طبق پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال، آب در بخشهایی از شیراز از صبح چهارشنبه قطع شده و تا ظهر جمعه همچنان وصل نشده است. شهروندان از قطعی آب در شهرک جوادیه رکنآباد، آبزنگی، زیباشهر، بلوار کریمخان زند و خیابان قصردشت، از محدوده چهارراه پارامونت تا چهارراه زرگری، خبر دادهاند.
به گفته شهروندان، پیشتر اعلام شده بود قطعی آب از ظهر چهارشنبه تا عصر پنجشنبه ادامه خواهد داشت، اما این قطعی به بیش از ۵۰ ساعت رسیده و در برخی مناطق آبرسانی با تانکر نیز انجام نشده است.
این کانون در گزارشی که کانال شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران منتشر کرد، مجموعهای از مشکلات ساختاری، آموزشی و مالی را عامل تضعیف مدارس و کاهش کیفیت آموزش در کشور دانست.
بر اساس این گزارش، کمبود معلم، تراکم بالای کلاسها، افت سطح یادگیری، افزایش شمار کودکان بازمانده از تحصیل، فرسودگی مدارس استثنایی و مشکلات روانی دانشآموزان از مهمترین بحرانهای پیش روی نظام آموزشی ایراناند.
کمبود معلم به ۱۳۰ هزار نفر رسیده است
کانون فرهنگیان اسلامشهر اعلام کرد آموزش و پرورش با کمبود ۱۰۰ هزار تا ۱۳۰ هزار معلم روبهروست؛ رقمی که معادل حدود ۱۰ درصد نیروی انسانی کنونی این وزارتخانه است.
به گفته این تشکل صنفی، کمبود نیروی آموزشی به مقطع یا رشته خاصی محدود نمیشود و مدارس در سراسر کشور با پیامدهای آن مواجهاند.
این گزارش جذب نیروهای غیرمتخصص برای تدریس در رشتههای تخصصی و پرداختنشدن بهموقع حقوق معلمان حقالتدریس را از دیگر نشانههای بحران منابع انسانی دانست.
حقوق پایین معلمان نیز به گفته این کانون، اعتبار اجتماعی این حرفه را کاهش داده و بسیاری از فرهنگیان را ناچار کرده است برای تامین هزینههای زندگی به شغل دوم یا سوم روی آورند.
یکسوم دانشآموزان به سطح پایه خواندن نمیرسند
گزارش کانون فرهنگیان اسلامشهر برای نشان دادن افت کیفیت یادگیری به نتایج آزمون بینالمللی پرلز در سال ۲۰۲۱ استناد کرده است.
بر اساس این نتایج، میانگین نمره دانشآموزان ایرانی در مهارت خواندن ۴۱۳ بود؛ در حالی که ایران در دوره پیشین این آزمون در سال ۲۰۱۶ نمره ۴۲۸ را کسب کرده بود.
در گزارش آمده است از هر سه دانشآموز ایرانی، یک نفر به سطح پایه سواد خواندن نمیرسد.
این تشکل صنفی همچنین آموزش مبتنی بر حفظ مطالب، کمبود تجهیزات آموزشی و آزمایشگاهی و ضعف آموزش در رشتههای نظری، فنیوحرفهای و کاردانش را از عوامل کاهش کیفیت تحصیل دانست.
شمار دانشآموزان بازمانده از تحصیل افزایش یافته است
کانون فرهنگیان اسلامشهر اعلام کرد شمار دانشآموزان بازمانده از تحصیل از حدود ۷۸۰ هزار نفر در سال ۱۳۹۴ به بیش از ۹۹۳ هزار نفر در سال ۱۴۰۴ رسیده است.
این گزارش افزایش فقر، کاهش انگیزه برای ادامه تحصیل و تضعیف ارزش اقتصادی و اجتماعی مدرک دانشگاهی را از عوامل موثر بر این روند معرفی کرد.
به گفته این کانون، بیکاری گسترده در میان دانشآموختگان و درآمد بیشتر برخی مشاغل غیرتخصصی در مقایسه با حرفههای نیازمند تحصیلات دانشگاهی، امید جوانان به ادامه تحصیل را کاهش داده است.
این تشکل همچنین از مسئولان انتقاد کرد که بهرغم افزایش شمار کودکان بازمانده از تحصیل، بررسی و پیگیری موثری برای شناسایی و رفع دلایل این بحران انجام ندادهاند.
تراکم برخی کلاسها به ۴۵ دانشآموز رسیده است
در بخش دیگری از گزارش آمده است تراکم کلاسها در بسیاری از مناطق شهری و روستایی، بهویژه مناطق محروم و حاشیهای، از استانداردهای تعیینشده در سند تحول بنیادین فراتر رفته است.
برخی معلمان، بر اساس این گزارش، ناچارند در کلاسهایی با جمعیت ۴۵ نفر تدریس کنند. این وضعیت کیفیت آموزش را کاهش میدهد و فشار روانی بیشتری بر معلمان و دانشآموزان وارد میکند.
کانون فرهنگیان اسلامشهر همچنین از فاصله میان محتوای برخی کتابهای درسی با نیازها، علایق و تجربههای روزمره دانشآموزان انتقاد کرد و آن را یکی از عوامل ناکارآمدی آموزش دانست.
مدارس هزینههای جاری خود را از خانوادهها میگیرند
این تشکل صنفی دریافت پول از خانوادهها هنگام ثبتنام دانشآموزان را نشانهای از بحران مزمن بودجه مدارس توصیف کرد.
در گزارش آمده است شماری از مدارس برای پرداخت هزینههای جاری، از جمله آب، برق، گاز و تلفن، منابع کافی ندارند و کمبود بودجه را با دریافت پول از والدین جبران میکنند.
کانون فرهنگیان اسلامشهر همچنین تعطیلیهای مکرر مدارس را یکی از راههای کاهش هزینهها دانست و گفت برخی از این تعطیلیها با دلایل غیرموجه صورت میگیرند.
بر اساس قوانین ایران، تحصیل در مدارس دولتی باید رایگان باشد، اما دریافت کمکهای مالی از خانوادهها طی سالهای گذشته به رویهای رایج در بسیاری از مدارس تبدیل شده است.
مدارس استثنایی با «بحران بقای خدمات» مواجهاند
گزارش وضعیت مالی مدارس استثنایی را یک «فاجعه خاموش» توصیف کرد.
به گفته این تشکل، مدارس ویژه دانشآموزان دارای معلولیت علاوه بر مشکلات عمومی آموزش و پرورش، با فرسودگی زیرساختها و خطر توقف خدمات توانبخشی مواجهاند.
