهبرد، محدود کردن منابع مالی حکومت ایران و توان بازسازی قدرت نظامی آن است.
این وب‌سایت آمریکایی به نقل از سه نفر از حاضران در نشست محرمانه وزیران خارجه گروه هفت در پاریس نوشت مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، سه‌شنبه ۱۹ آبان این تصمیم را برای همتایانش تشریح کرد.
به روایت این منابع، روبیو تاکید کرد انتخاب واشینگتن به بازگشت به جنگ یا پذیرش توافقی نامطلوب محدود نیست و آمریکا می‌تواند فشارهای کنونی را ادامه دهد. او گفت ترامپ خود را به یک ضرب‌الاجل ساختگی مقید نمی‌داند و برای این کارزار نیز موعد پایانی تعیین نشده است.
به نقل از این منابع آگاه، روبیو هدف این سیاست را تحمیل هزینه‌های سنگین اقتصادی و دشوار کردن تامین مالی گروه‌های تروریستی و بازسازی توان نظامی جمهوری اسلامی توصیف کرد.
ترامپ دوشنبه ۱۸ آبان، پس از دیدار با محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست‌وزیر قطر، احتمال حملات تازه را بسیار کم خواند و گفت چنین اقدامی ضروری به نظر نمی‌رسد.
او در اظهارات روز دوشنبه خود نیز، بر ادامه فشار اقتصادی و محاصره دریایی، همراه با عملیات «دروازه آهنین» برای قطع مسیرهای زمینی انتقال تسلیحات پیشرفته و فناوری به ایران تاکید کرده بود.
روبیو در اظهارات علنی خود در پاریس نیز گفت تحریم‌ها و محاصره دریایی به اندازه‌ای موثر بوده‌اند که ترامپ نیازی به عملیات نظامی گسترده نمی‌بیند. او با نامعقول خواندن شروط تهران، آمادگی واشینگتن برای دستیابی به توافقی واقعی را اعلام کرد.
حامیان فشار اقتصادی در برابر طرفداران جنگ و توافق
به گزارش اکسیوس، روبیو، همراه با اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری؛ جان رتکلیف، رییس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا؛ و جرد کوشنر، مشاور و داماد ترامپ، از حامیان اصلی ادامه فشار اقتصادی هستند.
این افراد با ازسرگیری جنگ مخالف‌اند و در عین حال معتقدند با مواضع کنونی جمهوری اسلامی، دستیابی به توافقی که منافع آمریکا را تامین کند، ممکن نیست.
رویترز نیز پیش‌تر به نقل از یک دیپلمات اروپایی، بسنت، روبیو و استیون میلر، رییس دفتر کاخ سفید، را حامی ادامه فشار سنگین اقتصادی معرفی کرده بود. به گفته این دیپلمات، جی‌دی ونس، معاون رییس‌جمهوری آمریکا، توافق با تهران را ترجیح می‌دهد.
این اختلاف‌ها در شرایطی مطرح می‌شوند که جنگ ایران به یکی از مشکلات سیاسی دوره دوم ریاست‌جمهوری ترامپ تبدیل شده است. ونس پیش‌تر جنگ را عامل شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای دانسته بود.
اکسیوس نوشت اختلاف بر سر مسیر آینده، مقام‌های ارشد دولت را به چند طیف تقسیم کرده و متحدان منطقه‌ای آمریکا نیز مواضع متفاوتی داشته‌اند؛ اسرائیل از حملات دوباره حمایت می‌کند و بیشتر کشورهای خلیج فارس مخالف جنگ هستند.
فرصت قطر برای میانجی‌گری و اختلاف بر سر گام نخست
با وجود بدبینی واشینگتن به توافق در شرایط کنونی، تلاش‌های دیپلماتیک ادامه دارد. به گزارش اکسیوس، نخست‌وزیر قطر در نشست گروه هفت گفت پس از دیدار با ترامپ به این نتیجه رسیده که فرصت بیشتری برای میانجی‌گری وجود دارد.
اورشلیم‌پست نیز به نقل از منابع دیپلماتیک نوشت نخست‌وزیر قطر در پاریس گفته دوحه پیش از حمله احتمالی آمریکا، برای رسیدن دو طرف به تفاهم دست‌کم دو هفته فرصت گرفته است.
به روایت این روزنامه، اختلاف‌ها از جمله بر سر ترتیب رفع محاصره دریایی، رسیدگی به موضوع هسته‌ای و آزادسازی دارایی‌های مسدودشده ایران است.
اکسیوس نیز تعیین طرفی که نخستین گام برای کاهش تنش را بردارد و همین‌طور توافق بر سر اقدامات اعتمادساز را از موانع اصلی رسیدن به توافق دانست. به گزارش این وب‌سایت، نخست‌وزیر قطر می‌خواهد چین و کشورهای اروپایی در جایگاه ضامن توافق مشارکت کنند تا نگرانی تهران از نقض توافق و ازسرگیری جنگ از سوی ترامپ کاهش یابد.
