بررسیهای تازه نشان میدهد دورههای خشکسالی میتوانند از طریق تغییر رفتار میمونها و پشهها، به گسترش بیماری تب زرد بینجامند؛ یافتهای که با توجه به تشدید و تکرار خشکسالیها در پی تغییرات اقلیمی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
به گزارش پایگاه علمی «ساینسنیوز»، بارندگی معمولا با افزایش جمعیت پشههای ناقل بیماری همراه است، اما کمبود باران نیز ممکن است در وقوع همهگیری تب زرد در تاریخ معاصر برزیل نقش داشته باشد.
در سال ۲۰۱۵، پدیده النینو خشکسالی کمسابقهای در مناطق مرکزی آمریکای جنوبی پدید آورد. بر اساس نتایج یک تحقیق جدید، میمونها و پشههایی که در جستوجوی منابع آب بودند، احتمالا ویروس تب زرد را از جنگلها به شهرهای برزیل رساندند.
یافتههای این پژوهش بهتازگی در نشریه «ساینس ادونسز» منتشر شد.
شبیهسازیهای رایانهای نشان داد ورود نخستیسانان آلوده از جنگلهای درگیر خشکسالی به مناطق شهری، همراه با افزایش خونخواری پشههایی که برای مقابله با کمآبی، میزبانان بیشتری را نیش میزدند، ممکن است زمینه گسترش بیماری را فراهم کرده باشد.
همهگیری تب زرد برزیل از اواخر سال ۲۰۱۶ آغاز شد و تا سال ۲۰۱۹ ادامه یافت. در این دوره، بیش از دو هزار نفر به بیماری مبتلا شدند و نزدیک به ۷۵۰ نفر جان باختند.
تب زرد بیماری ویروسی و گاه مرگباری است که از طریق نیش پشه منتقل میشود. مبتلایان ممکن است دچار تب، سردرد، درد عضلانی، تهوع و ضعف شوند. در موارد شدید، بیماری به زردی، خونریزی، نارسایی اندامها و مرگ میانجامد.
خشکسالی؛ جرقهای در بستری آماده
به گزارش ساینسنیوز، عوامل متعددی در شکلگیری همهگیری برزیل نقش داشتند. تغییر رفتار حیوانات در دوره خشکسالی احتمالا با پایین بودن میزان واکسیناسیون و ادامه جنگلزدایی همراه شد و شرایط مناسبی برای گسترش ویروس پدید آورد.
جوئل راسر، پزشک متخصص بیماریهای عفونی و همهگیرشناس دانشگاه استنفورد، گفت: «به نظر من، خشکسالی جرقه ماجرا بود؛ زمینه از پیش فراهم شده بود.»
خشکسالی میتواند احتمال ابتلا به شماری از بیماریهای عفونی، بهویژه بیماریهای ویروسی منتقلشونده توسط پشهها را افزایش دهد. برای نمونه، ویروس نیل غربی ممکن است در دورههای کمبارش بیشتر گسترش یابد، زیرا پرندگان آلوده و پشهها در اطراف منابع محدود آب متمرکز میشوند.
برزیل از سال ۱۹۴۲ با شیوع شهری تب زرد روبهرو نشده بود. پشه آئدس اجیپتی که به «پشه تب زرد» شهرت دارد، زمانی ویروس را بهطور گسترده در بخشهایی از قاره آمریکا و آفریقا میان انسانها منتقل میکرد.
کنترل پشهها با حشرهکش و واکسیناسیون موثر، شیوع این بیماری را در قاره آمریکا تا حد زیادی مهار کرد و اکنون بیشتر موارد آن در آفریقا گزارش میشود.
با این حال، تب زرد چرخه انتقال دیگری نیز در جنگلها دارد. در این چرخه، پشههای سرده «هماگوگوس» و گونههای دیگر، ویروس را عمدتا میان میمونهای زوزهکش، مارموستها و سایر نخستیسانان غیرانسانی منتقل میکنند.
بیماری و مرگ میمونها معمولا زنگ خطری برای گسترش تب زرد است. این اتفاق نشان میدهد ویروس در منطقه گردش دارد و در صورت انتقال آن به پشههای نزدیک به مناطق مسکونی، ممکن است سلامت انسانها نیز به خطر بیفتد.
پژوهشها حاکی از آن است که در همهگیری برزیل، آئدس اجیپتی ناقل اصلی بیماری نبود. جمعیت این پشه بهدنبال برنامههای مقابله با همهگیری ویروس زیکا که اندکی پیش منطقه را درگیر کرده بود، بهشدت کاهش یافته بود.
در عوض، به نظر میرسد پشههای هماگوگوس ساکن جنگل نقش اصلی را در انتقال تب زرد داشتند.
