دانشجویان متحد گزارش داد محمود مختاری، استادیار پژوهشکده مطالعات بنیادین علم و فناوری دانشگاه بهشتی، بهدلیل اعتراض به کشتار دیماه، تعلیق شده و دستور حذف درسهای او صادر شده است. بنا بر این گزارش تعلیق این استادیار دانشگاه به دستور محمودرضا آقامیری، رییس دانشگاه بهشتی انجام شده.
سهشنبه پنجم اسفند، تجمعهایی در دانشگاههای سوره، هنر ایران، شریف، علم و صنعت، علم و فرهنگ، هنر و معماری پارس، الزهرا، سجاد مشهد، بهشتی، دانشکدههای فنی و علوم اجتماعی تهران، خواجه نصیر و صنعتی اصفهان شکل گرفت.
علم و فرهنگ
بر اساس ویدیوها و پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال، ماموران به شماری از دانشجویان دانشگاه علم و فرهنگ که پنجم اسفند مقابل در این دانشگاه جمع شده بودند، با شوکر حمله کردند.
این دانشجویان در تجمع خود شعار «دانشجو میمیرد/ ذلت نمیپذیرد» سر دادند.
پیشتر به دانشجویان علم و فرهنگ اعلام شده بود کلاسها تا پایان سال جاری مجازی خواهد بود.
هنر و معماری پارس
در جریان تجمع دانشگاه هنر و معماری پارس نیز چند دانشجو بازداشت شدند.
با وجود این برخوردهای امنیتی و خشونتآمیز، دانشجویان به تجمع خود ادامه دادند و شعار «دانشجو میمیرد/ ذلت نمیپذیرد» و «خامنهای قاتله/ حکومتش باطله» سردادند.
علم و صنعت
دانشجویان دانشگاه علم و صنعت تهران نیز پنجم اسفند در تجمع خود علیه جمهوری اسلامی شعار «این آخرین نبرده/ پهلوی برمیگرده» سردادند.
ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند نیروهای بسیجی به دانشجویان این دانشگاه حمله کردند و دانشجویان خطاب به آنان فریاد «بیشرف» سردادند.
«آزادی، آزادی، آزادی»، «دانشجو میمیرد/ ذلت نمیپذیرد» و «مجید شمشیرزاده/ آزاد باید گردد» از دیگر شعارهای دانشجویان بود.
دانشجویان دانشگاه علم و صنعت در تجمع خود شعار «مرگ بر سه فاسد/ ملا چپی مجاهد» نیز سردادند.
سجاد مشهد
دانشجویان دانشگاه سجاد مشهد، پنجم اسفند تجمع کردند.
در یکی از ویدیوها از این دانشگاه، دیده میشود در حالیکه مسئولان با بلندگو از دانشجویان میخواهند داخل کلاسها بروند، معترضان شعار «آزادی، آزادی، آزادی» سر میدهند.
این دانشگاه چهارم اسفند نیز شاهد شکلگیری تجمعهای اعتراضی با شعارهایی در حمایت از شاهزاده رضا پهلوی و علیه جمهوری اسلامی بود.
دانشجویان سجاد مشهد همچنین «جاوید شاه»، «رضا شاه/ روحت شاد» و «مرگ بر دیکتاتور» را فریاد زدند.
در ویدیوهای جدید از این دانشگاه دیده میشود که دانشجویان معترض خطاب به نیروهای بسیجی شعار «بیشرف» سر میدهند.
دانشجویان این دانشگاه همچنین شعار دادند: «تا آخوند کفن نشود/ این وطن وطن نشود»
صنعتی اصفهان
پنجم اسفند همچون روزهای قبل از آن، تجمعی اعتراضی در دانشگاه صنعتی اصفهان شکل گرفت.
دانشجویان این دانشگاه در تجمع خود شعار «جاوید شاه» سر دادند.
«خامنهای ضحاک/ میکشیمت زیر خاک» و «امسال سال خونه/ سیدعلی سرنگونه» از دیگر شعارهای دانشجویان صنعتی اصفهان بود.
این دانشجویان رو در روی بسیجیان و خطاب به آنان شعار «حیدر حیدر شعارشون/ جنایت افتخارشون» سردادند.
