پایگاه هوایی ادواردز در کالیفرنیا اعلام کرد یک بمبافکن بی-۵۲ استراتوفورترس نیروی هوایی آمریکا روز دوشنبه اندکی پس از برخاستن از این پایگاه سقوط کرده است. این پایگاه در پیامی در ایکس نوشت: «تیمهای امدادی بلافاصله به محل حادثه اعزام شدند و وضعیت همچنان در حال پیگیری است.»
این خبرگزاری در گزارشی که شامگاه دوشنبه ۲۵ خرداد، تقریبا ۲۴ ساعت پس از اعلام امضای اولیه یادداشت تفاهم میان آمریکا و جمهوری اسلامی، منتشر شد، به نقل از این مقام ارشد اسرائیلی نوشت توافق مقدماتی برای اسرائیل وحشتناک استو هیچکس در رهبری اسرائیل، از نخستوزیر گرفته تا رییس ستاد کل ارتش، نگاه دیگری به آن ندارد.»
مقامهای اسرائیلی به رویترز گفتند احتمال میدهند دوره ۶۰ روزه مذاکرات درباره شرطهای مد نظر طرفین و رسیدن به یک توافق نهایی تمدید شود و در حالی که نگرانیهای اسرائيل همچنان به قوت خود باقی است، دست این کشور برای اقدام نظامی نیز بسته بماند.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، و دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، در ماههای گذشته بارها بر سر مساله ایران درگیر شدهاند.
چندی پیش ترامپ در یک تماس تلفنی، نتانیاهو را «لعنتی دیوانه» توصیف کرد و به او دستور داد در زمانی که آمریکا در پی دستیابی به توافق با ایران بود، به بیروت حمله نکند.
نتانیاهو آن روز حملات را لغو کرد، اما یک هفته بعد به حومه جنوبی بیروت حمله کرد. این اقدام اسرائیل، حملات تلافیجویان جمهوری اسلامی را به دنبال داشت و در نهایت ترامپ با نوشتن یک پست در شبکه اجتماعی تروث سوشال هر دو طرف را توبیخ کرد.
چند ساعت پیش از اعلام توافق موقت، در حالی که ترامپ بر قریبالوقوع بودن امضای یادداشت تفاهم در روز تولدش تاکید داشت، اسرائیل بار دیگر پایتخت لبنان را هدف قرار داد. ترامپ نیز در پستی که از خشم او بابت حملات اسرائیل حکایت داشت، راکتهای شلیکشده از سوی لبنان به اسرائیل را «کوچک و بیاهمیت» توصیف کرد.
هرچند نتانیاهو در ماههای گذشته بارها بر همسویی و توافق خود با رییسجمهوری آمریکا تاکید کرده بود، اما دوشنبه ۲۵ خرداد در یک نشست رسانهای در اورشلیم اذعان کرد که او و ترامپ گاهی اختلاف نظر داشتهاند.
او گفت: «ترامپ رییسجمهوری ایالات متحده است، من نخستوزیر اسرائیلم. ما بیشتر وقتها همنظریم و البته زمانهایی هم هست که این توافق نظر کمتر است. من مسئول منافع امنیتی اسرائیل هستم.»
دن شاپیرو، سفیر پیشین آمریکا در اسرائیل و پژوهشگر اندیشکده شورای آتلانتیک، این موقعیت را «لحظهای آشکار از واگرایی منافع» خواند و به رویترز گفت: «نتانیاهو تلاش خواهد کرد آشکارا با این تفاهم مخالفت نکند تا وارد درگیری با ترامپ نشود. اما نشان خواهد داد که اسرائیل خود را این توافق ملزم نمیداند و حقوق خود را محفوظ میدارد.»
روزنامه نیویورکپست ساعاتی پس از امضای یادداشت تفاهم در گزارشی از گسترش خشم و نارضایتی از توافق پیشنهادی در طیفهای مختلف سیاسی اسرائیل خبر داد؛ بهویژه به این دلیل که اسرائیل در مذاکراتی که با هدایت دولت ترامپ میان آمریکا و حکومت ایران جریان داشته، نقش مستقیمی نداشته است.
