حبیب‌الله عباسی، مدیرکل روابط عمومی دفتر مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، اعلام کرد که او عصر دوشنبه چهارم آبان برای شرکت در اجلاس سران مجمع کشورهای صادرکننده گاز به مسکو سفر می‌کند.
به گفته او، پزشکیان قرار است در حاشیه این اجلاس با ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهوری روسیه، دیدار کند و درباره روابط دوجانبه و تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی گفت‌وگو کند.
در پی حمله پهپادی به استان ورونژ روسیه، دو نفر کشته و ۱۷ تن، از جمله یک کودک، زخمی شدند. هم‌زمان، مقام‌های اوکراینی از زخمی شدن شش نفر در حملات روسیه به مناطق زاپوریژیا و چرنیهیف خبر دادند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، الکساندر گوسف، فرماندار ورونژ، دوشنبه چهارم آبان اعلام کرد سامانه‌های پدافند هوایی روسیه ۱۱۳ پهپاد را بر فراز این استان منهدم کردند.
به گفته او، این حملات همچنین باعث آتش‌سوزی در چند مرکز صنعتی شده است.
شرکت راه‌آهن روسیه نیز گزارش داد یک قطار مسافربری که از شهر آناپا در منطقه کراسنودار عازم مسکو بود، آسیب دید و پنج مسافر آن زخمی شدند.
در پی این حادثه، حرکت قطارها از مسیر ورونژ متوقف شد.
در تحولی دیگر، سرویس امنیت فدرال روسیه (اف‌اس‌بی) چهارم آبان اعلام کرد طرح حمله پهپادی از داخل خاک این کشور به یکی از بخش‌های کلیدی سامانه پدافند هوایی مسکو و یک تاسیسات برق را خنثی کرده است.
این نهاد همچنین از بازداشت دو مرد در ارتباط با این طرح خبر داد.
به گفته اف‌اس‌بی، بازداشت‌شدگان که اهل منطقه قفقاز جنوبی هستند، برای اجرای حمله به دستور سرویس امنیتی اوکراین (اس‌بی‌یو) فعالیت می‌کردند.
روسیه اسفند ۱۴۰۰ تهاجم گسترده خود به اوکراین را آغاز کرد. این جنگ از آن زمان با درگیری‌های مرگبار ادامه یافته و به خونین‌ترین رویارویی نظامی در اروپا پس از جنگ جهانی دوم تبدیل شده است.
حملات روسیه به شهرها و زیرساخت‌های اوکراین
میخایلو سمیکین، فرماندار استان زاپوریژیای اوکراین، چهارم آبان اعلام کرد حمله شبانه روسیه به شهر زاپوریژیا در جنوب شرقی این کشور، چهار زخمی بر جای گذاشت.
سازمان امداد و نجات اوکراین نیز از زخمی شدن دو نفر دیگر در حملات روسیه به استان چرنیهیف خبر داد.
در همین حال، وزارت دفاع روسیه اعلام کرد نیروهای این کشور یک نیروگاه برق در خارکیف، دومین شهر بزرگ اوکراین، یک انبار در مناطق اطراف آن و نیروگاه دیگری در استان خملنیتسکی را هدف قرار دادند.
این وزارتخانه افزود زیرساخت‌های بندری شهر چورنومورسک و یک کشتی باری در مسیر بندر اودسا نیز هدف حمله قرار گرفتند. مسکو می‌گوید این کشتی برای مقاصد نظامی استفاده می‌شد.
تبادل حملات در شرایطی ادامه دارد که تلاش‌های دیپلماتیک آمریکا برای پایان دادن به جنگ روسیه و اوکراین تاکنون به نتیجه نرسیده است.
استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، ۲۸ مهر در اسلو با ولودیمیر زلنسکی، رییس‌جمهوری اوکراین، رهبران فنلاند و نروژ و نمایندگان کشورهای اروپایی و ناتو گفت‌وگو کرد.
او یک روز بعد در سن‌پترزبورگ با ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهوری روسیه، رایزنی کرد.
فشار آمریکا برای توقف حملات نفتی و اختلاف بر سر استارشیلد
ایالات متحده در هفته‌های اخیر از اوکراین خواسته است حملات خود به پالایشگاه‌های نفت روسیه را متوقف کند.
واشینگتن معتقد است این عملیات به افزایش قیمت انرژی دامن زده‌اند؛ موضوعی حساس برای دولت دونالد ترامپ که هم‌زمان با جنگ علیه جمهوری اسلامی، خود را برای انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا آماده می‌کند.
