یک هواپیمای ویژه نیروی هوایی آمریکا موسوم به «ردیاب هستهای» در حالی وارد بریتانیا شد که گزارشها حکایت از افزایش تنشها میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی دارد.
روزنامه تلگراف پنجشنبه ۹ بهمن گزارش داد هواپیمای ویژه شناسایی نیروی هوایی آمریکا با نام «دبلیوسی-۱۳۵آر کانستنت فونیکس» در پایگاه هوایی «راف میلدنهال» در سافولک بریتانیا فرود آمده است.
این هواپیما که برای شناسایی تشعشعات هستهای و ذرات رادیواکتیو در جو استفاده میشود، همزمان با تجمع تجهیزات نظامی آمریکا در خاورمیانه و پس از تهدیدهای چهارشنبه دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، علیه جمهوری اسلامی وارد بریتانیا شده است.
ماموریت «ردیاب هستهای» چیست؟
به نوشته تلگراف، هواپیمای جت «دبلیوسی-۱۳۵آر کانستنت فونیکس» که تحت اختیار «اسکادران شناسایی ۴۵» نیروی هوایی آمریکا فعالیت میکند، برای نمونهبرداری از هوا و شناسایی ذرات رادیواکتیو به کار میرود.
منابع دفاعی اعلام کردند استقرار این هواپیما در بریتانیا به تنهایی نشانه اقدام فوری نظامی نیست. یک مقام آگاه به تلگراف، ماموریت این هواپیما پایش سطح تشعشعات و اطمینان از انجام نشدن آزمایشهای هستهای زمینی و رعایت توافقهای بینالمللی منع آزمایش هستهای است.
بر اساس این گزارش، این هواپیما پیشتر نیز در ژانویه ۲۰۲۲، چند هفته پیش از آغاز تهاجم گسترده روسیه به اوکراین، در بریتانیا فرود آمده بود. همچنین گفته شده این هواپیما روزهایی پیش از حملات سال گذشته آمریکا به تاسیسات هستهای ایران، از ایالات متحده به خاورمیانه اعزام شده بود.
همزمانی تهدید ترامپ با تحرکات اروپا
رییسجمهوری آمریکا روز چهارشنبه هشتم بهمن به جمهوری اسلامی هشدار داد فرصت باقیمانده برای مذاکره بر سر توافقی تازه با هدف جلوگیری از دستیابی به سلاح هستهای رو به پایان است. ترامپ همچنین تاکید کرد در صورت انجام هرگونه حمله احتمالی در آینده، شدت آن از حملات ماه ژوئن بهمراتب بیشتر خواهد بود. ایالات متحده در آن زمان سه سایت هستهای فردو، نطنز و اصفهان را حدف حمله قرار داد.
همچنین در رویکردی هماهنگ اتحادیه اروپا روز پنجشنبه نهم بهمن اعلام کرد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در فهرست سازمانهای تروریستی قرار میدهد. این تصمیم با واکنش شدید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه حکومت ایران، روبهرو شد. او اروپا را به «دامن زدن به آتش بحران» متهم کرد.
در همین حال، تصاویر منتشرشده از پایگاه راف میلدنهال نشان میدهد نیروهای ویژه آمریکا در حال تمرین عملیات نظامی، از جمله فرود سریع با طناب از هواپیمای «وی-۲۲ اوسپری»، هستند.
استقرار تجهیزات نظامی آمریکا در خاورمیانه
واشینگتنپست گزارش داد که ناو هواپیمابر «یواساس آبراهام لینکلن» به همراه سه ناوشکن اسکورتکننده وارد شمال دریای عرب شده است. یک مقام دفاعی آمریکا نخواست نامش فاش شود، اعلام کرد این گروه شامل ناوشکنهای «یواساس فرانک ای. پیترسن جونیور»، «یواساس اسپروئنس» و «یواساس مایکل مورفی» است که هر یک به دهها موشک کروز «توماهاوک» و سامانههای پدافند هوایی مجهز هستند.
به نوشته این روزنامه، ناو هواپیمابر «یواساس آبراهام لینکلن» دهها فروند جت جنگنده و حدود پنج هزار ملوان را حمل میکند، هدایت این گروه ضربتی را بر عهده دارد.
همچنین ناوشکن دیگری به نام «یواساس دلبرت دی. بلک» که از پایگاه دریایی «میپورت» در ایالت فلوریدا اعزام شده، وارد منطقه شد و پنجشنبه در دریای سرخ قرار گرفت. بر اساس این گزارش، تعدادی دیگر از ناوشکنها در نزدیکی تنگه هرمز و شرق دریای مدیترانه مستقر شدند.
واشینگتنپست نوشت پنتاگون یک اسکادران از جنگندههای «اف-۱۵ ایی استرایک ایگل» را از پایگاه «لیکنهیث» در بریتانیا به خاورمیانه منتقل کرده است. این جنگندهها متعلق به «اسکادران شکاری ۴۹۴» هستند که در جریان حمله جمهوری اسلامی در آوریل ۲۰۲۴ نقش اصلی در دفاع از اسرائیل ایفا کردند و پهپادهای انتحاری را هدف قرار دادند.
وزارت دفاع بریتانیا نیز اعلام کرد این کشور شماری از جنگندههای «تایفون» خود را با هدف دفاعی به قطر منتقل کرده است.
به گزارش واشینگتنپست، ناوشکن «یواساس روزولت» که پیشتر وارد خلیج فارس شده بود، اکنون از دریای سرخ به شرق مدیترانه منتقل شده است. این ناوشکن میتواند در صورت حمله تلافیجویانه جمهوری اسلامی با پهپاد یا موشک بالستیک، در دفاع از اسرائیل مشارکت کند.
دو ناوشکن دیگر به نامهای «یواساس میتشر» و «یواساس مکفال» نیز در روزهای اخیر در دریای عرب حضور داشتند.
همچنین انتظار میرود ناو هواپیمابر «یواساس جورج اچ. دابلیو. بوش» در ماههای آینده اعزام شود. این ناو در روزهای اخیر در سواحل اقیانوس اطلس مستقر بوده و خلبانان آن در حال انجام تمرینهای فرود روی عرشه بودند.
به گزارش تلگراف، منابع دیپلماتیک اروپایی اعلام کردند هنوز مشخص نیست ترامپ دستور حمله نظامی به جمهوری اسلامی را صادر خواهد کرد یا نه، اما امکان چنین اقدامی را رد نکردند.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
