مذاکرات آمریکا و جمهوری اسلامی پس از بیش از ۱۴ ساعت گفتوگو در اسلامآباد بهطور موقت متوقف شد؛ گفتوگوهایی که به گفته مقامهای دو طرف، با وجود ادامهدار بودن، همچنان با اختلافات عمیق همراه است.
خبرگزاری رویترز گزارش داد که این مذاکرات که نخستین دیدار مستقیم دو کشور در بیش از یک دهه و بالاترین سطح تماس از زمان انقلاب ۱۳۵۷ است، میتواند سرنوشت آتشبس شکننده دو هفتهای و بازگشایی تنگه هرمز را تعیین کند؛ گذرگاهی که حدود ۲۰ درصد انرژی جهان از آن عبور میکند و از آغاز جنگ توسط جمهوری اسلامی ایران مسدود شده است.
حکومت ایران اعلام کرده که پس از پایان دور نخست مذاکرات، کارشناسان فنی دو طرف به تبادل اسناد خواهند پرداخت و گفتوگوها ادامه خواهد یافت. رسانههای ایران نوشتند که دور تازه مذاکرات صبح یکشنبه آغاز خواهد شد.
در این مذاکرات، جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، به همراه استیو ویتکاف و جرد کوشنر با محمدباقر قالیباف و عباس عراقچی دیدار کردند. به گفته منابع پاکستانی، فضای مذاکرات با «نوسانات» همراه بوده و سطح تنش در طول گفتوگوها تغییر کرده است.
بر اساس این گزارش، اختلافها بر سر مسائل کلیدی همچنان پابرجاست. حکومت ایران خواستار آزادسازی داراییهای بلوکهشده، دریافت غرامت جنگی، کنترل تنگه هرمز و گنجاندن آتشبس لبنان در توافق است. در مقابل، آمریکا بر بازگشایی بدون قید و شرط تنگه هرمز و محدود کردن برنامه هستهای ایران تاکید دارد.
به نوشته رویترز تنگه هرمز یکی از اصلیترین محورهای اختلاف باقی مانده است. همزمان با مذاکرات، ارتش آمریکا اعلام کرده که در حال آمادهسازی شرایط برای پاکسازی مینها در این مسیر است و دو ناو جنگی نیز از آن عبور کردهاند، هرچند جمهوری اسلامی این موضوع را رد کرده است.
این گزارش میافزاید که جنگ ششهفتهای میان دو کشور موجب افزایش شدید قیمت نفت و وارد شدن فشار به اقتصاد جهانی شده است. در این میان، حکومت ایران همچنان بر دریافت عوارض برای عبور کشتیها از تنگه هرمز تاکید دارد؛ اقدامی که با اصول بینالمللی آزادی کشتیرانی در تضاد است.
در کنار این تحولات، نقش پاکستان بهعنوان میانجی برجسته شده و اسلامآباد برای تامین امنیت مذاکرات تحت تدابیر شدید قرار گرفته است.
رویترز در پایان تاکید میکند که با وجود ادامه گفتوگوها، سطح بیاعتمادی میان دو طرف همچنان بالا است و شکافهای موجود، دستیابی به توافق را با چالش جدی مواجه کرده است.
