خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه، به نقل از یک منبع نظامی نوشت که پس از اقدام نیروهای آمریکایی علیه نفتکشهای ایران، نیروهای دریایی جمهوری اسلامی با آتش حملات خود به «نقض آتشبس آمریکا» پاسخ داد و پس از مدتی تبادل آتش، اکنون درگیریها متوقف شده و فضا آرام است.
رسانه وابسته به سپاه افزود: «اگر مجددا آمریکاییها قصد ورود به خلیج فارس را داشته باشند و یا برای شناورهای ایرانی مزاحمتی ایجاد کنند، مجددا پاسخ قاطع دریافت خواهند کرد. بنابراین احتمال ورود مجدد به درگیریهایی از این قبیل در این منطقه همچنان وجود دارد.»
صدر جمعه ۱۸ اردیبهشت خواستار آن شد که گروههای مسلح یا در قالب تشکیلاتی با عنوان «سربازان شعائر دینی» زیر نظر هیات حج سازماندهی شوند یا به «نهادهای امدادرسان و بشردوستانه» تبدیل شوند.
صدر همچنین بر حفظ استقلال عراق و دوری از هرگونه دخالت خارجی «نه شرقی و نه غربی» تاکید کرد و گفت دولت آینده باید خواستههای مردم عراق را برآورده کند.
او ادامه داد: «هیچ فردی از جریان صدر را در کابینه وزارتی نمیپذیریم و هیچ وزیری نماینده ما نخواهد بود.»
گمانهزنیها درباره کابینه آینده عراق
در روزهای اخیر، گمانهزنیها درباره ترکیب دولت آینده عراق بالا گرفته است.
۷ اردیبهشت، ائتلاف احزاب سیاسی شیعه عراق، «چارچوب هماهنگی»، اعلام کرد که علی الزیدی را بهعنوان نامزد خود برای سمت نخستوزیری معرفی کرده است.
پس از این اعلام، نمایندگان شیعه به رویترز گفتند که رییسجمهور عراق، نزار آمیدی، از الزیدی، دعوت کرد تا دولت را تشکیل دهد.
بر اساس قانون اساسی عراق، الزیدی ۳۰ روز فرصت دارد تا کابینه خود را تشکیل دهد و آن را برای تایید به پارلمان معرفی کند.
یک مقام ارشد وزارت امور خارجه آمریکا ۱۶ اردیبهشت، اعلام کرد واشینگتن از نخستوزیر عراق انتظار دارد برای محدود کردن نفوذ گروههای مسلح نزدیک به جمهوری اسلامی، «اقدامهای عملی» انجام دهد.
این مقام آمریکایی که نامش فاش نشده، گفت آمریکا خواهان پایان دادن به «مرز مبهم» میان دولت عراق و گروههای مسلح شیعه مورد حمایت جمهوری اسلامی است.
به گفته او، ازسرگیری کامل حمایتهای آمریکا از عراق، از جمله انتقال منابع مالی حاصل از فروش نفت و کمکهای امنیتی، منوط به اقدامهایی مانند اخراج «شبهنظامیان تروریستی» از نهادهای دولتی، قطع بودجه این گروهها و توقف پرداخت حقوق به نیروهای وابسته به آنها است.
این مقام آمریکایی تاکید کرد: «اینها اقدامهای عملی هستند که میتوانند به ما نشان دهند ذهنیت جدیدی در عراق شکل گرفته است.»
ترامپ: دولت جدید عراق باید «عاری از تروریسم» باشد
الزیدی پس از معرفی شدن بهعنوان گزینه نخستوزیری عراق، تماس تبریکی از ترامپ دریافت کرد.
ترامپ در پیام خود ابراز امیدواری کرد دولت جدید عراق «عاری از تروریسم» باشد و فصل تازهای در روابط بغداد و واشینگتن آغاز شود.
در ماههای اخیر، گروههای مسلح در عراق، سفارت آمریکا در بغداد، تاسیسات دیپلماتیک و لجستیکی آمریکا در فرودگاه بغداد و همچنین میدانهای نفتی متعلق به شرکتهای خارجی را هدف قرار دادهاند.
روبیو که به ایتالیا سفر کرده، جمعه ۱۸ اردیبهشت هشدار داد اگر تهران به کشتیهای نیروی دریایی آمریکا حمله کند نیروهای جمهوری اسلامی نابود خواهند شد.
روبیو در پایان یک سفر دو روزه برای ترمیم روابط در رم و واتیکان به پرسشهای خبرنگاران پاسخ میداد؛ سفری که پس از اختلافات شدید درباره جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی و انتقادهای دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، از پاپ لئو چهاردهم انجام شد.
از او درباره گزارشهای یک شرکت دادههای کشتیرانی پرسیده شد که گفته بود جمهوری اسلامی یک نهاد دولتی جدید ایجاد کرده است تا عبور کشتیها از این تنگه را بررسی و مشمول مالیات کند.
روبیو پرسید: «آیا جهان قرار است بپذیرد که ایران اکنون یک آبراه بینالمللی را کنترل کند؟ جهان برای انجام چه کاری آماده است؟»
پیشتر رسانههای بینالمللی به نقل از دادههای کشتیرانی گزارش دادند که جمهوری اسلامی نهاد جدیدی را برای کنترل کشتیرانی در تنگه هرمز ایجاد کرده است.
