انفجار در تاسیسات گازی برزان قطر؛ ۵۴ نفر زخمی و ۱۸ نفر مفقود شدند
در پی وقوع انفجار و آتشسوزی در مجتمع اصلی فرآوری گاز طبیعی مایع قطر، ۵۴ نفر زخمی و ۱۸ تن دیگر مفقود شدند.
در پی وقوع انفجار و آتشسوزی در مجتمع اصلی فرآوری گاز طبیعی مایع قطر، ۵۴ نفر زخمی و ۱۸ تن دیگر مفقود شدند.
شرکت قطر انرژی در بیانیهای اعلام کرد این حادثه عصر یکشنبه ۳۱ خرداد هنگام راهاندازی مجدد عملیات در تاسیسات گازرسانی محلی برزان در شهر صنعتی راس لفان رخ داد و به انفجار و آتشسوزی منجر شد.
بر اساس این بیانیه، تیمهای امدادی و واکنش اضطراری برای مهار آتش، بلافاصله به محل اعزام شدند و آتش اکنون تحت کنترل درآمده است.
وزارت کشور قطر نیز از زخمی شدن ۵۴ نفر در این حادثه خبر داد و اعلام کرد عملیات جستوجو برای یافتن ۱۸ فرد مفقود همچنان ادامه دارد.
این وزارتخانه علت انفجار را یک «حادثه فنی» عنوان کرد و افزود خطری، امنیت عمومی را تهدید نمیکند.
شرکت قطر انرژی در بیانیه خود به جزییات خسارتهای احتمالی واردشده به این تاسیسات اشارهای نکرد.
پیشتر یک شاهد به رویترز گفته بود صدای انفجاری مهیب در دوحه که در جنوب راس لفان قرار دارد، شنیده شده است.
تاسیسات گازی برزان از ظرفیت تولید روزانه ۱.۴ میلیارد فوت مکعب گاز برخوردار است و گاز مورد نیاز صنایع داخلی و بخش تولید برق قطر را از طریق خطوط لوله تامین میکند.
این مجموعه همچنین توانایی تولید اتان، میعانات گازی، گاز مایع نفتی (الپیجی) و گوگرد را برای مصرف داخلی و همچنین بازارهای صادراتی دارد.
تاسیسات برزان مهمترین مرکز تولید و صادرات گاز طبیعی مایع شرکت قطر انرژی محسوب میشود که با بهرهگیری از ۱۴ خط تولید، مجموع ظرفیت تولید سالانه آن به ۷۷ میلیون تن متریک میرسد.
جمهوری اسلامی در جریان جنگ اخیر شماری از تاسیسات انرژی کشورهای حوزه خلیج فارس را هدف قرار داد.
پیشتر در ۲۸ اسفند ۱۴۰۴، وزارت دفاع قطر تایید کرد حمله موشکی حکومت ایران به تاسیسات راس لفان خسارات گستردهای بر جای گذاشته است.
به گزارش رویترز، در جریان جنگ ایران، دو خط تولید الانجی و یکی از دو تاسیسات تبدیل گاز به مایع قطر آسیب دیدند.
در پی این حملات، ۱۷ درصد از ظرفیت صادرات الانجی قطر از مدار خارج شد و انتظار میرود روند بازسازی و تعمیرات آن سالها به طول بینجامد.
سرگئی آکسیونوف، فرماندار منصوب روسیه در شبهجزیره کریمه، یکشنبه ۳۱ خرداد اعلام کرد در پی حملات پهپادی اوکراین به این منطقه، دستکم ۴ نفر کشته و ۲۸ تن دیگر زخمی شدهاند.
همزمان، خبرگزاری رویترز به نقل از مقامهای منطقه کراسنودار روسیه گزارش داد حمله پهپادی اوکراین به تاسیسات انتقال نفت در این منطقه، علاوه بر آتشسوزی در پایانهای نفتی، به کشته شدن یک نفر در یک کشتی مسافربری انجامید.
وزارت دفاع روسیه نیز خبر داد سامانههای پدافندی این کشور طی شب گذشته ۲۳۹ پهپاد اوکراینی را سرنگون کردند.
در سوی دیگر، ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، تایید کرد نیروهای این کشور در عملیاتی شبانه، یک انبار نفت در شهر کرچ در کریمه و همچنین یک تاسیسات انتقال نفت در کراسنودار را هدف قرار دادند.
اوکراین در هفتههای اخیر حملات خود را به زیرساختهای صنعتی و انرژی روسیه شدت بخشیده است؛ اقدامی که کییف آن را بخشی از تلاشها برای کاهش منابع مالی مسکو و تسریع روند پایان جنگ میداند.
