دو روز پس از وقوع دو زمینلرزه ویرانگر در ونزوئلا، شمار قربانیان به ۹۲۰ نفر افزایش یافته و عملیات جستوجو برای یافتن صدها گرفتار زیر آوار و دهها هزار مفقود همچنان ادامه دارد.
همزمان با ورود تدریجی تیمهای امدادی خارجی، دولت آمریکا از اختصاص ۱۵۰ میلیون دلار کمک و کاهش بخشی از تحریمهای ونزوئلا خبر داد.
خبرگزاری رویترز شنبه ششم تیر ماه گزارش داد امدادگران و ساکنان مناطق زلزلهزده همچنان در تلاش برای یافتن بازماندگان هستند، در حالی که کمکهای بینالمللی تازه در حال رسیدن به مناطق آسیبدیده است.
دولت ونزوئلا اعلام کرد تاکنون ۹۲۰ نفر در این دو زمینلرزه جان باخته، سه هزار و ۳۶۰ نفر زخمی و ۱۷۲ نفر همچنان زیر آوار گرفتار هستند. همچنین فهرست مفقودان از ۵۰ هزار نفر فراتر رفته است.
بعدازظهر جمعه پنجم تیر ماه نیز زمینلرزهای دیگر به بزرگی ۴.۹ پایتخت، کاراکاس، و شهر ماراکای را لرزاند. لرزهای که هرچند بهمراتب ضعیفتر از زمینلرزههای اصلی بود، اما نگرانی ساکنان را افزایش داد.
به نوشته رویترز، در برخی از آسیبدیدهترین مناطق، بهویژه ایالت لا گوایرا، روند امدادرسانی با انتقادهای گسترده روبهرو شده است. ساکنان و داوطلبان همچنان با دست خالی در میان آوار جستوجو میکنند و از کمبود تجهیزات سنگین و حضور محدود نیروهای دولتی گلایه دارند.
زیر آوار ماندگان و کمبودها در روند امداد
جنیفر پالاسیوس، زن ۲۵ سالهای که پسر شش سالهاش به همراه پنج نفر دیگر از بستگانش زیر آوار مجتمع مسکونی هشتبرجی «هوگو چاوز» در شهر لا گوایرا گرفتار شدهاند، به رویترز گفت: «این مردم محله بودند که توانستند افراد را زنده از زیر آوار بیرون بیاورند. ما نیاز داریم جرثقیل بیاورند تا بتوانند قطعات بزرگ بتن را جابهجا کنند. هنوز افراد زیادی زیر آوار هستند.»
رویترز نوشت این فاجعه میتواند برای دلسی رودریگز، رییسجمهوری موقت ونزوئلا، پیامدهای سیاسی داشته باشد. او پس از بازداشت نیکلاس مادورو توسط ایالات متحده در ماه ژانویه قدرت را در دست گرفته و تلاش کرده است خود را چهرهای برای تغییر سیاسی معرفی کند؛ هرچند پیشتر معاون مادورو بود.
برآورد سازمان ملل نشان میدهد خسارت مستقیم دو زمینلرزه به بزرگی ۷.۲ و ۷.۵ حدود ۶.۷ میلیارد دلار است. زمینلرزه دوم، نیرومندترین زمینلرزه ثبتشده در ونزوئلا طی بیش از یک قرن گذشته به شمار میرود.
خبرنگاران رویترز در مسیر مناطق زلزلهزده از بزرگراههای شکافتهشده و دهها ساختمان فروریخته گزارش دادند که تنها تودههایی از بتن و فلز از آنها باقی مانده است.
روی برخی از آوارها نام ساختمانها با اسپری نوشته شده تا امدادگران بتوانند محلها را شناسایی کنند. همزمان داوطلبان با موتورسیکلت اقلام امدادی را از کاراکاس و والنسیا به مناطق آسیبدیده منتقل میکنند.
با وجود قدردانی اولیه مقامهای دولتی از داوطلبان، رودریگز و دیگر مسئولان بعدتر از مردم خواستند از سفر به شهر لا گوایرا خودداری کنند، زیرا ازدحام خودروها عملیات امداد را با مشکل مواجه کرده است.
