دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، جمعه ۲۸ فروردین اعلام کرد که ایالات متحده تمام اورانیوم غنیشده ایران را دریافت خواهد کرد و در قبال آن هیچ پولی به هیچ وجه جابهجا نخواهد شد. او همچنین گفت تنگه هرمز دیگر هرگز بسته نمیشود و موضوع لبنان هیچ جایی در توافق با جمهوری اسلامی ندارد
ترامپ در این یادداشت همچنین تاکید کرده است که موضوع صلح لبنان بههیچ شکلی در توافق با جمهوری اسلامی جایی ندارد.
او نوشت: «این توافق به هیچ وجه مشروط به لبنان هم نیست، اما ایالات متحده، بهطور جداگانه، با لبنان کار خواهد کرد و با وضعیت حزبالله به شیوهای مناسب برخورد خواهد کرد. اسرائیل دیگر لبنان را بمباران نخواهد کرد. آنها توسط ایالات متحده از انجام این کار منع شدهاند. دیگر بس است!!! »
این در حالی است که مقامات جمهوری اسلامی جمعه بار دیگر تاکید کردند که لبنان و حزبالله را تنها نخواهند گذاشت و این موضوع بخشی از هر توافق با آمریکا خواهد بود.
رییسجمهوری آمریکا اندکی بعد در پستی جدید در شبکه تروث سوشیال، اعلام کرد که حکومت ایران «موافقت کرده است که دیگر هرگز تنگه هرمز را نبندد. از این تنگه دیگر به عنوان سلاحی علیه جهان استفاده نخواهد شد!»
ساعاتی پیش از انتشار این پستها، وبسایت آکسیوس، بهنقل از دو مقام آمریکایی و دو منبع دیگر گزارش داده بود که ایالات متحده و جمهوری اسلامی بر سر یک طرح سهصفحهای برای پایان دادن به جنگ در حال مذاکره هستند و یکی از محورهای مورد بحث این است که آمریکا در ازای تحویل گرفتن ذخایر اورانیوم غنیشده ایران، ۲۰ میلیارد دلار از داراییهای مسدودشده این کشور را آزاد کند.
بهنوشته آکسیوس در این هفته بهطور پیوسته پیشرفتهای در مذاکرات حاصل شده، هرچند همچنان شکافهای قابلتوجهی باقی مانده است. توافق بر اساس این شرایط میتواند به پایان جنگ منجر شود، اما ممکن است واکنش منفی جناحهای تندرو مخالف در حکومت ایران را در پی داشته باشد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پنجشنبه گفت که مذاکرهکنندگان آمریکایی و ایرانی احتمالا این آخر هفته برای دور دوم مذاکرات بهمنظور نهایی کردن توافق دیدار خواهند کرد.
به گفته یک منبع آگاه از تلاشهای میانجیگری، انتظار میرود این مذاکرات در اسلامآباد و احتمالا روز یکشنبه برگزار شود.
پاکستان میانجی این مذاکرات است و مصر و ترکیه نیز در پشت صحنه از آن حمایت میکنند.
یکی از اولویتهای اصلی دولت ترامپ این است که اطمینان حاصل کند ایران به ذخایر نزدیک به دو هزار کیلوگرم اورانیوم غنیشده خود که در تاسیسات زیرزمینی هستهای نگهداری میشود، دسترسی نداشته باشد؛ بهویژه ۴۵۰ کیلوگرم اورانیومی که تا خلوص ۶۰ درصد غنیسازی شده است.
در مقابل، حکومت ایران به پول نیاز دارد.
بهنوشته آکسیوس طرفین در حال مذاکره درباره سرنوشت این ذخایر، میزان داراییهایی که باید آزاد شود و همچنین شرایط استفاده حکومت ایران از این پول نیز گفتوگو میکنند.
