تجمعات گسترده ایرانیان خارج از کشور در «روز جهانی اقدام» در پاسخ به فراخوان شاهزاده رضا پهلوی، با استقبال چشمگیر شهروندان داخل ایران همراه شد. آنان در پیامهایی به ایراناینترنشنال، ضمن تمجید از همبستگی و انسجام شکلگرفته، بر تداوم تلاشها برای سرنگونی جمهوری اسلامی تاکید کردند.
یکی از مخاطبان ایراناینترنشنال در پیام خود نوشت: «درود بر هموطنهای باشرف خارج از ایران. دیدن تصاویر زیبای یکپارچگی و همصدایی و ادب و نظم شما اشک شوق را بر دیدگان ما در داخل ایران نشاند.»
یک شهروند نیز گفت: «بعد از ۱۸ و ۱۹ دی و آن همه شور و شوقی که به خون غلطید، دوباره نور امیدی به دلم تابیده است. حضور غرورآفرین شاهزاده و حماسه دیاسپورا.»
در پیام دیگری آمده است: «درود به هموطنان عزیز و شجاع. ما با دیدن جمعیتها جان دوباره گرفتیم. ما در ایران منتظر فرصت هستیم تا با هم کار را تمام کنیم. زنده باد آزادی، زنده باد ایران.»
یکی از مخاطبان از تهران نوشت: «به احترام تمامی هموطنان در سراسر دنیا سر تعظیم فرود میآوریم. تجمع شما را در تمام دنیا دیدیم و بیامان اشک ریختیم.»
بنا بر اعلام مقامهای آلمانی، نزدیک به ۲۵۰ هزار نفر در گردهمایی ایرانیان در مونیخ شرکت کردند. از این رویداد بهعنوان بزرگترین تجمع اعتراضی ایرانیان در اروپا تا امروز یاد میشود.
همچنین بر اساس آمارهای رسمی، حدود ۳۵۰ هزار نفر در تورنتو، ۳۵۰ هزار نفر در لسآنجلس، ۵۰ هزار نفر در لندن و ۴۵ هزار نفر در ونکوور در تجمعات ضدحکومتی حضور یافتند.
سایر نقاط جهان نیز شاهد برگزاری تجمعات گسترده ایرانیان در حمایت از انقلاب ملی بود.
«ما اکنون متحد، هوشمند و سراسر ایمان هستیم»
یکی از مخاطبان ایراناینترنشنال با ارسال پیامی گفت: «ناامید و خسته بودم و وقتی شما هموطنها رو در تجمعات خارج از کشور دیدم، برای همهمون اشک ریختم. چه کسی میخواد ما رو از هم جدا کنه؟ دمتون گرم بچهها.»
ارغوان از مشهد در پیام خود از ایرانیان خارج از کشور تمجید کرد و افزود: «چه امروز، چه دیروز، چه چند سال آینده، هموطن بودن با شما بزرگترین افتخار ما است. پاینده ایران، جاوید شاه.»
در پیام دیگری خطاب به شرکتکنندگان در تجمعات «روز جهانی اقدام» آمده است: «من دور تکتکتون بگردم که تو غربت و بیکسی شدین پناه و همهکسِ ما غریبترینهای وطننشین.»
محمد از شیراز مقامهای جمهوری اسلامی را خطاب قرار داد و نوشت: «هر گلوله که به قلب جوانان پاک ما زدید، قلب ما را متحدتر کرد. ما اکنون متحد، هوشمند و سراسر ایمان هستیم.»
حضور کمسابقه ایرانیان خارج از کشور در تظاهرات «روز جهانی اقدام» با واکنش تند رسانهها، مقامها و ارتش سایبری جمهوری اسلامی روبهرو شده است و آنها مشابه موارد پیشین، به تحریف واقعیتها و روایتسازی روی آوردهاند.
واکنشهای حکومتی طیفی گسترده را شامل میشود؛ از تلاش برای کماهمیت جلوه دادن این تجمعات و انکار ابعاد آن گرفته تا حملات لفظی و اتهامزنی علیه ایرانیان مقیم خارج.
«سیلی محکمی به صورت جمهوری اسلامی بود»
یکی از مخاطبان ایراناینترنشنال در پیامی ایرانیان خارج از کشور را «باغیرت» خواند و ضمن قدردانی از «حماسه کمنظیر» آنان گفت: «ثابت شد که قدرت عشق به ایران و ایرانی در مرزهای سیاسی و جغرافیایی نمیگنجد.»
حسین از تهران نوشت: «از ایرانیان سراسر دنیا که صدای ملت شدند، سپاسگزارم. حضور شما پلی از امید و همدلی است و دلهای بسیاری را در داخل کشور روشن میکند.»
علی از قزوین هم تجمعات بزرگ «روز جهانی اقدام» را «سیلی محکمی به صورت جمهوری اسلامی» توصیف کرد.
شهروند دیگری از مشهد نوشت عوامل حکومت در هفتههای اخیر «خیلی برای مردم شاخ و شانه کشیدند»، اما اکنون پس از گردهماییهای گسترده ایرانیان خارج از کشور «ترسیدهاند».
در پیامی از تهران آمده است: «دست تکتک هموطنهامون در خارج از کشور رو میبوسم. هر لحظه که دیدمتون، اشک از چشمهام جاری شد. شک ما به یقین تبدیل شد که حتما روزای خوب تو راهه.»
شاهزاده رضا پهلوی در گردهمایی مونیخ خطاب به شهروندان داخل ایران گفت: «بدانید و ببینید که تنها نیستید و صدای شما به جهانیان رسیده است.»
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
