محمدرضا مرادبهروزی پس از ضربوشتم در زندان قزوین به بیمارستان منتقل شد
بر اساس گزارشهای رسیده به ایران اینترنشنال، محمدرضا مرادبهروزی، زندانی سیاسی محبوس در زندان چوبیندر قزوین، شامگاه ۸ تیرماه بهشدت مورد ضربوشتم قرار گرفت و از ناحیه صورت، دست و دندهها دچار آسیب شد.
بنا بر این گزارش، او پس از این حادثه به بیمارستان منتقل شده و هماکنون تحت درمان است.
همسر او، سوری بابایی چگینی، نیز که از ۱۸ دیماه ۱۴۰۴ بازداشت شده، در دادگاهی غیابی و بدون دسترسی به وکیل به دو سال حبس تعزیری محکوم شده و همچنان در زندان بهسر میبرد.
فاکسنیوز گزارش داد غیبت مقامهای بلندپایه خارجی در مراسم تشییع جنازه علی خامنهای، دیکتاتور پیشین ایران، نشانهای از انزوای فزاینده جمهوری اسلامی در عرصه بینالمللی است.
چهار ماه پس از کشته شدن خامنهای در حمله آمریکا و اسرائیل، مقامهای جمهوری اسلامی در حال آمادهسازی برای برگزاری مراسم تشییع و تدفین جنازه او هستند.
به گزارش شبکه فاکسنیوز، اگرچه شماری از مقامهای ارشد عراقی و میخائیل کاولاشویلی، رییسجمهوری گرجستان، در این مراسم حضور خواهند داشت، اما نام هیچیک از مقامهای بلندپایه قدرتهای بزرگ جهانی در میان حاضران دیده نمیشود.
عمر محمد، کارشناس مقابله با تروریسم، در مصاحبه با این رسانه گفت هیچ قدرت بزرگی در جهان، رهبر تراز اول خود را به این مراسم نمیفرستد.
او افزود برای حکومتی که مدعی رهبری جبههای از بیروت تا صنعاست، حضور عمدتا منطقهای مقامها در مراسم خاکسپاری رهبر پیشین جمهوری اسلامی نشان میدهد «پشت این نمایش، نوعی انزوا نهفته است».
محمد ادامه داد: «این موضوع برای واشینگتن یک ارزیابی مفید به همراه دارد: این جنگ باعث شد محور تهران کوچکتر و منطقهایتر از آن چیزی شود که رژیم تبلیغ میکند.»
«محور تهران» به شبکه نفوذ جمهوری اسلامی و گروههای نیابتی آن اشاره دارد.
علی خامنهای ۹ اسفند ۱۴۰۴ در نخستین روز جنگ اخیر کشته شد. پس از او، مجلس خبرگان رهبری، مجتبی خامنهای، پسر او را بهعنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی برگزید.
با این حال، غیبت طولانیمدت مجتبی خامنهای از انظار عمومی، ابهامها را درباره میزان نقش او در اداره حکومت افزایش داده و به بحران مشروعیت جمهوری اسلامی دامن زده است.
برگزارکنندگان مراسم خامنهای همان عاملان کشتار دیماه هستند
محمد در ادامه مصاحبه با فاکسنیوز اعلام کرد جمهوری اسلامی میکوشد از مراسم تشییع و خاکسپاری علی خامنهای برای نمایش «تداوم و قدرت» حکومت استفاده کند، زیرا پس از جنگ اخیر، این دو مولفه با تردید روبهرو شدهاند.
او گفت: «اینکه بسیج و سپاه پاسداران مسئول برگزاری این مراسم هستند، اصل ماجراست، نه جزییات حاشیهای. این در حقیقت بسیج [نیروهای حامی حکومت] است که در قالب مراسم تشییع برگزار میشود.»
محمد افزود: «همان ساختاری که مراسم سوگواری [خامنهای] را سازماندهی میکند، همان ساختاری است که دست به سرکوب اعتراضهای ژانویه زد و خانوادههای کشتهشدگان را از برگزاری مراسم خاکسپاری عزیزانشان محروم کرد.»