دو منبع که نام آنها اعلام نشده به آکسیوس گفتند که آمریکا در مراحل ابتدایی مذاکرات آماده بود شش میلیارد دلار برای خرید غذا، دارو و سایر اقلام بشردوستانه در اختیار حکومت ایران قرار دهد، اما جمهوری اسلامی درخواست آزادسازی ۲۷ میلیارد دلار را کرده بود.
بهگفته این منابع، رقم مورد بحث اخیر میان آمریکا و جمهوری اسلامی ۲۰ میلیارد دلار است. یکی از مقامهای آمریکایی گفت این رقم پیشنهاد آمریکا بوده است. مقام آمریکایی دیگر طرح «پول در برابر اورانیوم» را «یکی از موضوعات متعدد در حال بررسی» توصیف کرد.
در همین حال، آمریکا از جمهوری اسلامی خواسته است تمام مواد هستهای خود را به ایالات متحده منتقل کند، در حالی که ایران تنها با «رقیقسازی» آن در داخل کشور موافقت کرده است.
بهنوشته آکسیوس، بر اساس یک پیشنهاد مصالحه که اکنون در حال بررسی است، بخشی از اورانیوم با غنای بالا به یک کشور ثالث، نه لزوما آمریکا، منتقل میشود و بخشی دیگر تحت نظارت بینالمللی در ایران رقیق خواهد شد.
آکسیوس در گزارش خود افزوده است که یادداشت تفاهم سهصفحهای که دو طرف بر سر آن مذاکره میکنند، شامل یک توقف «داوطلبانه» در غنیسازی اورانیوم از سوی جمهوری اسلامی نیز میشود.
آمریکا در دور قبلی مذاکرات خواستار توقف ۲۰ ساله غنیسازی شد، در حالی که تهران پیشنهاد پنج سال را مطرح کرد. میانجیها همچنان در تلاش برای کاهش این فاصله هستند.
در چارچوب این یادداشت تفاهم، جمهوری اسلامی اجازه خواهد داشت راکتورهای تحقیقاتی هستهای برای تولید ایزوتوپهای پزشکی داشته باشد، اما متعهد میشود که تمام تاسیسات هستهای خود را روی زمین مستقر کند و تاسیسات زیرزمینی موجود از چرخه خارج شوند.
این یادداشت تفاهم همچنین به تنگه هرمز میپردازد، اما منابع گفتهاند که در این زمینه همچنان اختلافات قابلتوجهی وجود دارد، اگرچه ترامپ جمعه اعلام کرد که جمهوری اسلامی پذیرفته است که دیگر از تنگه هرمز بهعنوان یک سلاح استفاده نکند و از این پس هرگز آن را نبندد.
آکسیوس در گزارش خود تاکید کرده که مشخص نیست که این سند به برنامه موشکهای بالستیک و حمایت جمهوری اسلامی از نیروهای نیابتی منطقهای نیز پرداخته شده است یا خیر.
اسرائیل و جمهوریخواهان تندرو در واشینگتن پیشتر خواستار گنجاندن این موضوعات در هرگونه مذاکره با جمهوری اسلامی شده بودند.
جمهوریخواهان و خود ترامپ نیز پیشتر از باراک اوباما بهدلیل آزادسازی دهها میلیارد دلار دارایی ایران در توافق هستهای سال ۲۰۱۵ انتقاد کرده بودند. دولت ترامپ ممکن است بر محدود کردن نحوه استفاده از داراییهای آزادشده تاکید کند.
یکی از مقامهای آمریکایی به آکسیوس گفت: «حکومت ایران پیش آمده است، اما نه به اندازه کافی. باید دید چه چیزی لازم است تا آنها بیشتر پیش بیایند.»
او افزود: «ایران بهوضوح این ۲۰ میلیارد دلار و حتی بیشتر را میخواهد. آنها میخواهند نفت خود را با قیمتهای بازار آزاد و بدون تحریم بفروشند. میخواهند در نظام مالی جهانی مشارکت داشته باشند. اما در عین حال میخواهند برنامه سلاح هستهای خود را حفظ کنند. میخواهند گروههایی مانند حماس را تامین مالی کنند و حاضر نیستند به اندازهای که ما میخواهیم از این موارد دست بکشند.»
آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، گفت مذاکرات با جمهوری اسلامی «سازنده» بوده اما آمریکا «از طریق رسانهها مذاکره نخواهد کرد».
او افزود: «منابع ناشناس که ادعا میکنند از جزئیات مذاکرات حساس دیپلماتیک خبر دارند، اما نمیدانند درباره چه صحبت میکنند.»
لیندسی گراهام، سناتور جمهوریخواه، به فاکسنیوز گفت ترامپ مستقیما با مقامات جمهوری اسلامی گفتوگو کرده و اوضاع در یکی از تماسهای اخیر «هیجانانگیز» بوده است.
ترامپ پنجشنبه به خبرنگاران گفت حکومت ایران در جریان مذاکرات پذیرفته است که به «یک بیانیه بسیار بسیار قوی مبنی بر نداشتن سلاح هستهای» متعهد شود.
او همچنین گفت تهران موافقت کرده ذخایر اورانیوم غنیشده خود را به آمریکا تحویل دهد.
ترامپ گفت: «ما بسیار به توافق نزدیک هستیم. اگر توافقی حاصل نشود، درگیری از سر گرفته خواهد شد.»
او همچنین تاکید کرد در صورت لزوم آماده است آتشبس را فراتر از تاریخ ۲۱ آوریل تمدید کند.
میانجیهای پاکستانی، مصری و ترکیهای جمعه ۲۸ فروردین در حاشیه یک نشست دیپلماتیک در ترکیه با مقامهای سعودی جلسهای چهارجانبه برگزار خواهند کرد.
این نشست بر تلاشها برای دستیابی به توافق میان آمریکا و جمهوری اسلامی متمرکز خواهد بود.
دو منبع آگاه پاکستانی جمعه۲۸ فروردین به رویترز گفتند که پاکستان برای این اسکورت، علاوه بر جنگندهها، سامانه هشدار و کنترل هوابرد برای نظارت هوایی را به کار گرفت تا امنیت هیات مذاکرهکننده جمهوری اسلامی را در مسیر بازگشت از اسلامآباد تضمین کند.
یکی از این منابع افزود در صورت درخواست مقامات جمهوری اسلامی، برای دورهای بعدی مذاکرات نیز حفاظت امنیتی مشابهی فراهم خواهد شد، «در غیر این صورت، هواپیماهای پاکستانی آنها را در حریم هوایی پاکستان تحویل خواهند گرفت.»
یک منبع سوم که در مذاکرات دخیل بوده، گفت که از پیش تمهیداتی برای دور بعدی احتمالی مذاکرات، که ممکن است به زودی در همین آخر هفته برگزار شود، در حال تدارک بوده است.
با این حال، یک دیپلمات منطقهای که از سوی تهران اطلاعاتی دریافت کرده بود، گفت پاکستان پس از آن بر ارائه اسکورت اصرار کرد که نمایندگان جمهوری اسلامی احتمال وجود تهدید را مطرح کردند.
گفتوگوها با هیات جمهوری اسلامی درباره تهدید احتمالی در هنگام سفر و همچنین حضور اسکورت هوایی پاکستان تا داخل ایران، پیشتر گزارش نشده بود.
اسرائیل هنوز به این گزارش واکنشی نشان نداده است.
یکی از منابع امنیتی گفت: «وقتی مذاکرات شکست خورد، مقامات جمهوری اسلامی نگران بودند که اوضاع خوب پیش نرفته است. آنها بر این گمان بودند که ممکن است هدف قرار بگیرند.»
او افزود: «اگر از دید یک خلبان نگاه کنید، این یک ماموریت عملیاتی عظیم بود.»
منبعی که در مذاکرات حضور داشته، اسکورت هوایی را تایید کرد اما جزئیاتی درباره عملیات ارائه نداد.
او گفت: «ما آنها را تا تهران همراهی کردیم. امنیت آنها حتی فراتر از مدت حضورشان در اینجا، مسئولیت ما بود.»
