اخوان جمعه سوم بهمن در مصاحبه با خبرگزاری رویترز گفت ابعاد جنایات جمهوری اسلامی در جریان اعتراضات اخیر «بیسابقه» بوده است.
او افزود: «تلاش ما این است که بستر عدالت انتقالی در ایران را فراهم کنیم؛ نوعی لحظه نورنبرگ برای کشور.»
مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران، دوم بهمن اعلام کرد شمار کشتهشدگان در اعتراضات سراسری ممکن است بیش از ۲۰ هزار نفر باشد.
دادگاههای نورنبرگ پس از پایان جنگ جهانی دوم برای محاکمه رهبران آلمان نازی برگزار شدند. هدف اصلی این دادگاهها رسیدگی به جنایتهای جنگی، جنایت علیه بشریت و نسلکشی بود.
بدین ترتیب، مقامهای آلمان نازی بهصورت شخصی در برابر حقوق بینالملل پاسخگو شدند و اصل «دستور مافوق» بهعنوان دفاع مورد پذیرش قرار نگرفت.
این دادگاهها نقش مهمی در شکلگیری حقوق کیفری بینالمللی، تعریف جنایت علیه بشریت و ایجاد مبنای حقوقی برای دادگاههای بینالمللی بعدی داشتند.
برگزاری نشست ویژه شورای حقوق بشر سازمان ملل
اخوان یکی از دادستانهای دادگاه سازمان ملل برای محاکمه متهمان جنایت جنگی در یوگسلاوی سابق بود.
او قرار است در نشست ویژه شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد که سوم بهمن در خصوص تحولات اخیر ایران در ژنو برگزار میشود، سخنرانی کند.
بر اساس نامهای که ایرلند تهیه کرده، دستکم ۵۰ کشور از برگزاری این نشست برای بررسی گزارشهای معتبر درباره اعمال خشونت، سرکوب معترضان و نقض قوانین بینالمللی حقوق بشر در سراسر ایران حمایت کردهاند.
تصمیمگیری درباره تمدید فعالیت هیئت حقیقتیاب سازمان ملل که بهدنبال خیزش «زن، زندگی، آزادی» تشکیل شده، در دستور کار این نشست ویژه قرار دارد.
این طرح پیشنهادی همچنین خواستار انجام تحقیقات فوری درباره موارد نقض حقوق بشر و جرائم رخداده در جریان انقلاب ملی ایرانیان است. تحقیقاتی که با هدف «استفاده احتمالی در روندهای حقوقی آینده» انجام خواهند شد.
گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال از شهرهای مختلف ایران در روزهای اخیر از تشدید سرکوب، فضای حکومت نظامی و نقض گسترده حقوق شهروندان حکایت دارد. از برخورد خشن با معترضان تا فشار بر کادر درمان، استقرار نیروهای مسلح در خیابانها و روایتهای تکاندهنده از کشتهشدگان.
رویترز در ادامه گزارش خود نوشت فعالان حقوق بشر امیدوارند که برگزاری نشست اضطراری شورای حقوق بشر سازمان ملل بتواند فشار بیشتری بر جمهوری اسلامی وارد کند.
آزاده پورزند، سخنگوی ائتلاف «ایمپکت ایران»، گفت: «این نشست پیام روشنی به مقامهای ایرانی میفرستد مبنی بر اینکه جامعه جهانی اقدامات آنان را بهدقت زیر نظر دارد و سرکوب صداهای معترض را تحمل نخواهد کرد.»
ایمپکت ایران شامل ۱۹ سازمان غیردولتی فعال در زمینه حقوق بشر در ایران است.