اسکات بسنت: ادامه محاصره و فشار اقتصادی جمهوری اسلامی را وادار به عقب‌نشینی می‌کند
اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، یکشنبه ۱۹ مهر به شبکه فاکس‌نیوز گفت که ادامه محاصره و فشار اقتصادی برای چند ماه دیگر می‌تواند جمهوری اسلامی را وادار به عقب‌نشینی کند. حکومت ایران، «در حال فروپاشی» است و حتی در پرداخت حقوق نیروهای نظامی خود با مشکل روبه‌رو شده است. بسنت افزود که دونالد ترامپ انتظار ندارد دست‌کم تا پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا درگیری نظامی تازه‌ای رخ دهد.
وزیر خزانه‌داری آمریکا در این گفت‌وگو تاکید کرد مشخص نیست این وضعیت چگونه پایان خواهد یافت و سه سناریو را مطرح کرد: قیام مردم، بروز شکاف و درگیری درون سپاه پاسداران، یا تصمیم جمهوری اسلامی برای مذاکره و دستیابی به توافقی بدون برنامه تسلیحات هسته‌ای. او با اشاره به فروپاشی ناگهانی دیوار برلین گفت تحولات سیاسی گاهی بدون پیش‌بینی قبلی رخ می‌دهند.در سناریوی مذاکره، تهران باید به توافقی برسد که مانع ادامه برنامه هسته‌ای با هدف ساخت سلاح شود.
سازمان بین‌المللی مهاجرت وابسته به سازمان ملل متحد اعلام کرد که در پی واژگونی یک قایق حامل حدود ۳۰۵ مهاجر در مسیر جیبوتی به یمن، دست‌کم ۱۳۹ نفر، از جمله دست‌کم ۱۵ کودک، جان باخته‌اند و حدود ۸۴ نفر همچنان مفقود هستند.
سازمان بین‌المللی مهاجرت یکشنبه ۱۹ مهر اعلام کرد این قایق در فاصله شامگاه ۱۶ مهر تا بامداد ۱۷ مهر، در نزدیکی منطقه گوهِره، در شمال شهر بندری اوبوک در جیبوتی، واژگون شده است.
این سازمان با استناد به روایت بازماندگان اعلام کرد که حدود ۸۲ نفر از این حادثه جان سالم به در برده‌اند.
با ادامه عملیات جست‌وجو برای یافتن مفقودشدگان، احتمال افزایش شمار قربانیان این حادثه وجود دارد.
ادامه عملیات جست‌وجو برای یافتن مفقودشدگان
الکساندر کواساسک، رییس دفتر سازمان بین‌المللی مهاجرت در جیبوتی، اعلام کرد که تیم‌های این سازمان در کنار مقام‌های محلی برای ارائه کمک‌های اضطراری در محل حادثه حضور دارند.
او گفت: «این فاجعه یادآور آشکار خطراتی است که مهاجران هنگام جست‌وجوی فرصت‌های اقتصادی در این مسیر مهاجرتی با آن مواجه می‌شوند.»
بر اساس بیانیه سازمان بین‌المللی مهاجرت، مقام‌های جیبوتی همچنان عملیات جست‌وجو و نجات را ادامه می‌دهند.
مقام‌های محلی همچنین در حال ارائه خدمات پزشکی به بازماندگان و انجام هماهنگی‌های لازم برای خاک‌سپاری جان‌باختگان هستند.
تشدید جنگ در یمن و افزایش آوارگی
این حادثه در شرایطی رخ داده است که یمن شاهد شدیدترین تشدید درگیری‌ها میان نیروهای دولتی مورد حمایت عربستان سعودی و حوثی‌های مورد حمایت جمهوری اسلامی از زمان آتش‌بس سال ۲۰۲۲ است.
آتش‌بسی که با میانجی‌گری سازمان ملل متحد برقرار شد، در آن زمان تا حد زیادی به حملات فرامرزی پایان داده بود.
ازسرگیری درگیری‌ها می‌تواند کنترل مناطق مختلف یمن را تغییر دهد و پیامدهایی برای مسیرهای کشتیرانی در دریای سرخ داشته باشد.
سازمان بین‌المللی مهاجرت بحران انسانی ناشی از این جنگ را نگران‌کننده توصیف کرده است.