زلنسکی در مصاحبه با شبکه تلویزیونی «تی‌اس‌ان» اوکراین که سوم آبان پخش شد، توقف حملات کی‌یف به پالایشگاه‌های روسیه را مشروط به پایان حملات مسکو به زیرساخت‌های برق اوکراین دانست.
او دو گزینه دیگر نیز مطرح کرد: آمریکا اجازه استفاده از سامانه اینترنت ماهواره‌ای استارشیلد، نسخه نظامی استارلینک، را بر فراز روسیه برای شناسایی محل پرتاب موشک‌های بالستیک صادر کند یا موشک‌های سامانه پدافندی پاتریوت را در اختیار کی‌یف قرار دهد.
این اظهارات در حالی مطرح شد که عملکرد سامانه استارشیلد، متعلق به شرکت اسپیس‌ایکس، در هفته‌های گذشته و هم‌زمان با افزایش فشارهای دیپلماتیک واشینگتن بر کی‌یف محدود شده بود.
این محدودیت‌ها بر عملیات نظامی اوکراین، از جمله توانایی رهگیری پهپادهای روسی و ارتباطات نیروهای مستقر در خطوط مقدم، تاثیر گذاشته بود.
ایلان ماسک، مدیرعامل اسپیس‌ایکس، دوم آبان ارتش اوکراین را متهم کرد که با استفاده از سرویس تجاری استارلینک برای انجام حملات پهپادی تهاجمی، شرایط استفاده از این سامانه را نقض کرده است.
مقام‌های اوکراینی این اتهام را رد کرده و گفته‌اند محدودیت‌های فنی استارلینک استفاده از آن را برای چنین حملاتی ناممکن می‌کند.
زلنسکی در بخش دیگری از مصاحبه خود اعلام کرد سامانه هشدار آمریکا درباره حملات قریب‌الوقوع موشک‌های بالستیک روسیه پس از اختلالات اخیر به‌طور کامل از سر گرفته شده است. این هشدارها نقشی حیاتی در پدافند هوایی اوکراین دارند.
هم‌زمان با تشدید فشارهای جمهوری اسلامی برای تحمیل حجاب اجباری و محدود کردن آزادی‌های فردی، دادستانی تهران علیه برگزارکنندگان نمایشگاه هنری «آرت‌فر تهران» به‌دلیل رعایت نشدن «موازین قانونی و شرعی» اعلام جرم کرد.
خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه جمهوری اسلامی، دوشنبه چهارم آبان گزارش داد دادستانی تهران به موضوع ورود کرده و «اقدامات قانونی لازم» را در دستور کار قرار داده است.
در این گزارش آمده است: «علاوه بر اعلام جرم علیه عوامل و دست‌اندرکاران، سایت بلیت‌فروشی و حساب کاربری برگزارکننده رویداد در فضای مجازی مسدود شد.»
بر اساس این گزارش، متهمان برای ارائه توضیحات به دادسرا احضار شدند.
میزان مشخص نکرد چه اقدام یا رفتاری در این رویداد هنری، مصداق نقض «موازین قانونی و شرعی» بوده است.
پنجمین دوره «آرت‌فر تهران» که با عنوان «اکسپو آرت تهران» نیز شناخته می‌شود، از ۲۸ مهر تا اول آبان در مرکز نمایشگاه‌های بین‌المللی ایران‌مال برگزار شد.
این برخورد قضایی در شرایطی صورت می‌گیرد که جمهوری اسلامی طی هفته‌های اخیر فشار بر شهروندان برای تحمیل حجاب اجباری و دیگر محدودیت‌های مربوط به پوشش و سبک زندگی را افزایش داده است.
گزارش‌های دانشجویی نیز از تشدید برخورد ماموران حراست دانشگاه تهران با دانشجویان، به‌ویژه زنان، بر سر نوع پوشش حکایت دارند.
بر اساس روایت دانشجویان، این برخوردها با تهدید، تحقیر، ضبط کارت دانشجویی و جلوگیری از ورود برخی دانشجویان به دانشگاه همراه بوده است.
محمدحسین امید، رییس دانشگاه تهران، ۲۷ مهر از تشکیل «کارگروه حجاب» برای رسیدگی به پوشش دانشجویان خبر داد.
پیش‌تر در ۱۵ مهر، خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، گزارش داد تالار محل برگزاری مراسمی در قم که علی دایی و همسرش در آن حضور داشتند، به‌دلیل رعایت نکردن حجاب اجباری از سوی همسر این فوتبالیست پیشین، با دستور دادستان قم پلمب شد. برای برگزارکنندگان این مراسم نیز پرونده قضایی تشکیل شد.