امور مربوط به جانباختگان با کندی پیش میرود
دولت اعلام کرد از ساعت هشت شب جادههای منتهی به منطقه فقط برای خودروهای امدادی رسمی و تیمهای ثبتشده باز خواهد بود.
مشکلات در روند انجام امور مربوط به جانباختگان نیز ادامه دارد.
ریکاردو تریاس، وکیل ۷۳ ساله، به رویترز گفت هنوز موفق نشده گواهی فوت پسرخوانده ۵۴ سالهاش، آرماندو لوپس، را دریافت کند.
جسد او پنجشنبه شب از زیر آوار ساختمان محل سکونتش در شهر ساحلی کارابالدا بیرون کشیده شد اما همچنان در محل باقی مانده است.
او گفت: «میخواهیم جسد را به ما تحویل دهند .... نمیتوانیم آن را ببریم و اگر همینجا بماند، تجزیه خواهد شد. هنوز هیچ مقامی از پزشکی قانونی به اینجا نیامده است.»
خبرنگاران رویترز همچنین در شهر کاتیا لا مار در ایالت لا گوایرا مشاهده کردند که شماری از مردم از یک فروشگاه آسیبدیده کالاهایی مانند دستمال توالت، روغن خوراکی و نان خارج میکردند.
به گفته آنها، پلیس، گارد ملی و دیگر نیروهای دولتی در برابر این اقدامات مداخلهای نکردند.
صنعت نفت ونزوئلا آسیب جدی ندیده
مقامهای ونزوئلا تاکید کردهاند صنعت نفت کشور آسیب جدی ندیده است.
پائولا هنائو، وزیر نفت، در گفتوگویی رادیویی گفت تولید نفت بدون اختلال ادامه دارد و توزیع سوخت نیز تضمین خواهد شد.
مدیران و کارکنان صنعت نفت نیز اعلام کردند زیرساختهای اصلی این بخش از خسارتهای عمده در امان مانده است.
در همین حال، تیمهای امداد و نجات از کشورهای مختلف، از جمله برخی کشورهایی که سالها روابط پرتنشی با ونزوئلا داشتهاند، از اواخر پنجشنبه وارد این کشور شدند.
رودریگز جمعه پنجم تیر ماه تلفنی با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، و مارکو روبیو، وزیر خارجه این کشور، گفتوگو کرد.
او و دیگر مقامهای ونزوئلا پیشتر نیز با فرماندهی شمال ارتش آمریکا و کارشناسان مدیریت بحران دیدار کرده بودند.
ایالات متحده اعلام کرده است ۱۵۰ میلیون دلار کمک اضطراری به ونزوئلا اختصاص میدهد و همزمان بخشی از تحریمهای این کشور را کاهش خواهد داد.
ارتش آمریکا نیز دو کشتی به منطقه اعزام کرده و اعلام کرده است بالگردها و هواپیماهای نظامی در عملیات امداد و نجات مشارکت خواهند کرد.
در محله ساحلی لوس کورالس، ۵۰ عضو تیم امداد السالوادور با استفاده از پهپاد، اسکنرهای حرارتی و سگهای زندهیاب، در حال جستوجوی بازماندگان در سه ساختمان ۱۰ طبقه هستند.
روبرتو گاویدیا، رییس این تیم، به رویترز گفت: «مردم به ما گفتهاند صدای افراد گرفتار را میشنوند. با آنها تماس تلفنی میگیرند، پاسخ میدهند و صدای فریاد و درخواست کمکشان شنیده میشود.»
نایب بوکله، رییسجمهوری السالوادور، نیز در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد نیروهای کشورش دختری ۱۵ ساله را به همراه حیوان خانگیاش در طبقه نهم یکی از ساختمانهای فروریخته شناسایی کردهاند و در حال تلاش برای نجات آنها هستند.
رویترز در پایان گزارش خود یادآوری کرد که این زمینلرزهها کشوری را هدف قرار دادهاند که سالها بحران اقتصادی و سیاسی، زیرساختهای آن را تضعیف کرده، میلیونها نفر را به مهاجرت واداشته و بخش بزرگی از جمعیت آن را با فقر روبهرو کرده است.
