وال استریت ژورنال روز پنجشنبه در گزارشی نوشت دونالد ترامپ در حال بررسی گزینههای نظامی علیه ایران است، اما به او گفته شده حمله گسترده لزوما به فروپاشی رژیم منجر نمیشود و میتواند درگیری بزرگتری ایجاد کند.
با این حال، انتظار میرود ترامپ به پنتاگون دستور دهد ناو هواپیمابر «یواساس آبراهام لینکلن» از دریای جنوبی چین به خاورمیانه اعزام شود.
وال استریت ژورنال به نقل از دو مقام آمریکایی و یک منبع آگاه دیگر، نوشت این جابهجایی در صورت آغاز، حدود یک هفته طول خواهد کشید.
وال استریت ژورنال نوشت متحدان کلیدی آمریکا در منطقه، از جمله ترکیه، قطر و عربستان سعودی، در روزهای اخیر از ترامپ خواستهاند به جمهوری اسلامی حمله نکند.
به نوشته وال استريت ژورنال، ترامپ فعلا تصمیم گرفته نحوه برخورد تهران با معترضان را زیر نظر بگیرد. مشاوران او هشدار دادهاند بدون تقویت قدرت آتش آمریکا در منطقه، اجرای حمله بزرگ علیه ایران ممکن نیست.
سازمان حقوق بشری حالوش پنجشنبه ۲۵ دی گزارش داد همزمان با تشدید سرکوب اعتراضات سراسری در ایران و قطع کامل اینترنت، ائتلاف «نرگس آزاد» همراه با بیش از ۳۰سازمان حقوقبشری و مدنی، در بیانیه مشترکی نسبت به تهدیدهای جدی علیه جان و امنیت بازداشتشدگان، بهویژه مدافعان حقوق بشر، روزنامهنگاران و افرادی که به دلیل نوشتن، بیان دیدگاه، کنشگری یا تجمع مسالمتآمیز زندانی شدهاند، هشدار دادند.
امضاکنندگان بیانیه با اشاره به سرکوب معترضان و «یکی از شدیدترین دورههای سرکوب در تاریخ معاصر» ایران و نیز قطع اینترنت نوشتند: «خانوادههای بسیاری در بیخبری کامل از سرنوشت عزیزان ناپدیدشده خود بهسر میبرند و نگرانیهای جدی درباره امنیت هزاران مجروح و بازداشتشده وجود دارد.»
آنها در مورد قطع اینترنت تأکید کردند: «قطع ارتباطات نهتنها دسترسی به گزارشهای مستقل و تبادل اطلاعات حیاتی و نجاتبخش، از جمله برای کادر درمان، را مختل کرده، بلکه شرایطی را ایجاد کرده است که در آن نقضهای فاحش حقوق بشر میتواند بدون پاسخگویی رخ دهد.»
به نوشته این بیانیه، پیش از قطع اینترنت نیز مدافعان حقوق بشر و مخالفان شناختهشده، چه در داخل و چه خارج از ایران، از دریافت تهدیدهای مستقیم خبر داده بودند.
در بخش دیگری از بیانیه آمده است که بازداشتشدگان جدید و همچنین زندانیان قدیمی، از جمله مدافعان حقوق بشر، روزنامهنگاران، نویسندگان و هنرمندان، در شرایط کنونی با خطراتی جدی و اغلب نادیدهگرفتهشده مواجه هستند.
امضاکنندگان بیانیه افزودند: «تجربههای پیشین در ایران نشان میدهد که در دورههای ناآرامی گسترده، سوءرفتار در مراکز بازداشت افزایش یافته و خطر قتلهای فراقضایی، ناپدیدسازی قهری، شکنجه و سایر اشکال بدرفتاری بهطور ویژه این افراد را تهدید میکند، بهخصوص کسانی که در سلول انفرادی و در بیخبری مطلق نگهداری میشوند.»
در بیانیه از جمله به بازداشت شمار زیادی از شرکتکنندگان در مراسم بزرگداشت خسرو علیکردی در مشهد در حدود یک ماه پیش مانند جواد علیکردی، نرگس محمدی، سپیده قلیان، هستی امیری، و اشاره شده و اضافه شده است که محل نگهداری و وضعیت جسمی و روحی برخی از آنان نامعلوم است.
سازمانهای حقوق بشری و مدنی امضاکننده بیانیه با ابراز نگرانی عمیق نسبت به تشدید کشتار معترضان و خطر طرح اتهامهای سنگین و خودسرانه که میتواند به مجازات اعدام منجر شود، تأکید کردند که جان و امنیت افراد آسیبپذیر در بازداشت نباید به فراموشی سپرده شود.
آنان خواستار آزادی فوری و بدون قید و شرط تمامی زندانیان عقیدتی و سیاسی و حمایت از مدافعان حقوق بشر، روزنامهنگاران، نویسندگان، هنرمندان و تمامی افرادی شدند که به دلیل استفاده از حق آزادی بیان و تجمع مسالمتآمیز تحت پیگرد قرار گرفتهاند.