امدادرسانی به مهاجران نجات‌یافته از واژگونی قایق در جیبوتی، ۱۹ مهر ۱۴۰۵
بر اساس داده‌هایی که این سازمان هفته گذشته منتشر کرد، شمار آوارگان ناشی از درگیری‌های اخیر از ۷۶ هزار نفر در اواسط سپتامبر به ۲۰۰ هزار نفر افزایش یافته است.
همچنین طبق آمار این سازمان، تا هفته گذشته بیش از سه هزار و ۷۰۰ نفر از طریق دریا از یمن به جیبوتی گریخته‌اند.
سازمان بین‌المللی مهاجرت اعلام کرد با وجود ادامه خشونت‌ها در یمن، مهاجران همچنان با امید رسیدن به کشورهای ثروتمندتر حوزه خلیج فارس، از مسیر جیبوتی به یمن سفر می‌کنند.
افزایش خشونت‌ها در اتیوپی
هم‌زمان با بحران یمن، ماه گذشته درگیری‌های تازه‌ای نیز در اتیوپی آغاز شد که شدیدترین تشدید خشونت‌ها در این کشور از زمان جنگ تیگرای در سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۲ به شمار می‌رود.
اتیوپی یکی از کشورهای اصلی مبدا مهاجرانی است که برای یافتن فرصت‌های اقتصادی از مسیر جیبوتی و یمن عبور می‌کنند.
یکی از مقام‌های سازمان بین‌المللی مهاجرت به رویترز گفت این سازمان طی چند سال گذشته تردد گسترده مهاجران در مسیر موسوم به «مسیر شرقی» از طریق جیبوتی را ثبت کرده است.
به گفته او، مهاجران با وجود تغییر شرایط در اتیوپی و یمن همچنان از این مسیر استفاده می‌کنند، هرچند شمار و جهت حرکت آن‌ها ممکن است در طول زمان تغییر کند.
بر اساس گزارش سازمان بین‌المللی مهاجرت درباره وضعیت جیبوتی در فاصله ۲۰ تا ۳۰ سپتامبر، مهاجران اتیوپیایی شرایط دشوار زندگی، از جمله پیامدهای خشکسالی، را از دلایل ترک کشورشان عنوان کرده‌اند.
این درگیری‌ها نگرانی‌ها درباره بازگشت جنگی گسترده را افزایش داده است. اتیوپی و اریتره بر سر اتهام حمایت اریتره از ائتلاف شورشیانی که به دنبال سرنگونی دولت اتیوپی هستند، روابط خود را قطع کرده‌اند. اریتره حمایت از این ائتلاف را رد کرده است.
برخی مهاجران نیز گفته‌اند برای فرار از درگیری‌ها و سربازگیری اجباری از سوی نیروهای مسلح، اتیوپی را ترک کرده‌اند.
شماری از ساکنان تیگرای، که درگیری‌ها در آن از اول مهر آغاز شد، به رویترز گفتند نیروهای شورشی این منطقه مردان جوان را به‌اجبار به عضویت نیروهای دفاعی درمی‌آورند؛ موضوعی که شورشیان تیگرای آن را رد کرده‌اند.
مسیر موسوم به «مسیر شرقی» با خطرات متعددی از جمله حوادث دریایی، قاچاق انسان و بازداشت‌های خودسرانه پس از رسیدن مهاجران به خشکی همراه است.
بر اساس آمار پروژه مهاجران مفقودشده سازمان بین‌المللی مهاجرت، در سال ۲۰۲۵ بیش از ۹۰۰ مهاجر در مسیر موسوم به «مسیر شرقی» جان باختند یا مفقود شدند. این در حالی است که شمار افرادی که از این مسیر استفاده کردند، ۱۸ درصد افزایش یافت.
کمتر از یک ماه مانده به انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، رقابت جمهوری‌خواهان و دموکرات‌ها دیگر تنها به برنامه‌های انتخاباتی، تبلیغات و جلب حمایت رأی‌دهندگان محدود نیست.
تغییر گسترده مرز حوزه‌های انتخاباتی، اختلاف بر سر قوانین رأی‌گیری و نگرانی از دخالت احتمالی دولت فدرال در روند انتخابات، به موضوعاتی تعیین‌کننده در آستانه سوم نوامبر تبدیل شده‌اند.
در حالی که جمهوری‌خواهان برای حفظ اکثریت خود در کنگره تلاش می‌کنند، دموکرات‌ها علاوه بر رقابت انتخاباتی، خود را برای مقابله حقوقی با سناریوهای احتمالی اختلال در رأی‌گیری آماده کرده‌اند.