فشار بر برگزارکنندگان نمایشگاه «فیتکس» در پی اجرای ورزشی زنان
در روزهای گذشته، نمایشگاه تخصصی تناسب اندام و تجهیزات ورزشی «فیتکس» تهران نیز هدف انتقادهای رسانه‌ها و کاربران حامی جمهوری اسلامی قرار گرفت.
در تصاویر و ویدیوهای منتشرشده از این رویداد در شبکه‌های اجتماعی، شماری از زنان ورزشکار در حال اجرای حرکات ورزشی و آکروباتیک و تمرین با پخش موسیقی دیده می‌شوند.
انتشار این تصاویر، خشم رسانه‌ها و جریان‌های نزدیک به حکومت را برانگیخت.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، سوم آبان با انتقاد از آنچه «ناهنجاری‌های گسترده» در نمایشگاه خواند، خواستار ورود «متولیان ورزش و نهادهای ذی‌صلاح» به موضوع شد.
خبرگزاری دانشجو، وابسته به بسیج دانشجویی، نیز به نقل از یکی از خبرنگاران خود نوشت: «هر کس به تصاویر منتشرشده در نمایشگاه فیتکس نگاه می‌کند، دچار شرم نیابتی می‌شود.»
این رسانه با تکرار ادبیات رایج جریان‌های حکومتی درباره پوشش زنان افزود: «باید مرزی برای برهنگی قائل شد.»
در پی افزایش فشارها و انتقادهای حامیان حکومت، وزارت ورزش جمهوری اسلامی سوم آبان در بیانیه‌ای اعلام کرد نمایشگاه فیتکس هیچ ارتباطی با این وزارتخانه و اداره کل ورزش و جوانان استان تهران نداشته و از این نهادها مجوزی دریافت نکرده است.
وزارت ورزش همچنین از بررسی گزارش‌های مربوط به «رعایت نشدن شئونات اسلامی و ضوابط فرهنگی» در نمایشگاه، در چارچوب «وظایف و مسئولیت‌های نظارتی» خود خبر داد.
پنجمین دوره نمایشگاه تخصصی تناسب اندام و تجهیزات ورزشی «فیتکس» از ۲۹ مهر تا اول آبان ۱۴۰۵ در مرکز نمایشگاهی بوستان گفت‌وگو در محله گیشای تهران برگزار شد.
فشارهای حکومتی بر فعالیت‌های ورزشی پیش از این هم خبرساز شده بود.
۱۹ مهر، شرکت توسعه و نگهداری اماکن ورزشی از تعطیلی مجموعه‌های ورزشی انقلاب و کشوری در تهران به‌دلیل ضرورت «اجرای ضوابط و موازین شرعی، قانونی و عرفی» خبر داد.
اندکی بعد، وزارت ورزش اعلام کرد فعالیت این دو مجموعه با «حفظ و رعایت ضوابط و موازین اسلامی، قانونی و عرفی» ادامه خواهد یافت.
تحقیق رویترز نشان می‌دهد میانمار با استفاده از قراردادهای صوری و ثبت محموله‌ها به‌عنوان گازوئیل آفریقای جنوبی، سوخت جت تحریم‌شده ایران را وارد کرده است؛ تجارتی با دخالت حکومت نظامی که برای تهران درآمد ارزی فراهم کرده و به تامین سوخت هوانوردی میانمار کمک کرده است.
این خبرگزاری با بررسی قراردادها، مکاتبات اداری، سوابق حمل سوخت و تصاویر ماهواره‌ای گزارش داد که نفتکش‌ها محموله‌های سوخت جت را از بندرعباس به میانمار منتقل کرده‌اند، در حالی که اسناد تجاری، نوع سوخت و کشور مبدا را متفاوت نشان می‌داده‌اند.
به گزارش رویترز، تهران از اکتبر ۲۰۲۴ تا دسامبر ۲۰۲۵ تامین‌کننده اصلی سوخت جت ارتش میانمار بوده است. بخش بزرگی از این تجارت با دو نفتکش «ریف» - که بعدا به «ماریس» تغییر نام داد - و «نوبل» انجام شده است. رویترز همچنین در گزارشی در اکتبر، با استناد به تصاویر ماهواره‌ای و تحلیل شرکت «سین‌مکس اینتلیجنس»، از ادامه ارسال سوخت جت ایران به میانمار در سال جاری خبر داده است.
