رییس امارات متحده عربی وارد کویت شد
همزمان با افزایش تنشهای منطقه، محمد بن زاید آل نهیان، رییس امارات متحده عربی، پنجشنبه ۱۸ تیر در سفری وارد کویت شد.
مشعل الاحمد الجابر الصباح، امیر کویت، در فرودگاه امیری از محمد بن زاید و هیئت همراه او استقبال کرد.
منصور بن زاید آل نهیان، معاون رییس امارات، سیف بن زاید آل نهیان، معاون نخستوزیر و وزیر کشور، و شماری از مقامهای ارشد امارات، محمد بن زاید را در این سفر همراهی میکنند.
در تصاویری که در کربلا ضبط و از سوی خبرگزاری رویترز منتشر شده، جمعیتی انبوه اطراف یک کامیون یخچالدار با لوگوهای نارنجی و سفید دیده میشود که شباهت زیادی به نشان تجاری «کی گروپ»، بخشی از شرکت خردهفروشی فنلاندی «کسکو»، دارد.
در ادامه این تصاویر، مردانی با لباس تیره، تابوتی را از بخش یخچالدار کامیون بیرون میآورند و آن را بر فراز جمعیت حمل میکنند.
این ویدیو در جریان بخش عراقی مراسم تشییع خامنهای ضبط شده است. این مراسم که قسمتی از آن در نجف و کربلا برگزار شد، به دفن دیکتاتور کشتهشده ایران در مشهد در روز ۱۸ تیر، ختم میشود.
این تصاویر به سرعت در فنلاند مورد توجه قرار گرفت. روزنامه «ایلتا-سانومات» این صحنه را «باورنکردنی» توصیف کرد و نوشت فنلاندیها احتمالا با دیدن چیزی که شبیه نشان فروشگاههای «کی مارکت» در میانه مراسم تشییع خامنهای بود، «چشمهایشان را مالیدهاند [تا مطمئن شوند درست میبینند]».
روزنامه «هلسینگین سانومات»، بزرگترین روزنامه فنلاند، نیز این موضوع را پوشش داد.
واکنش شرکت کسکو
شبکه «یله»، این خبر را با عنوان «آیا تابوت خامنهای از یک خودروی کی گروپ در عراق خارج شد؟» منتشر کرد و نوشت ویدیوی رویترز یک کامیون حمل مواد سردخانهای با رنگ نارنجی و حروف تکرارشونده «K» را نشان میدهد که ظاهرا به لوگوی «کی گروپ» شباهت دارد.
شرکت کسکو به «یله» اعلام کرد هیچ اطلاعی درباره این کامیون ندارد و تنها پس از انتشار تصاویر از این موضوع باخبر شده است.
این شرکت گفت حملونقل کالاهایش با خودروهای متعلق به شرکتهای همکار انجام میشود و کسکو ناوگان اختصاصی ندارد.
به گفته این شرکت، یکی از احتمالها این است که یکی از شرکتهای حملونقل همکار، خودرویی را بدون حذف نشانهای «کی گروپ»، به شخص یا شرکت دیگری فروخته باشد.
کسکو در ایمیلی به «یله» نوشت: «ممکن است یکی از شرکای حملونقل ما هنگام فروش تجهیزات، برچسبهای مربوط به ما را از روی آنها حذف نکرده باشد.»
این شرکت افزود به شرکتهای حملونقل یادآوری خواهد کرد که این برچسبها باید پیش از فروش خودروها، حذف شوند.
هیچ نشانهای وجود ندارد که کسکو یا «کی مارکت» نقشی در مراسم تشییع خامنهای داشته باشند یا مالک یا بهرهبردار این کامیون بوده باشند.
آنچه باعث شد این تصاویر جلب توجه کنند، تضاد میان عناصر آن بود: یکی از نمادینترین مراسم تشییع جمهوری اسلامی، نگهداری یک تابوت در شرایط سرد پس از ماهها تاخیر در خاکسپاری، خودرویی با نشان تجاری یک فروشگاه زنجیرهای مواد غذایی فنلاندی برای حمل تابوت در کربلا.
در این بیانیه که پنجشنبه ۱۸ تیر منتشر شد، آمده است: «ما برای ورود به لبنان از کسی اجازه نگرفتیم و برای ماندن در آنجا نیز به هیچگونه مجوزی نیاز نداریم.»