در مقابل، محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، ۱۹ آبان در گفت‌وگو با المیادین پاسخ اولیه واشینگتن را ناکافی خواند و گفت تنگه هرمز تا اجرای هر هفت شرط جمهوری اسلامی بسته می‌ماند. او گزارش‌ها درباره ادامه مذاکرات و برنامه دیدار با ونس را نیز رد کرد.
نگرانی همسایگان و خطر بازگشت به درگیری
به گفته یک مقام آمریکایی به اکسیوس، ترکیه، عراق و پاکستان نگران پیامدهای طولانی شدن فشار اقتصادی هستند. این کشورها بیم دارند درخواست واشینگتن برای قطع تجارت با ایران، از جمله توقف پروازها و بستن مرزها، به بی‌ثباتی در داخل مرزهای خود منجر شود.
اکسیوس همچنین گزارش داد مجتبی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، از دولت و سپاه پاسداران خواسته به وضعیت «نه جنگ، نه توافق» پایان دهند. طبق این گزارش، مقام‌های غیرنظامی این دستور را مجوزی برای مذاکره تفسیر کرده‌اند، اما ادامه بن‌بست و تشدید فشار می‌تواند سپاه را به حملات شدیدتر منطقه‌ای برای تغییر وضع موجود سوق دهد.
دنی سیترینوویچ، کارشناس ایران در شورای آتلانتیک، به اکسیوس گفت تهران ممکن است افزایش هزینه‌های اقتصادی و امنیتی برای آمریکا و شرکای منطقه‌ای آن را تنها راه تغییر سیاست واشینگتن بداند.
او هشدار داد چنین محاسبه‌ای می‌تواند چرخه‌ای از تشدید حملات جمهوری اسلامی و پاسخ آمریکا ایجاد کند و دو طرف را به رویارویی نظامی دیگری بکشاند که لزوما خواهان آن نبوده‌اند.
وزارت دادگستری آمریکا سه نفر مرتبط با سپاه پاسداران و کتائب حزب‌الله را به نقش داشتن در نزدیک به ۲۰ حمله و تلاش برای حملات تروریستی در اروپا و آمریکا متهم کرد؛ از جمله طرح حمله به پایگاهی در بریتانیا که میزبان نیروها و بمب‌افکن‌های آمریکایی بود.
وزارت دادگستری آمریکا سه‌شنبه ۱۹ آبان یک کیفرخواست اصلاح‌شده را از حالت محرمانه خارج و منتشر کرد که بر اساس آن محمدباقر سعد داوود السعدی، شهروند ۳۲ ساله ایرانی-عراقی، محسن مهاجری، شهروند ۴۸ ساله ایرانی و محمدعلی الحسنی، شهروند ۳۵ ساله عراق به جرایم مرتبط با تروریسم متهم شده‌اند.
طبق هشت عنوان اتهامی این کیفرخواست، متهمان در چارچوب شبکه‌ای مرتبط با سپاه پاسداران و کتائب حزب‌الله، در طراحی، هدایت و پشتیبانی از حملات تروریستی علیه اهدافی در اروپا و آمریکا نقش داشته‌اند. این حملات عمدتا جوامع و نهادهای یهودی را هدف قرار داده‌اند.
تازه‌ترین مورد از فعالیت‌های این شبکه، تلاش برای حمله به پایگاه نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا در فرفورد در اوایل مهر بود. بنا بر اسناد قضایی، این تهدید را دو متهم از داخل ایران هدایت می‌کردند و السعدی، متهم سوم، با وجود زندانی بودن در آمریکا، در هماهنگی آن نقش داشت.
جیمی مک‌دونالد، دادستان فدرال ناحیه جنوبی نیویورک، گفت متهمان به سازماندهی «کارزاری تروریستی» برای گروه‌های وابسته به جمهوری اسلامی کمک کرده‌اند.
او تاکید کرد: «تهدیدی که ایران و گروه‌های تروریستی مورد حمایت آن برای آمریکا و متحدانش ایجاد می‌کنند، فرضی نیست، بلکه کاملا واقعی است.»
السعدی نیمه اول اردیبهشت در ترکیه بازداشت شد و ۲۴ اردیبهشت به بازداشت اف‌بی‌آی درآمد و به آمریکا منتقل شد. او یک روز بعد در دادگاه فدرال منهتن حاضر شد و قاضی دستور بازداشتش را تا زمان محاکمه صادر کرد. السعدی از آن زمان در بازداشتگاه متروپولیتن بروکلین زندانی است.
شبکه تروریستی مرتبط با سپاه پاسداران
بر اساس کیفرخواست، السعدی از عوامل باسابقه سپاه پاسداران و کتائب حزب‌الله، گروه نیابتی مورد حمایت جمهوری اسلامی در عراق، است و دست‌کم از سال ۲۰۱۷ در پیشبرد اهداف این دو سازمان فعالیت داشته است.
