ترامپ چهارشنبه ۲۰ آبان در مراسم روز کهنه‌سربازان آمریکا در گورستان ملی آرلینگتون، با دفاع از عملیات نظامی علیه جمهوری اسلامی گفت آمریکا در جنگ پیروز شده است، اما هنوز زمان پایان دادن به آن فرا نرسیده است.
او گفت: «ما جنگیدیم و پیروز شدیم. فقط مسئله این است که چه زمانی می‌خواهیم آن را تمام کنیم. می‌خواهیم مطمئن شویم که پیروزی کاملی به دست آورده‌ایم؛ نه پیروزی ۹۳ درصدی.»
رئیس‌جمهوری آمریکا افزود بازسازی آنچه نیروهای آمریکایی در ایران منهدم کرده‌اند، ۲۵ سال زمان خواهد برد و ابراز امیدواری کرد که نیازی به ویرانی بیشتر نباشد.
ترامپ همچنین با اشاره به کشته شدن ۱۸ نظامی آمریکایی در جریان جنگ گفت درگیری‌های شدید تنها چند هفته ادامه داشته و آمریکا در مقایسه با جنگ‌های طولانی گذشته خود، با تلفات کمتری روبه‌رو بوده است.
او بار دیگر تاکید کرد جمهوری اسلامی نباید به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند و مدعی شد حملات بمب‌افکن‌های بی-۲ آمریکا، این تهدید را از میان برده است.
رییس‌جمهوری آمریکا توضیح نداد منظور او از پیروزی صددرصدی چیست و تحقق آن به چه شروط مشخصی بستگی دارد. اظهارات پیشین او درباره جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هسته‌ای، در کنار اختلافات موجود بر سر ذخایر اورانیوم غنی‌شده، نشان می‌دهد تعیین تکلیف برنامه هسته‌ای ایران همچنان یکی از محورهای اصلی اختلافات دو کشور است.
گروه هفت: جمهوری اسلامی نباید به سلاح هسته‌ای دست یابد
وزیران امور خارجه گروه هفت نیز در بیانیه مشترکی که چهارشنبه پس از نشستی دو روزه در پاریس منتشر شد، بار دیگر تاکید کردند که جمهوری اسلامی هرگز نباید اجازه تولید یا دستیابی به سلاح هسته‌ای را پیدا کند.
وزیران امور خارجه آمریکا، بریتانیا، فرانسه، آلمان، ایتالیا، ژاپن و کانادا، همراه با نماینده عالی اتحادیه اروپا، ضمن حمایت از تلاش‌های میانجیگران منطقه‌ای برای دستیابی به توافق، از جمهوری اسلامی خواستند همکاری کامل با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را از سر بگیرد.
آن‌ها همچنین بر اجرای تحریم‌های بازگردانده‌شده شورای امنیت سازمان ملل پس از فعال شدن مکانیسم ماشه تاکید کردند و هشدار دادند در صورت شکست دیپلماسی، برای محدود کردن توانایی جمهوری اسلامی در ایجاد بی‌ثباتی منطقه‌ای و بین‌المللی، فشارهای اقتصادی و سیاسی را ادامه خواهند داد.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، نیز سه‌شنبه در نشست گروه هفت گفته بود واشینگتن برای مقابله با جمهوری اسلامی، علاوه بر ازسرگیری جنگ یا پذیرش خواسته‌های تهران، گزینه دیگری در اختیار دارد.
به گزارش رویترز به نقل از چهار دیپلمات حاضر در نشست، روبیو گفت تحریم‌ها و محاصره اقتصادی، هزینه‌های «ویرانگری» به جمهوری اسلامی تحمیل کرده و توانایی حکومت ایران را برای تامین مالی فعالیت‌های منطقه‌ای و گروه‌های متحدش محدود کرده است.
رضایی: نه مذاکره‌ای در جریان است و نه اورانیومی از ایران خارج می‌شود
در مقابل این مواضع، محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، چهارشنبه در مصاحبه با شبکه المیادین لبنان، هرگونه مذاکره جاری میان تهران و واشینگتن را رد کرد.
او گفت جمهوری اسلامی هفت شرط خود را به آمریکا اعلام کرده و تا زمانی که واشینگتن به این شروط پاسخ روشن ندهد و آن‌ها را اجرا نکند، مذاکره‌ای درباره برنامه هسته‌ای صورت نخواهد گرفت.