کاتز حزبالله را «گروه تروریستی جهادی» خواند و افزود این گروه نیابتی جمهوری اسلامی بهدنبال نابودی اسرائیل است.
او تاکید کرد دفاع از شهروندان اسرائیلی، بهویژه ساکنان مناطق شمالی، در برابر تهدیدات حزبالله «حق و وظیفه» اسرائیل است.
۱۷ تیر، ترامپ در مصاحبه با خبرنگاران در حاشیه دیدارش با احمد الشرع، رییسجمهوری سوریه، در آنکارا اعلام کرد با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، درباره خروج نیروهای این کشور از لبنان گفتوگو کرده و به باور او، اسرائیل دست به این اقدام خواهد زد.
ترامپ اضافه کرد: «فکر میکنم آنها [از لبنان] خارج خواهند شد. فکر میکنم خودشان هم میخواهند این کار را انجام دهند. روابطشان با لبنان در حال بهبود است و در حال امضای توافقهایی با لبنان هستند.»
خروج ارتش اسرائیل منوط به خلع سلاح حزبالله در سراسر لبنان است
وزیر دفاع اسرائیل در ادامه بیانیه خود تاکید کرد نیروهای این کشور تا زمان خلع سلاح حزبالله «در سراسر لبنان» و رفع تهدیدات علیه ساکنان شمال اسرائیل، در منطقه حائل امنیتی در لبنان باقی خواهند ماند.
کاتز افزود ارتش اسرائیل «هر زمان که لازم باشد»، از منطقه حائل برای مقابله با تهدیدات حزبالله اقدام خواهد کرد.
روزنامه اورشلیمپست ۱۸ تیر گزارش داد جمهوری اسلامی همچنان خواهان آن است که حزبالله نیز در توافق آتشبس تهران و واشینگتن گنجانده شود، اما این درخواست در شرایط فعلی با مخالفت اسرائیل و آمریکا روبهرو شده است.
یک منبع ارشد امنیتی گفت: «با وجود فشارهایی که حزبالله بر ساختار سیاسی [لبنان] وارد میآورد، رییسجمهوری لبنان عقبنشینی نکرده و همچنان با قاطعیت بر پیشبرد تفاهمنامه با اسرائیل پافشاری میکند.»
لبنان و اسرائیل پنجم تیر با میانجیگری واشینگتن بر سر چارچوبی برای ادامه مذاکرات به توافق رسیدند. این چارچوب بهعنوان نخستین گام برای دستیابی به توافقهای بعدی و حرکت به سوی صلح توصیف شده است.
نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله، ششم تیر با انتشار بیانیهای، این توافق را «باطل و بیاعتبار» خواند و اعلام کرد این گروه به «مقاومت مسلحانه» خود ادامه خواهد داد.
عفو بینالملل اسرائیل را به نقض قوانین بشردوستانه بینالمللی در لبنان متهم کرد
سازمان عفو بینالملل ۱۸ تیر در گزارشی اسرائیل را متهم کرد در جریان کارزار نظامی خود علیه حزبالله، تمام اعضای چندین خانواده را هدف قرار داده و کشته است.
این سازمان در گزارش خود، سه حمله به خانههای مسکونی غیرنظامیان بین ۱۵ تا ۲۲ اسفند ۱۴۰۴ را مورد بررسی قرار داد و اعلام کرد در این حملات، ۲۴ غیرنظامی، از جمله ۱۲ کودک، کشته شدند.
در این گزارش آمده است شواهد نشان میدهند «نیروهای اسرائیلی در هر یک از این حملات هوایی، قوانین بشردوستانه بینالمللی را نقض کردهاند؛ از جمله با تفکیک قائل نشدن میان غیرنظامیان و اهداف نظامی، انجام حملات علیه غیرنظامیان یا اموال غیرنظامی، یا کوتاهی در اتخاذ همه تدابیر عملی برای به حداقل رساندن آسیب به غیرنظامیان».
عفو بینالملل خواستار تحقیق درباره این حملات بهعنوان «جنایت جنگی» شد.
حزبالله دو روز پس از آغاز جنگ ایران در ۹ اسفند، در حمایت از جمهوری اسلامی حملات خود را به اسرائیل آغاز کرد و اسرائیل نیز در پاسخ، مواضع این گروه را هدف حملات گسترده قرار داد.
مقامهای لبنانی میگویند در این حملات بیش از ۴۳۰۰ نفر، از جمله بیش از ۲۵۰ کودک، جان باختهاند.
