پس از روزها آتشسوزی در جنگلهای زاگرس در استان فارس، آتشسوزی در حوالی بهبهان که از پنجم تیرماه در کوه بدیل و منطقه حفاظتشده خائیز در استان خوزستان آغاز شده، ادامه دارد و این آتشسوزی هنوز کنترل نشده است.
رسانههای رسمی دوشنبه هشتم تیرماه گزارش کردند نیروهای مردمی، کوهنوردان و امدادگران محلی، با وجود تلاشهای شبانهروزی، به دلیل سختگذر بودن منطقه، وزش باد شدید و دمای بالا، در مهار آتش با دشواریهای جدی مواجه هستند.
بسیاری از نقاط کانون آتش همچنان فعال گزارش شده و دسترسی به آنها نیازمند چندین ساعت پیادهروی در مسیرهای سخت کوهستانی است.
کمبود تجهیزات هوایی مناسب برای مقابله با آتش، بار دیگر مورد توجه رسانهها قرار گرفته است. خوزستان هیچ بالگرد یا هواپیمای آبپاش اختصاصیای ندارد.
محمدرضا موالیزاده، استاندار خوزستان، برای مهار آتش از پایتخت درخواست اعزام بالگرد کرده است.
مدیرکل منابع طبیعی استان نیز بر نیاز فوری به پشتیبانی هوایی تاکید کرده و گفته است بخش عمدهای از آتش در مناطق قابل دسترس مهار شده، اما نقاط سختگذر همچنان مشکلساز هستند.
گزارش شده است در جریان تلاش برای خاموش کردن این آتش، تقی چنگلوایی، فعال محیط زیست و حامی طبیعت محلی از روستای قالند (یا اسدآباد)، جان باخت.
او ششم تیرماه، حین مشارکت داوطلبانه در عملیات اطفای حریق دچار سوختگی شد و جان خود را از دست داد.
یک نفر دیگر نیز دچار مصدومیت شده است.
منطقه خائیز و بدیل از مناطق حفاظتشده مهم استان خوزستان با پوشش گیاهی مرتعی، بوتهها و درختان کنار است که هر سال در فصل گرما آسیبپذیر میشود.
بارشهای سال گذشته تراکم علوفه را افزایش داده و خطر حریق را بالا برده است.
پیشتر، نبود تجهیزات لازم در آتشسوزی بخش دیگری از زاگرس در استان فارس نیز روند امدادرسانی را کند کرده بود.
ششم تیر، که آتشسوزی در کوه بدیل بهبهان آغاز شد، در حالی که مقامهای دولتی از مهار آتشسوزیهای در جنگلهای استان فارس خبر دادند، داوطلبان و فعالان محیط زیست گفتند آتشسوزیهای گسترده، کمبود تجهیزات، فرسودگی امکانات و ضعف مدیریت، عملیات اطفای حریق در جنگلهای زاگرس را با بحرانی جدی روبهرو کرده است.
استان فارس از ۲۰ اردیبهشتماه تا سوم تیرماه، با موجی کمسابقه از آتشسوزیهای جنگلی روبهرو شد.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
