زین‌الدین زیدان امشب، جمعه ۱۰ مهر، برای نخستین بار به‌عنوان سرمربی فرانسه در استاد دو فرانس روی نیمکت می‌نشیند؛ آن هم مقابل ایتالیا، تیمی که آخرین بازی دوران حرفه‌ای او در فینال جام جهانی ۲۰۰۶ برابر آن رقم خورد.
فرانسه با دو پیروزی خارج از خانه مقابل ترکیه و بلژیک به استقبال سومین بازی زیدان در لیگ ملت‌های اروپا می‌رود.
به نوشته اتلتیک، این مسابقه برای زیدان بازگشتی ویژه به ورزشگاهی است که مهم‌ترین خاطره دوران بازی او در آن شکل گرفت. او در سال ۱۹۹۸ با فرانسه در همین ورزشگاه قهرمان جام جهانی شد.
زیدان پیش از دیدار با ایتالیا گفت قهرمانی در خانه «یک رویا» بود، اما تاکید کرد اکنون تمام تمرکزش روی آینده تیم ملی فرانسه است.
بازگشت زیدان به تیم ملی با استقبال گسترده‌ای در فرانسه روبه‌رو شده است. تمام ۸۰ هزار بلیت دیدار فرانسه و ایتالیا ظرف ۲۴ ساعت فروخته شد و فدراسیون فوتبال فرانسه معتقد است «اثر زیدان» در این استقبال نقش داشته است. تیری آنری نیز حضور او روی نیمکت فرانسه را «اتفاقی خارق‌العاده» توصیف کرده است.
زیدان پس از پنج سال انتظار جانشین دیدیه دشان شد؛ سمتی که می‌گوید از زمان جدایی از رئال مادرید در سال ۲۰۲۱ تنها هدفش بوده است.
زیدان درباره بازگشت به استاد دو فرانس گفت: «احساس فوق‌العاده‌ای است، به‌خصوص که مقابل هواداران خودمان بازی می‌کنیم. کاری که سال ۱۹۹۸ اینجا انجام دادیم و قهرمانی در جام جهانی در خانه یک رویا بود. اما حالا باید به اتفاقات بعدی فکر کنیم. امروز تمام تمرکزم روی تیم ملی فرانسه است.»
زیدان درباره پنج سال انتظار برای نیمکت فرانسه هم گفت: «پنج سال بیکار ننشسته بودم. حتی بیشتر از زمانی که سرمربی رئال مادرید بودم مسابقه تماشا کردم. تیم ملی فرانسه را هم خیلی دنبال کردم و این تیم ظرفیت فوق‌العاده‌ای دارد. تنها کاری که بعد از رئال مادرید می‌خواستم انجام دهم، هدایت تیم ملی بود.»
او در دوران مربیگری رئال مادرید سه بار قهرمان لیگ قهرمانان اروپا شد، اما اکنون با چالشی متفاوت روبه‌رو است؛ انتقال موفقیت‌های فوتبال باشگاهی به تیم ملی.
دو بازی نخست فرانسه با زیدان با پیروزی همراه بوده، هرچند عملکرد تیم هنوز کاملا درخشان نبوده است. عثمان دمبله، کاپیتان فرانسه در غیاب کیلیان امباپه مصدوم، می‌گوید زیدان آزادی زیادی به بازیکنان می‌دهد.
حالا دیدار با ایتالیا نخستین فرصت هواداران فرانسوی است تا تیم زیدان را در خانه ببینند؛ در ورزشگاهی که نام او از ۲۸ سال پیش با تاریخ فوتبال فرانسه گره خورده است.
۲۰ سال پس از فینال تلخ با ایتالیا
آخرین بازی از ۱۰۸ حضور زیدان با پیراهن فرانسه، که آخرین مسابقه دوران بازی او نیز بود، مقابل ایتالیا رقم خورد. پیش از فینال جام جهانی ۲۰۰۶ در برلین، همه‌چیز طوری به نظر می‌رسید که گویی قرار است زیدان با شکوه از فوتبال خداحافظی کند.
اما بدترین پایان ممکن رقم خورد. او پس از زدن گل نخست مسابقه، در وقت اضافه به دلیل ضربه سر به مارکو ماتراتزی اخراج شد و در نهایت ایتالیا در ضربات پنالتی به پیروزی رسید.