در سوی دیگر، ارتش اسرائیل اعلام کرده تا اوایل تیرماه، بیش از ۲۵۰۰ نیروی حزبالله، از جمله صدها عضو «یگان ویژه رضوان»، را از پا درآورده است.
فلین پنجشنبه ۱۸ تیر در جریان سخنرانی در نشست «بنیاد ائتلاف کره-آمریکا» در سئول گفت جامعه بینالمللی باید خود را برای سناریوهای احتمالی پس از پایان سلسله حاکم بر کره شمالی آماده کند.
اظهارات او در شرایطی مطرح شد که طی سالهای اخیر، بارها گزارشها و گمانهزنیهایی درباره وضعیت سلامتی کیم منتشر شده، اما بهدلیل انزوای کره شمالی و محدود بودن دسترسی به اطلاعات، تایید مستقل این گزارشها ممکن نبوده است.
خبرگزاری رویترز ۱۷ فروردین به نقل از سازمان اطلاعات ملی کره جنوبی گزارش داد بر اساس «اطلاعات موثق»، دختر رهبر کره شمالی بهعنوان جانشین پدرش و رهبر آینده کشور انتخاب شده است.
فلین پیشتر در حوزههای اطلاعاتی و عملیات ویژه ارتش آمریکا فعالیت کرده و ریاست «آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا» را بر عهده داشته است.
فلین نخستین مشاور امنیت ملی دولت اول ترامپ بود، اما کمتر از یک ماه پس از آغاز به کار، در پی جنجالهای مربوط به تماسهایش با سفیر روسیه و تحقیقات درباره ارتباط با مسکو، از سمت خود کنارهگیری کرد.
مخالفت ضمنی فلین با دستیابی سئول به سلاح هستهای
فلین در ادامه سخنان خود، به بحثهای مطرحشده در کره جنوبی درباره لزوم دستیابی به سلاح هستهای اشاره کرد و گفت: «اگر من هم در موقعیت شما بودم، شاید میخواستم از توانمندی هستهای برخوردار باشم.»
او در عین حال تاکید کرد: «آنچه کره جنوبی و کل منطقه واقعا به آن نیاز دارند، چتر هستهای قدرتمند ایالات متحده است.»
مشاور پیشین امنیت ملی آمریکا غنیسازی اورانیوم را اقدامی «بسیار خطرناک» توصیف کرد و هشدار داد اتخاذ چنین رویکردی میتواند به تشدید تنشها میان کشورهای منطقه بینجامد.
روزنامه «چوسون ایلبو» کره جنوبی ۱۸ تیر در تفسیر این اظهارات نوشت فلین در واقع از سئول خواسته است به بازدارندگی هستهای آمریکا اعتماد کند، زیرا توسعه برنامه هستهای بومی کره جنوبی میتواند به گسترش تسلیحات اتمی و افزایش تنشها در منطقه منجر شود.
فلین همچنین بر ضرورت جلوگیری از انتقال فناوری هستهای کره شمالی به ایران، پاکستان، سوریه و دیگر کشورها تاکید کرد.
۱۱ اردیبهشت، بروس بکتول، پژوهشگر و متخصص امور کره شمالی، اعلام کرد پیونگیانگ طی چهار دهه گذشته بهصورت گامبهگام توان موشکی و بخشی از زیرساختهای نظامی جمهوری اسلامی، از جمله موشکهای بالستیک، را ارتقا داده است.
۱۴ خرداد، رهبر کره شمالی با اشاره به آنچه «تشدید تهدیدهای امنیتی» و «رویارویی طولانیمدت با درندهترین دشمنان» خواند، توسعه توان بازدارندگی هستهای را ضروری دانست و بر ادامه سیاست تقویت زرادخانه اتمی پیونگیانگ تاکید کرد.
تمجید از پیمان دفاع متقابل کره جنوبی و آمریکا
در نشست سئول، لیم هو یونگ، رییس بنیاد ائتلاف کره-آمریکا، گفت پیش از امضای پیمان دفاع متقابل کره جنوبی و آمریکا در سال ۱۹۵۳، شبهجزیره کره طی بیش از ۷۰ سال شاهد شش جنگ بود.
او افزود در هفت دهه پس از شکلگیری این ائتلاف، هیچ جنگی در شبهجزیره کره رخ نداده و همین ثبات، زمینهساز توسعه اقتصادی و گذار به دموکراسی شده است.