محموله بندرعباس با قرارداد گازوئیل آفریقای جنوبی وارد شد
یکی از محموله‌های بررسی‌شده، حدود ۱۱۳ هزار بشکه سوخت بود که نفتکش ریف، تحت تحریم آمریکا، در دسامبر ۲۰۲۵ به آب‌های میانمار رساند.
شرکت «داینامیک ویو»، واسطه انرژی مستقر در میانمار، این محموله را سفارش داده بود. در قرارداد ۱۵.۸ میلیون دلاری این شرکت با «تاوان اویل تریدینگ» تایلند، محموله به‌عنوان گازوئیل آفریقای جنوبی معرفی شده بود.
با این حال، رویترز می‌گوید داده‌های سازمان ملل و شرکت «ورتکسا»، ارائه‌دهنده اطلاعات کشتیرانی و انرژی، نشان می‌دهد در سال ۲۰۲۵ چنین تجارتی میان آفریقای جنوبی و میانمار انجام نشده است.
در مقابل، سوابق محموله‌های سوخت، تصاویر ماهواره‌ای و تحلیل سین‌مکس نشان می‌دهد ریف سوخت جت را از ایران حمل کرده است. سین‌مکس مسیر این نفتکش را از بندرعباس تا جنوب‌شرق آسیا ردیابی کرده است.
حکومت نظامی اجازه داد سوخت جت با عنوان گازوئیل ثبت شود
اسناد بررسی‌شده نشان می‌دهد حکومت نظامی میانمار در پنهان کردن ماهیت محموله نقش داشته است.
نهاد ناظر بر ارز خارجی میانمار در نامه‌ای به تاریخ ۳۰ نوامبر چند روز پیش از ورود ریف، به مشتری داینامیک ویو اعلام کرده بود که اسناد واردات را به‌گونه‌ای صادر خواهد کرد که محموله «به جای سوخت جت»، گازوئیل ثبت شود. در این نامه توضیحی درباره هدف این تغییر عنوان ارائه نشده است.
همان نامه به داینامیک ویو و مشتری آن، شرکت «نشنال انرژی پرایم اوییشن سرویسز»، اجازه می‌داد بهای محموله را به تاوان پرداخت کنند. بخشی از مالکیت شرکت مشتری در اختیار دولت مورد حمایت ارتش میانمار است.
گروه فعال «عدالت برای میانمار» این نامه و قرارداد فروش را در اختیار رویترز گذاشته است. این گروه می‌گوید اسناد را از سروری متعلق به حکومت نظامی به دست آورده که برای مدتی کوتاه در دسترس عموم قرار گرفته بود.
رویترز برای بررسی منشا اسناد، در موتور جست‌وجوی داک‌داک‌گو پیوندی ازکارافتاده به یکی از آن‌ها پیدا کرده که نشان می‌دهد سند زمانی روی آن سرور قرار داشته است. تاریخ‌های تحویل و حجم محموله‌ها نیز با سوابق ارسال سوخت جت ایران که خبرگزاری جداگانه بررسی کرده، مطابقت داشته‌اند.
قرارداد ۲۶ میلیون دلاری نیز نشانه‌های مشابهی داشت
رویترز مورد دیگری را شناسایی کرده که به محموله‌ای در بهار و تابستان ۲۰۲۵ مربوط می‌شود. داینامیک ویو در ماه مه آن سال توافق کرده بود ۲۰۲ هزار بشکه سوخت از تاوان بخرد؛ محموله‌ای که در قرارداد، گازوئیل آفریقای جنوبی توصیف شده بود.
طبق قرارداد، سوخت باید ظرف یک ماه به یانگون می‌رسید و داینامیک ویو ۲۶ میلیون دلار به حساب تاوان در «بانک تجاری سیام» تایلند واریز می‌کرد.
اما اطلاعات صورتحساب با مشخصات گازوئیل همخوانی نداشت. به گفته جاشوا هاین، کارشناس سوخت جت دانشگاه ایالتی واشینگتن، و بر اساس داده‌های موسسه اطلاعات انرژی پلتس، چگالی درج‌شده برای سوخت با مشخصات سوخت جت مطابقت داشت، نه گازوئیل عرضه‌شده در جنوب‌شرق آسیا. قیمت محموله نیز بیش از ۵۰ درصد بالاتر از یکی از شاخص‌های جهانی قیمت گازوئیل بود.
سوابق حمل‌ونقل نشان می‌دهد نفتکش نوبل روز ۱۷ ژوئن با اندکی کمتر از ۲۰۰ هزار بشکه سوخت جتِ در نظر گرفته‌شده برای داینامیک ویو وارد یانگون شد. تحلیل تصاویر ماهواره‌ای سین‌مکس نیز نشان می‌دهد این محموله در بندرعباس بارگیری شده بود.