بر پایه بیانیه شورای سردبیری ایراناینترنشنال، بیش از ۳۶ هزار و ۵۰۰ نفر در جریان سرکوب هدفمند انقلاب ملی به دستور دیکتاتور پیشین ایران کشته شدند.
بر اساس گزارشها و شواهد متعدد، در بسیاری از شهرها، برای تحویل پیکر کشتهشدگان اعتراضات دیماه از خانوادههای داغدار مبالغی سنگین با عنوان «حق تیر» دریافت شد.
همچنین در برخی موارد، با وجود مخالفت خانوادهها، کشتهشدگان بهعنوان «بسیجی» و «شهید» معرفی شدند.
تاخیر در دفن جنازه خامنهای
فاکسنیوز در ادامه گزارش داد تاخیر طولانی در برگزاری مراسم خاکسپاری خامنهای، پرسشهایی را درباره نحوه نگهداری پیکر دیکتاتور پیشین ایران برانگیخته است، زیرا سنت اسلامی بهطور کلی بر دفن سریع متوفی تاکید دارد و استفاده از مومیایی یا مواد شیمیایی را برای حفظ جسد مجاز نمیداند.
محمد در همین رابطه گفت فقه شیعه در شرایط استثنایی، تاخیر در دفن و نگهداری پیکر با استفاده از سرما را مجاز میداند و به احتمال زیاد، پیکر خامنهای طی این مدت با استفاده از سامانههای سرمایشی نگهداری شده است.
به گفته این کارشناس، احتمالا اثر چندانی از جنازه خامنهای برای نمایش عمومی باقی نمانده است، زیرا او در پی اصابت بمبهای سنگرشکن کشته شد و اجساد افراد همراه او نیز هفتهها بعد کشف و تنها از طریق آزمایش دیانای احراز هویت شدند.
در هفتههای اخیر، مقامهای جمهوری اسلامی بارها بر گرفتن «انتقام خون» علی خامنهای تاکید کردهاند.
علی نیکزاد، نایبرییس اول مجلس شورای اسلامی، ۱۱ تیر گفت: «خون رهبر شهید انقلاب اسلامی بیپاسخ نخواهد ماند. روزی از آمریکا و دولتمردان آن انتقام این جنایت گرفته خواهد شد.»
این لفاظیهای تهدیدآمیز در حالی مطرح میشوند که مقامهای جمهوری اسلامی همزمان روند مذاکرات با آمریکا را ادامه میدهند.
علی بیتاللهی، عضو هیات علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، با هشدار درباره تشدید فرونشست زمین در ایران گفت یکهزار و ۴۵۰ حلقه چاه با عمق بیش از ۳۰۰ متر در کشور وجود دارد و ادامه برداشت بیرویه از آبهای زیرزمینی، یکی از مهمترین عوامل گسترش این پدیده است.
بیتاللهی پنجشنبه ۱۱ تیرماه در گفتوگو با خبرگزاری ایسنا گفت چاههای عمیق بهطور معمول توان استخراج آب بیشتری دارند.
به گفته او، بخشی از این چاهها در سازندهای سخت حفر شدهاند و آبهای سازندی جاری در مسیر درزها و شکافهای عمیق را استخراج میکنند و گروهی دیگر نیز در آبرفتهای با ضخامت زیاد حفر شدهاند و آب موجود در افقهای بسیار عمیقتر را به سطح زمین منتقل میکنند.
بیتاللهی افزود تمایل به برداشت آب از لایههای عمیقتر از ۳۰۰ متر در سالهای اخیر افزایش یافته است.
این هشدار در حالی مطرح میشود که روزنامه شرق هشتم تیرماه، با استناد به تازهترین گزارش مرکز پژوهشهای مجلس، نوشت پدیده فرونشست زمین در ایران به مرحلهای بحرانی رسیده و ادامه این روند میتواند خسارتهایی جبرانناپذیر به بار آورد.
بر اساس این گزارش، حدود ۱۸۵ هزار کیلومتر مربع، معادل نزدیک به ۱۱ درصد از مساحت ایران، با فرونشست زمین مواجه است. حدود ۳۹ میلیون نفر، یعنی نزدیک به ۴۹ درصد جمعیت کشور، در این مناطق زندگی میکنند و در معرض پیامدهای این بحران قرار دارند.