چرا انتخابات سوم نوامبر اهمیت ویژه دارد؟
در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا که دو سال پس از انتخابات ریاست‌جمهوری برگزار می‌شود، تمامی ۴۳۵ کرسی مجلس نمایندگان و حدود یک‌سوم کرسی‌های مجلس سنا به رأی گذاشته می‌شود. انتخابات فرمانداری‌ها، مجالس ایالتی و برخی مقام‌های محلی نیز هم‌زمان برگزار می‌شود.
در شرایط کنونی، جمهوری‌خواهان کنترل کاخ سفید و هر دو مجلس کنگره را در اختیار دارند.
از دست رفتن اکثریت یکی از مجالس می‌تواند توانایی دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، را برای پیشبرد برنامه‌هایش محدود کند و به دموکرات‌ها امکان بیشتری برای نظارت بر عملکرد دولت، برگزاری جلسات تحقیق و مخالفت با طرح‌های قانونی او بدهد.
با این حال، رقابت امسال یک ویژگی متفاوت دارد: احزاب نه تنها برای کسب رأی، بلکه بر سر تعیین مرز حوزه‌هایی رقابت کرده‌اند که نمایندگان کنگره از آن‌ها انتخاب می‌شوند.
تغییر نقشه‌های انتخاباتی؛ رقابت بر سر کرسی‌ها پیش از رأی‌گیری
در آمریکا، مرز حوزه‌های انتخاباتی معمولا هر ۱۰ سال یک بار و پس از سرشماری جمعیت بازنگری می‌شود. هدف این است که حوزه‌های انتخاباتی با تغییرات جمعیتی هماهنگ شوند و شمار ساکنان آن‌ها تا حد امکان متوازن باشد.
اما در آستانه انتخابات ۲۰۲۶، چندین ایالت برخلاف روال معمول، در میانه این دوره ۱۰ ساله نقشه‌های خود را تغییر داده‌اند.
این روند پس از آن شدت گرفت که ترامپ در سال ۲۰۲۵ از جمهوری‌خواهان تگزاس خواست مرز حوزه‌های انتخاباتی را به‌گونه‌ای تغییر دهند که موقعیت حزب در مجلس نمایندگان تقویت شود.
جمهوری‌خواهان تگزاس نقشه‌ای تصویب کردند که با هدف ایجاد فرصت برای کسب پنج کرسی بیشتر طراحی شده بود. این اقدام با اعتراض دموکرات‌ها و شکایت‌های حقوقی روبه‌رو شد، اما دیوان عالی آمریکا اجازه داد نقشه جدید در انتخابات امسال به کار گرفته شود.
دموکرات‌های کالیفرنیا نیز در واکنش، طرحی را برای تغییر نقشه‌های انتخاباتی این ایالت به رأی عمومی گذاشتند. رأی‌دهندگان در نوامبر ۲۰۲۵ آن را تصویب کردند و نقشه جدید با هدف تقویت موقعیت دموکرات‌ها در پنج حوزه انتخاباتی تنظیم شد.
در ایالت‌های دیگری از جمله فلوریدا، اوهایو، میزوری و کارولینای شمالی نیز تغییراتی در نقشه‌ها صورت گرفته است.
این شیوه که در سیاست آمریکا با عنوان «جری‌مندرینگ» شناخته می‌شود، به ترسیم هدفمند مرز حوزه‌های انتخاباتی برای ایجاد مزیت سیاسی اشاره دارد. برای مثال، ممکن است محله‌های طرفدار یک حزب میان چند حوزه تقسیم شوند یا رأی‌دهندگان آن حزب در یک حوزه متمرکز شوند تا تأثیر آرای آن‌ها بر کرسی‌های دیگر کاهش یابد.
گزارش‌های سی‌ان‌ان و آسوشیتدپرس نشان می‌دهند جمهوری‌خواهان در مجموع از تغییر نقشه‌ها انتظار کسب کرسی‌های بیشتری دارند، هرچند تحقق این هدف به رفتار واقعی رأی‌دهندگان بستگی دارد.
عکس از آرشیو
نگرانی دموکرات‌ها از دخالت دولت در انتخابات
در کنار اختلاف بر سر نقشه‌ها، موضوع دیگری فضای سیاسی آمریکا را تحت تأثیر قرار داده است: احتمال دخالت دولت ترامپ در روند برگزاری انتخابات.