این مراکز برای ارائه آموزش مناسب به نیروی متخصص، تجهیزات ویژه و خدمات درمانی و توانبخشی نیاز دارند، اما کمبود بودجه ادامه فعالیت این خدمات را با خطر روبهرو کرده است.
اعتراضات و جنگ بر سلامت روان دانشآموزان اثر گذاشته است
کانون فرهنگیان اسلامشهر نسبت به پیامدهای روانی اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، جنگ، خشونت و نااطمینانی بر دانشآموزان هشدار داد.
در گزارش آمده است برخی دانشآموزان با فقدان همکلاسیهای خود و مشاهده صندلیهای خالی در کلاسها مواجهاند و همزمان باید با اضطراب و ناامنی ناشی از تحولات سیاسی و نظامی کنار بیایند.
این تشکل مدارس را از نظر روانی و فیزیکی ناامن توصیف کرد و به استفاده نظامی از برخی مراکز آموزشی نیز اعتراض کرد.
کانون فرهنگیان اسلامشهر گفت تبدیل مدرسه به محل استقرار نیروهای نظامی یا استفاده از آن برای تیراندازی، حرمت و امنیت محیط آموزشی را از بین میبرد.
تشکل معلمان خواستار اقدامی فوری شد
کانون فرهنگیان اسلامشهر در پایان هشدار داد مشکلات مدارس را نباید مسائلی حاشیهای تلقی کرد، زیرا پیامدهای آنها مستقیما آینده جامعه را تحت تاثیر قرار میدهد.
این تشکل گفت ادامه فرسودگی ساختار آموزشی، نابرابری در دسترسی به آموزش و ناهماهنگی محتوای درسی با نیازهای دانشآموزان، جایگاه ایران را در رقابت علمی و خلاقیت بیش از پیش تضعیف خواهد کرد.
در پایان گزارش آمده است رسیدگی به بحرانهای نظام آموزشی دیگر یک انتخاب سیاستگذارانه نیست، بلکه ضرورتی ملی برای آینده کشور است.
آنتروپیک در گزارشی مفصل تحت عنوان «شناسایی و مقابله با سوءاستفاده از هوش مصنوعی» که ۱۹ شهریور منتشر شد، مجموعهای از عملیات نفوذ، نظارت و فعالیتهای سایبری مرتبط با حکومت ایران را تشریح کرد.
بر اساس یافتههای این شرکت، عاملان مرتبط با نهادهای حکومتی ایران از کلود برای طراحی کارزارهای «جنگ نرم»، ایجاد شخصیتهای جعلی، پنهانکردن منبع حکومتی محتوا، ساخت ابزارهای نظارتی و تهیه اطلاعات درباره مخالفان استفاده کردهاند.
آنتروپیک همچنین فعالیتهای جداگانهای را شناسایی کرده که به سازمان مجاهدین خلق و شورای ملی مقاومت، یک شرکت اطلاعاتی اسرائیلی-سنگاپوری و چند عامل سایبری دارای ارتباط با ایران نسبت داده شدهاند.
این شرکت همه حسابهای شناساییشده را مسدود کرده است. با این حال، تاکید دارد که در برخی پروندهها میزان موفقیت، دامنه انتشار یا تاثیر واقعی عملیات مشخص نیست.
سه عملیات نفوذ به نهادهای حکومتی ایران نسبت داده شد
آنتروپیک اعلام کرد سه حساب «همسو با حکومت ایران» را شناسایی و حذف کرده است که برای طراحی عملیات نفوذ از کلود استفاده میکردند.
تحقیق این شرکت هر یک از این عملیات را به عاملی نسبت میدهد که در یکی از نهادهای تبلیغاتی حکومت ایران یا به نمایندگی از آن فعالیت میکرد:
- سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، زیرمجموعه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
- دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی و یک اتاق فرمان «جنگ شناختی» مستقر در حوزهای در مشهد
- رصدخانه فرهنگی «بینا»، وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی
بر اساس این گزارش، گردانندگان این حسابها فعالیت خود را بخشی از برنامه «جنگ نرم» یا «جنگ شناختی» معرفی کرده بودند؛ برنامهای غیرنظامی برای شکلدادن به افکار عمومی در داخل و خارج ایران.
آنان از کلود برای تدوین برنامه کارزارها، کتابچههای عملیاتی، شیوهنامههای ایدئولوژیک، سامانههای شخصیتسازی، بانک اهداف، پروتکلهای هشدار زودهنگام و اسناد برنامهریزی در سطح وزارتخانه استفاده کردند.
آنتروپیک میگوید هوش مصنوعی در این عملیات فقط ابزار تولید متن نبود، بلکه بهعنوان لایه اصلی اداری و عملیاتی به کار گرفته شد و امکان تولید ساختارها و اسنادی را فراهم کرد که در حالت عادی به یک دفتر مجهز به نیروی انسانی نیاز داشت.
شبکهها منبع حکومتی محتوا را پنهان میکردند
یکی از محورهای اصلی این عملیات، «هویتشویی انتساب» بود؛ به این معنا که محتوای مورد حمایت حکومت به شکلی بازنویسی میشد که از زبان نویسندگان خارجی، رسانههای مستقل یا شهروندان عادی منتشر شده به نظر برسد.
یکی از عوامل مرتبط با سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در توضیح نقش رایزنان فرهنگی گفته بود وظیفه آنان این است که «نه راوی، بلکه کارگردان» روایتها باشند.
به گفته آنتروپیک، عوامل برای پنهانکردن هویت و محل فعالیت خود نیز از شبکههای خصوصی مجازی و شماره تلفن کشورهای دیگر استفاده میکردند، زیرا دسترسی مستقیم به کلود از داخل ایران مسدود است.
با وجود این، آنان در گفتوگوهای خود بارها به محل، سمت و سازمان محل فعالیتشان اشاره کردند. سربرگهای رسمی اسناد و تطبیق اطلاعات با منابع علنی نیز به آنتروپیک برای مرتبطکردن حسابها با نهادهای حکومتی کمک کرد.
این شرکت انتشار بخشی از محتوا را در کانالهای همسو با روایتهای سپاه پاسداران مشاهده کرده و دامنه عملیات را در سطح سوم معیار ارزیابی خود قرار داده است؛ یعنی محتوا در چندین پلتفرم منتشر شده بود.
«جهاد تبیین» مبنای عملیات تبلیغاتی بود
آنتروپیک میگوید هر سه عملیات، کارزارهای خود را آشکارا به مفهوم حکومتی «جهاد تبیین» مرتبط کرده بودند.