رضایی همچنین گفت: «در حال حاضر، پرونده هسته‌ای موضوع مورد بحث نیست. ما در این زمینه شروط مشخصی را اعلام کرده‌ایم. نخست آنکه حتی یک ذره از مواد غنی‌شده را از ایران خارج نخواهیم کرد. به دوستان روس خود نیز گفته‌ایم که همه مواد غنی‌شده در داخل ایران باقی خواهد ماند و خودمان از آن استفاده خواهیم کرد؛ زیرا کاربردهای متعددی برای آن داریم. ما حتی در حال طراحی کشتی‌های با سوخت هسته‌ای و همچنین زیردریایی‌های هسته‌ای هستیم و به همین دلیل به مواد غنی‌شده خود نیاز داریم. شاید در مقطعی بخواهیم نیروگاه‌های کوچک از نوع «اس‌ام‌آر» نیز تولید کنیم؛ ازاین‌رو به این مواد نیازمندیم.»
با این حال، سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه چهارشنبه بار دیگر بر آمادگی این کشور برای انتقال ذخایر اورانیوم غنی‌شده به خاک روسیه، به‌عنوان بخشی از توافق احتمالی با آمریکا، تاکید کرد.
بر اساس گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، ایران هنگام حملات آمریکا و اسرائیل به تاسیسات هسته‌ای در خرداد ماه سال گذشته حدود ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد در اختیار داشت؛ سطحی از غنی‌سازی که بسیار بالاتر از نیاز معمول نیروگاه‌های هسته‌ای است.
با این حال، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی هنوز نتوانسته مشخص کند چه مقدار از این ذخایر پس از حملات نظامی باقی مانده و در چه مکانی نگهداری می‌شود.
رویترز، پیشتر به‌نقل از دو مقام ارشد جمهوری اسلامی گزارش داده بود که مجتبی خامنه‌ای، رهبر غایب از انظار جمهوری اسلامی، دستور داده است ذخایر اورانیوم با غنای بالا به خارج منتقل نشود.
اختلاف بر سر مذاکرات با میانجی‌گری قطر
اظهارات رضایی درباره نبود مذاکرات، در حالی مطرح شده که قطر همچنان از پیشرفت تلاش‌های میانجیگرانه خبر می‌دهد.
محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست‌وزیر و وزیر امور خارجه قطر، دوشنبه پس از دیدار با ترامپ و جی‌دی ونس در واشینگتن، گفت درباره دستیابی به توافق برای پایان بحران گفت‌وگوهای مثبتی انجام شده است.
به‌نوشته اورشلیم‌پست او به وزیران امور خارجه گروه هفت در پاریس گفت که او از کاخ سفید دست‌کم دو هفته فرصت گرفته تا مذاکرات و تلاش‌های دیپلماتیک را پیش ببرد.
وزارت امور خارجه قطر نیز سه‌شنبه اعلام کرد دو طرف به تلاش‌های میانجیگرانه پاسخ مثبت داده‌اند و رایزنی‌ها برای کاهش اختلافات ادامه دارد.
به گزارش رویترز، جمهوری اسلامی هفته گذشته پیشنهاد هسته‌ای خود را از طریق قطر به آمریکا منتقل کرده است، اما مقام‌های تهران تاکید دارند بررسی آن تنها پس از اجرای شروط هفتگانه امکان‌پذیر است.
این شروط از جمله شامل پایان محاصره دریایی، لغو تحریم‌ها، آزادسازی دارایی‌های مسدودشده و پایان درگیری‌ها در جبهه‌های مختلف منطقه، به‌ویژه لبنان، است.
در مقابل، واشینگتن خواستار آن است که درباره مسائل هسته‌ای نیز از همان آغاز مذاکرات درباره پایان جنگ گفت‌وگو شود.
رضایی همچنین گزارش‌های مربوط به احتمال دیدار خود با جی‌دی ونس در قطر را رد کرد و آن‌ها را تلاشی برای کاهش فشار اقتصادی و پایین آوردن قیمت نفت دانست.