اسرائیل: به پیمان آمریکا و ایران متعهد نیستیم
انتظار میرود یادداشت تفاهم میان آمریکا و جمهوری اسلامی، جمعه ۲۸ خرداد در سوئیس امضا شود. هرچند مفاد این یادداشت هنوز روشن نیست، اما مقامهای پاکستان و جمهوری اسلامی تاکید دارند که این پیمان خواستار توقف دائمی عملیات نظامی در همه جبههها، از جمله در لبنان، است.
نتانیاهو گفت اسرائیل نیروهای خود را در جنوب لبنان حفظ خواهد کرد و «آزادی عمل» خود را در برابر حملات حزبالله نگه خواهد داشت.
او دوشنبه به خبرنگاران گفت: «ایران میخواست ما از آنجا عقبنشینی کنیم، اما من محکم ایستادم.» او افزود: «ما آزادی عمل خود را حفظ میکنیم و منطقه امنیتی را برای حفاظت از شهروندان شمالی اسرائیل نگه میداریم.»
توافق موقت، تنگه هرمز، گلوگاه نفتی مهم جهان، را دوباره باز خواهد کرد، در حالی که سرنوشت برنامه هستهای تهران قرار است در دورهای ۶۰ روزه از مذاکرات برای دستیابی به توافق نهایی تعیین تکلیف شود.
دو موضوع دیگر که نتانیاهو و ترامپ هر دو در آغاز جنگ بهعنوان دلایل توجیهی آن مطرح کرده بودند، یعنی مهار برنامه موشکی جمهوری اسلامی و پایان دادن به حمایت تهران از گروههای مسلح منطقهای، ظاهرا در دستور کار گفتوگوها قرار ندارد.
سه مقام اسرائیلی به رویترز گفتند اسرائیل بسیار محتمل میداند که پیمان ۶۰ روزه به ۹۰ روز تمدید شود و آمریکا در حالی که درباره توافقی گستردهتر مذاکره میکند، استقرار داراییهای نظامی خود را در منطقه حفظ کند.
دو مقام اسرائیلی دیگر نیز به این رسانه گفتند اسرائیل هفته گذشته، زمانی که ترامپ نخستین بار گفت توافق با ایران نزدیک است، غافلگیر شد. آنها اذعان کردند که اسرائیل در اثرگذاری بر مذاکرات موفقیت چندانی نداشته است.
استارمر دوشنبه ۲۵ خرداد با دفاع از این تصمیم، آن را «انتخابی درست» توصیف کرد و گفت والدین در فضای آنلاین امروز بیش از هر زمان دیگری با چالش حفظ امنیت و آرامش فرزندان خود روبهرو هستند.
او افزود: «به همین دلیل، ما از هر کشور دیگری در جهان فراتر میرویم و استفاده از شبکههای اجتماعی را برای افراد زیر ۱۶ سال ممنوع میکنیم. همچنین تدابیر حفاظتی گستردهتری را به اجرا میگذاریم تا کودکی را به کودکان بازگردانیم.»
بر اساس اعلام دولت بریتانیا، این ممنوعیت پلتفرمهایی از جمله اینستاگرام، اسنپچت، تیکتاک، یوتیوب، فیسبوک و ایکس را در بر میگیرد، اما شامل پیامرسانهایی مانند واتساپ و سیگنال نخواهد شد.
استرالیا نخستین کشور جهان بود که طرح ممنوعیت استفاده افراد زیر ۱۶ سال از شبکههای اجتماعی را به تصویب رساند. این قانون از آذر ۱۴۰۴ به اجرا درآمد و ۱۰ پلتفرم بزرگ موظف شدند دسترسی کاربران استرالیایی زیر ۱۶ سال را مسدود کنند.
