۳۶ سال پیش؛ شبی که هنگام بازی برزیل-اسکاتلند، ۳۵ هزار ایرانی جان باختند
۳۶ سال پیش، در ساعت ۳۰ دقیقه بامداد روز ۳۱ خرداد ۱۳۶۹، همزمان با بازی برزیل و اسکاتلند در جام جهانی ۱۹۹۰ ایتالیا، زلزلهای به قدرت ۷.۴ ریشتر شهرهای منجیل، رودبار، طارم و توابع این شهرها را لرزاند و فاجعهای بزرگ رقم زد؛ مطابق آمار رسمی، در این زلزله بیش از ۳۵ هزار نفر کشته شدند.
بازی برزیل - اسکاتلند در جام جهانی ۱۹۹۰، مانند جام جهانی ۲۰۲۶ در دور سوم مرحله گروهی برگزار میشد، تلویزیون قرار بود این بازی را با تاخیر پخش کند. همین باعث شد بسیاری از ایرانیان آن شب بیدار بمانند.
زلزله مهیب در مرز استانهای گیلان و زنجان، در هنگام پخش بازی به وقوع پیوست و بسیاری از اهالی این دو استان که برای تماشای فوتبال بیدار بودند، زنده ماندند، اما این زلزله جان بیش از ۳۵ هزار نفر را گرفت، ۶۰ هزار نفر زخمی شدند و بیش از ۵۰۰ هزار نفر را هم بیخانمان کرد.
به نوشته پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله، در این زمینلرزه در مجموع، بیش از ۲۰۰ هزار خانه مسکونی تخریب شد و تاسیسات و اماکن عمومی در استانهای گیلان و زنجان تا حد زیادی ویران شد.
این زمین لرزه در استانهای گیلان، قزوین و زنجان و همچنین بخشهایی از استانهای آذربایجان شرقی، تهران، اردبیل، مرکزی، مازندران، سمنان، همدان و کردستان به مدت حدود ۶۰ ثانیه احساس شد.
شدت این زلزله در تهران نیز ۵ ریشتر برآورد شد و گزارش شده تعدادی از ساختمانهای قدیمی تهران در محلات جنوبی شهر آسیبهایی دیدند.
این زلزله شهر تبریز را نیز به لرزه در آورد. همچنین در شهرهای خلخال و سراب خسارتهایی به تعدادی از ساختمانها وارد شد.
شهر قزوین و بخشهای تابعه آن به شدت لرزیدند و بعضی از ساختمانهای مسکونی را تخریب کرد و تعدادی مجروح نیز برجای گذاشت.
برزیل در آن دیدار با گل مولر در دقیقه ۸۱ برنده شد و به مرحله بعدی رسید ولی بسیاری از اهالی گیلان و زنجان، هیچ وقت پایان بازی را ندیدند.
یورگن کلینزمن، ستاره تیم ملی آلمان یکی از اولین تفراتی بود که با مردم ایران همدردی کرد و کمکهایی را ارسال کرد.