یکی از مقامات گفت ماموریت روز یکشنبه به ایران شامل استفاده از جنگندههای جی-۱۰ ساخت چین، پیشرفتهترین هواپیمای ناوگان نیروی هوایی پاکستان، بوده است.
دو منبع امنیتی گفتند هیات جمهوری اسلامی، به ریاست عباس عراقچی وزیر امور خارجه و محمدباقر قالیباف رییس مجلس، که عضو سپاه پاسداران و خلبان دارای گواهینامه است، درخواست اسکورت امنیتی داده بودند؛ درخواستی که بسیار فراتر از پروتکلهای معمول است.
دیپلمات منطقهای گفت اعضای هیات جمهوری اسلامی درخواست رسمی مطرح نکردند، اما «احتمال این را که اسرائیل حتی هواپیما را هدف قرار دهد» نیز رد نکردند؛ موضوعی که پاکستان را بر آن داشت تا بر ارائه اسکورت امنیتی پافشاری کند.
این دیپلمات افزود که هیات در تهران فرود نیامد، اما از ذکر محل دقیق پیاده شدن آنها خودداری کرد.
بر اساس این گزارش، اسرائیل تا زمانی که پاکستان از واشینگتن خواست برای حذف نام اعضای تیم مذاکرهکننده جمهوری اسلامی مداخله کند، عراقچی و قالیباف را در فهرست اهداف خود قرار داده بود؛ زیرا در غیر این صورت کسی برای مذاکره درباره جنگ باقی نمیماند.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، ماه گذشته درباره جمهوری اسلامی گفته بود: «من برای هیچیک از رهبران این سازمان تروریستی بیمه عمر صادر نمیکنم».
او افزود: «قصد ندارم در اینجا گزارش دقیقی از آنچه برنامهریزی کردهایم یا انجام خواهیم داد ارائه دهم.»
به گزارش رویترز، دیدار برنامهریزیشده شی جینپینگ با ترامپ در اواسط ماه مه، بهطور مستقیم بر نحوه مواجهه چین با بحران ایران تاثیر گذاشته است. چین که بزرگترین واردکننده نفت خام جهان است و حدود نیمی از انرژی خود را از خاورمیانه تامین میکند، در تلاش است همزمان امنیت انرژی خود را حفظ کند.
در همین چارچوب، چین رویکردی محتاطانه در قبال جنگ اتخاذ کرده و از انتقاد صریح از اقدامات آمریکا خودداری کرده است. این سیاست به پکن امکان داده نفوذ پشتپرده خود را حفظ کند؛ تا جایی که ترامپ نیز نقش چین را در ترغیب [حکومت] ایران برای حضور در مذاکرات اخیر در پاکستان تایید کرده است.
در روزهای اخیر، چین موجی از تحرکات دیپلماتیک را آغاز کرده است. وانگ یی، وزیر خارجه این کشور، نزدیک به ۳۰ تماس و دیدار با همتایان خود برای پیشبرد آتشبس انجام داده و ژای جون، فرستاده ویژه چین، نیز به چندین کشور عربی و حوزه خلیج فارس سفر کرده است.
همزمان، شی جینپینگ برای نخستینبار درباره این بحران موضعگیری کرده و طرحی چهارمادهای برای صلح ارائه داده که بر اصولی چون حاکمیت ملی، همزیستی مسالمتآمیز، رعایت حقوق بینالملل و ایجاد توازن میان توسعه و امنیت تاکید دارد.
با این حال، پکن در قبال تهدیدهای شدید آمریکا علیه ایران، از جمله هشدار ترامپ مبنی بر امکان نابودی کامل این کشور، موضعی محتاطانه اتخاذ کرده و صرفاً خواستار کاهش تنش شده است.