شرق همچنین نوشت بیش از ۳۸۰ شهر و ۹ هزار و ۲۰۰ روستا در مناطق درگیر با فرونشست یا در مسیر گسترش آن قرار دارند.
به گفته بیتاللهی، از یکهزار و ۴۵۰ حلقه چاه با عمق بیش از ۳۰۰ متر در کشور، استان فارس با ۹۱۸ حلقه و تخلیه سالانه تجمعی حدود ۱۷۷ میلیون مترمکعب آب، بیشترین تعداد این چاهها و بالاترین میزان برداشت را به خود اختصاص داده است.
این عضو هیات علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی افزود پس از فارس، گلستان با ۱۸۵ حلقه چاه و تخلیه سالانه حدود ۳۲ میلیون مترمکعب، کرمان با ۱۱۳ حلقه و تخلیه سالانه حدود ۳۴ میلیون مترمکعب و آذربایجان شرقی با ۷۵ حلقه و برداشت سالانه حدود ۲۹ میلیون مترمکعب، قرار دارند.
او گفت اصفهان نیز با ۶۱ حلقه چاه عمیقتر از ۳۰۰ متر و تخلیه سالانه حدود ۱۱ میلیون مترمکعب آب، در میان استانهایی است که بیشترین تعداد و میزان برداشت از این چاهها را به خود اختصاص دادهاند.
بیتاللهی تاکید کرد توسعه چاههای بسیار عمیق و برداشت گسترده از آبخوانها، فشار مضاعفی بر منابع آب زیرزمینی وارد کرده و در تشدید فرونشست زمین در بسیاری از دشتهای کشور نقش مهمی داشته است.
او افزود در بروز و گسترش فرونشست زمین، حجم برداشت آب از سفرههای زیرزمینی از تعداد یا حتی عمق چاهها مهمتر است و حجم سالانه آب استخراجشده از چاهها در توسعه فرونشست زمین در ایران نقش تعیینکنندهای داشته است.
بیتاللهی همچنین گفت بررسی نقشه چاههای آبی که سالانه بیش از یک میلیون مترمکعب آب برداشت میکنند، نشان میدهد این چاهها در گسترش فرونشست زمین در جنوب و جنوبغرب تهران، جنوب کرج و جنوب قزوین نقش کلیدی دارند.
او افزود پراکندگی گسترده چاههای با حجم برداشت بالای آب با پهنههای فرونشست زمین همخوانی قابل توجهی دارد. موضوعی که بهویژه در استانهای خراسان رضوی، کرمان، فارس، اصفهان و همدان، بهوضوح مشاهده میشود.
بیتاللهی در پایان گفت تطابق مکانی چاههایی که سالانه بیش از یک میلیون مترمکعب آب برداشت میکنند با پهنههای فرونشست، بیانگر ارتباط مستقیم میان حجم برداشت آبهای زیرزمینی و گسترش فرونشست زمین در کشور است.
خبرگزاری ایسنا ۲۶ خرداد گزارش داد تهران بهعنوان بزرگترین مرکز جمعیتی کشور، بهدلیل کاهش چشمگیر بارشها، محدودیت منابع آب تجدیدپذیر و برداشت بیرویه از منابع زیرزمینی، با چالش جدی تامین آب روبهروست.
۲۱ اردیبهشت نیز عیسی بزرگزاده، سخنگوی صنعت آب، گفت حدود ۳۵ میلیون نفر در ایران با مشکل کمآبی روبهرو هستند و تهران در صدر استانهای کمبارش کشور قرار دارد و ششمین سال خشکسالی را تجربه میکند.
ادامه برداشت بیرویه از منابع زیرزمینی، در کنار ناتوانی در مدیریت پایدار آب، نفوذ مافیای آب و غلبه منافع گروههای ذینفع بر سیاستگذاریهای محیط زیستی، نشان میدهد بحران فرونشست در ایران به نشانهای از ناکارآمدی ساختاری در حکمرانی آب و محیط زیست تبدیل شده است.