سی‌ان‌ان یک هفته قبل (۱۲ مهر) گزارش داد رهبران دموکرات کنگره در ماه‌های گذشته نشست‌های محرمانه‌ای با کارشناسان حقوقی و مقام‌های پیشین برگزار کرده‌اند تا برای سناریوهای احتمالی اختلال در انتخابات آماده شوند.
به نوشته این شبکه، چاک شومر، رهبر اقلیت دموکرات سنا، در این نشست‌ها سناریوهایی از جمله حضور مأموران امنیت داخلی یا گارد ملی در مراکز رأی‌گیری، توقیف برگه‌های رأی به بهانه نفوذ خارجی و انتشار ویدیوهای جعلی تولیدشده با هوش مصنوعی درباره تقلب انتخاباتی را بررسی کرده است.
جو مورل، نماینده دموکرات مجلس نمایندگان، نیز گفته است بیش از ۱۵۰ تهدید احتمالی مرتبط با روز انتخابات و مراحل پس از آن شناسایی شده‌اند.
با این حال، این موارد سناریوهای پیشگیرانه‌اند و طرح آن‌ها به معنای وقوع چنین اقداماتی یا اثبات تصمیم دولت برای اجرای آن‌ها نیست.
کاخ سفید نگرانی‌های دموکرات‌ها را رد کرده و در پاسخ به سی‌ان‌ان، بر ضرورت تصویب قوانین سخت‌گیرانه‌تر برای احراز هویت رأی‌دهندگان و جلوگیری از مشارکت افراد فاقد حق رأی تاکید کرده است.
ترامپ نیز پیش‌تر در پاسخ به پرسشی درباره احتمال حضور نیروهای فدرال در مراکز رأی‌گیری گفته بود برای تضمین برگزاری انتخابات سالم، اقدامات لازم را انجام خواهد داد.
آماده‌باش حقوقی تا زمان تایید نتایج
دموکرات‌ها برای مقابله با تهدیدهای احتمالی، شبکه‌ای از وکلا، ناظران انتخاباتی و مقام‌های ایالتی تشکیل داده‌اند.
بر اساس گزارش سی‌ان‌ان، گروه حقوقی «الیاس» که با دموکرات‌ها همکاری می‌کند، درگیر ۸۵ پرونده انتخاباتی در ۴۱ ایالت است. اتحادیه آزادی‌های مدنی آمریکا نیز با اختصاص ۲۵ میلیون دلار، هزاران داوطلب را برای نظارت بر روند انتخابات آموزش داده است.
از سوی دیگر، برنامه‌ای دوحزبی برای اعزام ناظران کنگره به مراکز رأی‌گیری در نظر گرفته شده است.
در نظام انتخاباتی آمریکا، ایالت‌ها مسئول اصلی برگزاری انتخابات هستند و دولت فدرال اختیار نامحدودی برای مداخله در روند رأی‌گیری ندارد. با این حال، اختلاف بر سر حدود اختیارات دولت و ایالت‌ها ممکن است به دادگاه‌ها کشیده شود.
این آمادگی‌های حقوقی صرفا به سوم نوامبر محدود نیست و تا پایان شمارش آرا، تایید نتایج و آغاز به کار کنگره جدید در سوم ژانویه ۲۰۲۷ ادامه خواهد داشت.
انتخاباتی فراتر از رقابت دو حزب
برای رأی‌دهندگان آمریکایی، مسائل اقتصادی، هزینه زندگی، مهاجرت و سیاست خارجی همچنان از موضوعات مهم انتخابات هستند.
اما فراتر از اختلاف‌های سیاسی، انتخابات امسال آزمونی برای سازوکارهای انتخاباتی و حقوقی آمریکا نیز خواهد بود؛ سازوکارهایی که باید تضمین کنند رقابت احزاب، تغییر قوانین و اختلاف بر سر نتایج، مانع اعمال حق رأی شهروندان نشود.
پرسش اصلی در آستانه سوم نوامبر تنها این نیست که کدام حزب اکثریت کنگره را به‌دست می‌آورد، بلکه این است که رقابت بر سر قواعد انتخابات تا چه اندازه بر اعتماد عمومی به روند رأی‌گیری و پذیرش نتایج تأثیر خواهد گذاشت.