به گفته تحلیلگران، این احتیاط تا حد زیادی به دلیل اهمیت نشست پیشرو با ترامپ است؛ نشستی که چین قصد دارد از آن برای پیشبرد اهداف اقتصادی و راهبردی خود، از جمله مسائل تجاری و پرونده تایوان، استفاده کند. منابع آگاه به رویترز گفتهاند که رویکرد غالب در پکن، تلاش برای جلب نظر ترامپ و حفظ «ثبات راهبردی» در روابط دوجانبه است.
در عین حال، چین تلاش میکند روابط خود با [حکومت] ایران را نیز حفظ کند. به گفته کارشناسان، پکن ترجیح میدهد روابطی بدون قید و شرط با کشورهای ضدغربی مانند ایران داشته باشد، در حالی که همزمان بهدنبال نوعی همزیستی با آمریکا است.
با وجود نقش چین در تسهیل گفتوگوها، تحلیلگران تاکید میکنند که توان پکن برای تاثیرگذاری مستقیم بر تصمیمات تهران محدود است، چرا که این کشور فاقد حضور نظامی موثر در خاورمیانه است.
برخی ناظران حتی معتقدند تحرکات دیپلماتیک چین در منطقه بیشتر جنبه نمایشی دارد و پکن تمایلی به ایفای نقش مستقیم، مانند تضمین یک توافق آتشبس، نشان نداده است.
در همین حال، محاصره دریایی آمریکا علیه حکومت ایران بهعنوان یک عامل تعیینکننده در محاسبات چین مطرح است. این اقدام، در کنار محدودیتهای اعمالشده بر تردد در تنگه هرمز، تهدیدی جدی برای جریان انرژی جهانی و منافع اقتصادی چین محسوب میشود.
به گفته کارشناسان، در حالی که حکومت ایران برای دور زدن فشارهای غرب به چین نیاز دارد، پکن نیز از این موقعیت برای پیشبرد اهداف خود استفاده میکند؛ اما همچنان تلاش دارد از درگیری مستقیم در بحران اجتناب کند.
در خصوص نشست پیشرو، گزارشها حاکی از آن است که تمرکز گفتوگوها احتمالاً محدود خواهد بود و موضوعاتی مانند خرید هواپیماهای بوئینگ و افزایش واردات محصولات کشاورزی در دستور کار قرار میگیرد، در حالی که مسائل پیچیدهتری مانند حکمرانی فناوری یا دسترسی به بازار احتمالاً به حاشیه رانده میشود.
گزارش رویترز نشان میدهد که چین در بحران ایران نقش یک بازیگر فعال اما محتاط را ایفا میکند؛ کشوری که در عین تلاش برای میانجیگری، از پذیرش مسئولیتهای پرهزینه خودداری کرده و همزمان بهدنبال مدیریت روابط راهبردی با ایالات متحده است.
در پی تحولات اخیر و کشته شدن رهبر جمهوری اسلامی، ساختار قدرت در ایران دستخوش تغییراتی شده که به گفته تحلیلگران، موقعیت تندروهای سپاه پاسداران را تقویت کرده و ابهامها درباره طرف واقعی مذاکره با آمریکا را افزایش داده است.
به گزارش مجله نیویورکر، پس از کشته شدن علی خامنهای در حملات هوایی اسرائیل با حمایت اطلاعاتی آمریکا، خلا قدرت در ایران بهسرعت با چهرههای تندرو پر شده است. در این میان، محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، بهعنوان یکی از «چهرههای برجسته» مطرح شده و حتی هدایت هیات ایرانی در مذاکرات فشرده با آمریکا در پاکستان را بر عهده داشته است.
این مذاکرات که بالاترین سطح تماس میان دو کشور از زمان انقلاب ۱۳۵۷ توصیف شده، پس از ۲۱ ساعت بدون نتیجه پایان یافت. اختلاف اصلی بر سر برنامه هستهای ایران بود؛ موضوعی که در نهایت به اعلام محاصره دریایی تنگه هرمز از سوی ترامپ انجامید.