کتائب حزب‌الله یک گروه شبه‌نظامی عراقی مورد حمایت جمهوری اسلامی است که مانند سپاه پاسداران در فهرست سازمان‌های تروریستی خارجی آمریکا قرار دارد.
در این کیفرخواست، دادستان‌ها مهاجری را از عوامل سپاه پاسداران معرفی کرده‌اند که با السعدی و الحسنی برای اجرای حملات تروریستی با حمایت این نهاد نظامی هماهنگی می‌کرد.
الحسنی نیز با استفاده از ارتباطات خود با شبکه‌های مجرمانه و همدستانش در بریتانیا، در تدارک و اجرای حملات نقش داشت.
بر اساس اسناد قضایی، این سه نفر در طراحی بسیاری از حملات تروریستی اروپا مشارکت داشتند. علاوه بر این، السعدی و مهاجری در تولید و انتشار ویدیوهای تبلیغاتی مربوط به این حملات همکاری می‌کردند.
وزارت دادگستری آمریکا اعلام کرد شبکه مورد نظر برای پنهان کردن ارتباط خود با سپاه و کتائب حزب‌الله، حملاتش را به نام گروهی به‌ظاهر تازه‌تاسیس با عنوان «حرکت اصحاب الیمین الاسلامیه» انجام می‌داد.
مقام‌های آمریکایی این گروه را پوششی برای فعالیت‌های کتائب حزب‌الله و دیگر سازمان‌های تروریستی معرفی کرده‌اند.
نقش متهمان در ۱۸ حمله تروریستی در اروپا
بر اساس کیفرخواست، گروه حرکت اصحاب الیمین الاسلامیه در بهار ۱۴۰۵ مسئولیت ۱۸ حمله تروریستی در اروپا را بر عهده گرفت که هفت مورد از آنها در بریتانیا اتفاق افتاد.
این حملات شامل آتش‌سوزی‌های عمدی، حملات با مواد منفجره و حمله با چاقو به دو مرد یهودی در لندن بود. یکی از قربانیان حمله با چاقو تابعیت دوگانه آمریکایی-بریتانیایی داشت و به گفته مقام‌های آمریکایی، این حمله نزدیک بود به مرگ قربانیان منجر شود.
نیویورک‌پست ۱۹ آبان گزارش داد این شبکه تلاش کرده بود ساختمان بانک نیویورک ملون را در آمستردام به آتش بکشد.
یکی از بخش‌های کیفرخواست به ویدیوهایی اختصاص دارد که نقش مستقیم متهمان در برنامه‌ریزی و هدایت حملات را نشان می‌دهند.
بر اساس اسناد قضایی، اوایل بهار ۱۴۰۵، مهاجری و الحسنی در اتاقی در عراق حضور داشتند و در حالی که نقشه لندن روی صفحه رایانه نمایش داده می‌شد، برای انجام حملات برنامه‌ریزی می‌کردند.
در ویدیویی از این جلسه، یکی از آنها تاکید کرد: «باید تمرکزمان را روی لندن بگذاریم.»
حدود یک هفته بعد، گروه حرکت اصحاب الیمین الاسلامیه مسئولیت شش حمله تروریستی را در لندن و مناطق اطراف آن بر عهده گرفت.
در مورد دیگری، در ۲۸ فروردین، السعدی، مهاجری و الحسنی همراه چند نفر دیگر در اتاقی حضور داشتند و از طریق تماس تصویری فیس‌تایم، یکی از حملات تروریستی در اروپا را به‌صورت زنده هدایت می‌کردند.
تصویر تماس روی صفحه‌ای بزرگ در اتاق نمایش داده می‌شد و نشان گروه حرکت اصحاب الیمین الاسلامیه در پس‌زمینه قرار داشت.
بر اساس کیفرخواست، الحسنی به عامل حمله دستور می‌داد که مواد آتش‌زا را روشن و پرتاب کند. هم‌زمان السعدی از حمله فیلم‌برداری می‌کرد و مهاجری مشغول ضبط تصاویر دو متهم دیگر بود.
یک روز بعد، الحسنی در تماس تصویری دیگری با فردی که به یک کنیسه در لندن حمله می‌کرد، شرکت داشت و به او دستور داد هدف را «مثل درخت کریسمس روشن کند».
فرد مهاجم سپس یک وسیله انفجاری دست‌ساز را روشن کرد و به سوی ساختمان پرتاب کرد.
دادستان‌های آمریکایی می‌گویند متهمان از تصاویر این حملات برای تولید ویدیوهای تبلیغاتی و ایجاد ترس در میان شهروندان استفاده می‌کردند.