سوره
در دانشگاه سوره، دانشجویان پنجم اسفند تجمع کردند.
آنان شعارهایی مانند «قسم به خون یاران/ ایستادهایم تا پایان»، «بسیجی سپاهی/ داعش ما شمایی» و فریاد «آزادی، آزادی، آزادی» سردادند.
خواجهنصیر
دانشجویان دانشگاه خواجهنصیر تهران پنجم اسفند مقابل دانشکده مکانیک این دانشگاه تجمع کردند و شعارهایی چون «مرگ بر دیکتاتور» سردادند.
بر اساس پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال، نیروهای انتظامی و یگان ویژه، پردیس دانشگاه صنعتی خواجه نصیر را محاصره و مسیرهای ورودی و خروجی را مسدود کردند.
تجمع گسترده دانشجویان این دانشگاه به درگیری شدید با نیروهای بسیجی کشیده شد.
به سوی دانشجویان معترض، اسپری فلفل و گاز اشکآور پاشیده و پرتاب کردند.
دانشکدههای دانشگاه تهران
دانشجویان دانشکده فنی دانشگاه تهران پنجم اسفند در پردیس مرکزی تجمع کردند و شعار «مرگ بر دیکتاتور» سردادند.
«خامنهای قاتل/ زهی خیال باطل» از دیگر شعارهای این دانشجویان بود.
«شاه میآد به کشورش/ دانشجوها پشت سرش» از دیگر شعارهای دانشجویان در دانشگاه تهران بود.
در دانشکده علوم اجتماعی این دانشگاه نیز دانشجویان ضمن برگزاری تجمع، شعارهای «زن، زندگی، آزادی» و «دانشجوی زندانی/ آزاد باید گردد» سردادند.
شریف
در دانشگاه شریف، دانشجویان ضمن برگزاری تجمع اعتراضی، دستهای خود را به نشانه اتحاد در هم حلقه کردند، بالای سر بردند و فریاد «جاوید شاه» سردادند.
این دانشجویان معترض شعار «قسم به خون یاران/ ایستادهایم تا پایان» نیز سردادند.
بر اساس پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال، در پی بالا بردن پرچم شیر و خورشید در دانشگاه شریف، حراست و نیروهای بسیجی به دانشجویان حمله کردند و ورودیهای دانشگاه با نیروهای مسلح محاصره شد.
برخی منابع از ارسال پیام تهدیدآمیز رییس دانشگاه به دانشجویان و احضار و ممنوعالورودی شماری از معترضان گزارش دادند.
بهشتی
دانشجویان دانشگاه بهشتی تهران نیز پنجم اسفند تجمع اعتراضی برگزار کردند.
دانشجویان این دانشگاه شعار «بهشتی بسشه/ ملی دیگه اسمشه» سردادند.
اشاره آنها به نام زمان افتتاح این دانشگاه در سال ۱۳۳۸ بود.
نام بهشتی پس از انقلاب ۵۷ بر این دانشگاه گذاشته شد.
در روزهای گذشته دانشجویان دانشگاههای شریف و الزهرا نیز شعار «شریف دیگه بسشه/ آریامهر اسمشه» و «الزهرا بسشه/ فرح دیگه اسمشه» سر داده بودند.
دوم و سوم اسفند، دانشجویان دانشگاههایی مانند تهران، صنعتی شریف، بهشتی، خواجهنصیر، علم و صنعت، امیرکبیر، فردوسی مشهد و سجاد مشهد تجمع کردند.
در برخی از این تجمعها، نیروهای بسیجی به دانشجویان معترض حملهور شدند.
چهارم اسفند نیز تجمعهایی در دانشگاههای صنعتی اصفهان، فردوس کلاهدوز مشهد، سجاد مشهد، تربیت مدرس، امیرکبیر، علم و فرهنگ، شریف، تهران و الزهرا شکل گرفت.
شماری از دانشجویان، پرچم جمهوری اسلامی را آتش زدند.
