لکههای نفتی وارد محدوده جنگلهای حرا در هرمزگان شد
روابط عمومی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری هرمزگان اعلام کرد بر اساس گزارشهای اولیه، بخشی از لکههای نفتی وارد محدوده جنگلهای حرا شده است.
این اداره با اشاره به حساسیت بالای اکوسیستمهای مانگرو، نوشت که بررسی و اقدام فوری برای جلوگیری از گسترش آلودگی و کاهش آثار احتمالی آن ضرورت دارد.
اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری هرمزگان اعلام کرد علت و منشا دقیق ورود لکههای نفتی پس از بررسیهای کارشناسی و جمعبندی گزارشهای دستگاههای مرتبط اعلام خواهد شد.
روزهای گذشته نیز تصاویری از آلودگی در سواحل ایران منتشر شده بود.
ادامه گزارش را اینجا بخوانید.
این اقدام را که از جمله در منطقه ۱۲، میدان بهارستان و خیابان ۳۰ تیر انجام شده است، نمیتوان صرفا یک تصمیم فنی-ترافیکی دانست، بلکه باید آن را در افق تاریخیِ «استفاده از معماری شهری برای کنترل و سرکوب» بازخوانی کرد.
سایه تاریخی هوگو و هوسمان؛ وقتی شهر سنگر را سلب میکند
ارتباط میان بازطراحی کالبد شهر و مهندسی کنترل امنیتی موضوع جدیدی نیست. برجستهترین نمونه تاریخی این تقاطع، بازسازی بزرگ پاریس در قرن نوزدهم توسط «بارون هوسمان» و به دستور ناپلئون سوم است.
تا پیش از دهه ۱۸۵۰، پاریس دارای خیابانهای باریک، پر پیچ و خم و ارگانیکی بود که به شهروندان معترض امکان میداد با کندن سنگفرشها و ایجاد «سنگر»، کنترل محلات را به دست گیرند؛ همان فضایی که ویکتور هوگو در رمان بینوایان به زیبایی تصویر کرده است.
هوسمان با تخریب بافتهای قدیمی و احداث بولوارهای عریض، مستقیم و یکدست، دو هدف گرهخورده را دنبال کرد: نخست، سلب امکان سنگربندی خیابانی از مردم؛ و دوم، تسهیل جابهجایی سریع نیروهای نظامی و توپخانه سنگین برای سرکوب ناآرامیها.
بعدها، نظریهپردازانی چون والتر بنیامین در کتاب «پروژه پاساژها» و دیوید هاروی در نظریههای «حق به شهر»، تاکید کردند که چگونه فضا به ابزار بازتولید قدرت حاکم و نفی حضور معترضان تبدیل میشود.
مزاحمت کارکردی پیادهراهها برای ساختار سرکوب
در فضای امروز شهرها نیز پیادهراهها و فضاهای مکث زیستشهری، به دلیل ویژگیهای کالبدی خود، به طور طبیعی با منطق کنترل و متفرقسازی نیروها در تعارض قرار میگیرند.
این چالشها را میتوان در سه محور اصلی صورتبندی کرد:
بلوکهای سنگفرش برخلاف پوشش یکدست و مسطح آسفالت، ماهیتی قطعهقطعه دارند. در مواجهههای خیابانی، کندن این سنگها خواربار اولیه و در دسترس برای معترضان ایجاد میکند تا مانع پیشروی نیروهای امنیتی شوند.
تبدیل معبر از سنگفرش به آسفالت، نوعی خلع سلاح کالبدی فضا است.
طراحی پیادهراه بر کاهش سرعت تاکید دارد. سطح ناهموار سنگفرش، عرضهای متغیر، وجود مبلمان شهری (نیمکتها، گلدانها، پایههای روشنایی) و مجسمهها، حرکت سریع و امکان مانور یگانهای ویژه، ماشینهای آبپاش و گشتهای موتوری را مختل میکند.
تبدیل فضا به آسفالت یکدست، اتوبانهای درونشهری برای عبور بیمانع خودروهای سرکوب ایجاد میکند.
پیادهراهها و کافههای حاشیه آنها، «فضای مکث» تولید میکنند؛ جغرافیاهایی که مردم در آنها متوقف میشوند، گفتوگو میکنند و هستههای اولیه تجمع را شکل میدهند.
همزمانی برچیدن سنگفرشها با پلمب کافهها و جمعآوری میز و صندلیهای فضای باز، استراتژیِ «امنیتیسازی فضا» را آشکار میکند: تبدیل شهر از «محلی برای زیست و تجمع» به «کانالی برای عبور سریع و بیوقفهخودروها».
شهر برای پیاده یا خودروی نظامی؟
خیابان در اعتراضات سالهای اخیر ایران نقشی کلیدی پیدا کرده است.
شاهزاده رضا پهلوی در فراخوان خود که به حضور میلیونی مردم در دیماه ۱۴۰۴ انجامید، «تسخیر خیابان» به دست مردم را هدف از این کار عنوان کرد.