عابده بهمنپور، پژوهشگر حوزه آموزش، با انتقاد از «فرزندپروری نمایشی» در شبکههای اجتماعی هشدار داد انتشار گسترده تصاویر و ویدیوهای کودکان از سوی خانوادهها، حریم خصوصی آنها را قربانی میکند و میتواند پیامدهای جدی برای آینده کودکان در پی داشته باشد.
یادداشت تحلیلی بهمنپور با عنوان «کودکان ویترینی؛ وقتی حریم خصوصی بچهها قربانی لایک و فالوئر میشود» پنجشنبه ۱۱ تیر در وبسایت خبرآنلاین منتشر شد.
در این یادداشت آمده است: «امروز خصوصیترین لحظات زندگی یک کودک، از حمام کردن و غذا خوردن تا اولین قدمها و حتی لحظات لجبازی و گریه، بیرحمانه در مقابل چشمان هزاران یا میلیونها غریبه به اشتراک گذاشته میشود.»
او افزود بسیاری از والدین، آگاهانه یا ناآگاهانه، فرزندان خود را به «ویترینی» برای نمایش در شبکههای اجتماعی تبدیل کردهاند. روندی که با وجود ظاهر سرگرمکننده و تصاویر پرزرق و برق، در عمل به معنای نقض خصوصیترین جنبههای زندگی کودک است.
به گفته این پژوهشگر، در چنین الگویی از فرزندپروری، کودک دیگر بهعنوان فردی مستقل و دارای حقوق شخصی دیده نمیشود، بلکه «یک اکسسوار یا ابزار تزیینی برای صفحه والدینش» به شمار میرود.
در حالی که استفاده ابزاری از کودکان در شبکههای اجتماعی در ایران همچنان بدون چارچوب قانونی و نظارتی مشخص ادامه دارد، حفاظت از کودکان در فضای مجازی به یکی از موضوعات اصلی سیاستگذاری در بسیاری از کشورهای جهان تبدیل شده است.
برخی دولتها برای کاهش آسیبهای ناشی از شبکههای اجتماعی، محدودیتها و ممنوعیتهایی برای کودکان و نوجوانان وضع کردهاند.
در تازهترین نمونه، کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، ۲۵ خرداد از برنامه دولت این کشور برای ممنوعیت استفاده افراد زیر ۱۶ سال از شبکههای اجتماعی خبر داد.
استارمر با تشریح این سیاستها گفت: «تدابیر حفاظتی گستردهتری را به اجرا میگذاریم تا کودکی را به کودکان بازگردانیم.»
گسترش پدیده «کودکان کار مجازی»
بهمنپور در ادامه یادداشت خود، نسبت به گسترش پدیده «کودکان کار مجازی» هشدار داد و این کودکان را «کارگران بیمزد معدن اینستاگرام» توصیف کرد.
او نوشت بسیاری از صفحات موسوم به «مامیبلاگر» و «فمیلیبلاگر» با انتشار ویدیوهای کودکان خود، درآمدهای میلیاردی از تبلیغات کسب میکنند و کودک، بدون آگاهی یا رضایت، به ابزاری برای تولید ثروت والدین تبدیل میشود.
این پژوهشگر حوزه آموزش با انتقاد از نبود حمایتهای قانونی افزود در حال حاضر چارچوب موثری برای حفاظت از حقوق کودکان در فضای مجازی وجود ندارد.
این یادداشت در شرایطی منتشر شده که در هفتههای اخیر، بحث نقض حقوق کودکان در ایران بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است.
کارشناسان و کنشگران با اشاره به استفاده جمهوری اسلامی از کودکسربازها و همچنین حضور سازمانیافته کودکان در تجمعها و برنامههای حکومتی، این اقدامات را مصداق بهرهبرداری ابزاری از کودکان دانسته و از نقض حقوق آنها انتقاد کردهاند.
آسیبهای پنهان دوربین بر عزت نفس کودکان
بهمنپور در ادامه هشدار داد انتشار مداوم تصاویر و ویدیوهای کودکان پیش از آنکه توانایی تصمیمگیری درباره هویت اجتماعی خود را داشته باشند، «ردپای دیجیتال عظیمی» از آنها بر جای میگذارد.
