عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس: رفتارهای آمریکا، تغییر دکترین هستهای ما را توجیهپذیر میکند
حسن قشقاوی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس، به خبرگزاری خانه ملت گفت: «رفتارهای متناقض آمریکا تغییر دکترین هستهای جمهوری اسلامی را برای افکار عمومی توجیهپذیر میکند.»
قشقاوی ادامه داد: «تا زمان تحقق شرایط جمهوری اسلامی از جمله لغو محاصره دریایی، مطلقا تنگه هرمز بازگشایی نخواهد شد.»
سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس همچنین گفت که آمریکا در فقدان هرگونه پروتکل بینالمللی، درخواست همکاری ایران برای بازرسی مراکز بمباران شده هستهای را دارد، اما با وجود پروتکل جهانی دستور عدم صدور ویزای رییس سازمان انرژی اتمی ما را صادر کرده است.
رئیسیان سهشنبه ۲۴ شهریور اعلام کرد در مرحله دادسرا برای درمیشیان «قرار جلب» صادر شده است.
تا زمان انتشار این گزارش، قوه قضاییه و سپاه پاسداران درباره این پرونده و مستندات اتهام درمیشیان اطلاعیهای منتشر نکردهاند. زمان برگزاری جلسه دادگاه، وضعیت اجرای قرار جلب و تصمیم مرجع قضایی درباره درخواست توقیف اموال نیز اعلام نشده است.
درمیشیان، متولد سال ۱۳۶۰ در تهران، نویسنده، تهیهکننده و کارگردان فیلمهای «عصبانی نیستم»، «لانتوری» و «مجبوریم» است.
«عصبانی نیستم» که به پیامدهای اعتراضات سال ۱۳۸۸ میپرداخت، پس از چند سال توقیف و اعمال تغییرات، در سال ۱۳۹۷ به نمایش عمومی درآمد.
او پیشتر نیز با محدودیتهای قضایی و حرفهای روبهرو شده بود.
آذر ۱۴۰۱، در پی انتشار مطالبی در حمایت از اعتراضات «زن، زندگی، آزادی»، گذرنامه درمیشیان هنگام خروج از ایران ضبط شد و او نتوانست برای حضور در جشنواره بینالمللی فیلم هند به گوا سفر کند.
درمیشیان ماه گذشته نیز همراه شماری از سینماگران با هشتگ «اعدام نکنید» به اعدام معترضان اعتراض کرد.
فشارهای امنیتی و قضایی بر سینماگران
تشکیل این پرونده در ادامه موج تازهای از برخوردهای قضایی با هنرمندان، روزنامهنگاران و کنشگران مدنی اعلام شده است.
در ماههای پس از اعتراضات دیماه و بهویژه پس از جنگ ۴۰ روزه، گزارشهای متعددی از احضار، تشکیل پرونده، مسدود شدن حسابهای بانکی و توقیف داراییهای شهروندان منتشر شده است.
قوه قضاییه جمهوری اسلامی همچنین پس از خیزش دیماه از پیگیری قضایی و صدور حکم توقیف اموال شماری از ایرانیان خارج از کشور، از جمله روزنامهنگاران مستقل، خبر داد. ۲۳ شهریور نیز اعلام کرد در ماههای گذشته ۲۴۰ مورد از اموال و داراییهای شهروندان توقیف و ۱۸۲ حساب بانکی مسدود شده است.
دستگاه قضایی حکومت ایران پیشتر هم از تشکیل پرونده برای دهها هنرمند و فعال رسانهای پس از جنگ خبر داده بود؛ اقدامی که دامنه برخوردها را از احضار و ممنوعالخروجی به فشارهای مالی و توقیف داراییها گسترش داده است.
فشار بر سینماگران البته به ماههای اخیر محدود نبوده است. خانه سینما شهریور ۱۴۰۳ اعلام کرده بود برای حدود ۳۰۰ فعال سینمایی بهدلیل همراهی با اعتراضات سراسری پرونده تشکیل شده است.
ممنوعیت فعالیت، ممنوعالخروجی و محرومیت از خدمات عمومی نیز از جمله محدودیتهایی بوده که در سالهای اخیر علیه هنرمندان منتقد به کار گرفته شده است.
نگرانی درباره احتمال تلفات گسترده غیرنظامیان در غزه باعث شده بود دولت جو بایدن دو سال پیش تحویل بخشی از این بمبها به اسرائیل را متوقف کند.
