بسنت: توان جمهوری اسلامی برای تامین مالی ماشین جنگی‌اش به‌شدت کاهش یافته است
اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، پنجشنبه ۹ مهر در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «توان حکومت ایران برای تامین مالی ماشین جنگی خود و ایجاد وحشت در جهان، به‌لطف عملیات «طرد اقتصادی» به‌شدت کاهش یافته است.»او افزود: «اقدام امروز مستقیما حامیان آنها را هدف قرار می‌دهد و زمینه را برای آمریکا و شرکای ما فراهم می‌کند تا درآمدهای حکومت ایران را یک‌بار برای همیشه قطع کنند.»
این بازداشت در چارچوب تحقیقات درباره فعالیت‌های مشکوکی انجام شده که روز یک‌شنبه پنجم مهر در نزدیکی پایگاه هوایی فرفورد در غرب انگلستان رخ داد.
پیش‌تر پنج مرد بریتانیایی حدودا ۲۰ ساله نیز در نزدیکی این پایگاه به ظن جرایم مرتبط با تروریسم و مواد منفجره بازداشت شده و سپس با قرار وثیقه آزاد شدند.
اندی برنهام، نخست‌وزیر بریتانیا، چهارشنبه گفته بود «نشانه‌هایی قوی» وجود دارد که جمهوری اسلامی در حادثه فرفورد نقش داشته است، اما تحقیقات پلیس درباره این پرونده همچنان ادامه دارد.
برنهام در مصاحبه با بی‌بی‌سی گفت: «نشانه‌هایی قوی وجود دارد که ایران در آنچه آخر هفته در پایگاه هوایی فرفورد رخ داد، نقش داشته است، اما البته تحقیقات پلیس همچنان ادامه دارد و این تحقیقات پیچیده و جدی است.»
این نخستین بار است که دولت بریتانیا به‌طور علنی جمهوری اسلامی را به حادثه فرفورد مرتبط می‌کند.
پیش‌تر دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، از احتمال دست داشتن جمهوری اسلامی در این حادثه سخن گفته و مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، نیز بر دست داشتن یک حکومت خارجی در این حادثه تاکید کرده بود.
ویکی ایوانز، هماهنگ‌کننده ارشد ملی پلیس ضدتروریسم بریتانیا، گفت تحقیقات درباره رویدادهای گلاسترشر «بسیار پیچیده» است و تیم‌های تخصصی در حال بررسی چندین مسیر تحقیقاتی هستند.
او افزود: «همان‌طور که روشن کرده‌ایم، همه زوایای احتمالی، از جمله احتمال دخالت یک دولت خارجی، در حال بررسی است.»
پلیس ضدتروریسم بریتانیا پیش از این نیز اعلام کرده بود احتمال دخالت یک دولت خارجی و همچنین استفاده از افرادی که «آگاهانه یا ناآگاهانه» به نیابت از یک کشور خارجی عمل کرده باشند، در دست بررسی است.
نیروهای آمریکایی از پایگاه فرفورد برای انجام حملات علیه جمهوری اسلامی استفاده کرده‌اند و مقام‌های جمهوری اسلامی قبلا هشدارهایی درباره حمله به این پایگاه داده بودند.
با این حال جمهوری اسلامی هرگونه دست داشتن در این حادثه را رد کرده است.
مجید تخت روانچی، معاون سیاسی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، پنجشنبه و در واکنش به اظهارات نخست‌وزیر بریتانیا، هوگو شورتر سفیر این کشور در تهران را احضار و مراتب اعتراض شدید جمهوری اسلامی ایران نسبت به استمرار آنچه آن را رویکرد مخرب دولت انگلیس در قبال ایران خواند، به او ابلاغ کرد.
براساس گزارشی که در رسانه‌های حکومتی در ایران منتشر شده، تخت روانچی در این جلسه اظهارات مقام‌های بریتانیایی درباره ارتباط جمهوری اسلامی با طرح خرابکاری در پایگاه فرفورد را «بی‌اساس و سخیف» خوانده و بر ضرورت توضیح رسمی دولت بریتانیا در این خصوص تاکید کرده است.
سفارت جمهوری اسلامی در لندن نیز دوشنبه ششم مهر و قبل از اظهارنظر نخست‌وزیر بریتانیا هرگونه دخالت تهران در این ماجرا را به‌شدت رد کرده بود.
نتانیاهو پنجشنبه ۹ مهر به شبکه فاکس‌نیوز گفت کمک‌خلبان یک هواپیمای مسافربری که در مسیر دبی به تل‌آویو به خلبان حمله کرد، تحت «تلقینات اسلام‌گرایانه افراطی» بوده است.