خبرگزاری رویترز سهشنبه پنجم اسفند از قول شش منبع آگاه از این مذاکرات نوشت ایران به توافقی نزدیک شده است که بر اساس آن، قرار است موشکهای ساخت چین از نوع سیام-۳۰۲ را خریداری کند.
این در حالی است که مجله اکونومیست چهارم اسفند نوشت دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در هفتههای اخیر با افزایش کمسابقه نیروهای نظامی در خاورمیانه، فشار بر جمهوری اسلامی را تشدید کرده است.
میزان قدرت آتشی که ایالات متحده تا پایان این هفته (در فاصله حمله احتمالی به ایران) در منطقه مستقر خواهد کرد، از زمان آمادگیهای پیش از جنگ عراق در سال ۲۰۰۳ تاکنون، بیسابقه است.
منابع مطلع به رویترز گفتند توافق برای خرید موشکهای چینی در مراحل پایانی قرار دارد؛ هرچند هنوز تاریخی برای تحویل تعیین نشده است.
موشکهای مافوقصوت سیام-۳۰۲ بردی حدود ۲۹۰ کیلومتر دارند و برای عبور از سامانههای دفاعی کشتیها با پرواز در ارتفاع پایین و سرعت بالا طراحی شدهاند.
دو کارشناس تسلیحاتی به رویترز گفتند استقرار این موشکها توان تهاجمی ایران را بهطور قابل توجهی افزایش میدهد و تهدیدی برای نیروهای دریایی آمریکا در منطقه خواهد بود.
مذاکراتی که دستکم از دو سال پیش آغاز شده بود، پس از جنگ ۱۲ روزه میان اسرائیل و جمهوری اسلامی در خرداد ۱۴۰۴ بهطور چشمگیری شتاب گرفت.
به گفته منابع آگاه، هنگامی که گفتوگوها در تابستان ۱۴۰۴ وارد مراحل پایانی شد، برخی مقامهای ارشد نظامی و دولتی ایران به چین سفر کردند.
این سفر پیشتر گزارش نشده بود.
دنی سیترینوویچ، افسر پیشین اطلاعاتی اسرائیل و پژوهشگر ارشد درباره ایران، گفت: «اگر ایران توانایی مافوق صوت برای حمله به کشتیها در منطقه داشته باشد، این یک تغییر کامل قواعد بازی است. رهگیری این موشکها بسیار دشوار است.»
رویترز نتوانسته است روشن کند چه تعداد موشک در این معامله احتمالی گنجانده شده، تهران چه مبلغی را برای پرداخت پذیرفته است، یا اینکه با توجه به افزایش تنشهای منطقهای، چین این توافق را اجرایی خواهد کرد یا نه.
یک مقام وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی گفت: «ایران با متحدان خود توافقهای نظامی و امنیتی دارد و اکنون زمان مناسبی برای استفاده از این توافقهاست.»
هیات نمایندگی چین در سازمان ملل، برای پاسخگویی، رویترز را به وزارت خارجه چین ارجاع داد.
وزارتخانههای خارجه و دفاع چین به درخواستهای اظهار نظر پاسخ ندادهاند.
کاخ سفید در جواب پرسش درباره مذاکرات ایران و چین بر سر این سامانه موشکی، مستقیما به موضوع نپرداخت.
یک مقام کاخ سفید گفت که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اعلام کرده است «یا [با ایران] به توافق خواهیم رسید یا مجبور خواهیم شد کاری بسیار سخت مانند دفعه قبل انجام دهیم».
این موشکها از پیشرفتهترین تجهیزات نظامی خواهند بود که چین به ایران منتقل میکند و نقضکننده تحریم تسلیحاتی سازمان ملل است که نخستین بار در سال ۱۳۸۵ اعمال شد.
این تحریمها در سال ۱۳۹۴ در چارچوب توافق هستهای تعلیق شدند و سپس در شهریور ۱۴۰۴ دوباره اعمال شدند.
تعمیق روابط نظامی تهران و پکن
فروش احتمالی این موشکها به تهران نشاندهنده تعمیق روابط نظامی چین و ایران در زمانی است که تنشهای منطقهای افزایش یافته است. موضوعی که تلاشهای آمریکا برای مهار برنامه موشکی جمهوری اسلامی و محدود کردن فعالیتهای هستهای آن را پیچیدهتر میکند.