طبق گزارش، در این چارچوب نهادهای جمهوری اسلامی تولید تبلیغات را هم وظیفهای دینی و هم اقدامی راهبردی تلقی میکنند. اصطلاحات مرتبط با این آموزه مستقیما در جلسات عوامل با کلود و اسناد برنامهریزی داخلی مشاهده شده است.
یکی از شبکههای مستقر در مشهد، کارخانه محتوایی چنداستانی با نام «منجنیق» را اداره میکرد. این مجموعه از دهها فعال برای بازنویسی گزارشهای علنی نهادهای امنیتی حکومت ایران با هویتها و شخصیتهای متفاوت استفاده میکرد، بدون آنکه ارتباط محتوا با دستگاههای امنیتی آشکار شود.
این شبکه برای تقویت محتوا، کارزارهای پولی را در بیش از ۱۰۰ کانال پلتفرمهای ایرانی، از جمله کانالهای مرتبط با سپاه، به کار گرفته بود.
برنامههایی برای خاکسپاری و جانشینی رهبر تهیه شد
در میان اسناد تولیدشده با کلود، مجموعهای با نشان رسمی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی وجود داشت که یک طرح ۹ بخشی برای نفوذ بینالمللی را تشریح میکرد.
این مجموعه همچنین شامل برنامه سازمانی کاملی برای مراسم خاکسپاری رهبر جمهوری اسلامی و مرحله جانشینی او بود.
آنتروپیک جزئیات بیشتری درباره زمانبندی یا محتوای این برنامه منتشر نکرده است.
عامل دیگری که در کنار یکی از واحدهای نظارتی ایران فعالیت میکرد، از قابلیتهای سفارشی کلود برای شبیهسازی صدای سه نویسنده ایرانی و آمادهسازی روایتهای تبلیغاتی برای دوره جانشینی رهبر استفاده کرده بود.
ادعاهای جعلی به اندیشکدههای غربی نسبت داده شد
آنتروپیک یکی از عملیاتها را به یک مقام در سطح مدیر در رصدخانه فرهنگی بینا مرتبط کرده است.
این عامل در چند رشته گفتوگو، پیامهایی با لحن رسمی سخنگوی سپاه پاسداران تولید میکرد. در جریان کارزاری مرتبط با جنگ سال ۲۰۲۶ میان آمریکا، اسرائیل و حکومت ایران، این شبکه ادعاهای نادرستی را به موسسات پژوهشی غربی از جمله مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی، بروکینگز و رند نسبت داد.
به ارزیابی آنتروپیک، هدف از جعل منبع، معتبر جلوهدادن پیامهای مورد حمایت حکومت بود.
این شبکه همچنین محتوایی تهاجمی علیه بهاییان، اقلیت دینی تحت فشار در ایران، تولید و بانکهایی از اسامی مقامهای بینالمللی و چهرههای مخالف جمهوری اسلامی تهیه کرده بود.
محتوای عملیات به فارسی، عربی، اردو، مالایی، اسپانیایی و انگلیسی تولید میشد و طرح گستردهتر آن، انتشار به ۲۰ زبان را در نظر داشت.
ایتا، بله، روبیکا، ایکس، اینستاگرام، تلگرام، تیکتاک، یوتیوب و شبکه رایزنان فرهنگی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی از مسیرهای انتشار این محتوا بودند.
دو واحد مرتبط با نهادهای امنیتی ۱۶ حساب کلود داشتند
آنتروپیک در پروندهای دیگر ۱۶ حساب متعلق به دو واحد مرتبط با نهادهای شبهنظامی و امنیت داخلی ایران را شناسایی و مسدود کرد.
این شرکت با «اطمینان بالا» ارزیابی کرده است که دو واحد یادشده با نهادهای امنیتی شبهنظامی حکومت ایران ارتباط داشتند. به گفته آنتروپیک، شواهدی نیز وجود داشت که نشان میداد عوامل برای مشتریان امنیتی حکومت کار میکردند، به درخواست مقامهای ارشد پاسخ میدادند و نامزدهای سمتهای رسمی را برای دولت بررسی میکردند.
یکی از این واحدها سازمانی هفتبخشی با دفاتری در استانهای مختلف ایران بود. این سازمان ادعا میکرد بانک اطلاعات هویتی شهروندان را در اختیار دارد و تنها طی یک سال، شش هزار و ۳۸۸ ایرانی را زیر نظر گرفته و پروفایلسازی کرده است.
عوامل این واحد همچنین با استفاده از کلود بیش از ۱۵۵ هزار توییت را تحلیل کردند.
واحد دیگری در قم، کلود را بهعنوان بخش مهندسی خود برای ساخت ابزارهای نظارت داخلی به کار گرفته بود.
سامانه «آرمان» اطلاعات شخصی شهروندان را ثبت میکرد
هر دو واحد ابزارها و رابطهایی برای یک سامانه متمرکز به نام «آرمان» میساختند. این سامانه ساختاری فدرالی داشت که در آن واحدهای استانی اطلاعات را به زیرساخت مرکزی منتقل میکردند.
بر اساس تحقیق آنتروپیک، پرونده هر فرد در این سامانه میتوانست حاوی شماره ملی، عقاید، سابقه کیفری، حسابهای شبکههای اجتماعی و بخشی با عنوان «اقدام» باشد.
ابزارهای ساختهشده برای این شبکه شامل افزونهای برای افشای هویت کاربران پیامرسانها، سامانه تطبیق شماره تلفن با هویت افراد، صفحه فیشینگ شماره ملی و ربات گزارشدهی انبوه حسابهای تلگرام بود.
یک افزونه مخرب فایرفاکس به نام «النجم الثاقب» نیز در پوشش برنامه اعلام اوقات شرعی منتشر شده بود و هویت کاربران شبکههای اجتماعی را در مقیاس انبوه جمعآوری میکرد.
واحد دیگر رابط اینترنتی سامانه آرمان را با استفاده از کد منبع بخش پشتی آن توسعه داد و در یک خط کاری، ۳۹ حساب متعلق به مخالفان جمهوری اسلامی و ایرانیان خارج از کشور را برای نظارت مشخص کرد.
آنتروپیک میگوید کلود درخواستهای صریح برای پروفایلسازی و تبلیغات را رد میکرد، اما سامانههای حفاظتی آن در مسدودکردن بسیاری از درخواستهای ظاهرا فنی برای ساخت نرمافزارهای نظارتی موفق نبودند.