به‌گفته مقام‌ها در حادثه روز چهارشنبه در پرواز شماره FZ1073 شرکت فلای‌دبی از دبی به تل‌آویو، کمک‌خلبان با چاقو به خلبان حمله کرد، اما خلبان مجروح موفق شد در کابین را باز کند و به مسافران امکان دهد مهاجم را مهار کنند.
یک گروه پروازی ذخیره که در هواپیما حضور داشت، پس از این حادثه کنترل پرواز را در دست گرفت و هواپیما را که بیش از ۱۷۰ سرنشین عمدتا اسرائیلی داشت، در فرودگاه تبوک عربستان سعودی به زمین نشاند.
تهدید ترامپ
دونالد ترامپ پنجشنبه ۹ مهر در پاسخ به خبرنگاران درباره حادثه هواپیمای فلای‌دبی و احتمال نقش جمهوری اسلامی در آن گفت: «بر اساس آنچه می‌شنوم، می‌توانم بگویم پاسخ مثبت است، اما در حال حاضر در حال بررسی آن هستیم.»
در ادامه از ترامپ پرسیده شد آیا ممکن است خلبان پرواز فلای‌دبی از سوی سپاه پاسداران در این پرواز قرار داده شده یا به شکل دیگری افراطی شده و سپس تلاش کرده باشد هواپیما را ساقط کند. ترامپ پاسخ داد: «ممکن است، بله.»
ترامپ در پاسخ به این سوال که آیا در صورت نقش داشتن جمهوری اسلامی در این حادثه، آمریکا تلافی خواهد کرد، گفت: «آنها به‌شدت هدف قرار خواهند گرفت. نگران نباشید.»
او درباره برنامه هسته‌ای ایران گفت: «می‌توانم بگویم ۱۰۰ درصد مردم، از جمله در سراسر جهان، می‌گویند ایران نباید سلاح هسته‌ای داشته باشد.»
ترامپ درباره مذاکرات با جمهوری اسلامی افزود: «حالا باید تصمیم بگیرم؛ یا ایران توافق را امضا می‌کند، یا دیگر وجود نخواهد داشت.»
او همچنین در پاسخ به سوالی درباره گروه‌های نیابتی جمهوری اسلامی از جمله حزب‌الله گفت: «همان‌طور که ایران پیش می‌رود، گروه‌های نیابتی نیز پیش می‌روند.»
تازه‌ترین اظهارات نتانیاهو
ساعاتی پیش از اظهارات دونالد ترامپ، بنیامین نتانیاهو در گفت‌وگو با شبکه فاکس‌نیوز گفت اطلاعات شخصی به‌دست‌آمده درباره کمک‌خلبان نشان می‌دهد که او تحت «تلقینات اسلام‌گرایانه افراطی» قرار گرفته بود.
نتانیاهو در پاسخ به پرسشی درباره احتمال دخالت جمهوری اسلامی در این حادثه گفت هنوز برای اظهارنظر در این زمینه زود است.
تاکنون هیچ مقام رسمی اسرائیلی مدرکی درباره نقش احتمالی حکومت ایران در این حادثه ارائه نکرده و دو مقام امنیتی اسرائیلی نیز گفتند تا این مرحله نشانه‌ای از دخالت تهران به دست نیامده است.
دو مقام امنیتی اسرائیلی گفتند ارزیابی اولیه این کشور این است که کمک‌خلبان، که اسرائیل او را شهروند عمان معرفی کرده، احتمالا به تنهایی عمل کرده است. با این حال، تحقیقات همچنان ادامه دارد. مقام‌های عمانی تاکنون در این‌باره اظهارنظر نکرده‌اند.
بر اساس داده‌های وب‌سایت ردیابی پرواز «فلایت‌رادار۲۴»، هواپیما هنگام عبور از آسمان عربستان سعودی در کمتر از ۳۰ ثانیه بیش از ۱۴ هزار پا، معادل حدود ۴ هزار و ۳۰۰ متر، ارتفاع از دست داد.
نتانیاهو گفت شواهد موجود نشان می‌دهد کمک‌خلبان قصد خودکشی داشته است. او افزود: «بسیار محتمل به نظر می‌رسد که قصد داشته هواپیما را ساقط کند.»