او نوشت ثبت تصاویر لحظات خصوصی، اشتباهها یا موقعیتهای خجالتآور کودکان در عمل «حق رضایت» و «حق فراموش شدن» را از آنها سلب میکند و میتواند در آینده زمینه را برای تمسخر یا قلدری همسالان فراهم آورد.
به گفته این پژوهشگر، کودکانی که تنها هنگام ضبط ویدیو یا تولید محتوا مورد توجه و تشویق خانوادهها قرار میگیرند، ممکن است بهتدریج این تصور را پیدا کنند که ارزش آنها به دیده شدن مقابل دوربین وابسته است؛ باوری که میتواند آثار منفی و ماندگاری بر عزت نفس آنها در بزرگسالی بر جای بگذارد.
بهمنپور در پایان تاکید کرد: «دنیای کودکی حق مسلم فرزندان ماست ... کودکان ما پروژههای روابط عمومی ما برای فخرفروشی به دیگران نیستند؛ آنها انسانهایی هستند که حق دارند کودکی خود را در امنترین و خصوصیترین حالت ممکن تجربه کنند.»
مجتبی آقابراری، نماینده کارگران پیمانکاری و شرکتی در کانون شوراهای کار کشور، از «منافع آقازادهها و برخی مسئولان» بهعنوان مانع اجرای دستور پزشکیان برای حذف شرکتهای پیمانکاری نام برد و گفت فرزندان برخی مقامها در این شرکتها سهام دارند و از فعالیت آنها منافع مستقیم میبرند.
آقابراری شرکتهای واسطهای را «حیاط خلوت آقایان» خواند و گفت مقاومت در برابر حذف آنها «سیستماتیک» است، زیرا به گفته او، «منافع خواص» با سود این واسطهها گره خورده و ریشه اصلی مشکلات کارگران نیز در همین مسئله است.
خبرگزاری ایلنا پنجشنبه ۱۱ تیرماه در گزارشی نوشت با گذشت حدود دو ماه از دستور مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، برای حذف و انحلال شرکتهای پیمانکاری و واسطهای، هیچ اقدام عملی، ملموس و ساختاری انجام نشده و همهچیز در حد «لفاظیهای اداری» باقی مانده است.
ایلنا افزود این وضعیت نشان میدهد «عقربههای تصمیمگیری دولت» به سمت منافع چه کسانی میچرخد و چگونه صدای «لابیهای ثروت» بر فریاد تظلمخواهی کارگران چیره میشود.
آقابراری به ایلنا گفت هیچ تغییری در وضعیت نیروهای شرکتی ایجاد نشده و فعالیت شرکتهای پیمانکاری، از جمله در شرکت ملی نفت و مجموعههای تابعه آن، همچنان ادامه دارد و قراردادهای جدیدی نیز در حال انعقاد است.
او درباره دلیل اجرا نشدن دستور پزشکیان گفت یکی از نمایندگان مجلس اعلام کرده اجرای این طرح مستلزم تدوین ضوابط و حل برخی مسائل داخلی است و دستکم تا پایان سال به طول خواهد انجامید.
ایلنا ۱۷ خرداد گزارش داد کارگران شرکتی دستگاههای دولتی با انتشار بیانیهای خواستار اجرای فوری این دستور شدند و تاکید کردند حذف شرکتهای پیمانکاری میتواند به برقراری عدالت و امنیت شغلی منجر شود.
با این حال، علاءالدین رفیعزاده، معاون پزشکیان و رییس سازمان اداری و استخدامی کشور، ۱۱ خرداد گفت به دلیل محدودیتهای قانونی، تنها ۱۰ درصد نیروهای شرکتی امکان تبدیل وضعیت دارند.
آقابراری در ادامه گفت شش سال است هر سال به نیروهای شرکتی وعده تبدیل وضعیت تا پایان خرداد داده میشود، اما پس از آن، این وعده به پایان سال موکول میشود و در نهایت نیز عملی نمیشود.
او سازمان اداری و استخدامی کشور را یکی از موانع اجرای این طرح دانست و گفت این سازمان با استناد به ماده ۳۲ قانون مدیریت خدمات کشوری و احکام برنامه هفتم توسعه، جذب نیرو را محدود میداند.