یک عامل مرتبط با جمهوری اسلامی نیروهای دریایی آمریکا را ردیابی کرد
آنتروپیک در تحقیق دیگری یک عامل دارای ارتباط با حکومت ایران را شناسایی کرد که از کلود برای جمعآوری و تحلیل اطلاعات علنی و تهیه توصیههای هدفگیری علیه نیروهای دریایی آمریکا در منطقه استفاده میکرد.
این عامل با کمک یک سامانه خودکار، کتابچههایی برای شناسایی و ردیابی موقعیت شناورها تهیه کرده بود.
اطلاعات گردآوریشده شامل فهرست نیروهای آمریکایی استخراجشده از شرح تصاویر عمومی ارتش، شناسه فرستنده کشتیها و هواپیماها، ابزارهای جستوجوی تصاویر ماهوارهای تجاری و فهرست وبسایتهایی بود که تحرکات دریایی آمریکا را نشان میدادند.
او همچنین از کلود خواسته بود آسیبپذیریهای شناختهشده در پایانههای ارتباط ماهوارهای دریایی، تجهیزات ارتباطی سیسکو و محصولات کنترل صنعتی را فهرست کند.
آنتروپیک حساب این عامل را مسدود کرد، ابزارهای تشخیصی خود را تغییر داد و اطلاعات تهدید را برای مقابله با فعالیت او در اختیار مقامهای دولتی قرار داد.
یک حساب همزمان برای نظارت داخلی ایران نرمافزار میساخت
همان حساب در خط کاری جداگانه، برای سامانههای حکومتی ایران نرمافزار سازمانی توسعه میداد.
از کلود برای طراحی اجزای یک سامانه نظارت انبوه داخلی استفاده شد که تشخیص خودکار پلاک خودرو را با رهگیری شناسه دستگاههای تلفن همراه ترکیب میکرد.
عامل همچنین یک نسخه یکروزه از پیامهای یک گروه خصوصی تلگرامی با ۲۴۴ عضو را تحلیل کرده و ساختار ارتباطی اعضای آن را ترسیم کرده بود.
آنتروپیک این عامل را «دارای ارتباط با [حکومت] ایران» معرفی کرده و در این بخش، وابستگی مستقیم او به یک نهاد مشخص حکومتی را تایید نکرده است.
مقامهای اسرائیلی و جوامع یهودی هدف قرار گرفتند
یک عامل دیگر دارای ارتباط با [حکومت] ایران از کلود برای ساخت سامانهای خودکار جهت پروفایلسازی هویتی استفاده کرده بود.
این سامانه صدها نفر از مقامها و شهروندان اسرائیلی و اعضای سازمانهای یهودی خارج از اسرائیل را با استفاده از اطلاعات علنی بررسی میکرد. هدف، تهیه محصولات اطلاعاتی درباره اشخاص اسرائیلی و آمریکایی عنوان شده است.
همین عامل در گفتوگوهای فارسیزبان جداگانه، یک ابزار متنباز استخراج اطلاعات ورود ویندوز را تغییر داد و سامانهای برای مبهمسازی کدهای بدافزاری ساخت تا شناسایی و تحلیل آنها دشوارتر شود.
بدافزارها ایرانیان داخل کشور را هدف گرفتند
آنتروپیک همچنین یک عامل ایرانی را شناسایی کرد که با استفاده از حسابهای رایگان کلود در ۱۶ مجموعه تکنفره، بدافزار، سامانه انتقال فایل آلوده و درگاه فیشینگ علیه ایرانیان داخل کشور میساخت.
صفحات آلوده طوری طراحی شده بودند که محتوای مخرب را فقط به بازدیدکنندگانی با نشانی اینترنتی ایران نمایش دهند. این صفحات خود را ابزارهای عبور از فیلترینگ یا یک رسانه جعلی فارسیزبان با نام «آذر نیوز» معرفی میکردند.
این مجموعه شامل صفحات جعلی ورود به ویندوز، مایکروسافت اکسل و آنتیویروس ESET NOD32 و همچنین صفحات تقلبی مرتبط با ویتوری بود. اطلاعات ورود سرقتشده از طریق تلگرام منتقل میشد.
عامل همچنین بدافزار ماژولاری با نام SECOMS64 ساخت که توانایی ثبت کلیدهای صفحهکلید، تصویربرداری از نمایشگر، استخراج اطلاعات ورود کروم و بررسی سامانههای امنیتی مایکروسافت را داشت.
نسخه اندرویدی مرتبط با این مجموعه نیز میتوانست فهرست مخاطبان، پیامها و فایلهای چندرسانهای دستگاه را منتقل کند.
بخش دیگری از ابزارها برای سرقت محتوای صندوقهای ایمیل مایکروسافت ۳۶۵، از جمله پیامهای حذفشده، طراحی شده بود. آنتروپیک میگوید عامل از کلود برای مهندسی و آزمایش این ابزارها استفاده کرد، نه اجرای زنده حملات.
سامانههای ایمنی کلود ۹ مورد از هر ۱۰ درخواست آشکارا مخرب را رد کردند، اما عملکرد آنها هنگامی ضعیفتر شد که عامل پروژه را به درخواستهای کوچکتر و ظاهرا بیضرر تقسیم کرد.
عملیات منتسب به مجاهدین خلق ایرانیان را پروفایلسازی کرد
گزارش آنتروپیک تنها به عملیات وابسته یا مرتبط با جمهوری اسلامی محدود نیست. این شرکت از شناسایی و مختلکردن شبکهای خبر داده است که آن را به سازمان مجاهدین خلق و شاخه سیاسی آن، شورای ملی مقاومت، مرتبط میداند.
این شبکه یک کنشگر واقعی را جعل هویت کرد و حدود هشت هزار و ۴۰۰ پیام تلگرامی او را در اختیار کلود گذاشت تا سبک نوشتاریاش شبیهسازی شود.
حساب جعلی سپس با مخاطبان این فرد در داخل ایران گفتوگوهای سیاسی زنده انجام داد. آنتروپیک میگوید تا آنجا که اطلاع دارد، مخاطبان نمیدانستند با حسابی مجهز به هوش مصنوعی صحبت میکنند.
تحقیق نشان داد دستکم چهار نفر از گردانندگان این کارزار برای رسانههای رسمی شورای ملی مقاومت کار میکردند. وجود سازوکارهای تایید محتوا و اشاره به رهبری مجاهدین، احتمال هدایت مرکزی را مطرح میکرد، اما آنتروپیک نتوانست سطح این کنترل را تایید کند.