اعمال محدودیت بر پلتفرمهای بازی آنلاین
خبرگزاری رویترز ۲۵ خرداد گزارش داد دولت بریتانیا در نظر دارد در زمینه محدودیتهای فضای مجازی برای کودکان و نوجوانان، گامهایی فراتر از استرالیا بردارد و محدودیتهایی بر پلتفرمهای بازی آنلاین اعمال کند؛ از جمله ممنوعیت احتمالی استفاده در ساعات شب و محدود کردن قابلیت «اسکرول بینهایت» برای کاربران زیر ۱۸ سال.
استارمر در ادامه بیانیه خود اعلام کرد دولت بریتانیا قصد دارد «محدودیتهایی پیشرو در سطح جهان» برای حفاظت از کودکان در فضای آنلاین اجرا کند که شامل جلوگیری از امکان پخش زنده (لایو استریم) و برقراری ارتباط افراد ناشناس با کودکان خواهد بود.
او اضافه کرد: «آیا در دنیای واقعی شرایطی وجود دارد که شما بهسادگی اجازه دهید فرزندتان با یک غریبه، یک بزرگسال که هیچ شناختی از او ندارید، همراه شود؟»
در حالی که این طرحها موفق شدهاند حمایت شماری از والدین و سیاستمداران را جلب کنند، برخی روانشناسان و پژوهشگران نسبت به اثربخشی آنها تردید دارند.
استارمر نیز اذعان کرد اجرای کامل این محدودیتها با دشواریهایی همراه خواهد بود.
۱۵ خرداد، روزنامه فایننشالتایمز گزارش داد جمهوری اسلامی و روسیه از مدتها پیش برای اقدامات خصمانه خود در کشورهای اروپایی از عوامل نیابتی استفاده میکنند، و بهکارگیری نوجوانان در این فعالیتها، رویکردی تازه و نگرانکننده در شبکههای خرابکارانه وابسته به تهران و مسکو است.
این روزنامه نوشت جذب نیرو برای انجام فعالیتهای خرابکارانه معمولا از الگوی مشابهی پیروی میکند: نوجوانان و جوانان از طریق شبکههای اجتماعی و بسترهای آنلاین از جمله تلگرام، تیکتاک، اسنپچت، فیسبوک و دیسکورد، شناسایی و جذب میشوند.
واکنش غولهای فناوری
رویترز در ادامه نوشت شرکتهای فعال در حوزه شبکههای اجتماعی در سالهای اخیر در واکنش به سختگیرانهتر شدن قوانین، بهویژه در بریتانیا، اقداماتی را برای افزایش ایمنی کودکان در پلتفرمهای خود به اجرا گذاشتهاند.
این شرکتها ۲۵ خرداد هشدار دادند اجرای ممنوعیت سراسری استفاده نوجوانان از شبکههای اجتماعی ممکن است آنها را به سمت پلتفرمهای پرخطرتر سوق دهد.
یوتیوب اعلام کرد بیش از یک دهه است با بهرهگیری از نظرات کارشناسان، در توسعه تجربههای متناسب با سن کاربران و همچنین ایجاد لایههای حفاظتی پیشفرض برای نوجوانان سرمایهگذاری کرده است.
سخنگوی این شرکت تاکید کرد یوتیوب «منبعی حیاتی برای جوانان، معلمان و والدین» به شمار میرود.
اسنپچت نیز خواستار بازنگری در دامنه اجرای این ممنوعیت شد و اعلام کرد چنین تصمیمی نوجوانان را از امکان ارتباط خصوصی با دوستان و اعضای خانواده محروم میکند.
متا، مالک فیسبوک و اینستاگرام، نیز با اشاره به تجربه استرالیا هشدار داد اعمال چنین محدودیتهایی میتواند نوجوانان را از جوامع آنلاین دور کند و آنها را به استفاده از جایگزینهای فاقد نظارت قانونی، ابزارهای ایمنی و قابلیت کنترل والدین سوق دهد.
پیشتر در شهریورماه ۱۴۰۴ نیز قانونگذاران فرانسوی پیشنهاد ممنوعیت استفاده شبانه نوجوانان از وسایل دیجیتال را مطرح کردند.