سوهیل سارکیز، زن ۵۰ سالهای که چند ماه پیش شغل خود را از دست داده، گفت: «ساختمان محل زندگیام دیگر قابل سکونت نیست و حالا هیچ چیز ندارم. فقط من و پسرم ماندهایم و هیچ خانوادهای هم در داخل کشور نداریم.»
سازمان زمینشناسی آمریکا برآورد کرده است شمار قربانیان این فاجعه ممکن است از ۱۰ هزار نفر فراتر رود. رقمی که در صورت تحقق، این حادثه را به یکی از مرگبارترین زمینلرزههای آمریکای لاتین در یک قرن اخیر تبدیل خواهد کرد.
همچنین سازمان بینالمللی مهاجرت وابسته به سازمان ملل اعلام کرده است نزدیک به هفت میلیون نفر ممکن است از پیامدهای این زمینلرزهها آسیب ببینند و این نهاد در حال توزیع سرپناههای اضطراری و دیگر اقلام امدادی است.
بر اساس پژوهشی که از سوی انجمن علوم اعصاب آمریکا منتشر شد، مغز انسان بهطور مداوم اطلاعاتی مانند تصاویر، صداها و فضاهای آشنا را با پیامدهای بعدی آنها پیوند میدهد.
این فرآیند که «یادگیری تداعیگر» نام دارد، به افراد کمک میکند بر پایه تجربههای قبلی، سریعتر تصمیم بگیرند و از خطر دوری کنند.
با این حال، پژوهشگران میگویند این سیستم در همه افراد به یک شکل عمل نمیکند.
این تحقیق توضیح میدهد که چگونه سازوکارهای طبیعی یادگیری در مغز، در بعضی افراد بهجای کمک به تصمیمگیری بهتر، به تداوم انتخابهای نامطلوب منجر میشود.
نقش نشانهها در تصمیمگیری نادرست
به گفته جوزپه دی پلگرینو، سرپرست این مطالعه از دانشگاه بولونیا، افراد از نظر میزان اتکا به نشانههای محیطی برای تصمیمگیری تفاوت چشمگیری با یکدیگر دارند.
برخی افراد هنگام تصمیمگیری بهشدت به تصاویر و صداهای اطراف خود وابستهاند، در حالی که گروهی دیگر انعطافپذیری بیشتری دارند و کمتر تحت تاثیر این محرکها قرار میگیرند.
به گفته پژوهشگران، مشکل زمانی بروز میکند که معنای این نشانهها دستخوش تغییر میشود.
برای نمونه، اگر یک محیط یا صدای آشنا که پیشتر با پاداش همراه بوده، بهتدریج به پیامدهای پرخطر یا نامطلوب منجر شود، مغز همه افراد نمیتواند این تغییر را بهدرستی ثبت کند.
در افرادی که حساسیت بالایی به نشانهها دارند، مغز در «بهروزرسانی» این آموختهها ناتوان میماند و همچنان بر اساس الگوهای قدیمی واکنش نشان میدهد.
در نتیجه این افراد، حتی پس از تجربه شکست یا زیان، همان انتخابهای قبلی را تکرار میکنند.
پیوند نشانهها با اعتیاد و اضطراب
در این شرایط، نشانههای محیطی بهجای آنکه راهنمایی مفید باشند، به عامل اصلی هدایت رفتار تبدیل میشوند و ترک عادتهای زیانبار را دشوارتر میکنند.
این یافتهها میتواند به درک بهتر الگوهای رفتاری در اعتیاد، اختلالات وسواسی و اضطراب کمک کند.
تیم تحقیقاتی قصد دارد این نوع الگوی یادگیری را در میان افراد دارای اختلالات بالینی مورد بررسی قرار دهد.
هدف آنها یافتن پاسخ روشنتری برای این پرسش است که آیا حساسیت بیش از حد به نشانههای محیطی میتواند یکی از دلایل اصلی تداوم الگوی تصمیمگیریهای پرخطر در این گروهها باشد.