بیش از ۵۱ هزار پیام برای تهیه پرونده روانشناختی تحلیل شد
این عملیات اطلاعات بیش از ۵۰۰ کانال شبکههای اجتماعی را جمعآوری و افراد داخل ایران را بر اساس شهر، سن، شغل، گرایش سیاسی و سابقه بازداشت دستهبندی کرده بود.
شبکه همچنین حدود ۵۱ هزار و ۹۴۴ پیام آرشیوشده را تحلیل کرد تا برای دهها فرد مشخص در ایران پروندههای روانشناختی تهیه کند.
حسابهای جعل هویتشده در یک مورد، تیتر خبری ساختگی را بهطور همزمان برای بیش از ۳۰ مخاطب ارسال کردند.
عوامل برای تبلیغ برنامه ۱۰ مادهای مریم رجوی، برای مطالب خود چهرههای مصنوعی ساختند، به آنها صدای فارسی دادند و ظاهرشان را شبیه شهروندان عادی ایران طراحی کردند، بدون آنکه مصنوعیبودن آنها را اعلام کنند.
مطالب اولیه عمدا نام مجاهدین را ذکر نمیکردند تا محتوا شبیه اخبار بیطرفانه و مستقل به نظر برسد. این عملیات جمهوری اسلامی، گروههای پادشاهیخواه و جریان حامی پهلوی را هدف قرار میداد.
آنتروپیک نتوانست میزان تعامل واقعی کاربران با حسابهای تقویتکننده این شبکه را مستقلا تایید کند.
یک شرکت اطلاعاتی کاربران ایرانی را دستهبندی میکرد
پرونده دیگری در گزارش به یک سامانه تجاری نظارتی اختصاص دارد که فعالیت کاربران شبکههای اجتماعی در ایران و کشورهای حاشیه خلیج فارس را تحلیل و پروفایلسازی میکرد.
آنتروپیک این فعالیت را به شرکتی با نام S2T Unlocking Cyberspace نسبت داده است که بر اساس تحقیقات منابع علنی، فروشنده تجاری خدمات اطلاعاتی با ارتباط اسرائیلی-سنگاپوری است.
این سامانه محل کاربران را مشخص و آنها را در شش گروه شهری، روحانی، نظامی، جوان، ایرانی خارج از کشور و روستایی دستهبندی میکرد. کاربران همچنین بر اساس حمایت یا مخالفت با جمهوری اسلامی طبقهبندی میشدند.
عامل در خط کاری دیگری بیش از ۲۵۵ حساب مصنوعی آماده کرده بود. این حسابها قرار بود با هویتهایی به زبانهای فارسی، عربی، انگلیسی و آلمانی، خود را عضو گروههای موافق و مخالف جمهوری اسلامی نشان دهند و در هر دو سوی منازعه فعالیت کنند.
آنتروپیک این عملیات را در مرحله آزمایشی شناسایی کرد و مدرکی نیافت که مراحل پیشرفتهتر زنجیره نظارتی، پیش از مسدودشدن حساب، علیه اهداف واقعی اجرا شده باشد.
آنتروپیک همه حسابهای شناساییشده را بست
آنتروپیک اعلام کرد همه حسابهای مرتبط با عملیات شرحدادهشده را بهدلیل نقض مقررات مربوط به نظارت بدون رضایت، پروفایلسازی، اطلاعات نادرست یا فعالیت در مناطق پشتیبانینشده مسدود کرده است.
این شرکت همچنین یافتهها و برخی نشانههای فنی را، متناسب با هر پرونده، با شرکای صنعتی، پژوهشگران یا مقامهای دولتی به اشتراک گذاشت و سامانههای تشخیص سوءاستفاده خود را بهروزرسانی کرد.
با این حال، گزارش تاکید میکند مسدودکردن حسابها الزاما سامانههایی را که پیشتر روی زیرساختهای محلی نصب شدهاند از کار نمیاندازد.
آنتروپیک همچنین میان انواع انتسابها تفاوت قائل شده است: ارتباط دو واحد نظارتی با نهادهای شبهنظامی و امنیت داخلی ایران با «اطمینان بالا» ارزیابی شده، اما عبارت «عامل مرتبط با ایران» در دیگر پروندهها لزوما به معنای اثبات وابستگی مستقیم به جمهوری اسلامی نیست.
بخش بزرگی از شواهد این تحقیق نیز به مرحله طراحی، تولید یا آمادهسازی عملیات مربوط است. از همین رو، آنتروپیک در چند پرونده نتوانسته موفقیت نهایی، گستره انتشار، تعداد قربانیان یا تاثیر واقعی فعالیتها را تایید کند.
دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا، اوفک، پنجشنبه ۱۹ شهریور اعلام کرد این تحریمها در چارچوب عملیات «طرد اقتصادی» اعمال شدهاند؛ عملیاتی که هدف آن قطع منابع درآمد و شبکههای مالی مورد استفاده جمهوری اسلامی برای دور زدن تحریمها و حمایت از گروههای نیابتی عنوان شده است.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، گفت این عملیات افرادی را هدف قرار میدهد که به حمایت از جمهوری اسلامی ادامه میدهند.
او افزود: «چه از تروریسم حمایت مالی کنند، چه پول بشویند یا به [حکومت] ایران برای دور زدن تحریمها کمک کنند، آنها را پیدا و دسترسیشان را به نظام مالی آمریکا قطع خواهیم کرد و شبکههایی را که حکومت را سر پا نگه میدارند، از بین خواهیم برد.»
وزارت خزانهداری گفت افراد و شرکتهای تحریمشده در عراق، لبنان، امارات متحده عربی و ترکیه فعالیت دارند و در تامین تجهیزات نظامی، انتقال پول، قاچاق پول نقد و طلا و ارائه خدمات به گروههای مورد حمایت جمهوری اسلامی نقش داشتهاند.
چهار عضو کتائب حزبالله تحریم شدند
وزارت خزانهداری آمریکا علی حسن فرحان اللامی، از فرماندهان ارشد کتائب حزبالله، و سه عضو دیگر این گروه به نامهای حسین احمد حسین الذهیباوی، محمد امین فاضل علی الشیخلی و کرار محمد قاسم الهریشاوی را تحریم کرد.
این وزارتخانه کتائب حزبالله را یکی از گروههای اصلی «محور مقاومت» جمهوری اسلامی معرفی کرد که از نیروی قدس سپاه پاسداران آموزش، سلاح، منابع مالی، اطلاعات و پشتیبانی لجستیکی دریافت میکند.
