پیت هگست و ژنرال دن کین در پی حملات جمهوری اسلامی به امارات متحده عربی و تشدید تنشها در تنگه هرمز، در یک نشست خبری مشترک بر ادامه محاصره دریایی ایران تاکید کردند. هگست هشدار داد: «محاصره ساعتبهساعت تنگتر میشود.»
پیت هگست، وزیر جنگ، و ژنرال دن کین، رییس ستاد مشترک ارتش ایالات متحده، سهشنبه ۱۵ اردیبهشت در این نشست درباره محاصره دریایی ایران، عملیات آمریکا برای تامین امنیت کشتیرانی و آمادگی واشینگتن برای مقابله با تهدیدهای بیشتر توضیحاتی ارائه کردند و به پرسشهای خبرنگاران پاسخ دادند.
پیت هگست در اظهارات اولیه گفت عملیات «خشم حماسی» برخلاف جنگهای طولانی گذشته مانند کره، ویتنام، عراق و افغانستان، در مدت کوتاهی به «نتیجه نظامی قاطع» رسیده و تاکید کرد: «ایران سلاح هستهای نخواهد داشت.»
«یک ناو هواپیمابر دیگر به عملیات در تنگه هرمز میپیوندد»
او از اجرای یک محاصره «نفوذناپذیر» علیه ایران خبر داد و گفت همه کشتیهایی که مشمول معیارهای آمریکا بودهاند، بازگردانده شدهاند. به گفته او، تا صبح سهشنبه این تعداد به ۳۴ کشتی رسیده است.
هگست افزود عبور شناورهای غیرایرانی ادامه دارد و «بسیاری از آنها» حتی در طول شب گذشته از تنگه عبور کردهاند. او با اشاره به گسترش این عملیات گفت این محاصره «در حال جهانی شدن است» و با اضافه شدن یک ناو هواپیمابر دیگر، ابعاد آن گستردهتر خواهد شد.
او همچنین از توقیف دو کشتی ایرانی در منطقه هند-اقیانوس آرام خبر داد و هشدار داد: «محاصره ساعتبهساعت تنگتر میشود.» هگست سپاه پاسداران را «دزدان دریایی با یک پرچم» توصیف کرد و گفت رفتار ایران در دریا «مانند تروریستها» است.
او هشدار داد هرگونه مینگذاری یا اخلال در تردد با پاسخ نظامی روبهرو خواهد شد و تاکید کرد حکومت ایران هنوز فرصت دارد «بهطور معنادار و قابل راستیآزمایی» از برنامه هستهای خود دست بردارد؛ در غیر این صورت به گفته او «با فشارهای اقتصادی و نظامی آمریکا» مواجه میشود.
هگست در عین حال از اروپا و آسیا خواست نقش فعالتری در تامین امنیت تنگه هرمز ایفا کنند و گفت این کشورها برای تامین انرژی وابستگی بیشتری به این مسیر دارند.
جزئیات محاصره و توقیف کشتیها
ژنرال دن کین گفت ۵۵ روز از آغاز عملیات گذشته و نیروهای آمریکایی همچنان آمادهاند در صورت دستور رییسجمهوری، درگیری را از سر بگیرند.
او توضیح داد پس از اعلام آتشبس در ۱۹ فروردین، محاصره کامل شناورهای مرتبط با ایران آغاز شده و همزمان عملیات رهگیری کشتیهای تحریمشده در سطح جهانی ادامه دارد.
کین با اشاره به کشتی «توسکا» گفت این شناور هشدارها را نادیده گرفت و پس از شلیکهای هشدار، «موتورخانه آن هدف حملات آمریکا قرار گرفت» و از کار افتاد؛ سپس نیروهای آمریکایی وارد کشتی شدند و کنترل آن را در دست گرفتند.
او همچنین از توقیف دو نفتکش ایرانی در اقیانوسهای هند و آرام خبر داد و گفت هر دو کشتی و خدمه آنها در بازداشت آمریکا هستند.
کین افزود ایران تاکنون به پنج کشتی تجاری حمله و دو کشتی را توقیف کرده است و در پایان از نقش اطلاعاتی آمریکا در اجرای این عملیاتها قدردانی کرد.