در خیزش مهسا نیز یکی از جملههای به یاد ماندنی در تاکید بر محوریت خیابان، از سوی هدیه تهرانی، بازیگر سرشناس سینما، عنوان شد. او در یادداشتی در شبکههای اجتماعی، خطاب به نیروهای سرکوب گفت: «تنها راه ارتباط من با مردم خیابان است.»
عقبنشینی از پروژه پیادهراهسازی در قلب تاریخی تهران و جایگزینی سنگفرشها با آسفالت، تنزل دادن کیفیت زندگی شهری به پای متغیرهای کنترل ترافیک و بازدارندگی امنیتی است.
وقتی شهر از فضاهای پیادهمحور خالی شود، نه تنها هویت تاریخی و مدنی آن آسیب میبیند، بلکه حوزه عمومی مستقیما تخلیه میشود.
بازگرداندن خودروها به معابر تاریخی، پیروزی منطق «کانال عبور» بر «فضای زیست» است؛ رویهای که در آن شهروند نه به عنوان یک کارگزار مدنی با حق حضور در فضا، بلکه به عنوان یک عامل اختلال در حرکت روان ماشینی و امنیتی نگریسته میشود.
او شامگاه سهشنبه ۲۰ مرداد به خبرنگاران گفت: «آنها میخواستند با پروازی دیگر، با هواپیمایی دیگر بروم که به همان اندازه امن بود، اما میخواستند این کار را انجام دهم، بنابراین انجامش دادم. من هرچه آنها بگویند انجام میدهم.»
ترامپ افزود: «این کاملا به سرویس مخفی بستگی دارد. من فقط کاری را میکنم که آنها میخواهند.»
با این حال او گفت: «فکر میکنم در واقع هواپیمایی که من با آن پرواز کردم بیشتر در معرض خطر بود. فکر میکنم خطر برای آن بیشتر بود، چون احتمالا همان هواپیمایی بود که آنها بیشتر احتمال داشت سراغش بروند.»
روزنامه واشینگتنپست شامگاه دوشنبه در گزارشی اختصاصی نوشت تهدید جمهوری اسلامی برای کشتن دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ماه گذشته دستگاههای امنیتی این کشور را به اجرای یک عملیات فریب کمسابقه واداشت.
بهنوشته واشینگتنپست، در جریان این عملیات ترامپ در برابر دوربینها سوار هواپیمای قدیمی «ایرفورس وان» شد، اما دقایقی بعد مخفیانه از آن خارج و با هواپیمای نظامی کوچکتری به بریتانیا منتقل شد.
در تمام این مدت، خبرنگاران و حتی شماری از کارکنان کاخ سفید تصور میکردند رییسجمهوری در همان ایرفورس وان قدیمی همراه آنهاست و تنها سوار هواپیمای ایرفورس وان جدید که یک بویینگ اهداشده از قطر است نشده، روایتی که کاخ سفید نیز بعدا آن را تکرار کرد.
براساس این گزارش ماجرا ۱۷ تیرماه و در پایان سفر ترامپ به آنکارا برای شرکت در نشست سران ناتو رخ داد؛ درست یک شب پس از آنکه آمریکا، به دستور ترامپ و در پی شکست مذاکرات با تهران برای پایان دادن به جنگ چندماهه، حملات نظامی علیه جمهور ی اسلامی را از سر گرفت.
بهنوشته واشینگتنپست یک تهدید معتبر مرتبط با تهران علیه ترامپ یا هواپیمای او باعث شد مقامهای امنیتی «عملیات فریب» را به اجرا بگذارند. نیویورکتایمز و سیبیاس نیز پیشتر از دریافت اطلاعاتی درباره تهدید مشخص علیه ترامپ یا هواپیمایش خبر داده بودند.
ترامپ سهشنبه درباره تهدیدی که باعث این تصمیم شد به خبرنگاران گفت: «فکر میکنم تهدیدی وجود داشت. واقعا خیلی دربارهاش سوال نکردم. من تهدیدهای زیادی دریافت میکنم.»
رییسجمهوری آمریکا افزود از تهدیدهای جمهوری اسلامی علیه جانش شگفتزده نشده است.
او گفت: «تهدیدهای زیادی علیه من صورت میگیرد که شما از بسیاری از آنها خبر ندارید. هر رییسجمهوری تاثیرگذاری با تهدیدهای زیادی روبهرو میشود. رییسجمهوریهایی که تأثیرگذار نیستند تهدید نمیشوند و فکر میکنم شاید من تاثیرگذارترین رییسجمهوری باشم.»
ترامپ افزود که این تهدیدها او را نگران نمیکنند.
او گفت: «راستش را بخواهید، من نگران هیچچیز نیستم. هرچه میخواهد باشد، شما نگرش من را میدانید. هرچه باشد.»
رییسجمهوری آمریکا همچنین درباره مذاکرات با جمهوری اسلامی گفت: «من به ایران اعتماد ندارم. چرا میگویید من به ایران اعتماد دارم؟ من آخرین کسی هستم که به ایران اعتماد میکند. آنها دائما به من دروغ گفتهاند.»