بر اساس این بیانیه، اعضای کتائب حزبالله در بخشهای مهم حشد شعبی عراق، از جمله مدیریتهای اطلاعات، موشکی، ضدزره و نیروهای ویژه، سمتهای کلیدی دارند.
وزارت خزانهداری گفت کتائب حزبالله از ذینفعان اصلی بودجه سالانه بیش از دو میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلاری دولت عراق برای حشد شعبی است و بخشی از این منابع را به سود جمهوری اسلامی و فعالیتهای خود منحرف میکند.
واشینگتن همچنین کتائب حزبالله و دیگر گروههای شبهنظامی همسو با تهران را مسئول صدها حمله علیه نیروهای آمریکایی و ائتلاف در عراق و منطقه از فوریه ۲۰۲۶ به این سو دانست.
در بیانیه به بازداشت یکی از فرماندهان ارشد کتائب حزبالله در ۱۶ مه ۲۰۲۶ اشاره شده است. وزارت خزانهداری تاکید کرد این فرد در تلاش برای سازماندهی بمبگذاری در یک کنیسه در نیویورک و چند مرکز یهودی در لسآنجلس و اسکاتسدیل بوده است.
مقامها و پیمانکاران مرتبط با حشد شعبی هدف قرار گرفتند
عباس جواد کاظم التمیمی، از مقامهای ارشد مدیریت تجهیزات فنی حشد شعبی، یکی دیگر از افراد تحریمشده است.
به گفته وزارت خزانهداری، التمیمی در زمینه خریدهای نظامی خارجی به حشد شعبی مشاوره فنی و راهبردی میدهد و از این طریق به انتقال حمایتهای مالی و نظامی به نیروی قدس کمک میکند.
عبدالله ناظم لعیبی العامری، دلال اسلحه عراقی ساکن امارات متحده عربی، و شرکت او، «البروج للمقاولات العامة»، نیز در فهرست تحریمها قرار گرفتند.
خزانهداری آمریکا گفت این شرکت کالاها و خدمات گوناگونی، از جمله تجهیزات دارای کاربرد نظامی، در اختیار حشد شعبی قرار داده و تعمیر و نگهداری بالگردهای ساخت روسیه متعلق به سازمانهای نظامی عراقی تحت نفوذ نیروی قدس را انجام داده است.
خلدون ناصر مریوش العباده، نماینده شرکت تدارکاتی «عین العراق»، و خود این شرکت نیز تحریم شدند. او به هماهنگی خرید تجهیزات و قطعات دفاعی خارجی و ارائه مشاوره به حشد شعبی متهم شده است.
به گفته وزارت خزانهداری، دولت عراق از شرکت عین العراق برای معاملات مرتبط با خرید قطعات دفاعی میان عراق، روسیه، ایران و چین استفاده کرده است. این معاملات، بر اساس بیانیه، بخشی از طرحهای گستردهتر فساد و دور زدن تحریمها بودهاند.
این شرکت همچنین به تلاش برای خرید تجهیزات دفاعی آمریکایی از طریق شبکههای دور زدن تحریمها متهم شده است.
یک صرافی مستقر در دبی به انتقال پول به ایران متهم شد
آمریکا شرکت تجاری «شمس و بحر» مستقر در دبی و دو مالک آن، مجید علیاکبر نامدار المندلاوی و عبدالحسن علیاکبر نامدار المندلاوی، را نیز تحریم کرد.
وزارت خزانهداری گفت مجید المندلاوی از چند بانک خصوصی عراقی و شبکه حواله این شرکت برای انتقال منابع مالی استفاده کرده است.
بر اساس بیانیه، شرکت شمس و بحر میلیونها دلار را از عراق و از طریق امارات متحده عربی به ایران منتقل کرده است. این شرکت بهدلیل فعالیت در بخش مالی اقتصاد ایران بر اساس فرمان اجرایی ۱۳۹۰۲ تحریم شد.
انتقال صدها میلیون دلار به حزبالله لبنان
بخش دیگری از تحریمها شبکهای را هدف قرار میدهد که به گفته وزارت خزانهداری، درآمد حاصل از فروش نفت ایران را به حزبالله لبنان منتقل کرده است.
اوفک حسین ابراهیم و عبدالله حمیه، دو صراف لبنانی، و غیث حسین وهبه، انتقالدهنده پول برای حزبالله، را تحریم کرد.
خزانهداری آمریکا گفت اعضای نیروی قدس در لبنان با مسئولان مالی حزبالله و صرافان محلی همکاری کردهاند تا پول حاصل از فروش نفت ایران را به لبنان برسانند.
بر اساس این بیانیه، حسین ابراهیم و عبدالله حمیه تنها در فاصله ماههای مه تا سپتامبر ۲۰۲۵ صدها میلیون دلار از نیروی قدس به حزبالله منتقل کردند. غیث وهبه نیز متهم شده است این پولها را بهطور حضوری از صرافان دریافت و به مسئولان مالی حزبالله تحویل داده است.
وزارت خزانهداری گفت حزبالله از این منابع برای خرید سلاح، تولید تجهیزات و پرداخت حقوق اعضای خود استفاده میکند.
شبکه خرید و انتقال طلا تحریم شد
مروت جمیل زهرالدین، خواهر حمدی ظاهرالدین، از تامینکنندگان مالی پیشتر تحریمشده حزبالله، نیز در فهرست تحریمها قرار گرفت.
بر اساس بیانیه، او به نمایندگی از برادرش در دو مرکز مبادله پول، شرکت «یوسف ابراهیم منصور و شریک برای صرافی» و شرکت «گلد پرو»، فعالیت کرده است.
وزارت خزانهداری گفت گلد پرو با وجود نداشتن مجوز بانک مرکزی لبنان برای واردات طلا، از شبکههای حواله برای خرید طلا از دبی استفاده کرده و طلا را با کمک پیکها به لبنان انتقال داده است.
امیر المکانسی، شهروند سوری فعال در سوریه و ترکیه، نیز به اتهام اداره یک شرکت مبادله طلا و تهیه اسکناسهای درشت برای حمدی ظاهرالدین تحریم شد.
شرکتهای گلد پرو و یوسف ابراهیم منصور نیز بهدلیل فعالیت برای حمدی ظاهرالدین در فهرست تحریمها قرار گرفتند.
صدور مجوزهای مرتبط با ایران محدودتر شد
وزارت خزانهداری همزمان سیاست خود درباره درخواستهای مجوز اختصاصی برای معاملات مرتبط با ایران را تغییر داد.