با این حال، گزارش نیویورکر تاکید میکند که اگرچه قالیباف در مذاکرات نقش داشته، اما لزوماً تصمیمگیر اصلی در ایران نیست. به گفته تحلیلگران، چهرههایی مانند محمدباقر ذوالقدر و احمد وحیدی - از فرماندهان ارشد سپاه - نفوذ بیشتری در پشت صحنه دارند و کنترل واقعی قدرت را در دست گرفتهاند.
این گزارش میافزاید که برخلاف تصور برخی در واشینگتن که بهدنبال الگویی مشابه ونزوئلا برای تغییر رهبری در ایران هستند، ساختار قدرت در ایران پیچیدهتر و غیرمتمرکزتر است. نهادهایی مانند سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، قوه قضاییه و شوراهای امنیتی در کنار یکدیگر عمل میکنند و همین امر باعث شده نظام بتواند در برابر حملات هدفمند به رهبری، دوام بیاورد.
به گفته کارشناسان، رهبران جدید حکومت ایران نهتنها تندروتر و نظامیتر از نسل پیشین هستند، بلکه در برخی موارد آمادگی بیشتری برای ریسکپذیری دارند. حملات متقابل به زیرساختهای انرژی در منطقه، از جمله هدف قرار دادن تاسیسات گازی در قطر، بهعنوان نشانهای از این تغییر رویکرد ارزیابی شده است.
در عین حال، به نوشته نیویورکر این رهبران جدید - با وجود مواضع سختگیرانه - نشانههایی از تمایل به مذاکره نیز نشان دادهاند. به گفته تحلیلگران، آنها برخلاف رویکرد پیشین که مبتنی بر «نه جنگ، نه مذاکره» بود، اکنون همزمان آمادگی مواجهه نظامی و گفتوگو را دارند.
با این حال، گزارش نیویورکر تاکید میکند که حتی در صورت پیشرفت مذاکرات، چالش اصلی در داخل ایران باقی خواهد ماند. جناحهای تندرو، بهویژه در میان فرماندهان جوانتر سپاه، نسبت به هرگونه توافق بدبین هستند و برخی از آنها دستیابی به سلاح هستهای را تنها راه بازدارندگی میدانند.
همچنین تجربه جنگ ایران و عراق، که بسیاری از رهبران کنونی در آن نقش داشتهاند، همچنان بر محاسبات آنها سایه انداخته است. از یک سو بهعنوان نمونهای از مقاومت در برابر قدرتهای برتر، و از سوی دیگر بهعنوان هشداری درباره هزینههای سنگین یک جنگ طولانی.
در این میان، مجتبی خامنهای، فرزند رهبر پیشین که بهعنوان جانشین مطرح شده، بهدلیل جراحات ناشی از حملات اخیر از صحنه عمومی غایب است، اما همچنان روابط نزدیکی با سپاه دارد و بخشی از ساختار قدرت محسوب میشود.
گزارش نیویورکر نتیجه میگیرد که اگرچه آمریکا ممکن است بهدنبال یافتن یک شریک مذاکره در ایران باشد، اما واقعیت ساختار قدرت در این کشور نشان میدهد که هیچ فرد واحدی قادر به اتخاذ تصمیم نهایی نیست و هرگونه توافق نیازمند اجماع در میان طیفی از بازیگران قدرتمند خواهد بود.
به گزارش پولیتیکو، اعلام آتشبس موقت میان اسرائیل و لبنان از سوی ترامپ، نشانهای از تلاشهای او برای ایجاد زمینهای جهت پایان دادن به «جنگ ایران» ارزیابی میشود. پیشنهاد میزبانی از بنیامین نتانیاهو و ژوزف عون در کاخ سفید نیز از تغییرات اخیر در رویکرد آمریکا حکایت دارد.
این در حالی است که تنها چند روز پیش، ترامپ حملات اسرائیل به حزبالله را «درگیری جداگانه» خوانده بود، اما اکنون با فشار بر اسرائیل برای توقف حملات، یکی از موانع احتمالی توافق با حکومت ایران را کاهش داده است.