جابهجایی میمونها و افزایش خونخواری پشهها
جیمی کالدول، بومشناس بیماریها در دانشگاه پرینستون، گفت برزیل همزمان شاهد خشکسالی و همهگیری نامعمولی بود که احتمال وقوع هر یک تنها یکبار در ۱۰۰ سال برآورد میشود.
کالدول، راسر و همکارانشان با استفاده از دادههای مربوط به مرگ نخستیسانان، موارد ابتلای انسانها و شدت خشکسالی، مسیر احتمالی گسترش همهگیری را شبیهسازی کردند.
آنان دو تغییر رفتاری را مورد بررسی قرار دادند: نزدیک شدن حیوانات جنگلی به شهرها برای یافتن آب و افزایش دفعات نیش زدن پشههای جنگلی برای جلوگیری از کمآبی.
نتایج شبیهسازیهایی که هر دو عامل را در نظر میگرفتند، بیشترین تطابق را با دادههای واقعی همهگیری سالهای ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۹ در ایالت میناس ژرایس برزیل داشتند.
بر پایه یافتههای پژوهش، کاهش منابع آب سبب شد جانوران جنگلی و ویروس تب زرد به مناطق شهری نزدیکتر شوند.
سیدی رایان، جغرافیدان پزشکی دانشگاه فلوریدا، گفت افزایش خونخواری پشهها تنها تغییر رفتاری موثر نبود و میمونهای آلوده نیز احتمالا ناچار شدند به سوی مناطق شهری حرکت کنند.
افزایش واکسیناسیون و اجرای برنامههای کنترل پشههای ناقل سرانجام به مهار همهگیری کمک کرد.
به گفته رایان، رویدادی که پیشتر شاید هر ۱۰۰ سال یکبار اتفاق میافتاد، ممکن است اکنون در هر قرن چهار بار رخ دهد؛ زیرا خشکسالیهای شدید و طولانی، احتمال همزمانی چنین شرایطی را افزایش میدهند.
هر سه فیلم به شکل «سینمای تک نفره» و با دوریین موبایل ساخته شدهاند و در آنها کارگردان، فیلمنامهنویس، فیلمبردار و تدوینگر آثار تنها خود کاهانی است و فقط بازیگران فیلمها تنها عواملی هستند که به جز کارگردان در پشت صحنه حضور داشتهاند.
این فیلمها بدون بودجه و بدون دریافت کمک ساخته شدهاند و در واقع کاهانی در سه سال اخیر در پاسخ به مشکلات تولید و موانع مختلف برای فراهم کردن یک گروه فیلمسازی عظیم در کانادا، به این راهکار خلاقه رسیده است؛ راهکاری که خودش هر بار در عنوانبندی انتهایی فیلم درباره آن توضیح میدهد، در نتیجه فیلمها به جای فهرست عوامل با یک نامه صمیمی از طرف کارگردان پایان مییابند.
بهشت خالی هم به مانند دو فیلم قبلی موضوعی سیاسی- اجتماعی را پی میگیرد و درباره مهاجران ایرانی در کانادا و نفوذ عوامل حکومت در آنجا حرف میزند.
بهشت خالی بدون تعارف به سراغ مامورانی حکومتی میرود که در کار قاچاق قطعات نظامی هستند. آنها یک مرد سادهدل به نام سعید را استخدام کردهاند تا بستههایشان را جابهجا کند. همه چیز به خوبی پیش میرود و به نظر میرسد سعید که آدم مجردی است و خواستار یافتن یک زن در زندگیاش، کاملا به حرفهای آنها بدون چون و چرا گوش میدهد و سادهدلانه به بهانه دیدار پنج زن این بستهها را جابهجا میکند.
نیما صدر در نقش سعید این بار هم بازی به یادماندنی و جذابی ارائه میدهد؛ آدم ظاهرا سادهدل و تنهای ایرانی در غربت که پی آرامش، زن و عشق میگردد. این شخصیت در پی دو فیلم قبلی حالا به یک کاراکتر دوستداشتنی بدل شده که تماشاگران فیلمهای قبلی خودبهخود با او ارتباط برقرار میکنند و همراهش میشوند.
اینجا اما فیلم بر خلاف دو فیلم قبلی یک پیچ داستانی دارد که شخصیت سعید را تغییر میدهد. تا نزدیک به انتها تماشاگر هیچ شک و شبههای نسبت به سعید ندارد و او را بهعنوان همان سادهدل تنها میپذیرد، اما این بار، همه چیز آنطور نیست که تماشاگر انتظارش را دارد.
کاهانی محدودیتهای بودجه و امکانات را به یک ویژگی فیلم بدل میکند، جایی که همه چیز به سادگی برگزار میشود و فیلم ساختاری مستندگونه مییابد. در عین حال اما دغدغههای تکنیکی خود را دنبال میکند و این بار با زوایای دوربین متفاوتی روبهرو هستیم که فضای ساده محیط را درهم میشکند.
