در بیست و سومین روز از انقلاب ملی ایرانیان علیه جمهوری اسلامی، اینترنت در ایران همچنان قطع بود و اعتراضات ایرانیان در خارج از کشور ادامه یافت. همزمان جمعی از متخصصان پزشکی نسبت به نقض حقوق بشر در ایران هشدار دادند.
نتبلاکس، نهاد مستقل پایش وضعیت اینترنت، دوشنبه ۲۹ دی هشدار داد حکومت ایران در پی تشدید محدودیتهای ارتباطی از طریق پروژه «اینترانت» است.
پیشتر ایراناینترنشنال گزارشی درباره تلاش جمهوری اسلامی برای راهاندازی پروژهای جدید با هدف قطع طولانیمدت اینترنت منتشر کرده بود.
در ۲۴ ساعت گذشته، برخی کاربران از دسترسی کوتاه و منقطع به اینترنت در برخی نقاط ایران خبر دادهاند.
با این حال، نتبلاکس دوشنبه با انتشار پیامی در ایکس، به گذشت ۱۲ روز از قطع اینترنت در ایران اشاره کرد و نوشت میزان اتصال سراسری «همچنان حداقلی باقی مانده» است.
تداوم اعتراضات ایرانیان خارج کشور
ایرانیان در شهرهای مختلف جهان، از جمله در بروکسل، مقابل سفارت آمریکا و در برلین، مقابل سفارت جمهوری اسلامی، تجمع اعتراضی برگزار کردند.
گزارشها از نقض حقوق بشر در ایران
گاردین دوشنبه به نقل از شبکه حقوق بشر کردستان نوشت یک کودک ۱۶ ساله هنگام بازداشت در کرمانشاه بهدست ماموران سرکوب مورد آزار جنسی قرار گرفته است.
رِبین رحمانی، از شبکه حقوق بشر کردستان که با منابع نزدیک به خانواده این کودک در تماس بوده است، گفت: «در زمان انتقال این کودک و یک فرد بازداشتشده دیگر، ماموران آنها را کتک زدند و از روی لباس با باتوم به ناحیه مقعد فشار وارد کردند.»
گاردین تاکید کرد به دلیل ادامه قطع ارتباطات در ایران، نه این گروه حقوق بشری و نه این رسانه موفق نشدهاند اطلاعات بیشتری درباره وضعیت کنونی این افراد به دست آورند.
همزمان، چند وکیل حقوق بشری در ایران ضمن ابراز نگرانی از شرایط بازداشتشدگان در جریان انقلاب ملی ایرانیان، به ایراناینترنشنال گفتند قوه قضاییه، اجازه اعلام وکالت برای بازداشتشدگان را به آنان نمیدهد.
این وکلا اعلام کردند امکان برگزاری دادگاههایی شبیه «محکمههای صحرایی» و صدور احکام فلهای اعدام و حبس طویلالمدت برای بازداشتشدگان دور از ذهن نیست.
یک وکیل دادگستری در تهران که سابقه فعالیت چندین ساله در زمینه پروندههای حقوق بشری و زندانیان سیاسی دارد، به ایراناینترنشنال گفت: «اتهامهای بازداشتشدگان را نه به آنان، نه به خانوادههایشان اعلام نمیکنند. همچنین از تعداد و محل نگهداری بازداشتشدگان اطلاعی در دست نیست.»
همچنین یک وکیل دادگستری به خانواده بازداشتشدگان توصیه کرد بدون ترس از حکومت و برای حفظ جان عزیزانشان، ضمن مراجعه به دادسراها، پیگیر وضعیت آنان باشند.
دریا صفایی، نماینده ایرانیتبار پارلمان بلژیک، در شبکه ایکس نوشت: «صدای ما به جهان باشید. یکی از بزرگترین کشتارها در تاریخ در ایران رخ داده است. ما نیاز داریم که اکنون اقدام کنید. این نبرد بین نور و تاریکی، بین روشنگری و جهل است. ما به همه نیاز داریم.»
لغو دعوت از عراقچی از سوی مجمع جهانی اقتصاد
مجمع جهانی اقتصاد در داووس سوئیس اعلام کرد عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در این مجمع شرکت نخواهد کرد.
این مجمع در حساب خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «اگرچه عراقچی در پاییز گذشته دعوت شده بود، اما از دست رفتن جانهای غیرنظامیان در ایران در هفتههای اخیر بهطور تراژیک به این معناست که حضور نمایندهای از دولت ایران در داووس در سال جاری درست نیست.»
هیلل نویر، مدیر اجرایی دیدهبان سازمان ملل، در ایکس نوشت: «با توجه به برنامه ما برای ثبت شکایت کیفری نزد مقامات سوئیس بهمنظور بازداشت عراقچی بهدلیل جنایت علیه بشریت، و با توجه به نقش او در رژیم در کشتن معترضان، او این هفته در مجمع جهانی اقتصاد در داووس شرکت نخواهد کرد.»
پیشتر لیندزی گراهام، سناتور برجسته جمهوریخواه، از دعوت عراقچی به مجمع جهانی اقتصاد انتقاد کرد.
سازمان اتحاد علیه ایران هستهای اعلام کرد عراقچی در اقدامی «پنهانکارانه و بدون اطلاعرسانی عمومی» به جمع سخنرانان مجمع جهانی اقتصاد در داووس که همین هفته برگزار میشود، اضافه شده است.
شبکه خبری فاکس نیز گزارش داد سازمان اتحاد علیه ایران هستهای با ارسال نامهای به مجمع داووس، خواسته است که پس از بزرگترین کشتار ایرانیان در هفتههای گذشته، دعوت از عراقچی لغو شود.
تهدید مقامات جمهوری اسلامی علیه معترضان
غلامحسین محسنی اژهای، رییس قوه قضاییه جمهوری اسلامی، مردم معترض ایران را «آشوبگر و اغتشاشگر» خواند.
محسنی اژهای دوشنبه گفت: «با سرعت و دقت در رسیدگی به پروندههای اغتشاشات در کوتاهترین زمان، احکام صادره موثرتر و بازدارنده خواهند بود.»
او افزود: «اجرای بهموقع و بدون تعلل مجازات، یکی از عناصر بازدارندگی است.»
محسنی اژهای اضافه کرد: «اجازه کوچکترین تاخیر را در رسیدگی به پرونده آشوبگران نمیدهیم.»
ابراهیم عزیزی، رییس کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی نیز ضمن تایید تیراندازی به مردم و کشته شدن آنان مقابل پایگاههای بسیج و کلانتریها، گفت که با معترضان مقابل پایگاههای بسیج و مقرهای انتظامی برخورد شده است.
نمایندگان مجلس شورای اسلامی دوشنبه در بیانیهای، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا را «فرعون» و علی خامنهای را «موسی» نامیدند که او را غرق خواهد کرد.
همچنین محمدباقر قالیباف، رییس مجلس، پس از جلسه غیرعلنی، ترامپ را «نامحترم» خواند و گفت که خامنهای بدون ترس از رییسجمهوری آمریکا، تکلیف تصمیمگیران کشور را روشن کرد.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