ارتباط متهم اصلی با قاسم سلیمانی و علی خامنه‌ای
وزارت دادگستری آمریکا در اسناد قضایی منتشرشده در اردیبهشت ۱۴۰۵، جزییاتی از اظهارات السعدی در گفت‌وگو با ماموران آمریکایی پس از بازداشت او را منتشر کرد که از ارتباط نزدیکش با فرماندهان ارشد سپاه پاسداران و رهبر پیشین جمهوری اسلامی حکایت دارد.
بر اساس این اسناد، السعدی ۲۴ اردیبهشت هنگام انتقال به آمریکا، پس از صرف‌نظر کردن از حق سکوت و دیگر حقوق قانونی خود، داوطلبانه با ماموران آمریکایی گفت‌وگو کرد.
السعدی گفت برای قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه، مانند یک پسر بود و پیش از کشته شدن سلیمانی، به‌طور مرتب با او سفر می‌کرد.
او همچنین گفت قرار بود در روز کشته شدن سلیمانی، راننده او برای دیدار با ابومهدی المهندس، فرمانده وقت کتائب حزب‌الله، باشد.
سلیمانی و المهندس در دی ۱۳۹۸ در حمله پهپادی آمریکا در نزدیکی فرودگاه بغداد کشته شدند.
السعدی همچنین به ماموران آمریکایی گفت با علی خامنه‌ای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی، ارتباط نزدیکی داشت و حدود سه روز پیش از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در اسفند ۱۴۰۴ با او دیدار کرده بود.
سی‌ان‌ان به نقل از دادستان‌ها گزارش داد السعدی در این دیدار، درباره احتمال حمله آمریکا به ایران به خامنه‌ای هشدار داده بود.
خامنه‌ای نهم اسفند، در لحظات آغازین جنگ ۴۰ روزه و در نخستین موج حملات آمریکا و اسرائیل کشته شد.
وزارت دادگستری آمریکا همچنین اعلام کرد تصاویر استخراج‌شده از دستگاه‌های الکترونیکی السعدی، حضور او در کنار فرماندهان سپاه، کتائب حزب‌الله و حوثی‌ها را در مراکز نظامی و اطلاعاتی خاورمیانه نشان می‌دهد.
تلاش برای اجرای حملات در خاک آمریکا
هم‌زمان با برنامه‌ریزی حملات در اروپا، السعدی در ماه‌های مارس و آوریل (اسفند ۱۴۰۴ تا اردیبهشت ۱۴۰۵) برای اجرای حملاتی در آمریکا نیز تلاش می‌کرد.
از جمله اهداف مورد نظر او، یک کنیسه در منهتن نیویورک بود.
بر اساس اسناد دادستانی، السعدی در اواخر آوریل به دنبال استخدام فردی در آمریکا بود که بتواند حملاتی از جمله آتش‌سوزی عمدی و قتل انجام دهد.
سی‌ان‌ان گزارش داد فردی که السعدی با او ارتباط گرفته بود، در واقع مامور مخفی نهادهای مجری قانون آمریکا بود.
السعدی اوایل ماه مه (نیمه نخست اردیبهشت) در ترکیه بازداشت و پس از انتقال به آمریکا در بازداشتگاه فدرال متروپولیتن در بروکلین زندانی شد.
با بازداشت او، فعالیت‌های تروریستی منتسب به این شبکه برای حدود چهار ماه متوقف شد، اما به گفته دادستان‌ها، متهمان سپس برنامه‌ریزی برای حمله‌ای تازه را آغاز کردند.
طراحی حمله به پایگاه میزبان بمب‌افکن‌های آمریکا
یکی از مهم‌ترین بخش‌های کیفرخواست تازه به تلاش برای حمله به پایگاه نیروی هوایی فرفورد در بریتانیا اختصاص دارد.
این پایگاه محل استقرار نیروها و هواپیماهای نظامی آمریکا، از جمله بمب‌افکن‌های بی-۱ بود که واشینگتن در جنگ ایران از آنها استفاده می‌کرد.
بر اساس کیفرخواست، الحسنی و مهاجری هنگام طراحی این حمله در ایران حضور داشتند و از طریق شبکه‌ای از همدستان خود در بریتانیا عملیات را هماهنگ می‌کردند.
الحسنی در مرداد به افرادی در بریتانیا پول داد تا علاوه بر شناسایی اطراف پایگاه، ویدیوهایی از مسیرهای دسترسی و محدوده پیرامونی آن تهیه کنند.
او سپس تهیه خودروهای ون، بشکه‌های سوخت و قطعات فلزی قابل استفاده به‌عنوان ترکش انفجار را به همدستانش سپرد. آنها همچنین درباره خرید مواد شیمیایی تسریع‌کننده اشتعال تحقیق کردند.
برای پنهان کردن هدف خودروها، برچسب‌هایی روی آنها نصب شد تا شبیه خودروهای متعلق به شرکت‌های تحویل سوخت و تامین تجهیزات استخر به نظر برسند.