روسیه اسفند ۱۴۰۰ کارزار نظامی خود را علیه اوکراین کلید زد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
بحران سوخت در کریمه
فرماندار منصوب روسیه در کریمه در ادامه اظهارات خود اعلام کرد از ساعت ۹ صبح یکشنبه به وقت محلی، پمپبنزینهای این شبهجزیره فروش سوخت به شهروندان و کسبوکارها را متوقف کردهاند.
به گفته او، این محدودیت شامل تمامی شیوههای پرداخت، از جمله نقدی، غیرنقدی و کوپنی میشود و عرضه سوخت تنها به نهادهای دولتی مسئول خدمات ضروری و امنیتی اختصاص خواهد داشت.
رویترز نوشت تشدید حملات پهپادی اوکراین به کریمه، محل استقرار ناوگان دریای سیاه روسیه، در هفتههای اخیر موجب اختلال در مسیرهای تدارکاتی این شبهجزیره شده است. این وضعیت همزمان با آغاز فصل گردشگری، بحران سوخت در منطقه را تشدید کرده است.
روسیه سال ۲۰۱۴ این شبهجزیره را به اشغال خود درآورد.
یک شرکت محلی در کریمه از وقوع قطعی برق در چندین منطقه خبر داد و علت آن را آسیب دیدن شبکههای انتقال برق عنوان کرد.
در همین حال، تردد کشتیهای مسافربری و باری در تنگه کرچ که کریمه را به منطقه کراسنودار روسیه متصل میکند، بهطور موقت متوقف شد.
مقامهای محلی همچنین عبور و مرور بر روی پل ارتباطی میان کریمه و کراسنودار را برای بیش از ۹ ساعت متوقف کردند؛ اقدامی که باعث تاخیر در حرکت ۱۱ قطار شد.
رویترز ۲۶ خرداد گزارش داد رهبران اروپایی در نشست اخیر گروه هفت در فرانسه کوشیدند دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، را متقاعد کنند که پیشنهادهای پیشین واشینگتن برای پایان دادن به جنگ اوکراین، «بیش از اندازه به نفع مسکو» بوده است.
بر اساس این گزارش، رهبران گروه هفت معتقدند با توجه به حملات پهپادی اخیر اوکراین به خاک روسیه، روند تحولات میدان نبرد اکنون به سود کییف است.
آبزرور شامگاه شنبه ۳۰ خرداد به نقل از منابع آگاه نوشت استارمر در اقامتگاه رسمی نخستوزیر بریتانیا در چکرز، درباره آینده سیاسی خود با همسرش گفتوگو کرده و پیش از اتخاذ تصمیم نهایی، در حال ارزیابی شرایط و گزینههای پیش رو است.
بر اساس این گزارش، استارمر پس از رایزنی با اعضای کابینه، مشاوران، حامیان مالی و رهبران اتحادیههای کارگری به این جمعبندی رسیده که ادامه حضورش در مقام نخستوزیری دیگر امکانپذیر نیست.
آبزرور افزود چهرههای ارشد حزب کارگر انتظار دارند استارمر اول تیر «بیانیهای روشن» درباره آینده سیاسی خود منتشر کند.
در سوی دیگر، خبرگزاری رویترز به نقل از یک منبع در دولت بریتانیا نوشت استارمر همچنان بر انجام مسئولیتهایش متمرکز است.
نخستوزیر بریتانیا ۲۹ خرداد گفته بود در برابر هرگونه تلاش برای به چالش کشیدن رهبریاش مقاومت خواهد ایستاد.
او از اعضای حزب کارگر خواسته بود با درگیریهای داخلی، این حزب را دچار تفرقه نکنند.
فشارها بر استارمر برای کنارهگیری از قدرت در هفتههای اخیر شدت گرفته است. این روند ۲۹ خرداد با راهیابی اندی برنهام، رقیب و منتقد برجسته او، به پارلمان وارد مرحلهای جدید شد.
این رویداد به برنهام امکان میدهد بهطور رسمی رهبری استارمر در حزب کارگر را به چالش بکشد.
افت شدید محبوبیت استارمر
رویترز در ادامه گزارش داد استارمر که حزب کارگر را در انتخابات سال ۲۰۲۴ به یک پیروزی چشمگیر رساند، اکنون با افت شدید محبوبیت روبهرو شده است.