به گفته سین‌مکس، نوبل در مسیر یانگون سیگنال‌های موقعیتی ارسال می‌کرد که چنین نشان می‌داد مقصدش بندر چیتاگونگ در بنگلادش است.
قراردادها پرداخت به حسابی در تایلند را پیش‌بینی کرده بودند
هر دو قرارداد، پرداخت وجه به حساب تاوان در بانک تجاری سیام، قدیمی‌ترین بانک تایلند، را پیش‌بینی کرده بودند.
کارشناسان سازمان ملل در گزارشی در سال ۲۰۲۴، تاوان را از تامین‌کنندگان سوخت جت ارتش میانمار و بانک تجاری سیام را از تسهیل‌کنندگان عمده خریدهای این ارتش معرفی کرده بودند.
بانک پس از انتشار آن گزارش گفته بود که به قوانین مبارزه با پول‌شویی پایبند است و تراکنش‌های مرتبط با میانمار قانونی بوده و ارتباطی با تجارت سلاح نداشته‌اند. رویترز نتوانسته مشخص کند که آیا بانک از ماهیت فعالیت تاوان آگاه بوده است یا نه.
نهادهای ناظر تایلند در سال ۲۰۲۴ به بانک‌ها دستور داده بودند برای رعایت تحریم‌ها و قوانین مبارزه با پول‌شویی، تراکنش‌های مرتبط با میانمار را با دقت بررسی کنند.
تجارت سوخت ایران با وجود تحریم‌ها ادامه یافته است
آمریکا در سال ۲۰۲۳، با اشاره به حملات مرگبار ارتش میانمار به اهداف غیرنظامی، تحریم‌هایی هدفمند علیه صنعت سوخت جت این کشور وضع کرد. خریداران نفت و سوخت ایران نیز در معرض تحریم‌های گسترده آمریکا قرار دارند.
رویترز می‌نویسد تلاش برای پنهان کردن منشا و نوع سوخت نشان می‌دهد تحریم‌ها بر شیوه انجام این تجارت اثر گذاشته‌اند، اما نتوانسته‌اند جریان محموله‌های ایرانی را متوقف کنند. این صادرات برای تهران ارز خارجی فراهم کرده و سوخت مورد نیاز پروازهای تجاری و حملات هوایی میانمار را تامین کرده است.
ارتش میانمار در سال ۲۰۲۱ دولت منتخب آنگ سان سو چی را سرنگون کرد؛ کودتایی که به جنگ داخلی انجامید. سازمان ملل در ماه اوت اعلام کرد حملات هوایی ارتش در جریان این جنگ هزاران نفر، از جمله شمار زیادی غیرنظامی، را کشته است.
وزارت خارجه میانمار در واکنش گفته بود ارتش برای جلوگیری از آسیب به غیرنظامیان «حداکثر خویشتن‌داری» را به خرج می‌دهد. گروه عدالت برای میانمار، که خواستار تحریم‌های بیشتر علیه واردات سوخت جت است، در گزارش روز دوشنبه خود نتیجه گرفته که حکومت نظامی این سوخت را با عنوان نادرست گازوئیل وارد می‌کند.
جمهوری اسلامی و طرف‌های معامله به پرسش‌های رویترز پاسخ ندادند
وزارت امور خارجه حکومت ایران، سخنگویان دولت مورد حمایت ارتش میانمار و نهاد ناظر بر ارز خارجی این کشور به درخواست‌های اظهارنظر رویترز پاسخ ندادند. داینامیک ویو و شرکت مشتری آن نیز درباره محموله‌ها توضیحی ارائه نکردند.
تاوان، بانک تجاری سیام، بانک مرکزی تایلند و شرکت مدیریت‌کننده نفتکش‌های ریف و نوبل نیز به پرسش‌های خبرگزاری پاسخ ندادند. وزارت خزانه‌داری آمریکا هم درباره ارسال سوخت جت از ایران به میانمار اظهارنظر نکرد.
فلاویو بولسونارو پس از تایید پیروزی لولا در انتخابات ریاست‌جمهوری برزیل، شکست را نپذیرفت و اعلام کرد خواستار ابطال دور دوم رای‌گیری خواهد شد. لولا در سخنرانی پیروزی، وعده همکاری با کنگره محافظه‌کار و اداره کشور برای همه ۲۱۵ میلیون برزیلی را داد.