نخست‌وزیر اسرائیل گفت ترکیب این موضوع با آنچه او «گرایش‌های اسلام‌گرایانه» و «افراطی‌شدن» در پیشینه فرد مهاجم خواند، نشانه مهمی درباره انگیزه احتمالی اوست.
با این حال، نتانیاهو تاکید کرد که هنوز نمی‌خواهد نتیجه‌گیری نهایی کند و این موارد صرفا نشانه‌هایی است که تاکنون به دست آمده است.
امارات متحده عربی نیز تحقیقاتی را برای روشن شدن شرایط و انگیزه‌های این حادثه آغاز کرده است. خبرگزاری رسمی امارات گزارش داد تحقیقات از جمله به دنبال مشخص کردن این موضوع است که آیا حادثه با «فعالیت یا هدف تروریستی» ارتباط داشته و آیا از قبل برنامه‌ریزی یا هدایت شده بوده است.
تحقیقات درباره انگیزه مهاجم
یوسی شلی، سفیر اسرائیل در امارات، به رویترز گفت هنوز برای نتیجه‌گیری زود است و انگیزه مشخصی برای این اقدام تعیین نشده است.
یک مقام دیگر اسرائیلی گفت مقام‌های این کشور همه اطلاعات مورد درخواست خود را از عربستان سعودی دریافت نکرده‌اند و موساد و شین‌بت، دو نهاد اطلاعاتی و امنیتی اسرائیل، نیز در حال بررسی حادثه هستند.
دولت عربستان تاکنون بیانیه‌ای درباره تحقیقات خود منتشر نکرده است.
نخست‌وزیر اسرائیل گفت محدودیت‌هایی وجود دارد که بر اساس آنها خلبانان کشورهای فاقد روابط دیپلماتیک با اسرائیل نباید در چنین پروازهایی حضور داشته باشند و افزود که ظاهرا این فرد توانسته از این محدودیت عبور کند.
نتانیاهو در گفت‌وگویی جداگانه با فاکس‌نیوز گفت مهاجم در عربستان سعودی تحت تحقیق قرار دارد و به اعتقاد او در نهایت به امارات منتقل خواهد شد.
اسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، روز چهارشنبه گفته بود اطلاعات اولیه نشان می‌دهد هدف کمک‌خلبان سقوط هواپیما بوده و او را «تروریست» خواند. نتانیاهو اما از این رویداد به عنوان یک «حادثه امنیتی جدی» یاد کرد.
افزایش نگرانی‌های امنیتی در آستانه انتخابات اسرائیل
این حادثه در فاصله چند هفته مانده به انتخابات اسرائیل، نگرانی‌های امنیتی در این کشور را افزایش داده است. این نخستین انتخابات اسرائیل پس از حملات به رهبری حماس در هفتم اکتبر ۲۰۲۳ است و مسائل امنیتی جایگاه مهمی در کارزارهای انتخاباتی دارند.
آمریکا و اسرائیل در ماه فوریه حملاتی را علیه ایران آغاز کردند و درگیری پس از آن به سرعت به کشورهای حوزه خلیج فارس و لبنان گسترش یافت؛ جایی که اسرائیل با حزب‌الله، گروه مورد حمایت ایران، درگیر شده است.
نتانیاهو و نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، از «اسمیت ماچچار»، خلبان هندی پرواز FZ1073، به عنوان قهرمان یاد کرده است. سفارت اسرائیل در هند نیز از این خلبان تشکر و برای او بهبودی سریع آرزو کرده است. سفارت هند در امارات نیز اعلام کرد وضعیت جسمانی او رو به بهبود است.
مقام‌های اسرائیلی همچنین از مسافرانی که مهاجم را مهار کردند تقدیر کرده‌اند.
یانیو هایون، یکی از مسافرانی که در مهار مهاجم نقش داشت، پس از بازگشت به اسرائیل گفت هنگامی که هواپیما با سرعت در حال کاهش ارتفاع بود به سوی کابین خلبان دویده است.
او گفت: «مهاجم را بیرون کشیدیم؛ من او را بیرون کشیدم. بعد از آن کنترل هواپیما را در دست گرفتیم. فرمان هواپیما را بالا کشیدم و هواپیما را تا حدی صاف کردم.»
موشک دو مرحله‌ای «فالکون ۹» که کپسول خودکار «کرو دراگون» حامل چهار سرنشین را حمل می‌کند، از پایگاه نیروی فضایی کیپ کاناورال در ساحل اقیانوس اطلس فلوریدا پرتاب شد.