این اقدام همچنین نشانهای از تمایل فزاینده چین برای ایفای نقش فعالتر در منطقهای است که مدتها تحت سیطره توان نظامی آمریکا بوده است.
جمهوری اسلامی، چین، و روسیه، هر سال رزمایش مشترک دریایی برگزار میکنند.
وزارت خزانهداری آمریکا سال گذشته چند نهاد چینی را به دلیل تامین مواد شیمیایی پیشساز برای سپاه پاسداران به منظور استفاده در برنامه موشکهای بالستیک تحریم کرد.
چین این اتهامها را رد کرد و گفت کنترلهای صادراتی سختگیرانهای بر محصولات دوکاربردی اعمال میکند.
شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، شهریور ۱۴۰۴ هنگام میزبانی از مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، در پکن گفت: «چین از ایران در حفاظت از حاکمیت، تمامیت ارضی و عزت ملی حمایت میکند.»
پکن ۲۶ مهر همراه با مسکو و تهران در نامهای مشترک اعلام کرد تصمیم برای بازگرداندن تحریمهای جمهوری اسلامی نادرست بوده است.
یکی از مقامهایی که در جریان مذاکرات قرار گرفته است، گفت: «ایران به میدان نبردی میان آمریکا در یک سو و روسیه و چین در سوی دیگر تبدیل شده است.»
تجمع ناوهای آمریکایی در نزدیکی ایران
توافق احتمالی میان پکن و تهران در حالی مطرح میشود که آمریکا آرایش دریایی گستردهای در نزدیکی مرز با ایران گرفته است؛ از جمله ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن و گروه ضربتی آن که در نزدیکی سواحل عمان و ۸۰۰ کیلومتری مرز ایران مستقر شده است.
ناو جرالد آر. فورد و ناوهای همراهش نیز در مسیر منطقه هستند تا در بندر حیفا در اسرائیل مستقر شوند.
این دو ناو در مجموع میتوانند بیش از پنج هزار نیرو و ۱۵۰ هواپیما حمل کنند.
سیترینوویچ گفت: «چین نمیخواهد شاهد شکلگیری یک رژیم طرفدار غرب در ایران باشد. چنین چیزی تهدیدی برای منافع آنها خواهد بود. آنها امیدوارند این رژیم باقی بماند.»
ترامپ ۳۰ بهمن ۱۴۰۴ گفت به ایران ۱۰ روز فرصت میدهد تا درباره برنامه هستهای خود به توافق برسد و در غیر این صورت، با اقدام نظامی مواجه خواهد شد.
پیشتر گزارش شده بود که آمریکا برای احتمال عملیات چند هفتهای و مستمر علیه جمهوری اسلامی - در صورت صدور دستور حمله - آماده میشود.
تقویت زرادخانهای که تضعیف شده بود
پیتر ویزمن، پژوهشگر ارشد موسسه بینالمللی پژوهشهای صلح استکهلم، گفت خرید سیام-۳۰۲ بهطور قابل توجهی زرادخانه ایران را که در جنگ با اسرائیل تضعیف شده است، تقویت خواهد کرد.
شرکت دولتی صنایع هوافضای چین این موشک را بهعنوان یکی از پیشرفتهترین موشکهای ضدکشتی جهان معرفی کرده است. موشکی که قادر است یک ناو هواپیمابر یا ناوشکن را غرق کند.
این سامانه میتواند بر روی کشتیها، هواپیماها یا تجهیزات زمینی نصب شود و همچنین اهداف زمینی را هدف قرار دهد.
منابع آگاه به رویترز گفتند تهران همچنین در حال گفتوگو برای بهدست آوردن سامانههای موشکی دیگر، سلاحهای ضدبالستیک و سلاحهای ضدماهوارهای از چین است.
چین در دهه ۱۳۶۰ یکی از تامینکنندگان اصلی تسلیحات ایران بود، اما انتقال گسترده تسلیحات تا اواخر دهه ۱۳۷۰ تحت فشارهای بینالمللی کاهش یافت.