منچسترسیتی در شرایطی روز یکشنبه در ورزشگاه آنفیلد به مصاف لیورپول می‌رود که محکومیت این باشگاه در پرونده تخلف‌های مالی، فضای فوتبال انگلیس را ملتهب کرده است.
با وجود اعتراض سیتی به رای کمیسیون مستقل، احتمال مجازات‌هایی از جمله کسر امتیاز، سقوط به دسته پایین‌تر یا حتی اخراج از لیگ برتر، آینده این فصل را با ابهام روبه‌رو کرده است.
به گزارش بی‌بی‌سی، رابطه پرتنش دو باشگاه در بیش از یک دهه گذشته، پس از صدور این رای می‌تواند بیش از پیش تیره شود. لیورپول در فصل‌های ۲۰۱۳-۲۰۱۴، ۲۰۱۸-۲۰۱۹ و ۲۰۲۱-۲۰۲۲ لیگ برتر را پایین‌تر از سیتی به پایان رساند؛ در دو فصل اخیر، اختلاف دو تیم تنها یک امتیاز بود. هواداران لیورپول معتقدند قدرت مالی سیتی در از دست رفتن قهرمانی‌های احتمالی این تیم نقش داشته است.
منچسترسیتی که اکنون با هدایت انزو مارسکا در صدر جدول قرار دارد، همچنان بر بی‌گناهی خود تاکید می‌کند و به رای کمیسیون مستقل اعتراض کرده است. این کمیسیون باشگاه را در پرونده مربوط به تخلف‌های مالی بین فصل‌های ۲۰۰۹-۲۰۱۰ تا ۲۰۱۷-۲۰۱۸ مقصر شناخته است. در گزارش کمیسیون، از برخی معاملات باشگاه با عنوان «صوری» یاد شده و آمده است که درآمدهای سیتی به‌طور مصنوعی بیش از ۹۰۰ میلیون پوند افزایش یافته بود.
مارسکا پیش از دیدار با لیورپول گفت به مالک، مدیرعامل، مدیر ورزشی و مجموعه باشگاه اعتماد کامل دارد. او با اشاره به فضای احتمالا خصمانه آنفیلد افزود: «این بازی قطعا دشوار خواهد بود. باید آماده باشیم و تمرکزمان روی مسابقه باشد. می‌دانیم فضای آنفیلد چگونه است و احتمالا با توجه به شرایط، این بار بدتر خواهد بود.»
سرمربی سیتی همچنین تاکید کرد که تیمش برای پیروزی و ادامه مسیر تلاش می‌کند و به موفقیت در فرایند اعتراض امیدوار است.
آلن شیرر، مهاجم پیشین تیم ملی انگلیس، با انتقاد از طولانی شدن روند رسیدگی به پرونده گفت: «این وضعیت تصویر بسیار بدی از لیگ برتر ارائه می‌دهد. از زمان آغاز لیگ برتر در سال ۱۹۹۲، اتفاقی به این بزرگی رخ نداده است. اعتبار رقابت‌ها اهمیت دارد و باید هرچه زودتر تکلیف پرونده مشخص شود.»
شیرر هشدار داد که اگر رسیدگی به پرونده به تعویق بیفتد، ممکن است سیتی در ماه‌های آینده همچنان پیروز شود و حتی قهرمانی لیگ را به دست آورد، در حالی که نتیجه نهایی پرونده هنوز مشخص نیست.
آندونی ایرائولا، سرمربی لیورپول، نیز مهم‌ترین مشکل را بلاتکلیفی دانست و گفت هیچ‌کس نمی‌داند در نهایت چه اتفاقی خواهد افتاد. او تاکید کرد که تمرکز تیمش باید بر عملکرد خود لیورپول باشد.
در آستانه این مسابقه، پلیس مرسی‌ساید اعلام کرده است تدابیر امنیتی متناسبی در نظر گرفته خواهد شد. نگرانی‌ها به حوادث آوریل ۲۰۱۸ بازمی‌گردد؛ زمانی که اتوبوس منچسترسیتی پیش از دیدار یک‌چهارم نهایی لیگ قهرمانان اروپا در آنفیلد با بطری و مواد آتش‌زا هدف حمله قرار گرفت. لیورپول در پی آن حادثه از سوی یوفا ۱۷ هزار و ۵۰۰ یورو جریمه شد.
دیدار با لیورپول در شرایطی برگزار می‌شود که سیتی، علاوه بر فشار رقابت در زمین، با ابهام درباره نتیجه نهایی پرونده مالی و پیامدهای احتمالی آن روبه‌رو است.