به گزارش سی‌ان‌ان، طرح اولیه شامل استفاده از خودروهای حامل سوخت به‌عنوان بمب‌های دست‌ساز خودرویی بود.
چهارم مهر، سه خودروی ون به سمت پایگاه فرفورد حرکت کردند. الحسنی در طول مسیر با رانندگان در تماس بود و حرکت آنها را هدایت می‌کرد.
دست‌کم دو خودرو در مسیر رسیدن به محدوده پایگاه با ایست بازرسی امنیتی روبه‌رو شدند و اجازه ادامه حرکت نیافتند.
ماموران بریتانیایی بامداد پنجم مهر هر سه خودرو را توقیف و سرنشینان آنها را بازداشت کردند.
هدایت عملیات از زندانی در نیویورک
یکی از ابعاد قابل‌توجه پرونده این است که السعدی، با وجود بازداشت و محدودیت ارتباطاتش، همچنان در هماهنگی فعالیت‌های شبکه مشارکت داشت.
به گزارش سی‌ان‌ان، وزارت دادگستری آمریکا به دلیل خطر ناشی از ارتباطات احتمالی او، محدودیت‌های اداری ویژه‌ای اعمال کرده بود که تماس‌هایش را به وکلا و اعضای درجه‌یک خانواده محدود می‌کرد.
با این حال، بر اساس کیفرخواست، السعدی از تماس‌های تلفنی با مادر و خواهرش در عراق برای انتقال پیام‌های رمزگذاری‌شده به مهاجری و الحسنی استفاده می‌کرد.
در تماس‌های ماه‌های ژوئن و ژوئیه (تابستان ۱۴۰۵)، اعضای خانواده او از مهاجری با نام‌های مستعار «عباس»، «ابودانیال» و «سیدعباس» یاد می‌کردند.
السعدی به خانواده‌اش گفته بود به مهاجری بدهکار است و از آنها خواسته بود پیام‌هایی درباره «کار» به او برسانند؛ واژه‌ای که به گفته دادستان‌ها، برای اشاره به فعالیت‌های تروریستی استفاده می‌کرد.
او در یکی از تماس‌ها از خواهرش پرسید: «دارند با همه کارهای قبلی‌مان چه می‌کنند؟» سوال دیگر او این بود که آیا این فعالیت‌ها لغو شده‌اند یا فقط متوقف شده‌اند و خواهرش پاسخ داد: «لغو نشده است.»
در تماس دیگری در دوم مهر، السعدی درباره وضعیت الحسنی که از او با نام «علی» یاد می‌کرد، پرس‌وجو کرد. خانواده‌اش به او گفتند که علی به «بخش بین‌الملل» منتقل شده است.
السعدی سپس دستور داد: «به او پول بدهید تا بتوانیم انجامش دهیم.» سه روز بعد، ماموران بریتانیایی طرح حمله به فرفورد را خنثی کردند.
بازداشت مظنونان در بریتانیا و واکنش ترامپ
سی‌ان‌ان گزارش داد پلیس بریتانیا در ارتباط با این طرح هفت نفر را بازداشت کرد، اما پس از پیدا نشدن مواد منفجره در خودروهای ون، آنها با شرایط سخت‌گیرانه آزاد شدند.
به گزارش این شبکه، چند نفر از این مظنونان اواخر اکتبر بار دیگر، پس از آنکه مقام‌های بریتانیایی احتمال مشارکت سپاه پاسداران در طرح حمله را بسیار بالا ارزیابی کردند، بازداشت شدند.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، از آزادی اولیه مظنونان انتقاد کرده بود. ارتش آمریکا چند روز پس از این حادثه، برای کاهش خطر، حدود ۱۲ فروند بمب‌افکن بی-۱بی لنسر را از پایگاه فیرفورد به فرودگاه‌های دیگر منتقل کرد.
ترامپ در توضیح این تصمیم گفت: «تهدیدهایی وجود داشت و ما به‌جای اینکه دشمن را تحریک کنیم، دشمن را دستگیر می‌کنیم و شکست می‌دهیم.»
او افزود: «اما چرا باید آنها را آنجا نگه داریم؟ بنابراین کمی جابه‌جایشان کردیم.»
هشت عنوان اتهامی و احتمال محکومیت به حبس ابد
کیفرخواست تازه علیه سه متهم شامل اتهاماتی از جمله توطئه برای حمایت مادی از سپاه پاسداران و کتائب حزب‌الله، حمایت از اقدامات تروریستی، تامین مالی تروریسم و توطئه برای بمب‌گذاری در یک مکان عمومی است.
السعدی همچنین با اتهام تلاش برای انجام اقدامات تروریستی فرامرزی و تلاش برای تخریب اموال با استفاده از آتش یا مواد منفجره روبه‌روست.
برخی از این اتهامات در صورت اثبات می‌توانند به حبس ابد منجر شوند.