با وجود ادامه مذاکرات - از جمله گفتوگوهای اخیر در پاکستان - هنوز پیشرفتی حاصل نشده است. با این حال، گفتوگوهای پشتپرده ادامه دارد و ترامپ از احتمال برگزاری دور جدیدی از مذاکرات حضوری در آینده نزدیک خبر داده است.
ترامپ تاکید کرده که [حکومت] ایران تمایل به توافق دارد و گفته است تهران «آماده انجام اقداماتی است که دو ماه پیش حاضر به انجام آن نبود.» با این حال، خط قرمز اصلی آمریکا همچنان جلوگیری از دستیابی [حکومت] ایران به سلاح هستهای است.
در عین حال، جزئیات اختلافات نشان میدهد که فاصله میان دو طرف همچنان قابل توجه است. بر اساس این گزارش، آمریکا پیشنهاد توقف ۲۰ ساله غنیسازی اورانیوم را مطرح کرده، در حالی که [حکومت] ایران تنها با توقفی پنجساله موافقت کرده است. همچنین واشینگتن خواستار واگذاری ذخایر اورانیوم نیمهغنیشده ایران به یک کشور ثالث است، اما تهران این درخواست را نپذیرفته است.
به نوشته پولیتیکو این اختلافات در شرایطی ادامه دارد که [حکومت] ایران همچنان توانسته در برابر فشارهای نظامی و اقتصادی مقاومت کند و با محدود کردن تردد در تنگه هرمز، بر بازار جهانی انرژی تاثیر بگذارد.
در همین راستا، اقدام آمریکا برای اعمال محاصره دریایی با هدف کاهش اهرم فشار [حکومت] ایران و وادار کردن تهران به بازگشت به میز مذاکره صورت گرفته است. با این حال، به نوشته پولیتیکو، تحلیلگران میگویند این اقدام میتواند پیامدهای اقتصادی و سیاسی قابل توجهی برای آمریکا داشته باشد، از جمله افزایش قیمت نفت و فشار بر دولت در داخل.
این گزارش میافزاید که ادامه محاصره نیازمند منابع گسترده نظامی است و میتواند آمادگی نیروهای آمریکایی را تحت تاثیر قرار دهد. در عین حال، گزارشهایی از عبور برخی نفتکشها از این محاصره منتشر شده که میتواند کارآمدی آن را زیر سوال ببرد.
در سطح بینالمللی نیز نگرانیها درباره پیامدهای این وضعیت افزایش یافته است. به گفته مقامهای انرژی، تداوم محدودیتها در تنگه هرمز میتواند به کمبود سوخت و اختلال در بازارهای جهانی منجر شود.
در همین حال، برخی تحلیلگران و مقامهای بینالمللی نسبت به دستیابی سریع به توافق ابراز تردید کردهاند و یادآور شدهاند که توافق هستهای سال ۲۰۱۵ پس از سالها مذاکره به دست آمد.
در نهایت، گزارش پولتیکو تاکید میکند که ترامپ ممکن است برای دستیابی به توافق ناچار به ارائه امتیازاتی شود؛ موضوعی که میتواند پرسشهایی جدی درباره راهبرد کلی او در این جنگ ایجاد کند، بهویژه اگر نتیجه نهایی تفاوت چندانی با چارچوبهای پیشین نداشته باشد.
به گزارش فارنپالیسی، پس از بازگشت سناتورها به کنگره، جمهوریخواهان با پرسشهای فزایندهای درباره ادامه حمایت از جنگی که بدون مجوز رسمی کنگره آغاز شده، مواجه شدهاند. این پرسشها در شرایطی مطرح میشود که پیامهای متناقضی از کاخ سفید درباره اهداف جنگ منتشر شده و وزارت جنگ نیز جزئیات روشنی از هزینهها و نیازهای مالی ارائه نکرده است.