قیمت ساینا در بازار ایران از حدود ۲۸ میلیون تومان در مهر ماه ۱۳۹۵ به نزدیک ۱.۷ میلیارد تومان رسیده است. مقایسه با مزد پایه نشان می‌دهد هزینه خرید این خودرو از حدود ۳۵ ماه دستمزد به بیش از ۱۰۱ ماه افزایش یافته است. این فاصله فشار گرانی بر خریداران را روشن‌تر می‌کند.
بر اساس گزارش قیمت بازار خودرو در یکشنبه ۱۹ مهر، ساینا اس یک میلیارد و ۶۸۵ میلیون تومان و کوییک دنده‌ای، یک میلیارد و ۶۲۳ میلیون تومان قیمت دارند.
تارا دنده‌ای نیز با افزایش روزانه ۱۳۰ میلیون تومانی، به دو میلیارد و ۷۵۰ میلیون تومان رسیده است.
این ارقام در حالی ثبت شده که ۱۰ سال پیش، شماری از خودروهای اقتصادی صفرکیلومتر با حدود ۲۰ تا ۴۰ میلیون تومان قابل خرید بودند.
خودروهای اقتصادی با قیمت‌های میلیاردی
جدول قیمت‌های ۱۱ مهر ۱۳۹۵ وب‌سایت تخصصی وانکار نشان می‌دهد ساینا ای‌اکس بین ۲۷ میلیون و ۴۰۰ هزار تا ۲۸ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان قیمت داشت.
قیمت امروز ساینا اس حدود ۵۹ تا ۶۲ برابر آن رقم است.
این مقایسه میان دو نسخه متفاوت از خانواده ساینا انجام شده است؛ بنابراین تغییر امکانات و مشخصات نیز باید لحاظ شود و نمی‌توان تمام افزایش را به تورم یک محصول کاملا یکسان نسبت داد.
در همان جدول، پراید ۱۳۱ بین ۲۰ میلیون و ۷۰۰ هزار تا ۲۱ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان و پژو ۲۰۶ تیپ دو بین ۳۲ میلیون و ۹۰۰ هزار تا ۳۵ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان قیمت داشتند.
پراید ۱۳۱ و پژو ۲۰۶ تیپ دو، که در مهر ۱۳۹۵ به‌ترتیب حدود ۲۱ میلیون و ۳۳ تا ۳۶ میلیون تومان قیمت داشتند، اکنون از خط تولید خارج شده‌اند، اما نمونه‌های کارکرده آن‌ها همچنان با قیمت‌های چند صد میلیونی و حتی میلیاردی عرضه می‌شوند.
تولید پراید ۱۳۱ در سال ۱۳۹۹ متوقف شد. قیمت این خودرو در بازار آزاد در مرداد همان سال حدود ۸۹ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان بود.
در فهرست قیمت‌های مهر ۱۴۰۵، یک نمونه مدل ۱۳۹۰ با ۳۲۰ هزار کیلومتر کارکرد و بدنه بدون رنگ، ۵۵۰ میلیون تومان قیمت‌گذاری شده است.
پژو ۲۰۶ تیپ دو نیز در سال ۱۴۰۱ از مدار تولید خارج شد. قیمت نمونه مدل ۱۴۰۱ در بازار آزاد اواخر اسفند همان سال حدود ۵۱۰ میلیون تومان گزارش شده بود. اکنون در فهرست‌های منتشرشده در مهر ۱۴۰۵، نمونه‌های کارکرده این خودرو، بسته به سال ساخت، کارکرد و سلامت بدنه، بین ۷۱۵ میلیون تا یک میلیارد و ۳۵۰ میلیون تومان قیمت دارند.
این ارقام قیمت خودروهای متفاوت از نظر سن و وضعیت را نشان می‌دهند و مبنای محاسبه دقیق افزایش قیمت یک نمونه یکسان نیستند.
امروز کوییک دنده‌ای، یکی از گزینه‌های ارزان‌تر بازار خودروی نو، حدود ۷۴ تا ۷۸ برابر قیمت پراید آن دوره هزینه دارد. این دو خودرو یک مدل نیستند، اما مقایسه آن‌ها تغییر هزینه خرید گزینه‌های اقتصادی بازار را نشان می‌دهد.