به گزارش رویترز، بولسونارو، سناتور راست‌گرا و پسر ارشد ژائیر بولسونارو، رییس‌جمهوری پیشینِ زندانی، یکشنبه شب، ۲۵ اکتبر، حکم کریستیانو زانین، قاضی دیوان عالی، برای تمدید دو ساعته رای‌گیری را «غیرقابل قبول» خواند و گفت برای ابطال انتخابات اقدام خواهد کرد.
دادگاه انتخاباتی برزیل پیش‌تر پیروزی لوئیس ایناسیو لولا دا سیلوا را تایید کرده بود.
لولا خواستار عبور از رقابت انتخاباتی شد
لولا پس از اعلام پیروزی، در سائوپائولو گفت: «برای ۲۱۵ میلیون برزیلی حکومت خواهم کرد؛ دیگر رقیب انتخاباتی نداریم.»
او با تاکید بر اینکه با کنگره محافظه‌کار منتخب مردم همکاری خواهد کرد، گفت دو ماه آینده را به گفت‌وگو درباره دولت اختصاص می‌دهد و قصد دارد با رهبران کسب‌وکارها دیدار کند.
رییس‌جمهوری برزیل همچنین وعده داد شیوه اداره کشور را تغییر دهد و مشارکت مردم در تصمیم‌گیری‌ها را افزایش دهد.
لولا در بخش دیگری از سخنانش گفت: «برزیل حیاط خلوت هیچ‌کس نیست.» او با تاکید بر ضرورت وضع مقررات برای پلتفرم‌های دیجیتال، گفت که «مداخله خارجی از طریق پلتفرم‌های دیجیتال» شکست خورده است. او افزود که کارزارش توانسته مردم را درباره اهمیت رای دادن برای پاسداری از دموکراسی متقاعد کند.
نتیجه دور دوم، پیشتازی بولسونارو را معکوس کرد
پیروزی لولا، چهارمین دوره غیرمتوالی ریاست‌جمهوری را برای این سیاستمدار ۸۰ساله رقم زد. او نخستین نامزد از زمان بازگشت برزیل به دموکراسی در دهه ۱۹۸۰ است که پس از کسب رتبه دوم در دور نخست، در دور نهایی پیروز می‌شود.
فلاویو بولسونارو در دور نخست بیشترین رای را کسب کرده بود و امیدوار بود جنبش راست افراطی پدرش را به قدرت بازگرداند. با این حال، به گفته مسئولان موسسات نظرسنجی، مشارکت بالاتر از انتظار به سود لولا تمام شد.
پیش از اعلام رسمی نتیجه، موسسه «داتا فولیا» پیروزی لولا را پیش‌بینی کرده بود. هنگام شمارش اندکی بیش از ۷۸ درصد آرا، او با ۵۱.۲۱ درصد در برابر ۴۸.۷۹ درصد بولسونارو پیشتاز بود.
با رسیدن آرای ایالت‌های فقیرتر و پرجمعیت شمال‌شرق، موقعیت لولا تقویت شد. او که در بخشی از شمارش از رقیبش عقب افتاده بود، پس از شمارش حدود نیمی از آرا دوباره پیشتاز شد.
با شمارش تمامی آرا، دادگاه انتخاباتی برزیل اعلام کرد لولا، که به‌زودی ۸۱ساله می‌شود، با کسب ۵۱.۸ درصد آرا، نزدیک به ۴.۴ میلیون رای از رقیبش، بولسونارو، پیش افتاده است. این اعلام نتیجه در پایان شبی پرآشوب در شعب رای‌گیری سراسر برزیل صورت گرفت؛ آشفتگی‌ای که در پی تصمیمی در آخرین لحظات برای تمدید دو ساعته زمان رای‌گیری رخ داد.
رهبران منطقه پیروزی لولا را تبریک گفتند
شماری از رهبران آمریکای لاتین پس از اعلام نتیجه، به لولا تبریک گفتند. خوزه آنتونیو کاست، رییس‌جمهوری شیلی، اعلام کرد در تماس تلفنی با او بر ادامه همکاری در زمینه همگرایی اقتصادی و مبارزه با جرایم سازمان‌یافته تاکید کرده است.
کلائودیا شینباوم، رییس‌جمهوری مکزیک، نوشت: «زنده‌باد دموکراسی؛ مردم برزیل پیروز شدند. تبریک، رییس‌جمهوری لولا!»