احتمال اجرایی شدن قانون از بهار سال آینده
نخستوزیر بریتانیا اعلام کرد ممنوعیت استفاده افراد زیر ۱۶ سال از شبکههای اجتماعی ممکن است از بهار سال آینده به اجرا گذاشته شود.
به گفته استارمر، این محدودیتها بر پایه اختیارات قانونی موجود و همچنین مقررات تازهای اعمال خواهد شد که قرار است تا پایان سال جاری میلادی تدوین شوند.
بریتانیا در سالهای اخیر سیاست سختگیرانهتری در قبال شرکتهای فناوری اتخاذ کرده و از این شرکتها خواسته است الگوریتمهای خود را برای حفاظت بیشتر از کاربران اصلاح کنند.
دولت بریتانیا همچنین بهتازگی اقداماتی را برای جلوگیری از انتشار تصاویر برهنهای که کودکان با تلفنهای همراه خود ثبت میکنند، در دستور کار قرار داده است.
اجرای این ممنوعیت احتمالا مستلزم گسترش سازوکارهای احراز هویت سنی برای تمامی کاربران خواهد بود؛ رویکردی که نهاد ناظر ارتباطات بریتانیا (آفکام) پیشتر برای وبسایتهای پورنوگرافی به کار گرفته است.
با این حال، برخی کارشناسان نسبت به اثربخشی این پیشنهادها تردید دارند.
ایمی اوربن، پژوهشگر دانشگاه کمبریج، گفت محدودیتهای مشابه در استرالیا هنوز بهطور کامل اجرایی نشده است و اکثر نوجوانان همچنان تقریبا به همان میزان گذشته از شبکههای اجتماعی استفاده میکنند.
او در عین حال معتقد است چنین سیاستی میتواند نگرش عمومی جامعه را تغییر دهد و استفاده از شبکههای اجتماعی را در میان کودکان و نوجوانان به رفتاری کمتر پذیرفتهشده تبدیل کند.
این مقام آگاه دوشنبه ۲۵ خرداد گفت: «زیدی در پروژههای سیاسی و اقتصادی، ارتباطات گستردهای با جمهوری اسلامی داشته است. جمهوری اسلامی در زمان انتخاب زیدی بهعنوان نخستوزیر هیچ اعتراضی نکرد، زیرا او جزو دایره سیاسی تهران محسوب میشود.»
او افزود روند خلع سلاح در عراق دستکم تا زمانی که شامل «گروههای اصلی» مجهز به تانک، زرهپوش و سلاحهای سنگین نشود، «یک پروژه ظاهری» است.
این مقام دولت اقلیم کردستان عراق خواست تا بهدلیل حساسیت موضوع، هویتش فاش نشود.
پس از ماهها کشمکش سیاسی در پی مخالفت آمریکا با بازگشت نوری مالکی، متحد دیرینه جمهوری اسلامی، به راس قدرت در عراق، زیدی هفتم اردیبهشت از سوی ائتلاف احزاب شیعه، موسوم به «چارچوب هماهنگی»، بهعنوان نامزد نخستوزیری معرفی شد.
او سرانجام ۲۴ اردیبهشت با ادای سوگند، بهصورت رسمی سکان دولت عراق را در دست گرفت.
در ماههای اخیر، ایالات متحده فشارها را بر دولت عراق برای محدود کردن نفوذ گروههای مسلح تحت حمایت جمهوری اسلامی در این کشور، شدت بخشیده است.
روزنامه واشینگتنپست دوم اردیبهشت گزارش داد دولت دونالد ترامپ ارسال بخشی از محمولههای نقدی دلار به عراق را با هدف مهار گروههای نیابتی حکومت ایران متوقف کرده است.
سفر تام باراک به عراق
مقام ارشد دولت اقلیم کردستان عراق در ادامه مصاحبه خود با ایراناینترنشنال، به سفر قریبالوقوع تام باراک، سفیر آمریکا در ترکیه و فرستاده ویژه کاخ سفید در امور عراق و سوریه، به بغداد و اربیل پرداخت.