زیدان دیروز گفت: «به اتفاقی که افتاد افتخار نمی‌کنم. اما قبلا گفته‌ام و باز هم می‌گویم؛ آن اتفاق بخشی از مسیر است. نمی‌شود همیشه فقط کارهای فوق‌العاده انجام داد. فکر می‌کنم همه ما در زندگی مسیری را طی می‌کنیم که در آن کارهایی هم انجام داده‌ایم که چندان خوب نبوده‌اند.»
به نوشته اتلتیک، بیست سال بعد، آن پایان جنجالی دوران بازی زیدان هیچ تاثیری بر محبوبیت و احترامی که در فرانسه دارد، نگذاشته است.
پاسکال فره، روزنامه‌نگار باسابقه فوتبال فرانسه، می‌گوید: «شور و علاقه بسیار زیادی نسبت به زین‌الدین زیدان وجود دارد. نخست به این دلیل که او زین‌الدین زیدان است؛ کسی که به نظرم محبوب‌ترین فرد در فرانسه است. دوم به دلیل موفقیت فوق‌العاده او در مربیگری رئال مادرید و کسب سه قهرمانی لیگ قهرمانان اروپا. حالا هم هدایت نسلی چشمگیر از بازیکنان را بر عهده دارد. بنابراین بله، انتظارات بسیار زیاد است.»
تیری آنری، هم‌تیمی سابق زیدان در تیم ملی فرانسه، حتی فراتر رفت.
آنری پنج‌شنبه در گفت‌وگو با شبکه فرانسوی RMC، حضور زیدان را «اتفاقی خارق‌العاده» توصیف کرد و گفت: «او در فوتبال کشور ما چیزی نزدیک به خداست. این را بدون هیچ قصدی برای توهین به افراد مذهبی می‌گویم، اما برای ما که در فوتبال هستیم، او در سطحی الهی قرار دارد.»
این میزان احترام و ستایش در پوشش رسانه‌ای نیز کاملا مشهود بوده است.
همان‌طور که گاهی در روزهای خوش آغاز دوران یک سرمربی جدید اتفاق می‌افتد، برخی گزارش‌ها آن‌قدر ستایش‌آمیز بوده‌اند که تقریبا هر جزییاتی را نشانه‌ای از نبوغ زیدان دانسته‌اند.
حتی اینکه او با اعلام فهرست بازیکنان در روز جمعه به جای پنج‌شنبه «سنت‌شکنی» کرد، از سوی برخی رسانه‌های فرانسوی نشانه تمایل او به «تغییر روال تثبیت‌شده» تیم ملی توصیف شد.
در این میان ممکن است این سوال پیش بیاید که آیا این همه شور و ستایش بیش از اندازه نیست؟
در آلمان نیز پس از انتخاب یورگن کلوپ به‌عنوان سرمربی جدید، هیجان زیادی وجود دارد، اما ناکامی‌های اخیر باعث شده انتظارات در آنجا محتاطانه‌تر باشد. در فرانسه، برعکس، این باور گسترده وجود دارد که زیدان موفق خواهد شد؛ به این دلیل ساده که موفقیت تقریبا همیشه همراه دوران مربیگری او بوده است.
در ۲۰ سالی که از بازنشستگی زیدان به‌عنوان بازیکن می‌گذرد، او فقط شش سال سرمربی بوده است: یک فصل و نیم هدایت کاستیا، تیم دوم رئال مادرید، سپس از ژانویه ۲۰۱۶ تا مه ۲۰۱۸ سرمربی تیم اصلی رئال مادرید بود و در مارس ۲۰۱۹ بار دیگر به این تیم بازگشت و در پایان فصل ۲۱-۲۰۲۰ دوباره جدا شد.
زیدان در مجموع چهار سال و نیم حضورش روی نیمکت تیم اصلی رئال مادرید، دو بار قهرمان لالیگا، سه بار قهرمان لیگ قهرمانان اروپا، دو بار قهرمان سوپرجام اروپا و دو بار قهرمان نسخه قدیمی و کوچک‌تر جام جهانی باشگاه‌ها شد.
با وجود همه این موفقیت‌ها، شاید عجیب به نظر برسد، اما هنوز درباره میزان توانایی زیدان به‌عنوان مربی ابهام‌هایی وجود دارد.