در سالهای اخیر، مقامهای آمریکایی شرکتهای چینی را متهم کردهاند مواد مرتبط با موشک برای تهران فراهم آوردهاند، اما بهطور علنی اتهام «تامین کامل سامانههای موشکی» را مطرح نکردهاند.
این نشریه سهشنبه پنجم اسفند تاکید کرد که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بزرگترین نیروی نظامی ایالات متحده از زمان حمله سال ۲۰۰۳ به عراق را در منطقه گرد آورده و گفته است تا اوایل ماه مارس خواهان دستیابی به توافق با تهران است؛ وگرنه «اتفاقات بدی رخ خواهد داد».
بلومبرگ در ادامه گزارش خود نوشت: «اما رهبران تهران شاید محاسبه میکنند که فقط کافی است از یورش جان سالم به در ببرند تا بتوانند ادعا کنند پیروز شدهاند.»
این نشریه در بخش دیگری از گزارش خود تاکید کرد: «ایران میداند رایدهندگان به ترامپ نمیخواهند نیروهای آمریکایی در جنگی تازه در خاورمیانه گرفتار شوند. رهبران تهران شاید شرط میبندند که اگر درگیری تمامعیار طول بکشد، میتوانند از آن جان سالم به در ببرند و اراده رییسجمهوری را که ترجیحش عملیاتهای "شوک و بهت" است، بیازمایند.»
همزمان، پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، به خبرنگاران گفت جمهوری اسلامی باید از فرصت به منظور رسیدن به توافق استفاده کند، اما همه گزینهها برای رییسجمهوری ایالات متحده همچنان روی میز است.
هگست سهشنبه پنجم اسفند تاکید کرد عاقلانه خواهد بود که جمهوری اسلامی به یک توافق خوب دست یابد.
وزیر جنگ آمریکا گفت: «جمهوری اسلامی باید توافق کند و این فرصت را دارد.»
او در ادامه افزود: «این همان نتیجهای است که رییسجمهوری ترجیح میدهد. وظیفه ما ارائه گزینههاست و برای رییسجمهوری گزینههایی خواهیم داشت.»
از سوی دیگر، پس از پوشش گسترده خبر مخالفت رییس ستاد مشترک ارتش آمریکا با اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی در رسانههای این کشور، ترامپ با انتشار پستی در شبکه اجتماعی تروث سوشال، این گزارشها را «۱۰۰ درصد نادرست» خواند.
رییسجمهوری آمریکا تاکید کرد تصمیمگیری درباره جنگ یا توافق با تهران بر عهده خودش است.
او عصر دوشنبه چهارم اسفند به وقت شرق آمریکا اعلام کرد: «ژنرال کین هرگز درباره انجام ندادن اقدام علیه ایران صحبت نکرده است و حتی درباره آن حملات محدودِ ساختگی که من در حال خواندنشان هستم نیز چیزی نگفته. او فقط یک چیز را میداند: چگونه پیروز شود. و اگر به او دستور داده شود، او پیشاپیش دیگران حرکت خواهد کرد و رهبری را بر عهده خواهد داشت.»
ترامپ همچنین گزارشها درباره وجود بحثهای داخلی بر سر گزینههای نظامی محدودتر را رد کرد.
بلومبرگ در گزارش پنجم اسفند خود نوشت: «جمهوری اسلامی در این فرآیند (حمله احتمالی) متحمل خسارات عظیمی خواهد شد، اما همچنان میتواند بکوشد ضربهای نامتناسب به داراییهایی همچون کشتیهایی وارد کند که در تیررسش قرار دارند.»
این رسانه هدف انجام چنین اقداماتی را «تضعیف روحیه و بازگرداندن ترامپ به میز مذاکره» دانست: «در آن صورت، تلاش دیپلماتیک از نو آغاز خواهد شد؛ با این تفاوت که آن زمان ایران حتی کمتر از پیش به هر گونه سازش علاقهمند خواهد بود.»
هگست سهشنبه پنجم اسفند تاکید کرد عاقلانه خواهد بود که جمهوری اسلامی به یک توافق خوب دست یابد.