کش پاتل، مدیر اف‌بی‌آی، کیفرخواست تازه را نشانه‌ای از «عزم ایران برای انجام حملات تروریستی در اروپا و آمریکا» دانست و تاکید کرد این نهاد به تلاش برای شناسایی و متوقف کردن چنین حملاتی ادامه می‌دهد.
السعدی اتهامات اولیه علیه خود را رد کرده است.
اتهامات مطرح‌شده در کیفرخواست هنوز در دادگاه اثبات نشده‌اند و مطابق قوانین آمریکا، هر سه متهم تا زمان اثبات جرم بی‌گناه فرض می‌شوند.
اف‌بی‌آی شهرام پورصفی، عضو سپاه پاسداران و متهم به طراحی ترور جان بولتون، مشاور پیشین امنیت ملی آمریکا، را به فهرست تروریست‌های تحت تعقیب خود افزود و هم‌زمان خواستار دریافت اطلاعات درباره سه نفر دیگر شد که در برنامه‌ریزی برای ترور مخالفان جمهوری اسلامی نقش داشته‌اند.
اف‌بی‌آی، پلیس فدرال آمریکا، در بیانیه‌ای که سه‌شنبه ۱۹ آبان منتشر شد، اعلام کرد شهرام پورصفی، معروف به مهدی رضایی، از اکتبر ۲۰۲۱ تا آوریل ۲۰۲۲، به نمایندگی از نیروی قدس سپاه پاسداران، برای استخدام افرادی به‌منظور ترور دو مقام پیشین دولت آمریکا تلاش کرده است.
این نهاد همچنین با انتشار اطلاعیه‌هایی درباره محمدرضا انصاری، ابوالفضل علیزاده و محمدحسین شاهمرادی‌زاده، از افراد مطلع خواست اطلاعات خود را درباره فعالیت‌ها و محل حضور آنها در اختیار اف‌بی‌آی قرار دهند.
گرگوری هیب، مامور ویژه مسئول بخش مبارزه با تروریسم دفتر اف‌بی‌آی در واشینگتن، گفت: «اف‌بی‌آی تلاش‌های گستاخانه سپاه پاسداران برای ساکت کردن، آسیب رساندن یا کشتن فعالان، مخالفان، روزنامه‌نگاران، مقام‌های دولتی یا هر فرد دیگری را که این نهاد تهدید تلقی می‌کند، تحمل نخواهد کرد.»
او ابراز امیدواری کرد انتشار این اطلاعیه‌ها به جلوگیری از اجرای طرح‌های ترور و پاسخگو کردن اعضای سپاه پاسداران در قبال تهدید افراد در خاک آمریکا کمک کند.
طرح ترور جان بولتون
وزارت دادگستری آمریکا در اوت ۲۰۲۲ شهرام پورصفی را به تلاش برای سازماندهی ترور جان بولتون متهم کرد.
بر اساس اسناد قضایی، پورصفی پیشنهاد کرده بود در ازای پرداخت ۳۰۰ هزار دلار، بولتون در واشینگتن یا ایالت مریلند به قتل برسد. مقام‌های آمریکایی احتمال داده‌اند این اقدام با هدف انتقام‌گیری از کشته شدن قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه پاسداران، در حمله آمریکا در ژانویه ۲۰۲۰ طراحی شده بود.
دادستان‌های آمریکایی اعلام کردند پورصفی ابتدا از فردی ساکن آمریکا که در فضای مجازی با او آشنا شده بود، خواست از بولتون عکس بگیرد. او ادعا کرده بود این عکس‌ها برای تهیه یک کتاب است، اما پس از آن وارد مذاکره برای اجرای ترور با فردی شد که به‌عنوان منبع محرمانه با مقام‌های آمریکایی همکاری می‌کرد.
در پرونده‌ای که در اوت ۲۰۲۲ علیه پورصفی تشکیل شد، او به استفاده از امکانات ارتباطی میان‌ایالتی برای سفارش قتل در ازای پرداخت پول و همچنین ارائه و تلاش برای ارائه حمایت مادی از یک طرح ترور فراملی متهم شد.
برنامه «پاداش برای عدالت» وزارت خارجه آمریکا برای دریافت اطلاعاتی که به بازداشت یا محکومیت پورصفی منجر شود، تا ۲۰ میلیون دلار پاداش تعیین کرده است.
بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی این برنامه، پورصفی برای هماهنگی عملیات ترور از داخل ایران از پیام‌رسان‌های رمزگذاری‌شده استفاده کرده است.
نقش واحد ۸۴۰ نیروی قدس در طراحی عملیات ترور
اف‌بی‌آی در بیانیه تازه خود، محمدرضا انصاری را معاون واحد ۸۴۰ نیروی قدس سپاه پاسداران معرفی کرده است؛ واحدی که به گفته این نهاد، مسئول طراحی عملیات مرگبار است.