آسوشیتدپرس پنجشنبه ۱۷ اردیبهشت بهنقل از شرکت دادههای کشتیرانی«لوییدز لیست اینتلیجنس» گزارش داد که این نهاد که «سازمان تنگه خلیج فارس» نام دارد و «خود را بهعنوان تنها مرجع معتبر برای صدور مجوز عبور کشتیها در تنگه هرمز» معرفی میکند.
هشدار درباره حمله به نیروی دریایی این کشور
روبیو همچنین به تهران درباره حمله به داراییهای دریایی آمریکا در منطقه هشدار داد.
ایالات متحده اعلام کرد که سه حمله علیه کشتیهای نیروی دریایی در تنگه هرمز را خنثی کرده است.
او گفت: «خط قرمز روشن است. اگر آمریکاییها را تهدید کنند، منفجر خواهند شد.»
وزیر امور خارجه آمریکا در ادامه تاکید کرد که حملات ۱۷ اردیبهشت ارتباطی با عملیات «خشم حماسی» نداشته است.
روبیو گفت که قرار است جمعه ۱۸ اردیبهشت پاسخ جمهوری اسلامی به طرح پیشنهادی صلح به واشینگتن ارائه شود.
او ابراز امیدواری کرد این پاسخ «جدی» باشد و بتواند مسیر ورود به یک فرآیند مذاکراتی واقعی را باز کند.
دیدار با پاپ و انتقاد از حزبالله
روبیو همچنین به دیدار خود با پاپ لئو در ۱۷ اردیبهشت اشاره کرد و گفت این دیدار «بسیار مثبت» بوده است.
واتیکان پنجشنبه ۱۷اردیبهشت در بیانیهای پس از نخستین دیدار میان پاپ لئو و یکی از اعضای کابینه ترامپ در نزدیک به یک سال گذشته، اعلام کرد که لئو و روبیو «تعهد مشترک خود را برای تقویت روابط دوجانبه خوب» تجدید کردند.
لئو، نخستین پاپ آمریکایی، پس از آنکه به منتقدی جدی در زمینه جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی و نیز سیاستهای سختگیرانه ضدمهاجرتی دولت ترامپ تبدیل شد، انتقادهای ترامپ را برانگیخت و این انتقادها واکنش منفی رهبران مسیحی از طیفهای مختلف سیاسی را در پی داشت.
وزیر امور خارجه آمریکا در خصوص مذاکرات با دولت لبنان نیز گفت: «ما میخواهیم دولت مشروع لبنان قوی باشد و حزبالله مانعی برای این امر است.»
روبیو ادامه داد: «حزبالله کاملا یک نیروی نیابتی جمهوری اسلامی است و بدون آنها وجود نخواهد داشت.»
روبیو افزود: «ما در تلاشیم تا تامین مالی حزبالله را متوقف کنیم.»
بر اساس گزارشی که ارمنیوز جمعه ۱۸ اردیبهشت منتشر کرد، در فرمول مطرحشده برای تفاهم میان تهران و واشینگتن، اولویت با توقف درگیریها، رسیدگی به بحران تنگه هرمز و آغاز یک مسیر مذاکراتی کوتاهمدت است و موضوعاتی مانند برنامه هستهای حکومت ایران، توان موشکی و نفوذ منطقهای جمهوری اسلامی، به مراحل بعدی منتقل شدهاند.
منابع دیپلماتیک منطقهای به ارمنیوز گفتهاند این طرح پس از دو تحول همزمان در ساعات اخیر شکل گرفته است. از جمله این تحولات، توقف موقت عملیات «پروژه آزادی» از سوی دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، برای اسکورت کشتیها در تنگه هرمز بوده است.
به گفته این منابع، تمرکز واشینگتن بر موضوعات فوری و قابل سنجش در کوتاهمدت، از جمله امنیت کشتیرانی و توقف درگیریها، باعث شده است اسرائیل در ساز و کار اجرایی مرحله نخست نقشی نداشته باشد.
با این حال، هماهنگیهای سیاسی و امنیتی میان آمریکا و اسرائیل همچنان ادامه دارد.
گیلا گاملیل، وزیر علوم و فناوری اسرائیل، ۱۷ اردیبهشت گفت که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، و ترامپ درباره مذاکرات با جمهوری اسلامی به طور مداوم گفتوگو میکنند و موضوع هستهای از اهداف مشترک دو طرف است.
رسانههای اسرائیلی نیز تایید کردند نتانیاهو در جریان این روند قرار دارد و گفته است این تحولات برای او غافلگیرکننده نبوده و هماهنگیها با واشینگتن بهصورت مستمر ادامه دارد.
در این چارچوب، واشینگتن تلاش دارد مرحله نخست را بر پایه اقداماتی تنظیم کند که در کوتاهمدت قابل اجرا و ارزیابی باشند و سپس موضوعات پیچیدهتر را به مذاکرات بعدی منتقل کند. رویکردی که جایگاه اسرائیل را در سطح هماهنگیهای راهبردی حفظ کرده اما آن را از متن اجرای اولیه کنار گذاشته است.
در این میان، برخی تحلیلگران معتقدند اسرائیل همچنان بر لزوم اعمال شروط سختگیرانهتر در موضوعاتی مانند غنیسازی، برنامه موشکی و ساز و کار اجرای توافق تاکید دارد.
واکنش بازارهای جهانی به احتمال کاهش تنش سریع بوده است.
گزارشها حاکی از کاهش قیمت نفت و افزایش شاخصهای سهام در پی کاهش نگرانیها از اختلال در تردد از تنگه هرمز است.