حتی زمانی که رئال مادرید سه بار پیاپی قهرمان لیگ قهرمانان اروپا شد، گاهی به نظر می‌رسید تیم بیش از آنکه به یک چارچوب تاکتیکی یا فنی برجسته متکی باشد، از غریزه و توانایی فردی بازیکنانش بهره می‌برد. البته می‌توان پرسید مگر مدیریت تیم چیزی جز هدایت بازیکنان به شکلی است که در موقعیت‌های پرفشار با اعتمادبه‌نفس بازی کنند؟
به نوشته این رسانه، دیدار مقابل ولز در ورزشگاه آلوالاده به‌عنوان آخرین بازی او برای پرتغال در تاریخ ثبت خواهد شد.
رونالدو امشب تایید کرد که در آستانه مسابقه پرتغال و پس از گفت‌وگو با پدرو پروئنسا، رییس فدراسیون فوتبال پرتغال، اردوی تیم ملی را ترک کرده است.
مهاجم النصر در صفحات رسمی خود در شبکه‌های اجتماعی نوشت: «پس از نشست خبری سرمربی تیم ملی و در ادامه گفت‌وگویی با رییس فدراسیون فوتبال پرتغال، تصمیم گرفتم اردوی تیم ملی را ترک کنم.»
رونالدو در ادامه نوشت: «در زمان مناسب، حقیقت را درباره دلایلی که باعث شد تیم ملی را ترک کنم، با همه مردم پرتغال در میان خواهم گذاشت؛ تیمی که همیشه خودم را وقف آن کرده‌ام. اکنون زمان آن است که برای پرتغال و همه هم‌تیمی‌هایم، بدون استثنا، آرزوی موفقیت کنم.»
ژرژ ژسوس، سرمربی تیم ملی پرتغال، ساعتی پیش از خروج رونالدو از اردوی پرتغال در دانمارک، گفته بود که مشکلی با فوق‌ستاره ندارد، اما تاکید کرد که او در بازی با دانمارک در ترکیب اصلی حضور نخواهد داشت.
ژسوس گفت: «هرچه بخواهم می‌توانم قول بدهم. من سرمربی هستم. من سرمربی هستم و به بازیکن گفتم که بازی نخواهد کرد. تو را روی نیمکت می‌گذارم. اگر برای ۳۰ دقیقه به تو نیاز داشته باشم، بازی می‌کنی؛ اگر نه، بازی نمی‌کنی. هیچ بازیکنی باعث نمی‌شود نظرم را تغییر دهم؛ نه او، نه هیچ‌کس دیگری در فوتبال و نه هیچ رییسی. هرگز، مطلقا هیچ‌کس.»
ژسوس و پروئنسا توانستند رونالدو را منصرف کنند
پس از این اظهارات، رسانه ابولا پرتغال ویدیویی منتشر کرده که نشان می‌دهد کاپیتان پرتغال پس از این اظهارات سرمربی، با یک ون سیاه متعلق به فدراسیون فوتبال پرتغال ورزشگاه پارکن را ترک کرد.
همچنین مارکا در آخرین به‌روزرسانی خود نوشته که کریستیانو رونالدو که همراه سایر اعضای تیم وارد دانمارک شده بود، پس از شنیدن صحبت‌های سرمربی تیم ملی تصمیم گرفت ورزشگاهی را که قرار بود در آن تمرین کند، ترک کند. او به هتل رفت، چمدانش را برداشت و درخواست کرد هواپیمای شخصی‌اش که در مادرید بود، به سمت کپنهاگ پرواز کند تا او را بازگرداند.
هواپیما حدود ساعت ۲۲:۱۵ به وقت اسپانیا در پایتخت دانمارک فرود آمد و ساعت ۲۳:۳۵ بار دیگر به مقصد مادرید به پرواز درآمد. با حضور کریستیانو در هواپیما و جا گذاشتن هم‌تیمی‌هایش، دوران ۲۳ ساله حضور رونالدو در تیم ملی پرتغال به پایان رسید.
دو چهره دیگر این ماجرا نیز روی زمین ماندند؛ افرادی که آخرین تلاش خود را برای متقاعد کردن این بازیکن انجام دادند.
ژرژ ژسوس، سرمربی تیم ملی پرتغال، و پدرو پروئنسا، رییس فدراسیون فوتبال پرتغال، به دنبال کریستیانو به فرودگاه رفتند تا تلاش کنند او را متقاعد کنند در کپنهاگ و در کنار دیگر بازیکنان دعوت‌شده به تیم ملی بماند.
اما با وجود تلاش‌های آنها، کاپیتان بزرگ پرتغال حاضر به تغییر تصمیمش نشد، سوار هواپیما شد و آنها را در فرودگاه جا گذاشت.