به گفته اف‌بی‌آی، انصاری پیش‌تر در پشتیبانی از عملیات نیروی قدس در سوریه نقش داشته و با حمایت پورصفی برای ترور دو مقام پیشین دولت آمریکا برنامه‌ریزی کرده و برای اجرای آن تلاش کرده است.
در این بیانیه همچنین علیزاده و شاهمرادی‌زاده از فرماندهان گردان امام علی بسیج معرفی شده‌اند که بنا بر ادعای اف‌بی‌آی، در برنامه‌ریزی عملیات مرگبار مشارکت داشته‌اند.
اف‌بی‌آی همچنین اعلام کرد اصغر باقری، فرمانده پیشین واحد ۸۴۰ نیروی قدس، در آوریل ۲۰۲۶ درگذشته است.
ایران اینترنشنال در دسامبر ۲۰۲۲ بر اساس اسناد افشاشده گزارش داده بود انصاری هدایت عملیاتی ناموفق برای ترور بولتون و مایک پمپئو، وزیر خارجه پیشین آمریکا، را بر عهده داشته است.
در آن گزارش، شهرام پورصفی، علیزاده و فرماندهی به نام شاهمرادی از اعضای تیم تحت هدایت انصاری معرفی شده بودند.
وزارت خزانه‌داری آمریکا نیز در ژوئن ۲۰۲۳، انصاری و پورصفی را به اتهام برنامه‌ریزی برای ترور دو مقام پیشین دولت آمریکا تحریم کرد.
این وزارتخانه در آن زمان اعلام کرد انصاری از اعضای واحد عملیات برون‌مرزی نیروی قدس است که مخالفان جمهوری اسلامی و اتباع دیگر کشورها را در آمریکا، خاورمیانه، اروپا و آفریقا هدف قرار می‌دهد.
عباس گودرزی، سخنگوی هیات‌رییسه مجلس شورای اسلامی، سه‌شنبه ۱۹ آبان اعلام کرد طرح دوفوریتی حذف شرط اجتهاد برای تصدی وزارت اطلاعات و ایجاد دو سازمان جدید در این وزارتخانه هفته آینده در دستور کار مجلس قرار خواهد گرفت.
بهگفته او بر اساس این طرح، دو سازمان جدید در ساختار وزارت اطلاعات تشکیل می‌شوند که روسای آنها به‌طور مستقیم با حکم رهبر جمهوری اسلامی منصوب خواهند شد.
این طرح در شرایطی مطرح شده که وزارت اطلاعات بیش از هشت ماه است وزیر ندارد و در سالهای گذشته بخش مهمی از اختیارات و جایگاه پیشین خود را به‌ویژه در برابر سازمان اطلاعات سپاه پاسداران از دست داده است.
گودرزی در گفت‌وگو با خبرگزاری تسنیم گفت بر اساس طرح پیشنهادی، دو نهاد با عنوان «سازمان حفاظت اطلاعات» و «سازمان عقیدتی» در وزارت اطلاعات تشکیل خواهند شد و روسای هر دو سازمان را رهبر جمهوری اسلامی منصوب خواهد کرد.
او تشکیل این دو سازمان را اقدامی برای «جبران حذف شرط اجتهاد» از وزیر اطلاعات توصیف کرد و افزود وزیر اطلاعات همچنان به پیشنهاد رییس‌جمهوری و با رأی اعتماد مجلس انتخاب خواهد شد.
به گفته سخنگوی هیات‌رییسه مجلس، تصویب این طرح روند معرفی وزیر جدید اطلاعات را تسریع خواهد کرد. هنوز جزییات اختیارات سازمان‌های پیشنهادی در درون وزارت اطلاعات و حدود مسئولیت وزیر در برابر روسای آنها منتشر نشده است.
بی‌اعتنایی به قانون اساسی: وزارتی که هشت ماه است وزیر ندارد
وزارت اطلاعات از ۲۷ اسفند ۱۴۰۴، پس از کشته شدن اسماعیل خطیب در حمله اسرائیل، بدون وزیر اداره می‌شود.
مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، چهار روز بعد از کشته شدن خطیب، سرپرستی برای این وزارتخانه منصوب کرد، اما نام او رسما هرگز اعلام نشد.
پزشکیان در بیش از هشت ماه گذشته نیز هیچ نامزدی را برای وزارت اطلاعات و دریافت رأی اعتماد به مجلس معرفی نکرده است. بر اساس اصل ۱۳۵ قانون اساسی جمهوری اسلامی، رییس‌جمهوری می‌تواند حداکثر به مدت سه ماه اداره وزارتخانه فاقد وزیر را به سرپرست بسپارد.
گودرزی پیش‌تر در ۲۵ مرداد اعلام کرده بود با اجازه مجتبی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، دولت یک فرصت ۴۵ روزه دیگر برای معرفی وزیران اطلاعات و دفاع دریافت کرده است.