وضعیت عبور کشتیها و تهدید مینها
هگست در پاسخ به پرسشی درباره تهدیدهای مرتبط با مینهای موجود در تنگه هرمزگفت عبور شناورها ادامه دارد، اما «محدودتر» و همراه با ریسک بیشتر است و دلیل آن را اقدامات ایران با قایقهای تندرو و مسلح دانست. او تاکید کرد هرگونه مینگذاری جدید از سوی ایران «نقض آتشبس» است و با واکنش آمریکا روبهرو خواهد شد.
به گفته او، تلاش برای شکستن محاصره تغییر محسوسی نداشته است. او در بخشی از این صحبتها بار دیگر تاکید کرد که محاصره دریایی «نمایشی نیست، بلکه واقعی و کامل است.» هگست تاکید کرد در صورت لزوم «از نیروی مرگبار» استفاده خواهد شد.
قایقهای مینگذار و نقش اروپا
هگست در پاسخ به پرسشی درباره قایقهای مینگذار ایران و نقش اروپا گفت هنوز اقدام جدی از سوی اروپا دیده نشده و از نشستهای اخیر انتقاد کرد. او تاکید کرد اروپا و آسیا «بسیار بیشتر از آمریکا به تنگه هرمز وابستهاند» و باید نقش عملیتری ایفا کنند.
ژنرال کین نیز توضیح داد ایران از قایقهای کوچک، در حد قایقهای تندرو، برای این اقدامات استفاده میکند و افزود نیروهای آمریکایی در منطقه مانع ادامه این فعالیتها میشوند.
مشروعیت جنگ
وزیر جنگ ایالات متحده در پاسخ به پرسشی درباره اینکه آیا این جنگ در چارچوب نظریه «جنگ عادلانه» قرار میگیرد، همینطور در واکنش به انتقادهای پاپ، گفت: «پاپ کار خودش را میکند»، اما تاکید کرد وزارت جنگ آمریکا ماموریت و اختیارات خود را روشن میداند و بر اساس دستورهای رییسجمهوری عمل میکند.
او افزود بررسیهای حقوقی بهطور مستمر در حال انجام است و آمریکا از نظر قانونی برای اجرای این عملیات اختیار کامل دارد.
پاکسازی مینها
پیت هگست در پاسخ به این پرسش که آیا پاکسازی مینها ممکن است تا شش ماه طول بکشد، از ارائه زمانبندی مشخص خودداری کرد و گفت آمریکا درباره زمانبندی این عملیات «گمانهزنی نمیکند».
او گفت گزارشهای منتشرشده بر اساس «افشای جلسات محرمانه»است، اما تاکید کرد آمریکا به توانایی خود برای شناسایی و پاکسازی مینها «در زمان مناسب» اطمینان دارد و از دیگر کشورها خواست در این روند مشارکت کنند.
استفاده از نیروی نظامی
وزیر جنگ ایالات متحده در پاسخ به این پرسش که هنگام صدور دستور حمله چه احساسی دارد، ابتدا با یک پاسخ کوتاه گفت: «نه»، و سپس این پرسش را «حاشیهای» توصیف کرد.
او تاکید کرد تمرکزش بر این است که نیروهای آمریکایی «هر آنچه برای موفقیت و بازگشت به خانه نیاز دارند» در اختیار داشته باشند و افزود: «جنگ خشونتبار است.»
هگست همچنین گفت هدف این است که «نیروهای ما به خانه برگردند.»
اقلیم کردستان و نیروهای نیابتی
هگست در پاسخ به این پرسش که آیا آتشبس شامل اقلیم کردستان میشود گفت آمریکا این وضعیت را «بسیار از نزدیک» دنبال میکند.
او افزود کردها با «فشار و تهدید نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی» روبهرو هستند و تاکید کرد این حملات نشاندهنده اثر منطقهای ایران است.
هگست همچنین گفت جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای اهمیت دارد، زیرا به گفته او این توانایی میتواند در حمایت از این نیروها به کار گرفته شود.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