سانتیاگو پنیا، رییس‌جمهوری پاراگوئه، و رودریگو پاز، رییس‌جمهوری بولیوی، نیز بر ادامه همکاری با برزیل برای توسعه و رفاه مردم تاکید کردند. یاماندو اورسی، رییس‌جمهوری اروگوئه، گفت در تماس با لولا، پیروزی او و برگزاری این «جشن دموکراتیک» را تبریک گفته است.
میگل دیاز کانل، رییس‌جمهوری کوبا، نتیجه انتخابات را «پیروزی تاریخی» خواند که مسیر صلح، حاکمیت ملی و عدالت اجتماعی را تداوم می‌بخشد. خوزه رائول مولینو، رییس‌جمهوری پاناما، نیز به مردم برزیل و لولا تبریک گفت.
کنگره محافظه‌کار و اقتصاد، دولت آینده را به چالش می‌کشند
وعده لولا برای همکاری با کنگره در شرایطی مطرح شده که برزیل محافظه‌کارترین ترکیب قوه مقننه از دهه ۱۹۸۰ را انتخاب کرده است. بر اساس گزارش رویترز، حزب لیبرال بولسونارو و متحدانش ممکن است بیش از ۲۸۰ کرسی مجلس نمایندگان و تا ۵۰ کرسی سنا را در اختیار بگیرند؛ تعدادی که اکثریتی مطمئن در هر دو مجلس فراهم می‌کند.
لولا در کارزار انتخاباتی بر کاهش فقر و نابرابری و گسترش حمایت‌های رفاهی تاکید داشت، اما اجرای برنامه‌هایش با محدودیت‌های اقتصادی نیز روبه‌رو خواهد بود. دولت رشد اقتصادی سال آینده را ۲.۳ درصد پیش‌بینی کرده و بدهی عمومی از ۸۲ درصد تولید ناخالص داخلی فراتر رفته است.
در چنین شرایطی، تلاش کنگره راست‌گرا برای کاهش هزینه‌ها و تعهد لولا به حمایت‌های اجتماعی، زمینه اختلاف بر سر سیاست‌های اقتصادی دوره چهارم او را فراهم می‌کند.
شماری از ساکنان تهران در گفت‌وگو با آسوشیتدپرس از ذخیره دارو و غذا و آماده شدن برای ترک پایتخت خبر داده‌اند؛ هم‌زمان با نزدیک شدن انتخابات آمریکا و اسرائیل، تهدیدهای نظامی تازه و فشار گرانی، نگرانی آن‌ها از بازگشت جنگ تمام‌عیار را تشدید کرده است.
فرشته حاجی‌پور، ۳۵ساله و مادر یک کودک نوپا، به آسوشیتدپرس می‌گوید از ترس «جنگ احتمالی و بمب‌های بزرگ‌تر»، داروهای بدون نسخه و مواد غذایی ذخیره می‌کند.
هاشم وجدانی، مربی ورزشی ۴۵ساله، نیز تصمیم گرفته است تهران را ترک کند. او به آسوشیتدپرس گفت: «وسایلم را جمع کرده‌ام تا به شهری امن‌تر در شمال کشور بروم. امروز کنسرو، بیسکویت شور و پتوی اضافی بیشتری خریدم.»
این نگرانی‌ها در شهری جریان دارد که آثار حملات پیشین هنوز در آن دیده می‌شود. به گزارش آسوشیتدپرس، در نقاط مختلف تهران ساختمان‌هایی بر اثر حملات آمریکا و اسرائیل در ماه‌های اسفند و فروردین ویران شده‌اند و هزاران خانه آسیب دیده یا تخریب شده است.
ترس از بدتر شدن اوضاع، مردم را به خرید بیشتر سوق می‌دهد
محمد عابدی، ۳۹ساله، می‌گوید افزایش حملات به کشتی‌ها در تنگه هرمز او را واداشته است با وجود گرانی، برای خانواده‌اش خرمای خشک، روغن خوراکی و برنج بیشتری بخرد.
او گفت: «نگرانم اوضاع بدتر شود.»
بر اساس گزارش آسوشیتدپرس، شمار حملات گزارش‌شده به کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز در ماه جاری میلادی به بالاترین سطح از هفته‌های آغازین جنگ در اسفند سال گذشته رسیده است. حکومت ایران همچنین تهدید کرده که ممکن است اهداف تازه‌ای، از جمله کابل‌های زیردریایی انتقال داده، را هدف قرار دهد.
در کنار نگرانی از حملات تازه، محاصره دریایی بنادر ایران از سوی آمریکا، صادرات نفت را محدود کرده و فشار اقتصادی را افزایش داده است. این گزارش از کمبود دارو خبر می‌دهد، اما می‌گوید نشانه‌ای از کمبود مواد غذایی یا دیگر کالاهای ضروری دیده نمی‌شود.