افزایش سه‌برابری هزینه خرید نسبت به مزد
حداقل مزد پایه ماهانه کارگران در سال ۱۳۹۵ حدود ۸۱۲ هزار تومان بود. خرید ساینا آن زمان معادل حدود ۳۴ تا ۳۵ ماه مزد پایه بود.
با مزد پایه حدود ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار تومانی در سال ۱۴۰۵، قیمت ساینا اس اکنون معادل بیش از ۱۰۱ ماه مزد است؛ یعنی نسبت قیمت خودرو به مزد پایه تقریبا سه برابر شده است.
این محاسبه، تمام مزد را قابل پس‌انداز فرض می‌کند و هزینه‌های زندگی، مزایا و اضافه‌کاری را در نظر نمی‌گیرد.
فاصله درآمد و هزینه در پیام‌های شهروندان به ایران‌اینترنشنال نیز بازتاب یافته است. برخی مخاطبان، هم‌زمان با انتقاد از درآمدهای پایین، خواستار عرضه خودرو با قیمت‌های قابل مقایسه با بازار جهانی شده‌اند.
در ترکیه نیز قیمت خودرو افزایش چشمگیری داشته است. آرشیو «آرابالار» قیمت فیات اگه‌آ بنزینی دنده‌ای نسخه پایه را در مهر و آبان ۱۳۹۵، معادل اکتبر ۲۰۱۶، ۵۲ هزار و ۹۰۰ لیر ثبت کرده است.
در فهرست قیمت اکتبر ۲۰۲۶، ارزان‌ترین اگه‌آ سدان عرضه‌شده، نسخه دیزلی دنده‌ای با قیمت رسمی یک میلیون و ۴۹۹ هزار و ۹۰۰ لیر است؛ حدود ۲۸ برابر قیمت پایه آن دوره.
حداقل دستمزد ناخالص ترکیه نیز از هزار و ۶۴۷ لیر در سال ۲۰۱۶ به ۳۳ هزار و ۳۰ لیر در سال ۲۰۲۶ رسیده است. در نتیجه، نسبت قیمت این خودرو به دستمزد ناخالص از حدود ۳۲ ماه به حدود ۴۵ ماه افزایش یافته است.
تفاوت موتور و تجهیزات اگه‌آ، و تفاوت قیمت بازار ایران با قیمت رسمی ترکیه، مانع مقایسه کاملا همسان است.
با این حال، این نمونه‌ها نشان می‌دهند افزایش هزینه خرید خودرو نسبت به مزد در ایران، بسیار شدیدتر بوده است.
در تازه‌ترین واکنش‌ها به حملات حوثی‌ها به فرودگاه ریاض، کانادا هدف گرفتن غیرنظامیان را «غیر قابل توجیه» خواند و رییس کمیسیون اروپا گفت حملات نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی، خشونت را در منطقه افزایش می‌دهد.
سوریه، قطر، اتحادیه عرب و دیگر کشورهای منطقه نیز این حملات را محکوم و بر حمایت از امنیت عربستان سعودی تاکید کردند.
مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا، یکشنبه ۱۹ مهر در ایکس نوشت: «حملات حوثی‌ها به عربستان سعودی، به‌ویژه حمله به فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض، نفرت‌انگیز است. حمله به زیرساخت‌های غیرنظامی هیچ توجیهی ندارد. هیچ هدف سیاسی یا نظامی نمی‌تواند هدف گرفتن عمدی مردم بی‌گناه را توجیه کند.»
او افزود: «کانادا این اقدامات خشونت‌آمیز و بی‌پروا را با شدیدترین لحن محکوم می‌کند. عمیق‌ترین مراتب همدردی خود را با خانواده کشته‌شدگان ابراز می‌کنیم و برای مجروحان آرزوی بهبودی کامل داریم.»
اروپا و محکوم کردن حملات حوثی‌ها
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، حمله حوثی‌ها به فرودگاه بین‌المللی ریاض را «اقدام هولناک تروریستی» خواند و گفت هیچ توجیهی برای حملات کورکورانه به غیرنظامیان و زیرساخت‌های غیرنظامی وجود ندارد.
او با اعلام همبستگی اتحادیه اروپا با عربستان سعودی، به خانواده‌های قربانیان تسلیت گفت و برای مجروحان آرزوی بهبودی سریع کرد.
