نشریه اکونومیست در گزارشی نوشت هم‌زمان با گسترش حملات آمریکا و اسرائیل به زیرساخت‌های ایران، اقتصاد غیرنظامی این کشور با تورم، بیکاری و کاهش ارزش ریال تضعیف شده، اما ساختارهای اقتصادی وابسته به سپاه پاسداران از افزایش قیمت نفت و اختلال در تجارت منطقه‌ای سود برده‌اند
نشریه اکونومیست در گزارشی تحلیلی نوشت هم‌زمان با تشدید حملات آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی، اقتصاد غیرنظامی این کشور رو به فروپاشی رفته، اما ساختارهای اقتصادی وابسته به سپاه پاسداران تقویت شده‌اند.
این گزارش که ۱۷ فروردین ۱۴۰۵ منتشر شد، به بررسی شکاف فزاینده میان اقتصاد عمومی و اقتصاد نظامی در ایران پرداخته است.
اکونومیست نوشت در ماه نخست جنگ، آمریکا و اسرائیل عمدتا زیرساخت‌های غیرنظامی را هدف قرار ندادند، اما از ۱۳ فروردین حملات به پل‌ها، نیروگاه‌ها و سایر زیرساخت‌های اقتصادی گسترش یافت. دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، تهدید کرده که در صورت باز نشدن تنگه هرمز از سوی جمهوری اسلامی، حملات بیشتری به زیرساخت‌ها انجام خواهد شد.
به نوشته این نشریه، حملات به اهداف غیرنظامی بحث‌برانگیز است و در اغلب موارد بر اساس حقوق بین‌الملل غیرقانونی محسوب می‌شود. این حملات همچنین ممکن است در دستیابی به هدف اصلی خود ناکام بماند، زیرا حکومت ایران و نیروی نخبه نظامی آن، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، اتکای اندکی به اقتصاد غیرنظامی دارند؛ اقتصادی که سال‌ها در وضعیت بحرانی قرار داشته است.
فعالیت‌های این ساختارها از طریق یک امپراتوری تجاری تامین مالی می‌شود و جنگ برای آنها به کسب‌وکار سودآوری تبدیل شده است. افزایش شدید قیمت نفت درآمدها را بالا برده و توانایی سپاه در بهره‌برداری از اختلال در کشتی‌رانی و تجارت نیز به تقویت منابع مالی آن کمک کرده است.
بر اساس این گزارش، سپاه در سال ۲۰۲۵ حدود نیمی از صادرات نفت ایران به ارزش دست‌کم ۳۰ میلیارد دلار را مدیریت کرده است. افزایش قیمت جهانی نفت در جریان جنگ نیز درآمدهای این نهاد را تقویت کرده است.
اکونومیست نوشت جمهوری اسلامی با وجود جنگ، دست‌کم به اندازه سال گذشته نفت ایران را صادر می‌کند اما درآمد آن تقریبا دو برابر شده است.
در مقابل، اقتصاد عمومی ایران با تورم بالا، کاهش ارزش ریال و بیکاری گسترده روبه‌رو است. نرخ تورم سالانه پیش از آغاز جنگ نزدیک به ۵۰ درصد بود و پس از آن نیز افزایش یافته است.
به‌نوشته اکونومیست، حدود ۶۰ درصد جمعیت در سن کار، بیکار هستند و حملات هوایی و قطعی اینترنت، بخش خدمات را که نیمی از نیروی کار را در خود جای داده بود، فلج کرده است.
اکونومیست افزود شرکت‌های وابسته به سپاه در حوزه‌هایی چون صنایع غذایی، دارویی، فولاد و آلومینیوم از کاهش واردات و افزایش قیمت‌ها سود برده‌اند. همچنین درآمدهای حاصل از قاچاق و عوارض احتمالی از کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز می‌تواند منابع مالی بیشتری برای این نهاد فراهم کند.
اکونومیست در پایان نتیجه‌گیری کرد که حمله به اهداف غیرنظامی ممکن است اقتصاد عمومی ایران را تضعیف کند، اما بدون هدف قرار دادن صادرات نفت، توان مالی سپاه به‌طور کامل از بین نخواهد رفت.