لیم تاکید کرد اعتماد مهمترین رکن هر ائتلاف است و حتی در صورت بروز اختلاف، طرفها باید با گفتوگوی صادقانه مسائل را حلوفصل کنند.
بر اساس این اطلاعات، نیروهای ویژهای که سپاه در امتداد سواحل خلیج فارس مستقر کرده، به سامانههای گوناگون جمعآوری اطلاعات، شامل پستهای دیدهبانی زمینی، تجهیزات دریایی و سامانههای هوایی مجهزند و بهتازگی ماموریت یافتهاند هر شناوری را که قصد عبور از مسیر جنوبی تنگه هرمز دارد، از قبل شناسایی کرده و درباره آن هشدار دهند.
این اطلاعات محرمانه همچنین نشان میدهد عوامل سپاه بهشکل گسترده در حال جمعآوری اطلاعات از منابع و عوامل عمانی هستند تا از هماهنگیها و زمانبندی عبور کشتیها از مسیر جنوبی تنگه هرمز از پیش آگاه شوند و هشدارهای لازم را دریافت کنند.
سپاه اعلام کرده که تنها مسیرهای مجاز برای عبور و مرور از تنگه هرمز مسیرهایی هستند که جمهوریاسلامی اعلام کرده و به شناورهای بینالمللی هشدار داده که از کریدور جنوبی تنگه هرمز که از آبهای نزدیک سواحل عمان میگذرد و عمان و سازمان بینالمللی دریانوردی استفاده از ان را توصیه کردهاند، استفاده نکنند.
استقرار شبکه شناسایی و رصد سپاه و تلاش این نیرو برای دسترسی به اطلاعات عبور کشتیها از طریق منابع عمانی در حالی صورت میگیرد که واشینگتن و تهران پس از چند دور تبادل آتش، یکشنبه ۷ تیر بر سر آرامسازی یکهفتهای اوضاع در تنگه هرمز به توافقی موقت رسیدند و مذاکرات دو طرف در دوحه بر اساس طرح تازهای که عمان پیشنهاد کرده در جریان است.
اطلاعات تازه نشان میدهد جمهوری اسلامی همزمان با نشستن پشت میز مذاکره، در حال تقویت زنجیره شناسایی و هشدار درباره شناورهایی است که از مسیر مورد تایید تهران عبور نمیکنند؛ مسیری که در کانون اختلاف کنونی تهران و واشینگتن است.
حمله به شناور سنگاپوری؛ ردپای پایش اطلاعات
الگوی حمله هفته گذشته سپاه به یک کشتی تجاری در مسیر جنوبی، با ماموریت تازه این نیروها همخوانی دارد.
نیروهای سپاه پنجشنبه ۴ تیر یک کشتی باری با پرچم سنگاپور را در تنگه هرمز و در نزدیکی سواحل عمان هدف قرار دادند؛ حملهای که به گفته سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا به پل فرماندهی کشتی آسیب زد اما تلفاتی نداشت و تنها چند ساعت پس از هشدار نیروی دریایی سپاه درباره استفاده از مسیرهای تاییدنشده رخ داد.
در ادامه، جنگندههای آمریکایی جمعه ۵ تیر انبارهای موشک و پهپاد و سایتهای راداری ساحلی ایران را هدف گرفتند و نیروی دریایی سپاه نیز با حمله به نقاط استقرار نیروهای آمریکایی در منطقه پاسخ داد و با استناد به بند ۵ تفاهمنامه اسلامآباد اعلام کرد ترتیبات کنترل عبور و مرور در تنگه هرمز با جمهوری اسلامی است.
سه مسیر رقیب در یک آبراه
بر اساس گزارشها، اکنون سه مسیر متفاوت برای عبور از تنگه هرمز شکل گرفته است: مسیر جنوبی از آبهای نزدیک عمان، مسیر میانی که پیش از جنگ استفاده میشد و مسیر شمالی تحت کنترل ایران. کشتیهایی که مسیرهای غیرایرانی را انتخاب کنند خطر هدف قرار گرفتن را میپذیرند و آنها که از مسیر ایرانی عبور کنند، نگران تحریمهای غربی در صورت فروپاشی توافقاند.
یک تحلیلگر شرکت اطلاعات کشتیرانی کپلر در گفتوگو با سیانان هشدار داده در صورت حلنشدن اختلافها تا اواسط اوت، استفاده از هر سه مسیر آشفتهتر و ناامنتر خواهد شد.
