نتبلاکس، نهاد ناظر بر اختلالهای اینترنتی در جهان، گزارش داد قطع سراسری اینترنت در ایران وارد پنجاهوپنجمین روز متوالی شد و پس از هزار و ۲۹۶ ساعت، سطح اتصال به شبکه جهانی به حدود دو درصد میزان عادی رسید.
بر اساس اعلام این نهاد در پنجشنبه سوم اردیبهشت، محدودیت دسترسی به شبکه جهانی اینترنت، همچنان تجارت آنلاین، سامانههای پرداخت و بخشهای وابسته به اقتصاد دیجیتال را مختل کرده است.
خاموشی فعلی اینترنت که از ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد، به یکی از طولانیترین دورههای خاموشی اینترنت در مقیاس ملی تبدیل شده است؛ زمانی که ساعاتی پس از شروع حملات آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی، دسترسی سراسری به اینترنت جهانی بهشدت محدود شد.
این قطع طولانیمدت، بهویژه پس از اعلام آتشبس موقت، موجی از مطالبات عمومی و نگرانیهای اقتصادی را به همراه داشته است.
ادامه این وضعیت در حالی است که ایران پیشتر نیز از دیماه ۱۴۰۴، همزمان با اعتراضات سراسری، با دورهای دیگر از اختلال و قطع ارتباطات روبهرو شد.
با این حال، خاموشی اخیر به گفته ناظران، نهتنها ارتباط شهروندان با خارج از کشور را محدود کرده، بلکه جریان اطلاعرسانی مستقل را نیز بهشدت کاهش داده است.
در نتیجه، قطع اینترنت در ایران به بحرانی فرسایشی بدل شده که هم بر زندگی روزمره شهروندان و هم بر گردش اقتصاد دیجیتال کشور سایه انداخته است.
در همین حال، بخش بزرگی از استارتاپها، فریلنسرها و کسبوکارهای خانگی که معیشت میلیونها نفر به آنها گره خورده، با خطر فروپاشی مواجه شدهاند.
رضا علیزاده، رییس کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی، ۳۱ فروردین گفت: «هرگونه تصمیمگیری درباره دامنه دسترسی به اینترنت بینالمللی با نهادهای امنیتی و در راس آنها، شورای عالی امنیت ملی است.»
او افزود: «احراز هویت برای اعطای دسترسی به اینترنت پرو در حال انجام است.»
کانال تلگرامی امتداد، ۳۰ فروردین در مورد هزینه اقتصادی قطع اینترنت در ایران به نقل از فعالان بخش خصوصی، از جمله اعضای اتاق بازرگانی، نوشت که اگر خسارتهای غیرمستقیم جنگ در نظر گرفته شود، هزینه واقعی میتواند به ۷۰ تا ۸۰ میلیون دلار در روز برسد.
به نوشته امتداد، «این برآورد، مجموع زیان را در همین بازه به بیش از سه تا چهار میلیارد دلار نزدیک میکند که نشاندهنده عمق ضربه به بدنه اقتصاد است».
ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات نیز بهمن ۱۴۰۴ اعلام کرده بود هر روز قطعی اینترنت حدود پنج هزار میلیارد تومان خسارت مستقیم به بار میآورد.
این در حالی است که در هفتههای گذشته، گزارشهای متعددی منتشر شده که نشان میدهند مقامها، مدیران برخی نهادهای خاص، رسانههای حکومتی و افراد وابسته به حکومت با استفاده از «سیمکارت سفید» به اینترنت جهانی دسترسی مستقیم داشتهاند. دسترسیای که در اختیار شهروندان عادی قرار نگرفته است.
در همین حال، گزارشهایی نیز از تلاش جمهوری اسلامی برای توزیع آنچه «اینترنت پرو» نامیده میشود، در میان وابستگان حکومت منتشر شده است.
این شکاف در دسترسی، بار دیگر انتقادها را به تبعیض اینترنتی و بهرهگیری حکومت از محدودیتهای ارتباطی بهمنظور ایجاد امتیاز برای گروههای نزدیک به حاکمیت، افزایش داده است.