تهدید اروپا از سوی مقام‌های ارشد جمهوری اسلامی
هم‌زمان با تاکید گروه هفت بر نگرانی شدید از «توطئه‌های خشونت‌آمیز جمهوری اسلامی» علیه شهروندان و کشورهای خود، چند مقام ارشد سیاسی و نظامی تهران چهارشنبه بار دیگر با تهدید اروپا هشدار دادند که در صورت حمله دوباره آمریکا و اسرائیل، دامنه حملات تلافی‌جویانه جمهوری اسلامی به خارج از خاورمیانه گسترش خواهد یافت.
محسن رضایی گفت در صورت استفاده آمریکا از پایگاه‌های نظامی خود در اروپا برای حمله به جمهوری اسلامی، این پایگاه‌ها نیز هدف قرار خواهند گرفت.
او افزود واکنش جمهوری اسلامی دیگر به پایگاه‌های نزدیک محدود نخواهد بود و ممکن است تاسیسات نظامی آمریکا در مناطق دوردست و جزایری که واشینگتن تصور می‌کند خارج از برد موشک‌های ایران هستند، هدف قرار بگیرند.
محمد مخبر، مشاور و دستیار رهبر جمهوری اسلامی، نیز اعلام کرد هر کشوری که در محاصره ایران مشارکت کند، در اقدامی خصمانه علیه جمهوری اسلامی شریک تلقی خواهد شد و پیامدهای این اقدام محدود به مرزهای جغرافیایی نخواهد بود.
محمدرضا نقدی، مشاور فرمانده کل سپاه پاسداران، هم گفت مجتبی خامنه‌ای به نیروهای مسلح اجازه داده است بدون محدودیت جغرافیایی به تهدیدها پاسخ دهند.
او هشدار داد در صورت اقدام نظامی جدید، دشمنان جمهوری اسلامی در نقاط مختلف جهان با حملاتی مرگبار روبه‌رو خواهند شد.
علی عبداللهی، رییس ستاد کل نیروهای مسلح و فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا، نیز چهارشنبه اعلام کرد هر نقطه‌ای که به مرکزی برای تهدید موجودیت جمهوری اسلامی تبدیل شود، هدف مستقیم عملیات نیروهای مسلح قرار خواهد گرفت.
او افزود حملات پیشین تنها آغاز اقدامات جمهوری اسلامی بوده و در صورت محاسبه اشتباه دوباره آمریکا و اسرائیل، حملات شدیدتری انجام خواهد شد.
این تهدیدها در ادامه دستور منتسب به مجتبی خامنه‌ای در ۹ آبان مطرح می‌شود که بر اساس آن نیروهای مسلح مامور شده‌اند فهرست اهداف احتمالی را به‌روزرسانی کنند و برای پاسخ نظامی بدون محدودیت جغرافیایی آماده باشند.
در همین حال، گروه هفت در بیانیه چهارشنبه خود درباره نقش جمهوری اسلامی در طرح‌های خشونت‌آمیز علیه شهروندان و خاک کشورهای عضو، به‌ویژه در اروپا، ابراز نگرانی شدید کرد.
ادامه فشار اقتصادی در کنار خطر ازسرگیری جنگ
تشدید مواضع دو طرف در شرایطی صورت می‌گیرد که ترامپ پس از شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر، بارها گفته است برای ازسرگیری جنگ عجله ندارد و فعلا ادامه محاصره دریایی و فشار اقتصادی را ترجیح می‌دهد.
با این حال، اظهارات چهارشنبه او درباره ضرورت پیروزی صددرصدی، در کنار مخالفت صریح تهران با خروج ذخایر اورانیوم غنی‌شده، نشان می‌دهد اختلافات اساسی بر سر شرایط پایان جنگ همچنان پابرجاست.
در حالی که میانجیگران قطری از ادامه رایزنی‌ها و تلاش برای نزدیک کردن مواضع طرفین خبر می‌دهند، مقام‌های جمهوری اسلامی آغاز مذاکرات هسته‌ای را به اجرای پیشاپیش شروط خود مشروط کرده‌اند. به این ترتیب، با وجود ادامه تماس‌های دیپلماتیک، اختلافات درباره ترتیب اجرای تعهدات، سرنوشت ذخایر اورانیوم غنی‌شده و شرایط پایان محاصره اقتصادی همچنان بر جای مانده‌اند؛ اختلافاتی که در کنار تهدیدهای تازه نظامی، همچنان چشم‌انداز پایان جنگ را با ابهام روبه‌رو کرده‌اند.
