رویترز: تهران به توافق خرید موشک‌های مافوق‌صوت ضدکشتی از چین نزدیک شده است

خبرگزاری رویترز سه‌شنبه پنجم اسفند از قول شش منبع آگاه از این مذاکرات نوشت ایران به توافقی نزدیک شده است که بر اساس آن، قرار است موشک‌های ساخت چین از نوع سی‌ام-۳۰۲ را خریداری کند.

این در حالی است که مجله اکونومیست چهارم اسفند نوشت دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، در هفته‌های اخیر با افزایش کم‌سابقه نیروهای نظامی در خاورمیانه، فشار بر جمهوری اسلامی را تشدید کرده است.

میزان قدرت آتشی که ایالات متحده تا پایان این هفته (در فاصله حمله احتمالی به ایران) در منطقه مستقر خواهد کرد، از زمان آمادگی‌های پیش از جنگ عراق در سال ۲۰۰۳ تاکنون، بی‌سابقه است.

منابع مطلع به رویترز گفتند توافق برای خرید موشک‌های چینی در مراحل پایانی قرار دارد؛ هرچند هنوز تاریخی برای تحویل تعیین نشده است.

موشک‌های مافوق‌صوت سی‌ام-۳۰۲ بردی حدود ۲۹۰ کیلومتر دارند و برای عبور از سامانه‌های دفاعی کشتی‌ها با پرواز در ارتفاع پایین و سرعت بالا طراحی شده‌اند.

دو کارشناس تسلیحاتی به رویترز گفتند استقرار این موشک‌ها توان تهاجمی ایران را به‌طور قابل توجهی افزایش می‌دهد و تهدیدی برای نیروهای دریایی آمریکا در منطقه خواهد بود.

مذاکراتی که دست‌کم از دو سال پیش آغاز شده بود، پس از جنگ ۱۲ روزه میان اسرائیل و جمهوری اسلامی در خرداد ۱۴۰۴ به‌طور چشمگیری شتاب گرفت.

به گفته منابع آگاه، هنگامی که گفت‌وگوها در تابستان ۱۴۰۴ وارد مراحل پایانی شد، برخی مقام‌های ارشد نظامی و دولتی ایران به چین سفر کردند.

این سفر پیش‌تر گزارش نشده بود.

دنی سیترینوویچ، افسر پیشین اطلاعاتی اسرائیل و پژوهش‌گر ارشد درباره ایران، گفت: «اگر ایران توانایی مافوق صوت برای حمله به کشتی‌ها در منطقه داشته باشد، این یک تغییر کامل قواعد بازی است. رهگیری این موشک‌ها بسیار دشوار است.»

رویترز نتوانسته است روشن کند چه تعداد موشک در این معامله احتمالی گنجانده شده، تهران چه مبلغی را برای پرداخت پذیرفته است، یا اینکه با توجه به افزایش تنش‌های منطقه‌ای، چین این توافق را اجرایی خواهد کرد یا نه.

یک مقام وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی گفت: «ایران با متحدان خود توافق‌های نظامی و امنیتی دارد و اکنون زمان مناسبی برای استفاده از این توافق‌هاست.»

هیات نمایندگی چین در سازمان ملل، برای پاسخگویی، رویترز را به وزارت خارجه چین ارجاع داد.

وزارتخانه‌های خارجه و دفاع چین به درخواست‌های اظهار نظر پاسخ نداده‌اند.

کاخ سفید در جواب پرسش درباره مذاکرات ایران و چین بر سر این سامانه موشکی، مستقیما به موضوع نپرداخت.

یک مقام کاخ سفید گفت که دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، اعلام کرده است «یا [با ایران] به توافق خواهیم رسید یا مجبور خواهیم شد کاری بسیار سخت مانند دفعه قبل انجام دهیم».

این موشک‌ها از پیشرفته‌ترین تجهیزات نظامی خواهند بود که چین به ایران منتقل می‌کند و نقض‌کننده تحریم تسلیحاتی سازمان ملل است که نخستین بار در سال ۱۳۸۵ اعمال شد.

این تحریم‌ها در سال ۱۳۹۴ در چارچوب توافق هسته‌ای تعلیق شدند و سپس در شهریور ۱۴۰۴ دوباره اعمال شدند.

تعمیق روابط نظامی تهران و پکن

فروش احتمالی این موشک‌ها به تهران نشان‌دهنده تعمیق روابط نظامی چین و ایران در زمانی است که تنش‌های منطقه‌ای افزایش یافته است. موضوعی که تلاش‌های آمریکا برای مهار برنامه موشکی جمهوری اسلامی و محدود کردن فعالیت‌های هسته‌ای آن را پیچیده‌تر می‌کند.