بر اساس سیاست جدید، اوفک این درخواستها را جز در موارد الزام قانونی یا شرایط محدودی مانند تهدید علیه جان، سلامت افراد یا ایمنی محیط زیست، با فرض اولیه رد شدن بررسی خواهد کرد.
این نهاد همچنین اعلام کرد رد کردن بخش عمده درخواستهای معوق مجوزهای مرتبط با ایران را آغاز کرده و تا زمان تغییر رفتار تهران، این سیاست را ادامه خواهد داد.
خزانهداری ممانعت از عبور و مرور در تنگه هرمز، حمله به نیروها و شرکای آمریکا در خلیج فارس و پیگیری برنامههای تسلیحات هستهای و متعارف را از جمله رفتارهایی دانست که جمهوری اسلامی باید تغییر دهد.
یک فرد بیش از ۱.۴ میلیون دلار جریمه شد
اوفک در اقدامی جداگانه اعلام کرد فردی پذیرفته است برای حلوفصل اتهام نقض تحریمهای ایران، یک میلیون و ۴۲۷ هزار و ۲۳۰ دلار بپردازد.
نام این فرد در بیانیه ذکر نشده است. او به ارائه خدمات مشاوره مدیریتی به یکی از شرکتهای بزرگ نرمافزاری ایران، دریافت سود سهام با منشا ایرانی در حسابهای بانکی خود در آمریکا و خرید ملک در ایران متهم شده است.
اوفک این تخلفات را «فاحش» ارزیابی کرد و گفت فرد مورد نظر آنها را داوطلبانه گزارش نکرده بود. تحقیقات درباره این پرونده با همکاری دفتر تحقیقات فدرال آمریکا، افبیآی، انجام شده است.
بر اساس تحریمهای اعلامشده، همه داراییها و منافع مالی افراد و شرکتهای هدف در آمریکا یا در اختیار اشخاص آمریکایی مسدود میشوند. شرکتهایی که دستکم ۵۰ درصد آنها در مالکیت مستقیم یا غیرمستقیم اشخاص تحریمشده باشد نیز مشمول انسداد دارایی خواهند بود.
وزارت خزانهداری هشدار داد موسسات مالی خارجی که آگاهانه معاملات مهمی را برای افراد تحریمشده انجام دهند، ممکن است با تحریمهای ثانویه و محدودیت دسترسی به نظام مالی آمریکا روبهرو شوند.
این روزنامه پنجشنبه ۱۹ شهریور به نقل از مقامهای آمریکایی و خاورمیانهای آگاه از موضوع نوشت تهران با وجود حملات سنگین به سایتهای موشکی و تاسیسات صنعتی خود در مرحله نخست جنگ، اکنون هم موشکهای سوخت مایع و هم موشکهای سوخت جامد مونتاژ میکند.
موشکهای سوخت مایع باید اندکی پیش از پرتاب سوختگیری شوند، اما موشکهای سوخت جامد را میتوان در حالت آماده شلیک نگهداری کرد.
والاستریت ژورنال نوشت ازسرگیری تولید موشک، حتی در مقیاسی محدود، میتواند توان جمهوری اسلامی برای ادامه جنگ فرسایشی را افزایش دهد. به نوشته این روزنامه، یکی از مولفههای تعیینکننده در ادامه درگیری، رقابت میان ذخایر موشکی و پهپادی تهران و ذخایر رو به کاهش موشکهای رهگیر آمریکا و کشورهای حاشیه خلیج فارس است.
در چنین شرایطی، توانایی جمهوری اسلامی برای جایگزین کردن حتی بخشی از موشکهای مصرفشده یا منهدمشده میتواند بر مدت زمانی که قادر به حفظ فشار نظامی است تاثیر بگذارد.
اطلاعات مورد استناد والاستریت ژورنال از فعالیت در چند مرکز زیرزمینی، از جمله تاسیسات موشکی خجیر در جنوبشرق تهران، حکایت دارد.
مقامهای مطلع همچنین گفتهاند جمهوری اسلامی در تلاش است مراکز زیرزمینی تازهای برای مونتاژ موشک ایجاد کند تا این بخش از زنجیره تولید در برابر حملات احتمالی آینده آسیبپذیری کمتری داشته باشد.
تال اینبار، تحلیلگر ارشد «ائتلاف حمایت از دفاع موشکی»، گفت توقف حملات به تاسیسات نظامی به جمهوری اسلامی فرصت میدهد زیرساختهای آسیبدیده را جایگزین کند، قطعات تازه از خارج بخرد و در مراکز امن ذخیره کند.
او گفت تصور اینکه تهران برای بازسازی ظرفیت تولید موشکی خود اقدام نکند، «بهشدت سادهلوحانه» است و پراکندگی تاسیسات و شبکه زیرزمینی، نابودی کامل این برنامه را دشوار میکند.
به نوشته والاستریت ژورنال، با وجود ازسرگیری مونتاژ موشک، بازگشت جمهوری اسلامی به ظرفیت تولید پیش از جنگ با موانع جدی روبهرو است.
مقامهای عرب گفتند تاسیسات شیمیایی مورد نیاز برای سوخت مایع و میکسرهای صنعتی تولید سوخت جامد آسیب دیدهاند. محاصره دریایی نیز واردات مواد و قطعات را دشوار کرده است؛ به همین دلیل، تهران فعلا بیشتر به قطعات ذخیرهشده پیش از جنگ متکی است.
وضعیت بقایای توان نظامی جمهوری اسلامی و سرعت بازیابی آن پس از هر دو جنگ، همواره محل مناقشه و گمانهزنی بوده است. آمریکا و اسرائیل بارها از نابودی بخش بزرگی از ظرفیت تولید موشکی و پهپادی تهران سخن گفتهاند، در حالی که تصاویر ماهوارهای و ارزیابیهای اطلاعاتی در ماههای بعد، از بازگشایی پایگاههای زیرزمینی، تعمیر مراکز تولیدی و ازسرگیری بخشی از تولید تسلیحات حکایت داشتهاند.
تولید با استفاده از ذخایر قطعات موشکی که در جنگ سالم ماندند
بر اساس گزارش تازه والاستریت ژورنال، جمهوری اسلامی در شرایط کنونی عمدتا موشکهای تازه را با استفاده از قطعاتی مونتاژ میکند که پیش از جنگ ذخیره شده بودند و میزان تولید هنوز از سطح پیش از جنگ پایینتر است.