آقابراری گفت مجلس و دولت مسئولیت اجرای این طرح را به گردن یکدیگر میاندازند و نیروهای شرکتی همچنان بلاتکلیف ماندهاند.
او دستور پزشکیان را «صرفا یک وعده مقطعی برای عبور دولت از شرایط بحرانی آن دوره» دانست.
این فعال کارگری با اشاره به روند بررسی این موضوع در مجلس گفت حتی در صورت پیگیری، اصلاح قوانین و طی شدن مراحل تصویب و ابلاغ، زمانبر خواهد بود و با چند نماینده نیز نمیتوان در برابر آنچه او «مافیای قدرتمند» شرکتهای پیمانکاری خواند، ایستاد.
کمیته هماهنگی برای کمک به ایجاد تشکلهای کارگری ۲۳ اردیبهشت نوشت حذف شرکتهای پیمانکاری و برخورداری از قراردادهای مستقیم و دائمی، مطالبه میلیونها کارگری است که با قراردادهای موقت و سفیدامضا مشغول به کار هستند.
پزشکیان ۱۲ اردیبهشت دستور «جمع کردن شرکتهای پیمانکاری» را صادر کرد اما تاکنون زمان و سازوکار اجرای این دستور مشخص نشده است.
فعالان و تشکلهای صنفی و کارگری در سالهای گذشته، در کنار دیگر مطالبات صنفی و معیشتی، بارها در تجمعها و اعتصابهای خود خواستار حذف شرکتهای پیمانکاری، انعقاد قرارداد مستقیم با دولت و دستگاههای اجرایی و پایان دادن به قراردادهای موقت و واسطهای شدهاند.
با وجود این، طرح حذف شرکتهای پیمانکاری در سالهای اخیر چندین بار میان مجلس شورای اسلامی و مجمع تشخیص مصلحت نظام دست به دست شده و حتی با گذشت دو ماه از دستور پزشکیان و تبلیغات گسترده رسانههای حکومتی نیز به نتیجه نرسیده است.
تصاویر ماهوارهای جدید از نطنز، فردو و اصفهان از استقرار خودروهای پشتیبانی، ایجاد موانع در ورودی برخی تونلهای زیرزمینی و تغییرات دفاعی در اطراف این مراکز خبر میدهد؛ تحولاتی که همزمان با افزایش تنشهای لفظی میان جمهوری اسلامی و اسرائیل منتشر شده است.
به نوشته وبسایت خبری جوئیشفید (JFeed) تصاویر ماهوارهای تازه با وضوح بالا که از سوی شبکههای بینالمللی پایش منتشر شدهاند، از تحرکات جدید در برخی از تاسیسات هستهای ایران، از جمله نطنز، فردو و اصفهان، خبر میدهند. این تصاویر، به گفته تحلیلگران، نشانههایی از فعالیتهای لجستیکی و تغییرات دفاعی در اطراف تونلهای زیرزمینی این مراکز را نشان میدهند.
در مجموعه تصاویر مربوط به تاسیسات هستهای نطنز، نمایی نزدیک از ورودی تونلهای واقع در اطراف کوه «کلنگ گزلا» منتشر شده است. تحلیلگران میگویند در ورودی غربی مجموعه اصلی تونلها چندین خودروی حملونقل و پشتیبانی مستقر شدهاند؛ موضوعی که به باور آنها میتواند بیانگر ادامه فعالیتهای لجستیکی در بخشهای زیرزمینی این مجموعه باشد.
تصاویر دیگری نیز از تاسیسات غنیسازی فردو منتشر شده که در آنها موانع فیزیکی تازهای در مسیرهای اصلی منتهی به محدوده حفاظتشده دیده میشود. همچنین تصاویر مربوط به مجتمع هستهای اصفهان و شبکه تونلهای زیرزمینی اطراف آن، از ایجاد تغییرات مشابه در ساختارهای دفاعی این مجموعه حکایت دارد.