برف و سرمای کانادا به موتیف فیلم بدل میشود و فیلم در غالب تصاویر بر آن تکیه میکند. از همان اولین نماها تا انتها برف حضور سهمگینی دارد و بخشی از جهان فیلم را پیش میبرد و در عین حال با مضمون فیلم ارتباط مییابد: جهان یک آدم تنها که همیشه در دل بوران و برف بیانتها به دنبال مامن گرمی برای آرامش میگردد. او حتی بهشت را خالی میبیند و گمان میبرد که خداوند موجود تنهایی است. حالا نگران به نظر میرسد که بهشت او خالی خواهد ماند و تنهایی در آنجا هم ادامه خواهد داشت.
فیلم در عین حال در ادامه آثار قبلی بدون تعارف درباره حکومت جمهوری اسلامی و فساد آن حرف میزند. در فیلم قبلی(مردهشور) ماموران حکومتی برای کشتن یک خواننده زن مخالف حکومت دست به کار شده بودند و حالا همان ماموران در حال پولسازی و غارت ثروت مردم از طریق فعالیتهای غیرقانونی در حیطه قطعات نظامی در کانادا هستند.
فیلمساز اما تلخی و خشونت جهان اطرافش را در صحنههای انتهایی تقلیل میدهد و به نوعی پایان خوش میرسد، در حالی که واقعیت سهمگین جاری در فیلم و فضای آن شاید پایانی از نوع دیگر را میطلبید.
ساندار پیچای، مدیرعامل گوگل، با اعلام این آمار گفت جمینای به چهاردهمین محصول این شرکت با بیش از یک میلیارد کاربر تبدیل شده و سریعتر از هر محصول مصرفی دیگر گوگل به این تعداد کاربر رسیده است.
آمار گوگل به خود اپلیکیشن جمینای مربوط است و استفاده از قابلیتهای این هوش مصنوعی در دیگر محصولات این شرکت را شامل نمیشود.
با این حال، به نظر میرسد نسخهای که بهصورت پیشفرض روی تلفنهای اندرویدی نصب میشود نیز در این آمار محاسبه شده باشد.
جاش وودوارد، از مدیران ارشد جمینای، اعلام کرد این سرویس بیش از ۱۰۰ میلیون کاربر فعال در سیستمعامل آیاواس دارد.
وبسایت فناوری ورج نوشت بر این اساس، بخش عمده کاربران جمینای از دستگاههای اندرویدی استفاده میکنند.
شمار کاربران فعال ماهانه جمینای طی حدود پنج ماه از ۷۵۰ میلیون به ۹۵۰ میلیون نفر افزایش یافت و الکس جوزف، سخنگوی گوگل، به ورج گفت این سرویس هفته گذشته از مرز یک میلیارد کاربر عبور کرد.
چتجیپیتی زودتر به رکورد میلیاردی رسید
چتجیپیتی چند هفته زودتر از رقیب گوگلی خود به این رکورد رسیده بود.
لیندزی مککالم، سخنگوی اوپنایآی، به ورج گفت این سرویس مدتی پیش از مرز یک میلیارد کاربر فعال ماهانه عبور کرده و شمار کاربران هفتگی آن نیز به یک میلیارد نفر رسیده است.
شمار کاربران هفتگی چتجیپیتی پنج ماه پیش حدود ۹۰۰ میلیون نفر بود.
ورج نوشت افزایش این رقم به یک میلیارد نفر از کاهش سرعت رشد سرویسی حکایت دارد که سالها یکی از سریعترین نرمافزارهای در حال رشد جهان بود.
معیار آمار دو سرویس متفاوت است؛ رقم چتجیپیتی کاربران هفتگی و رقم جمینای کاربران فعال ماهانه را نشان میدهد.
به نوشته ورج، چتجیپیتی همچنان سرویس بزرگتری به نظر میرسد، اما احتمالا جمینای با سرعت بیشتری رشد میکند.
رقابت گوگل با اوپنایآی و آنتروپیک تشدید شده است
رشد جمینای در شرایطی رخ داده است که گوگل تلاش برای رقابت با اوپنایآی و آنتروپیک را افزایش داده است.
خبرگزاری رویترز پنجشنبه ۲۲ مرداد گزارش داد سرگئی برین، از بنیانگذاران گوگل، در ماههای اخیر از کارکنان کلیدی حوزه هوش مصنوعی خواسته است تمرکز خود را بر توسعه جمینای بگذارند تا آلفابت فاصله با رقبا را کاهش دهد.
بر اساس این گزارش، جمینای پاییز سال گذشته برای مدتی از رقبای خود پیش افتاد، اما عرضه مدلهای تازه آنتروپیک و اوپنایآی بار دیگر گوگل را در موقعیت تعقیب قرار داد.