او همچنین بار دیگر تاکید کرد که کنترل تنگه هرمز بهطور کامل دست آمریکاست و وضعیت در ارتباط با ایران «کاملا خوب» پیش میرود.
ترامپ در عین حال هشدار داد که هرگونه اقدام دوباره حکومت ایران ممکن است با واکنشی بسیار شدید روبهرو شود.
او گفت: «ممکن است در مقطعی آنها کاری انجام دهند و آن وقت نابود میشوند. اما ما در حال حاضر در موقعیت بسیار خوبی قرار داریم.»
طالبان در حالی خود را برای برگزاری پنجمین سالگرد بازگشت به قدرت در این هفته آماده میکنند که برخی کشورها، با وجود افزایش نگرانی نهادهای ناظر درباره وضعیت حقوق بشر، روابط خود را با حکومت این گروه گسترش دادهاند.
یونسکو در بیانیه خود اعلام کرد افغانستان تنها کشوری در جهان است که در آن دختران و زنان بهطور رسمی از تحصیل در مقاطع متوسطه و آموزش عالی منع شدهاند.
این نهاد گفت این وضعیت «این خطر را در پی دارد که افغانستان را به دههها از دست رفتن ظرفیتها، تعمیق فقر و آسیبهای جبرانناپذیر محکوم کند.»
برآورد یونسکو نشان میدهد ممنوعیت تحصیل زنان در مقاطع متوسطه و آموزش عالی میتواند تا سال ۲۰۶۶ باعث خروج ۶۰۰ هزار زن افغانستانی از نیروی کار شود، در مجموع ۹.۶ میلیارد دلار زیان درآمدی به بار آورد و خطر ازدواج زودهنگام را افزایش دهد.
محدودیتهای گسترده علیه زنان
هنگامی که طالبان در سال ۱۴۰۰ و همزمان با خروج ایالات متحده و متحدانش بار دیگر قدرت را در دست گرفتند، بارها به جامعه بینالمللی اطمینان دادند که زنان همچنان آزاد خواهند بود به مدرسه بروند و تحصیل کنند.
با وجود این وعدهها، مدارس متوسطه یک سال بعد به روی دختران بسته شدند و چند ماه بعد نیز تحصیل زنان در دانشگاهها ممنوع شد. طالبان هر دو ممنوعیت را موقتی توصیف کردند، اما این محدودیتها همچنان برقرار ماندهاند.
محدودیتهای طالبان همچنین اشتغال و رفتوآمد زنان را محدود میکند.
طالبان میگویند حقوق زنان را مطابق با برداشت خود از قوانین اسلامی و فرهنگ افغانستان رعایت میکنند.
یونسکو اعلام کرد محدودیت تحصیل زنان در مقاطع آموزش عالی در افغانستان احتمالا کمبود معلمان زن را نیز تشدید خواهد کرد؛ این در حالی است که بیش از دو میلیون کودک در سن دبستان، به دلایلی غیر از ممنوعیتهای اعمالشده علیه دختران و زنان، هماکنون از تحصیل بازماندهاند.
یونسکو برآورد میکند که افغانستان تا سال ۲۰۳۰ با کمبود بیش از ۱۱ هزار معلم زن واجد شرایط روبهرو خواهد شد.
هدا جابریان، هماهنگکننده برنامه آموزش در شرایط اضطراری یونسکو، در یک نشست توجیهی گفت: «بسیاری از معلمان کشور را ترک کردهاند... و کسانی که در نظام آموزشی حضور داشتند، از ادامه تدریس منع شدهاند.»
جابریان افزود: «این تصمیم برای منع زنان از تدریس به پسران، نهتنها شمار قابل توجهی از معلمان و مربیان واجد شرایط را از نظام آموزشی حذف کرده، بلکه باعث شده است پسران نیز توسط معلمان مرد فاقد صلاحیت لازم آموزش ببینند.»
او افزود: «آنچه برای ما باقی مانده، معلمان مرد فاقد صلاحیت لازم است یا اصلا هیچ معلمی وجود ندارد.»
یونسکو اعلام کرد بیش از ۹۰ درصد کودکان ۱۰ ساله قادر به خواندن یک متن ساده نیستند و نرخ سواد در سطح ملی ۳۷ درصد است.
بسیاری از مدارس با ازدحام دانشآموزان روبهرو هستند و امکانات کافی ندارند. بهگفته یونسکو، نزدیک به نیمی از مدارس فاقد آب، امکانات بهداشتی یا وسایل گرمایشی هستند.
تنها در سال ۱۴۰۴، سه میلیون نفر، چه به اجبار و چه بهصورت داوطلبانه، به افغانستان بازگشتند و فشار بیشتری بر مدارس وارد کردند. یونسکو همچنین اعلام کرد از سال ۱۴۰۰ تاکنون، بلایای طبیعی از جمله زمینلرزهها و سیلها باعث تعطیلی هزار مدرسه شدهاند.