مجموعهای از جنجالها و تغییر مواضع سیاسی سبب شده بسیاری از رایدهندگان بریتانیایی نسبت به توانایی او برای تحقق وعدهها و بهبود سطح زندگی مردم تردید کنند.
در صورت استعفا یا برکناری استارمر، بریتانیا طی کمی بیش از ۱۰ سال صاحب هفتمین نخستوزیر خود خواهد شد؛ رخدادی بیسابقه در نزدیک به دو قرن گذشته که نشاندهنده نارضایتی گسترده از عملکرد دولتهای متوالی در حل مشکلاتی مانند ضعف خدمات عمومی و مهاجرت غیرقانونی است.
رویترز نوشت بیش از ۱۰۰ نماینده حزب کارگر، معادل حدود یکچهارم مجموع نمایندگان این حزب در مجلس عوام، بهصورت علنی خواستار کنارهگیری استارمر یا اعلام زمانبندی مشخص برای خروج او از قدرت شدهاند.
دهها نماینده حزب کارگر پیشتر او را مسئول شکست سنگین این حزب در انتخابات محلی اخیر دانسته بودند.
گزینههای جانشینی
برنهام، سیاستمدار ۵۶ ساله و شهردار منچستر بزرگ، از دید بسیاری از اعضای حزب کارگر جدیترین گزینه برای جانشینی استارمر به شمار میرود؛ چه از طریق توافق درونحزبی برای انتقال قدرت و چه در قالب یک رقابت رسمی بر سر رهبری حزب.
برنهام که طی سالهای اخیر نفوذ قابل توجهی در حزب کارگر کسب کرده، ۲۹ خرداد با شکست دادن حزب راستگرای نایجل فاراژ در انتخابات میاندورهای موفق شد یک کرسی پارلمان را به خود اختصاص دهد.
اگرچه او پس از پیروزی در انتخابات بهطور مستقیم استارمر را به چالش نکشید، اما در سخنرانی خود از ضرورت ترسیم «مسیری تازه» برای بریتانیا سخن گفت. در همین حال، برخی از نزدیکان برنهام از استارمر خواستهاند با کنارهگیری داوطلبانه، زمینه انتقال قدرت را فراهم کند.
از سوی دیگر، وس استریتینگ، وزیر پیشین بهداشت، نیز اعلام کرده آماده رقابت برای رهبری حزب کارگر است.
روزنامه تایمز ۳۰ خرداد گزارش داد برنهام در صورت رسیدن به مقام نخستوزیری، ریچل ریوز، وزیر کنونی دارایی، را از سمت خود برکنار خواهد کرد.
تقویت نسبی ارزش ریال نشان میدهد این توافق دستکم از نظر روانی تاثیر مثبتی بر بازارها داشته است.
دلار آمریکا که در جریان درگیریهای اخیر تا بیش از یک میلیون و ۸۰۰ هزار ریال معامله میشد، اکنون به حدود یک میلیون و ۵۷۰ هزار ریال رسیده است اما با این حال، نرخ آن هنوز حدود ۱۸ درصد بالاتر از شش ماه پیش است.
بر اساس برآوردهای شرکت کلپر، ایران پیش از جنگ اخیر روزانه حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار بشکه نفت خام و میعانات گازی صادر میکرد.
در صورت رفع تحریمها، صادرات نفت ایران میتواند در نهایت به حدود دو میلیون و ۵۰۰ هزار بشکه در روز بازگردد که در این صورت، ایران دیگر مجبور نخواهد بود بخش بزرگی از نفت خام خود را با تخفیفهای سنگین به خریداران چینی بفروشد.
افزایش درآمدهای نفتی
بر اساس برآوردهای اوپک، ایران سال گذشته ۴۶ میلیارد و ۷۰۰ میلیون دلار از محل صادرات نفت خام و فرآوردههای نفتی درآمد کسب کرد. اگر تحریمها لغو شوند و قیمت نفت در سطوح نسبتا بالا باقی بماند، این رقم میتواند به شکل قابل توجهی افزایش یابد.
با این حال، نباید انتظار بهبود سریع داشت.
صنایع پتروشیمی و فولاد ایران که در مجموع سالانه حدود ۱۷ میلیارد دلار درآمد صادراتی ایجاد میکنند، در جریان درگیریهای اخیر آسیبهای گستردهای دیدهاند. در نتیجه، ایران ممکن است به طور موقت به واردکننده برخی محصولاتی تبدیل شود که پیشتر صادرکننده آنها بود.
