اعتراضهای صنفی در سیستانوبلوچستان به دستمزدهای معوقه و قطع سهمیه سوخت
گزارشها حاکی از ادامه اعتراضهای صنفی کارگران، رانندگان و نیروهای شرکتی در سه شهر استان سیستانوبلوچستان ایران است.
گزارشها حاکی از ادامه اعتراضهای صنفی کارگران، رانندگان و نیروهای شرکتی در سه شهر استان سیستانوبلوچستان ایران است.
حساب کاربری «پژواک کار ایران»، متعلق به کنفدراسیون کار ایران-خارج از کشور سهشنبه ۲۶ خرداد گزارش داد که کارگران یک شرکت فعال در زمینه احداث و نصب پنل های خورشیدی در منطقه شمسآباد سراوان در اعتراض به پرداخت نشدن دستکم دو ماه دستمزد و مطالبات، در محل کار خود تجمع کردند.
این کارگران معترض در تجمع خود که دوشنبه ۲۵ خرداد برگزار شد، گفتند که مراجعات و پیگیریهای مکرر آنها بینتیجه مانده است.
کنفدراسیون کار ایران-خارج از کشور نوشت: «در شرایطی که تورم و گرانی، تامین ابتداییترین نیازهای زندگی را برای خانوادههای کارگری دشوار کرده، تاخیر در پرداخت دستمزدها فشار معیشتی سنگینی بر کارگران وارد کرده است.»
این تشکل اشاره کرد بسیاری از کارگران برای پرداخت اجاره مسکن، هزینههای روزمره و بدهیهای خود با مشکلات جدی روبهرو هستند و همچنان زمان مشخصی برای پرداخت مطالباتشان اعلام نشده است.
اتحادیه تشکلهای کامیونداران و رانندگان سراسر ایران هم از تجمع شماری از رانندگان و مالکان خودروهای سنگین در مقابل فرمانداری شهرستان راسک در استان سیستانوبلوچستان خبر داد.
تجمعکنندگان به قطع سهمیه سوخت مینیبوسها و کمپرسیها اعتراض داشتند.
این اتحادیه اشاره کرد تجمع «پس از اختلال گسترده در فعالیت شغلی آنان و بلاتکلیفی در تامین سوخت شکل گرفت و معیشت صدها خانواده را با نگرانی جدی روبهرو کرده است.
در همین حال، سازمان حقوق بشری حالوش گزارش داد که شماری از نیروهای شرکتی دانشگاه علوم پزشکی چابهار سهشنبه از وضعیت نامناسب معیشتی، تاخیر در پرداخت حقوق، نبود امنیت شغلی و بیتوجهی مسئولان به مطالبات خود گلایه کردند.
بهنوشته حالوش، این نیروها که سالها در بخشهای مختلف مجموعههای درمانی و بهداشتی کار میکنند، میگویند فشارهای اقتصادی و افزایش هزینههای زندگی، شرایط را برای آنان و خانوادههایشان به مرحلهای بحرانی رسانده است.
یکی از این نیروها به حال وش گفت: «گاهی حقوقها با تاخیر پرداخت میشود و گاهی میزان دریافتیها پاسخگوی ابتداییترین نیازهای زندگی نیست.»
این گزارش میگوید که نیروهای شرکتی دانشگاه علوم پزشکی چابهار با اشاره به مشکلات درمانی و هزینههای سنگین دارو و خدمات پزشکی گفتند که بسیاری از کارکنان در صورت بیماری، علاوه بر رنج جسمی، با دغدغه تأمین هزینههای درمان نیز مواجه هستند.
خبرگزاری ایلنا گزارش داد که جمعی از کارگران شرکتی شاغل در بخش خدمات و فضای سبز شرکت بهرهبرداری نفت و گاز گچساران در استان کهگیلویه و بویراحمد، نسبت به اجرا نشدن طرح تبدیل وضعیت استخدامی خود از شرکتی به قرارداد مستقیم انتقاد کردند.
آمها گفتند بیش از یک سال است که پیگیر اجرای طرح تبدیل وضعیت شغلی خود هستند، اما با وجود وعدههای مطرحشده از سوی مسئولان، این موضوع تاکنون عملی نشده است.
این کارگران تحت مسئولیت یک شرکت پیمانکاری مشغول به کار هستند و در حال حاضر حداقل دستمزد را دریافت میکنند.
آنها اعلام کردند که دریافتی ماهانه آنان حدود ۱۵ میلیون تومان است که به گفته آنان تنها پاسخگوی بخشی از هزینههای زندگی است و پاسخگوی هزینه یک ماه زندگی هم نیست؛ به همین دلیل برخی از کارگران ناچار هستنند پس از ساعات کاری به مشاغل دیگر روی بیاورند.
از سویی، یک منبع کارگری در گفتوگو با ایلنا از ادامه توقف عملیات اجرایی سد بتنی «معشوره» در شهرستان نورآباد (دلفان) در استان لرستان خبر داد و گفت با متوقف شدن این پروژه از چند ماه پیش، حدود ۸۰ کارگر شاغل در آن بیکار شدهاند و بخشی از مطالبات مزدی آنها نیز تاکنون پرداخت نشده است.
بر اساس این گزارش، همزمان با توقف فعالیت سد معشوره، ساخت سد «مخملکوه» خرمآباد نیز متوقف شده است و حدود ۹۰ کارگر شاغل در آن پروژه بیکار شدهاند.
گزارشهای خبری حاکی از آن است که در ماههای اخیر، بهویژه در پی جنگ ۴۰ روزه که نهم اسفند شروع شد، کارخانهها و کارگاهها به دلیل خسارات ناشی از بمباران و یا نبود مواد اولیه برای تولید، تعطیل شده و یا شماری زیادی از کارگران آنها اخراج شدهاند.
مقامهای جمهوری اسلامی در این مدت وعده برخورداری اخراجشدگان از بیمه بیکاری را دادهاند. با این همه، ایلنا سهشنبه به نقل از «منابع آگاه» نوشت صدها مورد بیمه بیکاری در شعبات مختلف تامین اجتماعی تهران قطع شده است.
خبرگزاری حکومتی ایسنا ۲۱ خرداد در گزارشی نوشت: «با پایان قراردادهای کاری در اسفندماه، بسیاری از کارفرمایان قراردادهای کاری خود را تمدید نکردند و برخی از بنگاههای اقتصادی با موجی از تعدیل یا تعلیق نیروی کار روبهرو شدند.»
بر اساس این گزارش، در این دوره حدود ۲۹۰ هزار نفر تقاضای بیمه بیکاری خود را به سازمانهای ذیربط ارسال کردهاند.
ایسنا نوشت برآورد میشود که بخش زیادی از تعدیلها نیز در بخش غیررسمی رخ داده باشد که آمار آن در تعداد متقاضیان بیمه بیکاری نمایان نمیشود.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