تصاویر زنده پرتاب نشان داد این فضاپیما که ارتفاع آن به اندازه ساختمانی ۲۵ طبقه است، با روشن شدن ۹ موتور مرلین و در میان توده‌های درخشان بخار، سکوی پرتاب را ترک کرد.
طبق برنامه، مرحله نخست و قابل استفاده مجدد فالکون ۹ باید ظرف سه دقیقه پس از پرتاب از بخش بالایی موشک جدا شود و برای فرود به زمین بازگردد. همزمان، مرحله دوم موشک کپسول کرو دراگون را به ارتفاع بالاتر منتقل می‌کند.
انتظار می‌رود کپسول حدود ۹ دقیقه پس از پرتاب وارد مدار شود و سفر هشت‌ساعته خود به سوی ایستگاه فضایی بین‌المللی را آغاز کند. اتصال آن به ایستگاه، در ارتفاع حدود ۴۲۰ کیلومتری زمین، برای حدود ساعت هفت عصر به وقت شرق آمریکا برنامه‌ریزی شده است.
این ماموریت که «کرو-۱۳» نام دارد، سیزدهمین گروه ماموریت بلندمدت ایستگاه فضایی است که ناسا با استفاده از فضاپیماهای اسپیس‌ایکس انجام می‌دهد.
شرکت اسپیس‌ایکس که ایلان ماسک آن را در سال ۲۰۰۲ تاسیس کرد، از ماه مه ۲۰۲۰ انتقال فضانوردان آمریکایی به مدار زمین را آغاز کرده است. این شرکت در ماه ژوئیه نیز طی یک عرضه اولیه سهام رکوردشکن، وارد بازار بورس شد.
پرتاب کرو-۱۳ تنها چند روز پس از آن صورت گرفت که اسپیس‌ایکس نسل جدید فضاپیمای استارشیپ را برای نخستین بار به مدار فرستاد و نخستین ماهواره تجاری را با آن مستقر کرد. آن پرواز، چهاردهمین آزمایش بدون سرنشین استارشیپ از سال ۲۰۲۳ به این سو بود.
فرماندهی ماموریت کرو-۱۳ بر عهده جسیکا واتکینز، فضانورد ۳۸ ساله ناسا و زمین‌شناس پیشین است. این دومین سفر فضایی واتکینز است و او نخستین فضانورد ناسا محسوب می‌شود که برای دومین بار با کرو دراگون به فضا می‌رود.
لوک دلینی، فضانورد ۴۷ ساله ناسا و خلبان سابق، در صندلی خلبان در کنار واتکینز قرار دارد و نخستین ماموریت فضایی خود را تجربه می‌کند.
دو عضو دیگر این گروه نیز برای نخستین بار به فضا می‌روند: جاشوا کوتریک، فضانورد ۴۴ ساله کانادایی و خلبان سابق، و سرگئی تتریاتنیکوف، فضانورد ۳۷ ساله روس و مهندسی که در زمینه عملیات زیردریایی تخصص داشته است. این دو به عنوان متخصصان ماموریت فعالیت خواهند کرد.
پس از رسیدن به ایستگاه فضایی بین‌المللی، هفت فضانورد و کیهان‌نورد مستقر در ایستگاه از اعضای کرو-۱۳ استقبال خواهند کرد. چهار عضو ماموریت کرو-۱۲ نیز در میان آنها هستند که پس از بیش از هفت ماه حضور در فضا، به‌زودی به زمین بازخواهند گشت.
اعضای کرو-۱۳ قرار است بخش مهمی از ماموریت خود را به مجموعه‌ای از تحقیقات زیست‌پزشکی و بررسی عملکرد انسان اختصاص دهند. مطالعه تاثیر بی‌وزنی بر گردش خون و انعقاد خون و همچنین جمع‌آوری اطلاعات پزشکی برای کمک به برنامه‌ریزی ماموریت‌های فضایی آینده از جمله این تحقیقات است.
ایستگاه فضایی بین‌المللی که ابعادی تقریبا به اندازه طول یک زمین فوتبال دارد، بزرگ‌ترین سازه ساخته‌شده به دست بشر در فضا محسوب می‌شود. این ایستگاه به‌طور مداوم از سوی کنسرسیومی به رهبری آمریکا و روسیه و با مشارکت کانادا، ژاپن و ۱۱ کشور اروپایی اداره شده است.
نخستین تجهیزات ایستگاه فضایی بین‌المللی بیش از ۲۵ سال پیش به فضا پرتاب شد و ناسا اعلام کرده است که متعهد به ادامه فعالیت این ایستگاه تا سال ۲۰۳۰ است.