خرید روزمره نیمی از حقوق ماهانه را مصرف می‌کند
برای بسیاری از خانوارها، آماده شدن برای روزهای دشوارتر با کاهش قدرت خرید هم‌زمان شده است. محمد محمدی، ۳۶ساله، می‌گوید یک بار خرید از سوپرمارکت می‌تواند نیمی از حقوق ماهانه‌ای در سطح میانه، یعنی ۴۰۰ میلیون ریال یا حدود ۱۵۰ دلار، را مصرف کند.
به گزارش آسوشیتدپرس، قیمت برنج از آغاز جنگ بیش از ۶۰ درصد و قیمت گوشت گاو بیش از ۱۵۰ درصد افزایش یافته است. افت ارزش پول ملی و جهش تورم، تامین اقلام اولیه را حتی برای خانواده‌های طبقه متوسط دشوار کرده است.
فشار اقتصادی، درخواست‌ها برای توافق با آمریکا را نیز افزایش داده است. محسن هاشمی رفسنجانی در یادداشتی در روزنامه سازندگی هشدار داده که افزایش نرخ ارز، اداره کشور را برای دولت دشوار کرده است.
با این حال، ساسان کریمی، فردی که این خبرگزاری او را «مقام پیشین دولتی و استاد سیاست خارجی دانشگاه تهران» معرفی کرده، معتقد است فشار اقتصادی مواضع مذاکره‌ای تهران را تغییر نخواهد داد. او به آسوشیتدپرس گفت: «تهران محاسباتش را بر پایه مقاومت انجام می‌دهد، چون متقاعد شده است که این کار، محاسبات طرف مقابل را تغییر خواهد داد.»
تهدیدهای تازه، نگرانی از تلفات بیشتر را افزایش می‌دهد
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، هشت ماه پس از آغاز جنگ وعده داده است «کار را در ایران تمام کند». هم‌زمان، سومین ناو هواپیمابر آمریکا و هزاران نیروی نظامی راهی منطقه‌اند. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، نیز در آستانه انتخابات گفته است رهبران حکومت ایران باید از میان برداشته شوند.
برخی نگران‌اند که حملات پس از انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر آمریکا از سر گرفته شود. کریمی می‌گوید رهبران حکومت ایران نیز احتمال حمله دوباره را جدی گرفته‌اند و برای سناریوهای مختلف آماده می‌شوند.
تکرار تهدید ترامپ به هدف قرار دادن نیروگاه‌ها و دیگر زیرساخت‌ها، نگرانی درباره پیامدهای دور تازه جنگ برای غیرنظامیان را تشدید کرده است. به گزارش آسوشیتدپرس، تاکنون هزاران نفر در جنگ کشته شده‌اند.
برخی شهروندان امیدی به تغییر پس از انتخابات ندارند
نارضایتی از ترامپ در سخنان فرزانه عرب‌زاده، ۳۰ساله، نیز دیده می‌شود. او در یکی از میدان‌های اصلی تهران در جمع حامیان حکومت، به نمایشی نگاه می‌کرد که در آن، فردی شبیه رییس‌جمهوری آمریکا پشت میله‌ها قرار گرفته بود. در پس‌زمینه، تصاویر حمله مرگبار به یک جشن عروسی در جنوب ایران پخش می‌شد؛ حمله‌ای که آمریکا مسئول آن معرفی شده است.
عرب‌زاده گفت امیدوار است صحنه زندانی شدن ترامپ روزی واقعی شود. او افزود که رییس‌جمهوری آمریکا گفته بود جنگ را برای کمک به ایرانیان آغاز کرده، اما «مردم ما را در وضعیت بدتری قرار داد».
رحمان قهرمان‌پور، تحلیلگر ساکن تهران، معتقد است نتیجه انتخابات اسرائیل اهمیت ویژه‌ای دارد. به گفته او، ماندن نتانیاهو در قدرت، به دلیل آمادگی‌اش برای پذیرش خطرهای بزرگ، احتمال بازگشت جنگ تمام‌عیار را افزایش می‌دهد.
با این حال، برخی شهروندانی که آسوشیتدپرس با آن‌ها گفت‌وگو کرده، انتظار ندارند انتخابات در آمریکا یا اسرائیل روابط را بهتر کند. رسول قنبری، ۵۰ساله، گفت: «فرقی نمی‌کند. رویکرد تخاصمی آن‌ها با ما تغییری نمی‌کند.»