این سازمانها ضمن اعلام همبستگی کامل با مردم ایران، از جامعه بینالمللی خواستند که «برای جلوگیری از تلفات بیشتر و واداشتن جمهوری اسلامی به پایبندی به تعهدات بینالمللی حقوق بشری خود»، فوراً اقدام کند.
آنها در این مورد به لزوم آزادی فوری زندانیان، بازگرداندن کامل اینترنت و انجام تحقیقات مستقل، بیطرفانه و شفاف درباره کشتارها، شکنجه، استفاده مرگبار از زور و سایر نقضهای جدی حقوق بشر اشاره کردند.
این سازمانها هشدار دادند که هر ساعت تعلل، خطر از دست رفتن جان انسانهای بیشتر و وقوع نقضهای جبرانناپذیر حقوق بشر را افزایش میدهد.
بنیاد نرگس محمدی، پن آمریکا، گزارشگران بدون مرز، اتحاد زنان برای دموکراسی، آرتیکل ۱۹، انجمن حقوق بشر آذربایجانیها در ایران، کمپین فعالان بلوچ، کمپین بینالمللی پایان دادن به آپارتاید جنسیتی، بنیاد زنان، سازمان حقوق بشری حالوش، هاوار، انجمن حقوق بشر کردستان – ژنو، سازمان حقوق بشری کردپا، جامعه دفاع از حقوق بشر در ایران، ابتکار زنان نوبل، پن اتریش، انجمنهای قلم در کانادا، اتریش، نروژ، سوئد، انجمن قلم بینالمللی و اتحاد برای ایران از جمله امضاکنندگان بیانیه هستند.
شورای ملی اهلسنت ایران کشتار معترضان و ترور یک فعال مدنی را محکوم کرد
شورای ملی اهلسنت ایران با انتشار بیانیهای ضمن ابراز «نگرانی عمیق از تداوم سرکوب اعتراضات مردمی»، گزارشها درباره کشتهشدن شمار زیادی از معترضان در جریان اعتراضات اخیر را «نقض آشکار حق حیات» دانست و آن را بهشدت محکوم کرد.
به گزارش کمپین فعالین بلوچ، در این بیانیه آمده است که انتشار اخبار مربوط به جانباختن هزاران نفر از معترضان، جامعه ایران را در وضعیت اندوه و بهت قرار داده و ضرورت پاسخگویی مسئولان نسبت به این رخدادها را دوچندان کرده است.
شورای ملی اهلسنت ایران با ابراز همدردی با خانوادههای جانباختگان، از شهروندان خواست با همبستگی اجتماعی و حمایت از بازماندگان، مانع از تشدید آلام انسانی ناشی از این حوادث شوند.
این شورا همچنین تأکید کرد که بر اساس اصول پذیرفتهشده حقوق بشر و حقوق بینالملل، آمران و عاملان کشتار معترضان مسئولیت مستقیم دارند و باید در روندی عادلانه مورد پیگرد قرار گیرند.
در بخش دیگری از بیانیه، به قتل هدفمند محمد رسول مردوخی، فعال مدنی و پژوهشگر حقوق عمومی، اشاره شده است.
بر اساس گزارشها، مردوخی پس از نگارش نامهای انتقادی خطاب به رهبر جمهوری اسلامی، در ۱۸دی در شهر مریوان ناپدید و دو روز بعد پیکر او با آثار جراحت و شکنجه در اطراف یکی از هتلهای این شهر پیدا شد.
شورای ملی اهلسنت ایران این رویداد را در چارچوب روندی طولانی از حذف و فشار سیستماتیک علیه نخبگان اهلسنت دانست و آن را محکوم کرد.
این شورا در پایان بیانیه خود از نهادهای مستقل حقوق بشری، سازمانهای بینالمللی و سازوکارهای حقیقتیاب خواست با انجام تحقیقات مستقل، مستندسازی دقیق و پیگیری حقوقی مؤثر، از تداوم مصونیت عاملان نقضهای جدی حقوق بشر جلوگیری کنند.
بر اساس گزارش پنجشنبه ۲۵ دی فیلتر واچ پروژه محرمانه «انزوای مطلق دیجیتال» در دستور کار قرار گرفته که به گفته این نهاد مستقل پایش و تحلیل حوزه سانسور دیجیتال، با هدایت چهرههایی چون محمدامین آقامیری،دبیر شورای عالی فضای مجازی، و مهدی سیفآبادی از چهرههای امنیتی حکومت، اجرا میشود.
هدف این طرح، تبدیل زیرساخت اینترنت کشور به چیزی است که از آن با عنوان «اینترنت پادگانی» یاد میشود؛ شبکهای بسته که ارتباط با دنیای خارج تنها از طریق فهرست «سفید» و با مجوزهای امنیتی ممکن است.
گذار از فیلترینگ به قرنطینه کامل ارتباطات
در این الگو، دسترسی کاربران به اینترنت جهانی بهطور پیشفرض قطع شده است و آنها تنها پس از ارائه «تضمینهای امنیتی» اجازه دسترسی محدود به شبکه جهانی اینترنت را پیدا میکنند.