بهگزارش آسوشیتدپرس ارزش این معامله ۲.۸ میلیارد دلار است و شامل ۲۰ هزار بمب Mk84 و ۲۰ هزار بمب BLU-117 خواهد بود.
براساس این گزارش کنگره بهطور غیررسمی در جریان فروش در دست بررسی قرار گرفته است. بخش عمده هزینه این معامله قرار است از طریق برنامه تامین مالی نظامی خارجی آمریکا پرداخت شود؛ سازوکاری که براساس آن، این مبلغ در اختیار اسرائیل قرار میگیرد تا این کشور با آن از آمریکا تسلیحات خریداری کند.
این فروش پیشنهادی تازهترین اقدام دولت ترامپ برای تقویت توان نظامی اسرائیل است. این بسته که واشینگتن پست پیشتر درباره آن گزارش داده بود، در شرایطی مطرح شده که اسرائیل بهدلیل جنگ غزه، که در واکنش به حملات مرگبار حماس در هفتم اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد، با انزوای بینالمللی فزایندهای روبهرو شده است.
بهنوشته آسوشیتدپرس، این فروش همچنین نشان میدهد تنشهایی که در روابط ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل وجود داشته، بهویژه از زمان آغاز جنگ دو کشور علیه جمهوری اسلامی در اسفند ماه سال گذشته، مانع حفظ نزدیکی اتحاد آمریکا و اسرائیل نشده است.
روابط ترامپ و نتانیاهو طی سالهای گذشته فراز و نشیبهایی داشته و ترامپ پیش از آخرین دیدار آنها در کاخ سفید در ماه ژوئیه، از برخی مسائل مرتبط با نتانیاهو و جنگ ایران ابراز نارضایتی کرده بود.
بایدن تحویل بمبها را متوقف کرد؛ ترامپ محدودیت را برداشت
دولت بایدن در سال ۲۰۲۴ ارسال یک محموله از این بمبها را متوقف کرد، اما ترامپ پس از بازگشت به قدرت این توقف را لغو کرد.
دولت ترامپ سال گذشته نیز با دور زدن روند معمول بررسی کنگره، فروش تسلیحاتی به ارزش نزدیک به سه میلیارد دلار به اسرائیل را تصویب کرد که شامل بیش از ۳۵ هزار و ۵۰۰ بمب از همین نوع بود.
دولت آمریکا سپس در ژانویه مجموعه دیگری از فروشهای تسلیحاتی به اسرائیل را به ارزش مجموع ۶.۶۷ میلیارد دلار تصویب کرد.
بمبهای دو هزار پوندی انواع مختلفی دارند. برخی از آنها برای نفوذ به اهداف عمیق و زیرزمینی طراحی شدهاند، در حالی که انواع دیگر در بالای سطح زمین منفجر میشوند و میتوانند خسارات گستردهای ایجاد کنند.
ارتش اسرائیل اطلاعات محدودی درباره انواع بمبها و مهمات توپخانهای مورد استفاده خود در غزه منتشر کرده است. با این حال، کارشناسانی که تصاویر حملات و بقایای انفجارها در محل را بررسی کردهاند، معتقدند بمبهای ساخت آمریکا در غزه از جمله برای هدف قرار دادن شبکه تونلهای مورد استفاده حماس مورد استفاده قرار گرفتهاند. استفاده از این بمبها در مناطق پرجمعیت همچنین به کشته شدن افراد منجر شده است.
این منبع مطلع که عصر ایران به نام او اشاره نکرد، گفت: «پس از این تاریخ، تمامی تورهای مسافرتی به مقصد گرجستان لغو میشود و رفت و آمد کلیه مسافران و ایرانیان مقیم این کشور از طریق پرواز انجام نخواهد شد.»
او افزود که سازمان هواپیمایی کشوری تاکنون در این باره اطلاعرسانی نکرده است.
بهنوشته عصرایران «فروش تور تنها تا یکشنبه آینده انجام می شود. همچنین در سایتهای فروش بلیت هواپیما نیز پس از روز یکشنبه ۲۹ شهریور، هیچ بلیتی به مقصد شهرهای گرجستان (تفلیس و باتومی) فروخته نمیشود.»
خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی،ایرنا، نیز بهنقل از فاطمه مقیمی، رییس اتاق مشترک بازرگانی ایران و گرجستان گزارش داد اگرچه توقف پروازها به این کشور اعلام شده است، اما تاکنون هیچ موردی مبنی بر توقف تردد کامیونها گزارش نشده است.