این مهلت نیز در اوایل مهر پایان یافت. گودرزی پنجم مهر خواستار آن شد که اگر دولت اجازه تازه‌ای برای ادامه سرپرستی دریافت کرده، موضوع به‌صورت رسمی اعلام شود.
ابراهیم عزیزی، رییس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، دهم آبان با انتقاد از ادامه این وضعیت گفت کشور در شرایط جنگی است و هشت ماه اداره وزارت اطلاعات بدون وزیر را اقدامی خلاف قانون خواند.
گسترش اختیارات سازمان اطلاعات سپاه در برابر وزارت اطلاعات
وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی در سال ۱۳۶۳ تاسیس شد و محمد محمدی ری‌شهری نخستین وزیر آن بود. بر اساس قانون مصوب سال ۱۳۶۲، وزیر اطلاعات باید واجد شرایط اجتهاد باشد؛ شرطی که در قانون اساسی نیامده، اما در تمام دوره‌های گذشته موجب شده است وزیران اطلاعات از میان روحانیون داری شرایط اجتهاد انتخاب شوند.
امیر حیات‌مقدم، نایب‌رییس کمیسیون امنیت ملی مجلس، ۱۶ آبان گفته بود حذف این شرط امکان انتخاب متخصصان اطلاعاتی غیرروحانی را فراهم می‌کند. با این حال، گزارش‌های متناقضی درباره تصویب طرح در کمیسیون منتشر شده و مقام‌های دیگر مجلس تأکید کرده‌اند که شرط اجتهاد هنوز از قانون حذف نشده است.
وزارت اطلاعات در دهه‌های گذشته به‌تدریج با رقیبی قدرتمندتر در ساختار امنیتی جمهوری اسلامی روبه‌رو شد. پس از اعتراضات سال ۱۳۸۸، تشکیلات اطلاعاتی سپاه پاسداران با حمایت علی خامنه‌ای به سازمان اطلاعات سپاه ارتقا یافت و اختیارات گسترده‌تری در زمینه امنیت داخلی، ضدجاسوسی و برخورد با مخالفان حکومت به دست آورد. از آن زمان، سازمان اطلاعات سپاه توانسته به‌تدریج بر بخش مهمی از فعالیت‌های امنیتی، اطلاعاتی و عملیاتی در داخل و خارج تسلط بیابد و وزارت اطلاعات را به حاشیه براند.
افزایش نقش و نفوذ رهبر بر وزارت اطلاعات در طرح جدید مجلس
هرچند وزارت اطلاعات رسما یکی از وزارتخانه‌های دولت است و وزیر اطلاعات، برخلاف رییس سازمان اطلاعات سپاه، عضو دولت است و باید در مقابل رییس دولت و مجلس شورای اسلامی پاسخگو باشد، اما نصب و عزل وزیر اطلاعات و اداره این وزارتخانه عملا در دست رهبر جمهوری اسلامی بوده است.
یکی از روشن‌ترین نمونه‌های این وضعیت به فروردین ۱۳۹۰ بازمی‌گردد؛ زمانی که محمود احمدی‌نژاد، رییس وقت دولت در جمهوری اسلامی، حیدر مصلحی را از وزارت اطلاعات کنار گذاشت اما علی خامنه‌ای با این تصمیم مخالفت کرد و دستور بازگشت مصلحی را داد. احمدی‌نژاد در اعتراض به این اقدام برای چند روز از حضور در جلسات دولت خودداری کرد، اما در نهایت ناچار شد ادامه وزارت مصلحی را بپذیرد.
طرح جدید مجلس، در صورت تصویب، با تشکیل دو سازمان جدید در درون وزارت اطلاعات و سپردن انتصاب روسای آنها به رهبر جمهوری اسلامی، این وزارتخانه را بیش از گذشته از کنترل و نظارت دولت و مجلس خارج می‌کند.
این تغییر، علاوه بر سازوکار موجود انتخاب وزیر، مسیر دیگری برای اعمال قدرت مستقیم رهبر بر ساختار داخلی وزارت اطلاعات ایجاد می‌کند. با این حال، به‌دلیل منتشر نشدن متن کامل طرح، هنوز روشن نیست وزیر اطلاعات چه اختیاری برای نظارت، عزل یا صدور دستور به روسای این دو سازمان خواهد داشت.
بنابراین، در حالی که رییس دولت و مجلس همچنان نقش قانونی خود را، احتمالا به‌دلیل در تناقض قرار نگرفتن با قانون اساسی و جلوگیری از تغییر ساختار دولت در انتخاب وزیر حفظ خواهند کرد، طرح تازه می‌تواند بخش دیگری از اختیارات مدیریتی و عملیاتی وزارت اطلاعات را به مقام‌هایی واگذار کند که مستقیما منصوب رهبر جمهوری اسلامی هستند.