هلدینگ خلیج فارس که ۳۸ درصد تولید پتروشیمی ایران را در اختیار دارد، اخیرا اعلام کرد تولید در شش مجتمع به شدت آسیبدیده این مجموعه به تنها ۱۳ درصد سطح تولید در مدت مشابه سال گذشته رسیده است.
تولید کلی شرکتهای پتروشیمی زیرمجموعه این هلدینگ نیز ۷۵ درصد کاهش یافته است.
بر اساس آمار بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، نفت، گاز، فولاد و پتروشیمی، ۷۳ درصد کل صادرات کشور را تشکیل میدهند.
این آمار اهمیت بازسازی ظرفیتهای صنعتی آسیبدیده را نشان میدهد.
آزادسازی داراییهای بلوکهشده
برآورد میشود ایران حدود ۲۴ میلیارد دلار دارایی مسدودشده در خارج از کشور داشته باشد که حدود نیمی از آن ممکن است طی دو ماه آینده آزاد شود.
روزنامه والاستریت ژورنال گزارش داد در صورت آنچه «رفتار مناسب ایران» توصیف شده و همچنین انتقال اورانیوم غنیشده به خارج کشور، تهران میتواند به شش میلیارد دلار از منابع مالی مسدودشده خود در بانکهای قطری دسترسی پیدا کند تا از آن برای خرید کالاهای بشردوستانه و محصولات کشاورزی از آمریکا استفاده کند.
این سازوکار میتواند برای هر دو کشور سودمند باشد. ایران سالانه حدود ۱۷ میلیارد دلار غلات وارد میکند و آمریکا همچنان بزرگترین صادرکننده غلات جهان است.
تجارت میان دو کشور از زمان انقلاب ۱۳۵۷ به شدت کاهش یافته است.
بر اساس آمار رسمی آمریکا، حجم مبادلات دو کشور در سال پیش از انقلاب به شش میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلار میرسید، اما سال گذشته تنها ۶۰ میلیون دلار بود که تقریبا تمام آن را صادرات آمریکا به ایران تشکیل میداد.
صندوق بازسازی
یکی از بلندپروازانهترین و در عین حال مبهمترین بخشهای توافق، پیشنهاد ایجاد صندوقی ۳۰۰ میلیارد دلاری برای بازسازی ایران با مشارکت شرکتهای خارجی، از جمله شرکتهایی از کشورهای عربی، است.
برخلاف برنامههای بازسازی که معمولا با منابع دولتی تامین مالی میشوند، این صندوق قرار است عمدتا بر سرمایهگذاری بخش خصوصی تکیه داشته باشد، اما هنوز مشخص نیست چنین سرمایهای چگونه تامین خواهد شد و آیا شرکتهای خارجی پس از سالها تحریم، تنشهای منطقهای و بیثباتی سیاسی، حاضر به سرمایهگذاری گسترده در ایران خواهند بود یا نه.
سرمایهگذاران علاوه بر ملاحظات سیاسی، باید خطر بازگشت تحریمها، ابهامهای مقرراتی و ثبات بلندمدت فضای سرمایهگذاری را نیز در نظر بگیرند.
با توجه به روابط پرتنش تهران با بسیاری از کشورهای عربی در سالهای اخیر، ممکن است اشتیاق سرمایهگذاران منطقهای محدود باقی بماند؛ هرچند کشورهایی مانند قطر و عمان میتوانند زمینه مشارکت در سطحی محدود را فراهم کنند.
در شرایط کنونی، ایجاد صندوقی در ابعاد پیشبینیشده در توافق، دستکم در میانمدت دور از دسترس به نظر میرسد. با این حال، اگر تهران به تعهدات آینده خود پایبند بماند و به بهبود روابط با همسایگان ادامه دهد، جذب سرمایهگذاری در مقیاسهای کوچکتر ممکن خواهد بود.
نیاز ایران به سرمایهگذاری قابل انکار نیست. تنها بخش نفت و گاز کشور برای نوسازی زیرساختها و افزایش تولید پس از دههها کمبود سرمایهگذاری، به دستکم ۳۰۰ میلیارد دلار سرمایه نیاز دارد.
در نهایت، مزایای اقتصادی پیشبینیشده در این توافق تنها به رفع تحریمها وابسته نیست، بلکه به توانایی تهران در جلب اعتماد سرمایهگذاران، بازسازی صنایع آسیبدیده و حفظ روابط باثبات با شرکای منطقهای و بینالمللی نیز بستگی دارد.
در حال حاضر، این توافق انتظارات را افزایش داده است اما این پرسش که آیا میتواند به بهبود پایدار اقتصاد منجر شود یا نه، همچنان بیپاسخ است.