در همین حال، کاهش محبوبیت جنگ در میان رأیدهندگان - بهویژه در آستانه انتخابات میاندورهای - فشار سیاسی بر جمهوریخواهان را افزایش داده است. با این وجود، بسیاری از آنها از پاسخ مستقیم به پرسشها خودداری کرده و یا تمرکز خود را بر اقدامات دولت برای مقابله با [حکومت] ایران قرار دادهاند.
جان تون، رهبر اکثریت جمهوریخواه سنا، در واکنش به تهدید اخیر دونالد ترامپ مبنی بر «نابودی تمدن ایران» گفت که تمرکز او بر اقدامات عملی رییسجمهوری است و تلاشها برای بازگشایی تنگه هرمز و افزایش فشار اقتصادی بر [حکومت] ایران را مورد حمایت قرار داد.
بر اساس این گزارش، جنگ آمریکا و اسرائیل علیه حکومت ایران - با احتساب یک آتشبس شکننده - بیش از ۴۵ روز ادامه یافته است. طبق قانون اختیارات جنگی آمریکا، چنین درگیریهایی در صورت عدم تایید کنگره باید پس از ۶۰ روز متوقف شوند، هرچند رییسجمهوری میتواند این مهلت را برای ۳۰ روز دیگر تمدید کند.
با این حال، رهبر اکثریت سنا در پاسخ به اینکه آیا در صورت ادامه جنگ فراتر از این مهلت از آن حمایت خواهد کرد یا نه، موضع روشنی اتخاذ نکرد و این سناریو را «فرضی» دانست. در عین حال، او از دستاوردهای نظامی آمریکا در این جنگ ابراز رضایت کرد.
این در حالی است که به گفته تحلیلگران، با وجود برتری نظامی آمریکا، توانایی [حکومت] ایران در جنگ نامتقارن - از جمله اختلال در تنگه هرمز یا حمله به زیرساختهای انرژی منطقه - میتواند این درگیری را طولانیتر کند و هزینههای سیاسی آن را برای واشینگتن افزایش دهد.
دموکراتها این موضوع را بهطور جدی مطرح کردهاند. کریس مورفی، سناتور دموکرات، هشدار داده که افزایش ۳۰ درصدی قیمت بنزین و رشد هزینههای کشاورزی از پیامدهای مستقیم جنگ بوده و فشار اقتصادی بر شهروندان آمریکایی را تشدید کرده است.
با وجود این انتقادها، جمهوریخواهان همچنان مانع از تلاشهای دموکراتها برای پایان دادن به جنگ شدهاند. سنای آمریکا با رای ۵۲ در برابر ۴۷، بررسی یک قطعنامه مربوط به اختیارات جنگی را رد کرد و تلاش مشابهی در مجلس نمایندگان نیز با اختلافی اندک ناکام ماند.
در همین حال، دموکراتها از عدم شفافیت دولت در ارائه اطلاعات درباره هزینهها و راهبرد جنگ انتقاد کردهاند. اندی کیم اعلام کرد که حتی درخواست او برای دریافت گزارش از پنتاگون درباره این جنگ نیز رد شده است.
در حوزه بودجه، دولت ترامپ خواستار افزایش ۴۵۰ میلیارد دلاری هزینههای نظامی شده که بخشی از آن قرار است از طریق کاهش برنامههای اجتماعی تامین شود. با این حال، قانونگذاران هنوز برآورد دقیقی از هزینههای جنگ دریافت نکردهاند.
پتی موری، سناتور دموکرات، در جلسهای با مقام بودجهای کاخ سفید تاکید کرد که کنگره هنوز از میزان هزینههای این جنگ بیاطلاع است؛ موضوعی که با پاسخ مبهم مقامهای دولتی همراه شده است.
در نهایت، جمهوریخواهان در کنگره درباره نحوه تصویب درخواست ۱.۵ تریلیون دلاری بودجه دفاعی نیز با اختلاف نظر مواجه هستند؛ اختلافی که در صورت ادامه کاهش حمایت عمومی از جنگ، میتواند به چالشی جدی برای دولت ترامپ تبدیل شود.