به دلیل وجود مینهای دریایی در گذرگاه سنتی تفکیک تردد که سازمان بینالمللی دریانوردی در سال ۱۹۶۸ تعیین کرده بود، مسیر میانی همچنان عملا بسته است، هرچند تهران بر اساس تفاهمنامه پایان جنگ متعهد شده است ظرف ۳۰ روز مینهای دریایی را پاکسازی کند.
عبور کشتیها اکنون از دو مسیر نزدیک سواحل عمان و نزدیک سواحل ایران انجام میشود و نیروی دریایی ایران نیز به شناورها هشدار داده که تنها از جنوب جزیره لارک عبور کنند.
جدال بر سر مدیریت تنگه؛ عمان در دو نقش
تلاش سپاه برای دسترسی به اطلاعات عبور کشتیها از طریق منابع عمانی از آن رو اهمیتی دوچندان دارد که مسقط همزمان هم دولت ساحلی مسیر جنوبی است و هم میانجی و طراح چارچوب مذاکرات جاری.
محمدباقر قالیباف، رییس هیات مذاکرهکننده جمهوری اسلامی، دوم تیر در عمان گفت مدیریت تنگه هرمز به وضعیت پیش از جنگ بازنخواهد گشت و تهران در گفتوگو با چین و مصر پیشنهاد دریافت «هزینه خدمات» از کشتیها را با الگوگیری از آبراه داردانل مطرح کرده است.
در مقابل، بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، چهارم تیر در دیدار با مارکو روبیو تاکید کرد هرگونه سازوکار احتمالی مدیریت تنگه شامل دریافت عوارض نخواهد بود.
مقامهای جمهوریاسلامی میگویند ایران و عمان حاکمیت مشترکی بر تنگه دارند و پس از پایان مهلت ۶۰ روزه تفاهمنامه، مدیریت مشترک و اخذ عوارض را آغاز خواهند کرد؛ اما آمریکا تنگه هرمز را آبراهی بینالمللی میداند که هر سازوکار تازه در آن نیازمند تایید کشورهای حوزه خلیج فارس است.
کاظم غریبآبادی، معاون وزیر خارجه جمهوری اسلامی، نیز پیشتر گفته بود عبور ایمن کشتیها از تنگه هرمز بدون هماهنگی با ایران «قابل تضمین نیست» و در صورت انجامنشدن این هماهنگی، ممکن است مسیرهای تعیینشده تعلیق شوند.
آبراهی که به حال عادی بازنگشته است
با گذشت دو هفته از امضای تفاهمنامه ۱۴ بندی اسلامآباد که پایان جنگ در همه جبههها، بازگشایی تنگه هرمز و پایان محاصره دریایی آمریکا را مقرر کرده، تردد در تنگه همچنان کسری از حجم پیش از جنگ است.
شمار تردد شناورها در سوم تیر به حدود ۷۰ مورد رسید که بالاترین رقم از آغاز جنگ است؛ در حالی که پیش از جنگ روزانه بهطور متوسط حدود ۱۳۰ شناور از این مسیر عبور میکرد.
مدیرکل سازمان بینالمللی دریانوردی نیز اعلام کرده از آغاز بحران تنگه هرمز ۱۴ دریانورد کشته شدهاند و این سازمان پس از حمله به کشتی سنگاپوری، عملیات تخلیه حدود ۶۰۰ کشتی و ۱۱ هزار ملوان گرفتار در منطقه را موقتا به حالت تعلیق درآورد.
با این حال دادههای ردیابی نشان میدهد شناورها بهرغم هشدارهای تهران همچنان به مسیر جنوبی روی میآورند. مرکز مشترک اطلاعات دریایی، نهاد تحت نظارت نیروی دریایی آمریکا، نیز اعلام کرده مسیر نزدیک سواحل عمان در حال گسترش است تا امکان تردد دوطرفه فراهم شود.
در چنین شرایطی، استقرار نیروهای ویژه سپاه برای شناسایی پیشاپیش شناورهای مسیر جنوبی و تلاش این نیرو برای دسترسی به اطلاعات عبور کشتیها از طریق منابع عمانی، نشان میدهد تهران خود را برای اعمال کنترل بر همان کریدوری آماده میکند که واشینگتن و مسقط در حال گسترش آن هستند.