این اقدام همچنین نشانه‌ای از تمایل فزاینده چین برای ایفای نقش فعال‌تر در منطقه‌ای است که مدت‌ها تحت سیطره توان نظامی آمریکا بوده است.

جمهوری اسلامی، چین، و روسیه، هر سال رزمایش مشترک دریایی برگزار می‌کنند.

وزارت خزانه‌داری آمریکا سال گذشته چند نهاد چینی را به دلیل تامین مواد شیمیایی پیش‌ساز برای سپاه پاسداران به منظور استفاده در برنامه موشک‌های بالستیک تحریم کرد.

چین این اتهام‌ها را رد کرد و گفت کنترل‌های صادراتی سخت‌گیرانه‌ای بر محصولات دوکاربردی اعمال می‌کند.

شی جین‌پینگ، رییس‌جمهوری چین، شهریور ۱۴۰۴ هنگام میزبانی از مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، در پکن گفت: «چین از ایران در حفاظت از حاکمیت، تمامیت ارضی و عزت ملی حمایت می‌کند.»

پکن ۲۶ مهر همراه با مسکو و تهران در نامه‌ای مشترک اعلام کرد تصمیم برای بازگرداندن تحریم‌های جمهوری اسلامی نادرست بوده است.

یکی از مقام‌هایی که در جریان مذاکرات قرار گرفته است، گفت: «ایران به میدان نبردی میان آمریکا در یک سو و روسیه و چین در سوی دیگر تبدیل شده است.»

تجمع ناوهای آمریکایی در نزدیکی ایران

توافق احتمالی میان پکن و تهران در حالی مطرح می‌شود که آمریکا آرایش دریایی گسترده‌ای در نزدیکی مرز با ایران گرفته است؛ از جمله ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن و گروه ضربتی آن که در نزدیکی سواحل عمان و ۸۰۰ کیلومتری مرز ایران مستقر شده است.

ناو جرالد آر. فورد و ناوهای همراهش نیز در مسیر منطقه هستند تا در بندر حیفا در اسرائیل مستقر شوند.

این دو ناو در مجموع می‌توانند بیش از پنج هزار نیرو و ۱۵۰ هواپیما حمل کنند.

سیترینوویچ گفت: «چین نمی‌خواهد شاهد شکل‌گیری یک رژیم طرفدار غرب در ایران باشد. چنین چیزی تهدیدی برای منافع آن‌ها خواهد بود. آن‌ها امیدوارند این رژیم باقی بماند.»

ترامپ ۳۰ بهمن ۱۴۰۴ گفت به ایران ۱۰ روز فرصت می‌دهد تا درباره برنامه هسته‌ای خود به توافق برسد و در غیر این صورت، با اقدام نظامی مواجه خواهد شد.

پیش‌تر گزارش شده بود که آمریکا برای احتمال عملیات چند هفته‌ای و مستمر علیه جمهوری اسلامی - در صورت صدور دستور حمله - آماده می‌شود.

تقویت زرادخانه‌ای که تضعیف شده بود

پیتر ویزمن، پژوهش‌گر ارشد موسسه بین‌المللی پژوهش‌های صلح استکهلم، گفت خرید سی‌ام-۳۰۲ به‌طور قابل توجهی زرادخانه ایران را که در جنگ با اسرائیل تضعیف شده است، تقویت خواهد کرد.

شرکت دولتی صنایع هوافضای چین این موشک را به‌عنوان یکی از پیشرفته‌ترین موشک‌های ضدکشتی جهان معرفی کرده است. موشکی که قادر است یک ناو هواپیمابر یا ناوشکن را غرق کند.

این سامانه می‌تواند بر روی کشتی‌ها، هواپیماها یا تجهیزات زمینی نصب شود و همچنین اهداف زمینی را هدف قرار دهد.

منابع آگاه به رویترز گفتند تهران همچنین در حال گفت‌وگو برای به‌دست آوردن سامانه‌های موشکی دیگر، سلاح‌های ضدبالستیک و سلاح‌های ضدماهواره‌ای از چین است.

چین در دهه ۱۳۶۰ یکی از تامین‌کنندگان اصلی تسلیحات ایران بود، اما انتقال گسترده تسلیحات تا اواخر دهه ۱۳۷۰ تحت فشارهای بین‌المللی کاهش یافت.

در سال‌های اخیر، مقام‌های آمریکایی شرکت‌های چینی را متهم کرده‌اند مواد مرتبط با موشک برای تهران فراهم آورده‌اند، اما به‌طور علنی اتهام «تامین کامل سامانه‌های موشکی» را مطرح نکرده‌اند.