پیش از این خبرگزاری مهر گزارش داده بود که مرز زمینی گرجستان نیز به روی کامیونهای ایرانی بسته شده است.
اما رییس اتاق بازرگانی ایران و گرجستان از تردد کامیونهای ایرانی در این مسیر خبر داد و گفت: تاکنون هیچ اطلاعیهای درباره توقف یا ممنوعیت تردد کامیونها از مرز گرجستان به این اتاق اعلام نشده است.
بر اساس این گزارش، آژانس هوانوردی غیرنظامی گرجستان روز ۱۹ شهریور با انتشار بیانیهای اعلام کرده بود که این کشور بهطور فعال تحریمهای اعمالشده از سوی شرکای بینالمللی خود را رعایت و بر اجرای آنها نظارت میکند و این موضوع بخش هوانوردی را نیز شامل میشود.
این سازمان افزوده بود طرف گرجستانی در قبال شرکتهای هواپیمایی که به ایران پرواز دارند نیز کاملا مطابق با رژیم تحریمهای بینالمللی عمل خواهد کرد.
آژانس هوانوردی غیرنظامی گرجستان گفت فهرست تحریمها شامل شرکتهای هواپیمایی میشود که در حال حاضر میان گرجستان و ایران پرواز انجام میکنند.
این بیانیه دو روز پس از آن منتشر شد که وزارت خزانهداری آمریکا، نام ۳۵ شرکت و یک فرد مرتبط با صنعت هوانوردی ایران را به فهرست تحریمهای خود افزود.
این فهرست شامل ۲۷ شرکت هواپیمایی ایرانی، هشت شرکت مستقر در خارج از ایران و یک شهروند مصری در امارات متحده عربی بود.
بر اساس بیانیه دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا، اوفک، که سهشنبه ۱۷ شهریور منتشر شد، نام شرکتهای هواپیمایی آتا، آسمان، ایرانایرتور، چابهار، زاگرس، سپهران، قشمایر، کیشایر، کارون، تابان و وارش در بسته تحریمی جدید دیده میشود.
شرکتهای آوا، آسا جت، ایر شیراز، اطلس اوییشن گروپ، اروان، فلای کیش، فلای پرشیا، جیاسکای، لاد ایرویز، مهر ایرویز، نسیم ایر، پارس ایر، رایمون، ساها، سروش و طوس نیز در این فهرست قرار گرفتهاند.
تحریمهای جدید ایالات متحده در ادامه کارزار «طرد اقتصادی» جمهوری اسلامی وضع شدهاند.
در همین حال احزاب کردستان ایران در اقدامی هماهنگ با انتشار بیانیهای مشترک مردم را به اعتصاب عمومی در روز چهارشنبه ۲۵ شهریور، سالگرد کشته شدن مهسا ژینا امینی، فراخواندهاند.
بر اساس ویدیوهای منتشرشده، کاروانهای نظامی در روز سهشنبه ۲۴ شهریور در مسیر دیواندره به سقز در حال حرکت بودهاند و همزمان نیروهای کمکی امنیتی و یگانهای ضدشورش از نقاط مختلف به این شهر اعزام شدهاند.
سپاه پاسداران نیز در اقدامی هدفمند برای سومین سال پیاپی، با رهاسازی آب سد چراغ ویس سقز، مسیرهای فرعی منتهی به آرامستان آیچی و مزار مهسا ژینا امینی را مسدود کرده است تا مانع از حضور شهروندان در این محل شود.
گزارشهای تشکلهای حقوق بشری نشان میدهد که این وضعیت جنگی به دیگر شهرهای کردستان نیز گسترش یافته است.
به گزارش سازمان حقوق بشری هانا، خودروهای نظامی مجهز به تیربار دوشکا در چندین نقطه شهر سنندج، بهویژه در محدوده پارک کودک، مستقر شدهاند و حضور نیروهای نظامی و امنیتی در سطح این شهر به شدت افزایش یافته است.
این سازمان همچنین از استقرار خودروهای نظامی مجهز به دوشکا و حضور پرتعداد نیروهای امنیتی و ضدشورش در میدان سرباز و شبرنگ مریوان خبر داده است.
در همین حال پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال از اصفهان، رشت، فومن، مشهد و نیشابور، از تشدید فشار برای تحمیل حجاب اجباری و حضور دوباره گشت ارشاد، حجاببانها و نیروهای لباسشخصی در خیابانها حکایت دارند. این پیامها در آستانه چهارمین سالگرد قتل حکومتی مهسا ژینا امینی دریافت شدهاند.