به گفته او، مذاکرات باراک در این سفر بر موضوع خلع سلاح گروههای مسلح، پرونده نفت، حمایت از دولت زیدی برای پیشبرد اصلاحات اقتصادی و همچنین هماهنگی برای سفر احتمالی نخستوزیر عراق به واشینگتن، متمرکز خواهد بود.
۲۴ خرداد، روزنامه الشرق الاوسط به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد هدف از عزیمت باراک به بغداد، «تعیین دستور کار نهایی» سفر زیدی به آمریکا است.
او افزود: «در حال حاضر کار برای آمادهسازی تمامی موضوعات و دغدغههای دوجانبه در جریان است .... در راس این موارد، جزییات خلع سلاح گروههای مسلح و نیز تصمیم آمریکا در خصوص ممنوعیت مشارکت برخی گروههای سیاسی مسلح در دولت [عراق] قرار دارد.»
پیشتر در ۱۸ اردیبهشت، مقتدی صدر، رهبر جریان صدر، در پیامی خطاب به زیدی تاکید کرد «افراد یا جریانهای دارای شاخه مسلح» نباید در کابینه آینده این کشور حضور داشته باشند.
کمی بعد در ششم خرداد، گروه «سرايا السلام» وابسته به صدر، از تصمیم خود برای تحویل سلاح و پایبندی به دولت عراق خبر داد.
۱۲ خرداد نیز گروه شیعه «عصائب اهل الحق»، از نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در عراق، با انتشار بیانیهای اعلام کرد ارتباط تشکیلاتی خود را با حشد شعبی قطع میکند و سلاحهای خود را به دولت عراق تحویل خواهد داد.
حشد شعبی ائتلافی از گروههای مسلح در عراق است که در سال ۲۰۱۴ برای مقابله با تهدیدهای داعش شکل گرفت.
جمهوری اسلامی در سالهای اخیر به تامین مالی و تسلیحاتی شبهنظامیان عراقی پرداخته و از این نیروها برای کشتار شهروندان در جریان اعتراضات دیماه در ایران استفاده کرده است.
گروههای نیابتی جمهوری اسلامی در عراق همچنین از زمان آغاز جنگ اخیر در ۹ اسفند ۱۴۰۴، حملاتی را علیه چند کشور منطقه انجام دادهاند.
کاتز صبح دوشنبه ۲۵ خرداد اعلام کرد بر اساس «سیاست روشن» دولت بنیامین نتانیاهو، ارتش اسرائیل «بدون هیچ محدودیت زمانی»، در مناطق امنیتی در لبنان، سوریه و نوار غزه باقی خواهد ماند تا بتواند از مرزها و شهروندان اسرائیلی در برابر «عناصر جهادی» محافظت کند.
در این بیانیه آمده است: «نخستوزیر نتانیاهو این موضوعات را بهروشنی به دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، و سایر مقامهای ارشد این کشور منتقل کرده است. من نیز دیروز این موضوع را به پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، اعلام کردم.»
او افزود اسرائیل در زمینه تامین منافع امنیتی و حفاظت از شهروندان خود «مصالحه نخواهد کرد» و به اقدامات لازم برای مقابله با تهدیدات ادامه خواهد داد.
آمریکا و جمهوری اسلامی بامداد ۲۵ خرداد از دستیابی به تفاهمی برای پایان دادن به جنگ خبر دادند. این یادداشت تفاهم قرار است جمعه ۲۹ خرداد بهطور رسمی در سوئیس امضا شود.
کاظم غریبآبادی، معاون حقوقی و بینالملل وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، ۲۵ خرداد در مصاحبه با صداوسیما اعلام کرد «پایان فوری و دائمی جنگ و عملیاتهای نظامی در جبهههای مختلف، از جمله در لبنان» و «خاتمه محاصره دریایی» بندرهای جنوبی ایران از شروط اصلی این تفاهم است.