این تصاویر در ادامه گزارشهای ماهوارهای ماه مه منتشر شدهاند که از تغییرات سازهای در پناهگاههای عمیق زیرزمینی این مراکز خبر داده بودند. مقایسه با تصاویر ماه آوریل نشان میدهد دو ورودی شرقی یکی از این مجموعهها اکنون تا حدی با تودههای بزرگ خاک مسدود شدهاند؛ در حالی که تصاویر اول آوریل نشان میداد این ورودیها کاملا باز و بدون مانع بودهاند.
بر اساس این گزارش، اگرچه تودههای خاک دهانه تونلها را بهطور کامل مسدود نکردهاند، اما به گونهای قرار گرفتهاند که ورود و خروج سریع خودروهای پشتیبانی را دشوار میکنند. تحلیلگران معتقدند این اقدامات میتواند با هدف افزایش حفاظت از تاسیسات زیرزمینی، تجهیزات حساس هستهای و مواد رادیواکتیو در برابر حملات هوایی انجام شده باشد.
پیش از این، در ۱۶ اردیبهشت، موسسه علوم و امنیت بینالمللی با استناد به تصاویر ماهوارهای گزارش داده بود جمهوری اسلامی احتمالا اقداماتی «دفاعی» را در سایت زیرزمینی کلنگ گزلا، واقع در جنوب تاسیسات نطنز، انجام داده است.
بر اساس آن گزارش، دو دهانه تونل شرقی این سایت بهطور جزئی با «مواد خاکی خاکستری» مسدود شده بودند. اقدامی که به گفته موسسه علوم و امنیت بینالمللی ظاهرا با هدف جلوگیری از ورود خودرو به این دو دهانه انجام گرفته بود. به نظر میرسد این ورودیها از دوم اردیبهشت مسدود شده باشند. پیشتر تصاویر ثبتشده در ۱۲ فروردین، دهانههای تونل را کاملا باز و بدون هیچ گونه مانعی نشان میدادند.
به گزارش موسسه علوم و امنیت بینالمللی، برخلاف ورودیهای تونل در سایتهای فردو و اصفهان، این مواد دهانههای تونل شرقی تاسیسات کلنگ گزلا را بهطور کامل مسدود نکرده بودند.
پیش از آن نیز در ۱۰ بهمن ۱۴۰۴، همزمان با افزایش تنشها بر سر سرکوب خونین انقلاب ملی ایرانیان به دست جمهوری اسلامی، تصاویر ماهوارهای از فعالیتهای تازه در دو سایت هستهای نطنز و اصفهان حکایت داشت.
انتشار تصاویر تازه همزمان با افزایش تنشهای لفظی میان حکومت ایران و اسرائیل صورت گرفته است. ئسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، در مراسم یادبود نظامیان کشتهشده این کشور گفت: «حوادث هفتم اکتبر به همه ما آموخت که نباید منتظر بمانیم تا تهدید به درِ خانههایمان برسد.» او همچنین تاکید کرد اسرائیل تاکنون «دو حمله پیشدستانه» علیه حکومت ایران انجام داده و هشدار داد که «در صورت لزوم، بار سوم نیز حمله خواهد کرد.»
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه حکومت ایران، در واکنش به این تهدیدها از دولت آمریکا خواست مانع اقدامات اسرائیل شود و گفت: «ترامپ وعده داده بود حیوانات خانگی خود در تلآویو را مهار کند؛ اگر این کار را نکند، ما خودمان این کار را انجام خواهیم داد.»
در همین حال، گزارشهایی نیز منتشر شده که حاکی از آن است تهران و واشینگتن بهطور غیرعلنی درباره آزادسازی میلیاردها دلار از داراییهای مسدودشده ایران در خارج از کشور به تفاهم رسیدهاند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، نیز در گفتوگو با خبرنگاران با اشاره به برنامه هستهای ایران گفت روند «خلع سلاح هستهای ایران» بهخوبی در حال پیشرفت است. او با اشاره به برگزاری چند دور گفتوگو افزود: «چند نشست خوب برگزار شده و باید ببینیم نتیجه چه خواهد شد.»
ترامپ در پایان همچنین گفت: «ما سه شب بهشدت آنها را هدف قرار دادیم، اما اوضاع خوب پیش میرود و قیمت نفت هم اکنون در حال کاهش است.»