موج بازداشتها در اشنویه و فراخوان اعتصاب عمومی
همزمان با این اقدامات امنیتی، موج گسترده و خشونتآمیزی از بازداشت شهروندان در شهرهای مختلف کردستان آغاز شده است.
ههنگاو گزارش داد که نیروهای حکومتی در ساعات اولیه بامداد سهشنبه با هجوم به منازل شهروندان در اشنویه، دستکم ۲۰ جوان کرد را با توسل به خشونت بازداشت کردهاند.
این بازداشتهای گسترده در آستانه فراخوان «همپیمانی احزاب کردستان ایران» برای اعتصاب عمومی در روز چهارشنبه صورت گرفته است.
اعتصاب غذای زندانیان سیاسی در حمایت از فراخوان اعتصاب عمومی
در واکنش به این فضای امنیتی و در حمایت از فراخوان اعتصاب عمومی، زینب جلالیان، وریشه مرادی، سکینه پروانه و مطلب احمدیان چهار زندانی سیاسی کرد که در زندانهای اوین و یزد محبوس هستند، اعلام کردند که روز چهارشنبه ۲۵ شهریور دست به اعتصاب غذا میزنند.
این زندانیان در پیامی که از سوی شبکه حقوق بشر کردستان منتشر شد، این اقدام را «مدنیترین شیوه بیان اعتراض» خود به سیاستهای سرکوبگرانه حکومت اعلام کردهاند.
براساس این بیانیه، فرماندهان درباره «فرصتهای تقویت همکاریهای امنیتی در خاورمیانه» گفتوگو کردند.
وبسایت اکسیوس ساعاتی پیش از انتشار بیانیه سنتکام، بهنقل از دو مقام اسرائیلی، گزارش داده بود که فرماندهان ارشد نظامی آمریکا، اسرائیل و هشت کشور عربی هفته گذشته در نشستی محرمانه در آلمان درباره جنگ ایران و تنشهای گستردهتر منطقهای با یکدیگر دیدار و گفتوگو کردهاند.
براساس این گزارش، این نشست به ابتکار دریاسالار برد کوپر، فرمانده فرماندهی مرکزی ایالات متحده، سنتکام، برگزار شد و هیچیک از کشورهای شرکتکننده آن را بهطور رسمی اعلام نکرده بودند.
اورشلیمپست نیز بهنقل از منابع آگاه گزارش داد که علاوه بر کوپر، روسای ستاد مشترک ارتشهای اسرائیل، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، بحرین، کویت، قطر، اردن و مصر در این نشست حضور داشتند.
یک مقام آمریکایی به اورشلیمپست گفت:«هفته گذشته سنتکام در جریان یک کنفرانس برنامهریزیشده در آلمان میزبان رهبران ارشد نظامی هشت کشور بود. رهبران درباره فرصتهای تقویت همکاریهای امنیتی در خاورمیانه گفتوگو کردند.»
اطمینان خاطر آمریکا به متحدان خود
براساس این گزارشها، کوپر به فرماندهان حاضر اطمینان داد که ارتش آمریکا، با وجود حملات جمهوری اسلامی به پایگاههای ایالات متحده، نیروهای خود را از منطقه خارج نخواهد کرد.
فرمانده سنتکام همچنین همتایان خود را در جریان برنامه آمریکا برای افزایش تردد کشتیها در تنگه هرمز قرار داد.
یک مقام اسرائیلی به اکسیوس گفت سرلشکر ایال زمیر، رییس ستاد ارتش اسرائیل، گزارشی درباره عملیات ارتش این کشور در جبهههای مختلف به دیگر شرکتکنندگان ارائه کرد.
سنتکام برگزاری این نشست را تایید کرد و در بیانیهای گفت که این فرماندهی «در جریان یک کنفرانس برنامهریزیشده در آلمان میزبان رهبران ارشد نظامی هشت کشور بوده است.»
براساس این بیانیه، فرماندهان درباره «فرصتهای تقویت همکاریهای امنیتی در خاورمیانه» گفتوگو کردند.
گسترش همکاری نظامی اسرائیل با کشورهای عربی
اگرچه در گذشته نیز نشستهای مشابهی میان فرماندهان ارشد نظامی این کشورها برگزار شده بود اما این نخستین گردهمایی از این نوع از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی در بیش از شش ماه پیش است.
این نشست همچنین فرصتی کمسابقه برای فرماندهان نظامی اسرائیل و کشورهای عربی خلیج فارس بود تا بهطور مستقیم درباره جنگ ایران تبادل نظر کنند. برخی از این کشورها روابط دیپلماتیک با اسرائیل ندارند.