وزیر جنگ آمریکا گفت: «جمهوری اسلامی باید توافق کند و این فرصت را دارد.»
او در ادامه افزود: «این همان نتیجهای است که رییسجمهوری ترجیح میدهد. وظیفه ما ارائه گزینههاست و برای رییسجمهوری گزینههایی خواهیم داشت.»
از سوی دیگر، پس از پوشش گسترده خبر مخالفت رییس ستاد مشترک ارتش آمریکا با اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی در رسانههای این کشور، دونالد ترامپ با انتشار پستی در شبکه اجتماعی تروث سوشال، این گزارشها را «۱۰۰ درصد نادرست» خواند.
ترامپ تاکید کرد تصمیمگیری درباره جنگ یا توافق با تهران بر عهده خودش است.
او عصر دوشنبه چهارم اسفند به وقت شرق آمریکا نوشت: «ژنرال کین هرگز درباره انجام ندادن اقدام علیه ایران صحبت نکرده است و حتی درباره آن حملات محدودِ ساختگی که من در حال خواندنشان هستم نیز چیزی نگفته. او فقط یک چیز را میداند: چگونه پیروز شود. و اگر به او دستور داده شود، او پیشاپیش دیگران حرکت خواهد کرد و رهبری را بر عهده خواهد داشت.»
ترامپ همچنین گزارشها درباره وجود بحثهای داخلی بر سر گزینههای نظامی محدودتر را رد کرد.
پیش از این، نشریه نشنال ریویو، در یادداشتی تحلیلی با اشاره به استقرار گسترده نیروهای آمریکایی در نزدیکی ایران، از آمادگی ایالات متحده برای اجرای حملاتی سخن گفت که «گردبادی مرگبار» توصیف شده است.
به باور نویسنده این یادداشت، این حملات که در صورت صدور دستور رییسجمهوری آمریکا انجام خواهد شد، میتواند توازن قدرت منطقهای را دگرگون کند.
این در حالی است که بهدنبال تشدید تنشها در منطقه، یک مقام ارشد وزارت خارجه آمریکا تایید کرد سفارت ایالات متحده در بیروت، در آنچه «اقدامی پیشگیرانه در برابر تحولات منطقهای مورد انتظار» خوانده شده، دهها نفر از کارکنان غیرضروری خود را از لبنان خارج کرده است.
مجله اکونومیست دوشنبه چهارم اسفند نوشت که ترامپ در هفتههای اخیر با افزایش کمسابقه نیروهای نظامی در خاورمیانه، فشار بر جمهوری اسلامی را تشدید کرده است.
استیو ویتکاف، فرستاده ویژه او در امور خاورمیانه، دوم اسفند به فاکسنیوز گفت رییسجمهوری نمیتواند درک کند چرا تهران با وجود «حضور گسترده نظامی آمریکا» تسلیم نشده است.
میزان قدرت آتشی که ایالات متحده تا پایان این هفته (در فاصله حمله احتمالی به ایران) در منطقه مستقر خواهد کرد، از زمان آمادگیهای پیش از جنگ عراق در سال ۲۰۰۳ تاکنون در خاورمیانه بیسابقه است.
نشنال ریویو با وجود این نوشت: «با این حال، مقایسه با دوره جنگ عراق نیز گمراهکننده است، چرا که [جنگ] عراق متعلق به نسلی پیش است؛ نه فقط از نظر زمانی بلکه از نظر فناوری سامانههای تسلیحاتی آمریکا.»
نویسنده این نشریه تاکید کرد: «امروز، جنگندههای اف-۲۲ و اف-۳۵ نسل جدید، هواپیماهای پیشرفته فرماندهی و کنترل و ناوهای مدرن، توانمندیهای متعارفی را که آمریکاییها در میدانهای نبرد دیدهاند، ارتقا دادهاند.»
بر این اساس، یک ناوگروه هوایی میتواند در عرض ۲۴ ساعت بیش از ۱۰۰ ماموریت بمباران انجام دهد و تا پایان هفته، ایالات متحده دو گروه ناو هواپیمابر را در موقعیت اجرای حمله به اهدافی در ایران مستقر خواهد کرد.