جیم لمسون، تحلیلگر پیشین سیا و پژوهشگر مهمان کینگز کالج لندن، گفت تهران پیش از جنگ قطعاتی از جمله کلاهکهای تکمیلشده، بدنه موشک و سامانههای هدایت و کنترل را ذخیره کرده بود. تصاویر و ویدیوهایی که پیشتر از سوی جمهوری اسلامی منتشر شدهاند نیز شمار زیادی از این قطعات را در تاسیسات زیرزمینی نشان میدهند.
به گفته یک مقام آمریکایی، جمهوری اسلامی احتمالا پس از توافق مقدماتی اواخر خرداد با دولت دونالد ترامپ برای بازگشایی تنگه هرمز و آغاز مذاکرات با هدف پایان دادن به جنگ، تولید در مقیاس پایین را از سر گرفت.
برآورد این مقام این است که تهران با قطعات موجود توان مونتاژ دستکم چند صد موشک را دارد. لمسون گفت شمار واقعی میتواند، بسته به میزان ذخایر قطعات و تعداد سایتهای زیرزمینی فعال، از صدها تا احتمالا هزاران موشک متغیر باشد.
والاستریت ژورنال نوشت جمهوری اسلامی همچنان از ذخایر موشکی باقیمانده خود علیه مواضع آمریکا در منطقه استفاده میکند. این رسانه به استفاده از موشک خیبرشکن، که متحرک، نسبتا دقیق و کمهزینه ارزیابی میشود، اشاره کرد. تهران چهارشنبه ۱۸ شهریور نیز موج سنگینی از موشکها را به پایگاهی هوایی در اردن شلیک کرد که نیروهای آمریکایی در آن مستقرند؛ برخی پرتابهها کلاهک خوشهای داشتند.
این ارزیابی ادامه روندی است که پیش از جنگ ۴۰ روزه نیز نشانههای آن دیده شده بود. نیویورک تایمز ۱۷ بهمن ۱۴۰۴ گزارش داد تصاویر ماهوارهای نشان میدهند جمهوری اسلامی دهها تاسیسات موشکی آسیبدیده در جنگ ۱۲روزه، از جمله مراکز تولید، را تعمیر کرده و بازسازی برنامه موشکی با سرعت بیشتری از تاسیسات هستهای پیش میرود.
با آغاز جنگ دوم در ۹ اسفند ۱۴۰۴، ارزیابیها بار دیگر بهشدت تغییر کرد. فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا پنجم فروردین اعلام کرد ارتش ایالات متحده بیش از ۱۰ هزار هدف را در ایران منهدم کرده، دو سوم تاسیسات تولید نظامی جمهوری اسلامی را نابود کرده و میزان حملات موشکی و پهپادی تهران را ۹۰ درصد کاهش داده است.
با این حال، تنها چند هفته بعد نشانههای بازیابی ظاهر شد. سیانان ۲۷ فروردین گزارش داد تصاویر ماهوارهای از بازسازی پایگاههای زیرزمینی و بازگشایی ورودی تونلهای شهرهای موشکی آسیبدیده حکایت دارند.
در هفتههای بعد، ارزیابیهای اطلاعاتی تازه نشان دادند روند بازیابی برخی توانمندیهای نظامی جمهوری اسلامی سریعتر از برآوردهای اولیه پیش میرود. سیانان ۳۱ اردیبهشت به نقل از چهار منبع آگاه از ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا گزارش داد تهران در دوره آتشبس بخشی از تولید پهپادهای خود را از سر گرفته و در حال جایگزین کردن سایتهای موشکی، پرتابگرها و ظرفیت تولید سامانههای تسلیحاتی آسیبدیده یا نابود شده است.
نشانههای بازسازی توان موشکی سریعتر از انتظار ناظران
شواهد منتشرشده در ماههای بعد، بیش از پیش از بازسازی بخشی از زیرساختهای نظامی حکایت داشت. والاستریت ژورنال اول مرداد گزارش داد جمهوری اسلامی بخشهایی از پایگاههای موشکی، بنادر و مراکز تولیدی آسیبدیده را سریعتر از انتظار برخی مقامهای اسرائیلی بازسازی کرده است.
تصاویر ماهوارهای از چند پایگاه موشکی نیز نشان میداد تهران جادههای دسترسی را تعمیر و عملیات خاکبرداری برای بازگشایی ورودی تونلهایی را آغاز کرده که در حملات آمریکا و اسرائیل مسدود شده بودند.
همان گزارش به احتمال سالم ماندن ذخایر قطعات موشکی نیز اشاره کرده بود. جیم لمسون، تحلیلگر پیشین سیا، گفته بود ممکن است جمهوری اسلامی پیش از جنگ بخشی از قطعات مورد نیاز برای ساخت موشک را در مراکز زیرزمینی ذخیره کرده باشد و این قطعات بتوانند در کوتاهمدت برای مونتاژ دهها یا صدها موشک و پهپاد تازه به کار روند.
گزارش تازه والاستریت ژورنال این ارزیابی را یک گام جلوتر میبرد. آنچه اول مرداد بهعنوان احتمال استفاده از قطعات ذخیرهشده مطرح شده بود، اکنون بر اساس اطلاعات مورد استناد این روزنامه به مونتاژ عملی موشکهای بالستیک در چند تاسیسات زیرزمینی تبدیل شده است.
تفاوت مهم این است که تولید کنونی همچنان محدودتر از سطح پیش از جنگ ارزیابی میشود و شواهدی از بازگشت کامل ظرفیت صنعتی موشکی جمهوری اسلامی وجود ندارد.
همزمان با بازسازی ظرفیتهای آسیبدیده، نشانههایی از ادامه توسعه توانمندیهای هستهای جمهوری اسلامی نیز منتشر شده است.
تحلیل تصاویر ماهوارهای که ۱۹ شهریور منتشر شد، از افزایش بیسابقه فعالیتهای عمرانی و استفاده از مجموعه زیرزمینی کوه کلنگ گزلا در نزدیکی نطنز حکایت دارد. کلنگ گزلا در ماههای اخیر بارها هدف تهدیدهای دونالد ترامپ قرار گرفته است؛ او از جمله ۱۳ شهریور گفت اگر فعالیتی در این مجموعه مشاهده شود، آمریکا ممکن است بهزودی آن را هدف قرار دهد و پیشتر نیز از حمله شدید و از بین بردن این تاسیسات سخن گفته بود.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، نیز پیشتر خواستار دسترسی بازرسان آژانس به این مجموعه شده بود، در حالی که جمهوری اسلامی تاکنون اطلاعات طراحی این سایت را در اختیار آژانس قرار نداده و اجازه بازرسی از آن را نیز نداده است.