در مارس ۲۰۲۲، آویو کوخاوی، رییس وقت ستاد مشترک ارتش اسرائیل، و فرماندهان ارشد نظامی عرب از جمله ژنرال فیاض الرویلی، رییس ستاد مشترک ارتش عربستان، در شرمالشیخ دیدار کردند تا درباره مقابله با تهدیدهای فزاینده منطقهای جمهوری اسلامی گفتوگو کنند.
بهنوشته اورشلیمپست مقامهای موساد و ارتش اسرائیل نیز طی سالهای اخیر به وجود ارتباطات مختلف با عربستان یا ارتباطات غیرمستقیم از طریق آمریکا اشاره کردهاند.
یوسی شلی، سفیر اسرائیل در امارات، اوایل این هفته گفته بود که به اعتقاد او کویت احتمالا ظرف چهار تا شش ماه آینده به توافقهای ابراهیم خواهد پیوست.
دونالد ترامپ نیز با شماری از رهبران منطقه، از جمله محمد بن سلمان ولیعهد عربستان، محمد بن زاید آل نهیان رییس امارات و رهبران قطر، پاکستان، ترکیه، مصر، بحرین و اردن گفتوگو کرده است.
بهنوشته اورشلیمپست ترامپ به رهبران این کشورها گفته است با توجه به «کار بزرگی» که آمریکا برای تدوین یک توافق انجام داده، کشورهای درگیر باید بهطور همزمان توافقهای ابراهیم را امضا کنند.
بهنوشته اکسیوس همکاری اسرائیل با دیگر کشورهای منطقه پس از امضای توافقهای ابراهیم میان اسرائیل، امارات و بحرین در سپتامبر ۲۰۲۰ افزایش یافته است.
مدت کوتاهی پس از آن، اسرائیل از حوزه مسئولیت فرماندهی اروپایی ارتش آمریکا به حوزه مسئولیت سنتکام منتقل شد. این تغییر به اسرائیل امکان داد زیر چتر سنتکام با کشورهای عربی همکاری نظامی داشته و به بخشی از ساختار امنیتی منطقه، بهویژه در زمینه دفاع هوایی و موشکی، تبدیل شود.
براساس این گزارش، این همکاریها در جریان جنگ ایران بیش از پیش گسترش یافته است. اسرائیل در عملیاتهای دفاعی و تهاجمی با آمریکا و امارات همکاری کرده است.
مقامهای اسرائیلی میگویند اسرائیل سامانه دفاع موشکی گنبد آهنین را همراه با نیروهای لازم برای عملیاتی کردن آن در امارات مستقر کرده و به این کشور در زمینه اطلاعات، نظارت و شناسایی بهصورت لحظهای کمک کرده است.
همچنین در جریان جنگ، تبادل اطلاعات میان اسرائیل و دیگر کشورهای عربی منطقه افزایش یافته است.
گفتوگوی اسرائیل و عربستان درباره مقابله با حوثیها
نشست آلمان در شرایطی برگزار شد که حوثیهای تحت حمایت جمهوری اسلامی در یمن حملات خود علیه عربستان سعودی را تشدید کردهاند و همزمان با پیشرویهای زمینی، عملا کنترل تنگه بابالمندب در دریای سرخ را در دست گرفتهاند.
یک منبع آگاه به اکسیوس گفت اسرائیل و عربستان سعودی با کمک سنتکام در حال مذاکره درباره چگونگی حمایت اسرائیل از عملیات نظامی عربستان علیه حوثیها هستند.
بهنوشته اکسیوس یکی از موضوعات مورد بحث این است که اسرائیل چگونه میتواند برای عربستان کمکهای اطلاعاتی، نظارتی و شناسایی فراهم کند.
براساس این گزارش، الگوی مورد بررسی مشابه حمایتی است که اسرائیل در جریان جنگ ایران در اختیار امارات قرار داده و بعید است این کشور بهطور مستقیم دست به عملیات تهاجمی علیه حوثیها بزند.
پیش از این گزارشهایی درباره درخواست کمک عربستان سعودی از آمریکا و بریتانیا برای مقابله با حوثیها منتشر شده بود. در این گزارشها نیز تاکید شده بود که هم آمریکا و هم بریتانیا پذیرفتهاند که کمکهای اطلاعاتی در اختیار عربستان قرار دهند اما بهطور مستقیم وارد درگیری با حوثیها نخواهند شد.