با این حال، خبرگزاری رویترز ۲۵ خرداد گزارش داد با توجه به مواضع اخیر اسرائیل، مقامهای لبنانی به آوارگان جنگ در جنوب این کشور هشدار دادهاند برای بازگشت به خانههای خود عجله نکنند.
کاتز: به نابودی زیرساختهای تروریستی ادامه میدهیم
کاتز در ادامه اظهارات خود، حفظ مناطق امنیتی در لبنان، نوار غزه و سوریه را از «بزرگترین دستاوردهای ارتش اسرائیل» دانست و گفت: «ما با خروج ارتش اسرائیل از لبنان، علیرغم همه فشارهای موجود و فشارهایی که در آینده وارد خواهد شد، مخالف هستیم.»
به گفته او، ساکنان محلی از مناطق امنیتی تخلیه خواهند شد و ارتش اسرائیل به عملیات خود برای نابودی «تمامی زیرساختهای تروریستی» ادامه خواهد داد.
کاتز به جمهوری اسلامی هشدار داد اگر بهدلیل تحولات لبنان به اسرائیل حمله کند، این کشور «با تمام قدرت» به حکومت ایران ضربه خواهد زد.
وزیر دفاع اسرائیل در پایان بیانیه خود تاکید کرد: «ما تنها نسبت به شهروندان خود و امنیت کشور اسرائیل متعهد هستیم.»
تنها ساعاتی پیش از اعلام رسمی تفاهم تهران و واشینگتن، ارتش اسرائیل در واکنش به حملات حزبالله، منطقه ضاحیه بیروت را هدف قرار داد و یکی از فرماندهان ارشد این گروه نیابتی جمهوری اسلامی را از پا درآورد.
روزنامه اسرائیل هیوم ۲۳ خرداد به نقل از یک منبع ارشد دیپلماتیک نوشت اسرائیل الزامی به امضای توافق احتمالی میان تهران و واشینگتن ندارد و همچنان قادر خواهد بود در برابر تهدیدها از خود دفاع کند، اما اقداماتش باید با هماهنگی ایالات متحده انجام شود.
وزیر امنیت ملی اسرائیل: تابع ایالات متحده نیستیم
ایتامار بنگویر، وزیر امنیت ملی اسرائیل، ۲۵ خرداد با انتشار بیانیهای در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد توافق اخیر تهران و واشینگتن امنیت اسرائیل را تامین نمیکند و «به هیچ شکلی برای ما الزامآور نیست».
او از حمایتهای ترامپ از اسرائیل قدردانی کرد و در عین حال گفت اسرائیل کشوری مستقل و دارای حاکمیت است و «تابع ایالات متحده نیست».
در این بیانیه آمده است: «نباید به چیزی کمتر از خلع سلاح و برچیدن حزبالله رضایت دهیم. نباید از هیچ منطقهای که رزمندگان ما آن را تصرف و از زیرساختهای تروریستی پاکسازی کردهاند، عقبنشینی کنیم. نباید به وضعیتی بازگردیم که هزاران تروریست بر حصارهای شهرکهای شمالی مستقر باشند.»
بنگویر بر لزوم حفظ بازدارندگی اسرائیل تاکید کرد و افزود هر حمله موشکی و پهپادی از خاک لبنان به اسرائیل، باید با حمله به ضاحیه بیروت پاسخ داده شود.
شورای سردبیری روزنامه اورشلیمپست ۲۴ خرداد در سرمقالهای، با انتقاد از توافق احتمالی میان تهران و واشینگتن هشدار داد توافقی که صرفا به مواد هستهای بپردازد، اما با برنامه موشکی و شبکههای نیابتی جمهوری اسلامی مقابله نکند، نمیتواند مدعی تامین امنیت اسرائیل باشد.
بر اساس این سرمقاله، هرگونه توافقی که اسرائیل را به توقف درگیریها در لبنان وادار کند، بدون آن که تضمینهای مشخصی درباره خلع سلاح حزبالله و قطع حمایت جمهوری اسلامی ارائه دهد، حق اسرائیل را برای دفاع از شهروندانش تضعیف خواهد کرد.