کالاس افزود همچنان در تماس نزدیک با فیصل بن فرحان، وزیر خارجه عربستان سعودی، است و وزیران خارجه اتحادیه اروپا دوشنبه ۲۰ مهر درباره تشدید تنش‌ها در منطقه گفت‌وگو خواهند کرد.
مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا همچنین تاکید کرد هماهنگی بیشتر میان عملیات دریایی «آسپیدس» اتحادیه اروپا در دریای سرخ و ائتلاف چندملیتی دفاع دریایی به رهبری عربستان سعودی، اهمیتی حیاتی دارد.
اورسولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا، نیز در پیامی در شبکه ایکس، حمله حوثی‌ها را به فرودگاه ریاض «مرگبارترین» حمله این گروه به این فرودگاه تاکنون و نشانه‌ای از تشدید خطرناک تنش‌ها توصیف کرد.
او با ابراز همدردی با قربانیان و خانواده‌هایشان، بر همبستگی اروپا با عربستان سعودی و مردم این کشور تاکید کرد.
فون در لاین گفت حملات نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی، منطقه را به سوی چرخه‌ای از خشونت سوق می‌دهد.
او همچنین هشدار داد که این حملات، مراکز حیاتی حمل‌ونقل و انرژی در جهان را بی‌ثبات می‌کند و پیامدهای آن در سراسر جهان احساس می‌شود.
وزارت خارجه سوریه حملات حوثی‌ها را به فرودگاه ریاض، با شدیدترین لحن محکوم کرد و از جامعه بین‌المللی خواست برای توقف این حملات اقدامات جدی انجام دهد.
این وزارتخانه تاکید کرد امنیت عربستان سعودی بخش جدایی‌ناپذیر از امنیت سوریه و سراسر منطقه است.
قطر نیز حملات حوثی‌ها را «نقض جدی حاکمیت عربستان سعودی و تهدیدی مستقیم برای امنیت منطقه، غیرنظامیان و هوانوردی» دانست.
وزارت خارجه قطر بر حمایت از اقدامات مشروع ریاض به منظور حفاظت از امنیت و تمامیت ارضی خود تاکید کرد و امنیت عربستان سعودی را بخشی جدایی‌ناپذیر از امنیت قطر و مجموعه کشورهای شورای همکاری خلیج فارس خواند.
اتحادیه عرب ۱۹ مهر ادامه حملات به فرودگاه ریاض را با شدیدترین لحن محکوم و تاکید کرد امنیت عربستان سعودی بخش جدایی‌ناپذیر امنیت ملی کشورهای عربی است.
شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، نیز حمله به غیرنظامیان و زیرساخت‌های حیاتی را غیر قابل قبول خواند و خواستار توقف فوری آن شد.
او با اشاره به توافق دفاعی مکه، تعهد اسلام‌آباد را به حاکمیت، تمامیت ارضی و امنیت عربستان سعودی یادآوری کرد.
کویت نیز حمله حوثی‌ها را نقض حقوق بین‌الملل دانست و خواستار اقدام جهانی برای حفاظت از تاسیسات غیرنظامی و پاسخگو کردن عاملان شد.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، پیش‌تر با ابراز بهت از تلفات، تاکید کرده بود حمله به غیرنظامیان و زیرساخت‌های غیرنظامی نقض حقوق بین‌الملل است و باید فورا متوقف شود.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، ۱۸ مهر با تایید کشته شدن یک آمریکایی، حملات حوثی‌ها را نشانه «بی‌اعتنایی آشکار به جان غیرنظامیان» دانست و خواستار پایان آن‌ها شد.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، حمله را غیر قابل قبول خواند و گفت احتمال پیوستن به عملیات عربستان سعودی علیه حوثی‌ها را بررسی می‌کند.
بحرین ۱۸ مهر خواستار اقدام شورای امنیت برای توقف حملات و پاسخگو کردن عاملان و حامیانشان شد.
عبدالله دوم، پادشاه اردن، نیز حمایت کامل کشورش را از اقدامات ریاض برای حفاظت از امنیت و حاکمیت خود اعلام کرد.
مصر حملات حوثی‌ها را نقض آشکار قوانین بین‌المللی دانست و دولت به رسمیت شناخته شده یمن خواهان واکنش قاطع و بازدارنده جهانی شد.
طبق اعلام سازمان هواپیمایی عربستان سعودی، حمله ۱۸ مهر حوثی‌ها به فرودگاه ریاض ۱۲ کشته و ۳۰۹ زخمی بر جای گذاشت.