گوگل در مرداد عرضه نسخه تازه جمینای را دو ماه به تعویق انداخت. به گفته منابع رویترز، آزمایشهای داخلی نشان داده بود عملکرد این مدل در حوزههایی از جمله برنامهنویسی همچنان از برخی رقبا عقبتر است.
رویترز نوشت گوگل همزمان ساختار مدیریتی بخش هوش مصنوعی خود را تغییر داده است؛ تغییراتی که بخشی از تلاش آلفابت برای افزایش سرعت توسعه محصولات هوش مصنوعی و دستیابی دوباره به برتری در رقابت مدلهاست.
رقابت در این بازار نیز تنها میان گوگل و اوپنایآی جریان ندارد. کلود، محصول آنتروپیک، بهویژه با ابزار برنامهنویسی «کلود کد» رشد کرده است، هرچند این شرکت آمار رسمی تعداد کاربران کلود را منتشر نمیکند.
ورج نوشت چتجیپیتی همچنان پرمخاطبترین و شناختهشدهترین سرویس این حوزه به نظر میرسد، اما برتری گستردهای که پیشتر داشت تا حد زیادی کاهش یافته است.
شرکت برق فرانسه سهشنبه ۲۰ مرداد اعلام کرد ورود گسترده عروسهای دریایی به ایستگاههای پمپاژ آب دریا باعث شد دو رآکتور شامگاه دوشنبه ۱۹ مرداد بهطور خودکار متوقف شوند.
خبرگزاری فرانسه نوشت کارکنان نیروگاه در اقدامی پیشگیرانه یکی از رآکتورها را نیز متوقف کردند و توان رآکتور شماره یک را به ۵۰ درصد کاهش دادند. یکی دیگر از رآکتورهای این نیروگاه پیشتر برای تعمیر و نگهداری برنامهریزیشده از مدار خارج شده بود و تا هنگام تنظیم این خبر، تنها یکی از رآکتورهای با تمام ظرفیت کار میکرد.
شرکت برق فرانسه تاکید کرد: «این وضعیت هیچ پیامدی برای ایمنی تاسیسات، امنیت کارکنان یا محیط زیست ندارد.»
نیروگاه گراولین در ساحل دریای شمال، شش رآکتور ۹۰۰ مگاواتی با مجموع ظرفیت ۵.۴ گیگاوات دارد و بزرگترین نیروگاه هستهای غرب اروپا بهشمار میرود. این نیروگاه برای خنکسازی تجهیزات خود از آب دریایی استفاده میکند که از کانال متصل به دریای شمال وارد سامانه پمپاژ میشود.
به گزارش خبرگزاری رویترز، قایقهای ماهیگیری پس از دریافت نخستین هشدار در روز شنبه برای کاهش تراکم عروسهای دریایی به منطقه اعزام شدند، اما نتوانستند بهطور کامل مانع رسیدن آنها به نیروگاه شوند. یک مهندس شرکت برق فرانسه گفت عروسهای دریایی باقیمانده با خودروهای مکنده جمعآوری میشوند و انتظار میرود رآکتورهای متوقفشده بهزودی فعالیت خود را از سر بگیرند.
چهار رآکتور گراولین در مرداد ۱۴۰۴ نیز بهدلیل ورود گسترده عروسهای دریایی به ایستگاههای پمپاژ بهطور خودکار متوقف شدند. راهاندازی دوباره رآکتورها تدریجی بود و اتصال آخرین واحد به شبکه برق حدود ۱۰ روز طول کشید.
شرکت برق فرانسه پس از آن رویداد، دوربینهایی را در کانالهای ورودی و سامانههای تصفیه نصب کرد و برای شناسایی زودهنگام دستههای عروس دریایی با ماهیگیران و سازمان امداد و نجات دریایی فرانسه توافق کرد.
حادثه تازه در شرایطی رخ داد که خشکسالی، گرمای شدید و کاهش جریان رودخانهها تولید برق هستهای فرانسه را محدود کرده است.
بر اساس محاسبات خبرگزاری فرانسه با استفاده از دادههای شرکت برق این کشور، افزایش دما و کاهش جریان آب رودخانهها باعث شد یکشنبه ۱۸ مرداد ۱۵.۶ درصد از ظرفیت تولید برق هستهای این کشور قابل استفاده نباشد. این بالاترین میزان ثبتشده از سال ۲۰۱۵ بود.
کارشناسان افزایش دمای آب اقیانوسها در پی گرمایش زمین را یکی از عوامل تکثیر عروسهای دریایی میدانند، هرچند ورود گونههای مهاجم، کاهش شکارچیان طبیعی و صید بیرویه شکارچیان این گونه نیز در گسترش این پدیده نقش دارند.