بهنوشته فیلتر واچ، این تغییر رویکرد بهمعنای بازتعریف کامل مفهوم فیلترینگ است؛ مفهومی که دیگر محدود به مسدودسازی محتوا نیست، بلکه بر اساس قطع سراسری و گزینشی اتصال بنا شده است.
این تغییر راهبردی تاکنون در بالاترین سطوح مدیریتی نیز پیامدهای مستقیمی داشته است. فیلتر واچ اخراج تنبیهی مدیرعامل شرکت ایرانسل را تایید کرده است؛ مدیری که بنا بر این گزارش، پس از تاخیر در اجرای دستور قطع اتصال اینترنت، با اتهام «خیانت» از سمت خود برکنار شده است.
در همین ارتباط حساب فارسی وزارت امور خارجه آمریکا چهارشنبه ۲۴ دی در شبکه ایکس نوشت جمهوری اسلامی اینترنت را برای «پنهان کردن وحشیگری خود» قطع میکند. در حالی که «جهان ناظر است و حقیقت را میداند».
پیامرسانهای داخلی و کنترل ارتباطات سازمانی
یافتههای این گزارش حاکی از آن است که نهادهای تنظیمگر حوزه ارتباطات در حال اجرای طرحی هستند که بر اساس آن، پیامرسانهای داخلی تنها در قالب «پیامرسان سازمانی» اجازه فعالیت خواهند داشت.
در این چارچوب، ارتباطات فردبهفرد خارج از شبکههای سازمانی مسدود میشود و همه تبادلات داده در بخش خصوصی بهطور کامل قابل پایش خواهد بود؛ اقدامی که در عمل به قرنطینه ارتباطات حرفهای میانجامد.
مقابله با اینترنت ماهوارهای و «صدور فیلترینگ»
در سطح زیرساخت، تمرکز ویژهای بر شناسایی و مسدودسازی ترمینالهای اینترنت ماهوارهای استارلینک قرار گرفته است. شرکتهای پیمانکاری امنیتی مانند «یافتار» و گروه «دوران» مامور طراحی سامانههایی شدهاند که با بهروزرسانی فناوری دیپیآی، ترافیک این سرویسها را شناسایی کنند.
همزمان، گزارشهایی از استفاده تسلیحاتی از دادههای رومینگ برای ردیابی و محدودسازی دسترسی ایرانیان خارج از کشور وجود دارد؛ پدیدهای که فیلتر واچ آن را «صدور فیلترینگ» توصیف میکند.
فیلتر واچ با اشاره به جمعآوری دیشهای ماهواره این اقدام را در راستای جلوگیری از همپوشانی فرکانس دانست.
خروج شرکای خارجی و تغییر در مدیریتها
یکی از حساسترین بخشهای این تحولات، خروج تدریجی کارشناسان و شرکای خارجی از شرکتهای مخابراتی است. به گفته فیلتر واچ، این خروج بیسروصدا و تحت تدابیر امنیتی انجام شده است و میتواند بهمعنای پایان همکاریهای بینالمللی در زیرساختهای حیاتی باشد.
در این میان، نقش نهادهایی مانند قرارگاه خاتمالانبیا پررنگتر شده و در موارد محدود، همکاریهای کنترلشدهای با شرکت «هوواوی» چین مدنظر قرار گرفته است.
ایران اینترنشنال سهشنبه ۲۳ دی در گزارشی اختصاصی از ساخت کلاود ملی رویپلتفرم هواوی خبر داد.
براساس این گزارش، این پروژه امنیتی با مدیریت شرکت «ابرآروان» و از سوی شرکتی به نام «آیندهافزای کرانه» در حال اتمام و راهاندازی است.
در ادامه فیلتر واچ از نقش چهرههایی چون محمدحسین مددی، مرتبط با حلقه مدیریتی مهدی اخوانبهابدی و محمدجواد آذریجهرمی، وزیر ارتباطات دولت حسن روحانی، بهعنوان بازیگران پشتپرده این تغییرات نام برده است.
نتایج این انسداد اینترنتی بهسرعت در اقتصاد ایران نمایان شد. دادههای لجستیکی نشان میدهد شرکتهایی مانند تیپاکس که پیشتر روزانه حدود ۳۲۰ هزار مرسوله جابهجا میکردند، پس از قطع کامل اینترنت به چند صد مرسوله در روز سقوط کردهاند. فیلتر واچ این وضعیت را نشانه مرگ عملی تجارت الکترونیک و بیکاری هزاران راننده و کارگر انبار در سراسر کشور میداند.
ساختار تصمیمگیری امنیتی
به نوشته فیلتر واچ، بسیاری از معاونان وزارتخانههای مرتبط از جزییات این طرحها بیاطلاعاند و مرکز اصلی تصمیمگیری در واحد امنیت زیرساخت متمرکز شده است. علی حکیمجوادی، رییس سابق سازمان فناوری اطلاعات و از چهرههای برجسته امنیتی، از معماران اصلی این الگوی جدید حکمرانی سایبری معرفی شده است.
در همین حال، منابع دولتی از جمله فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، اعلام کردهاند که تا نوروز ۱۴۰۵ نباید انتظار بازگشایی اینترنت بینالمللی را داشت و حتی پس از آن نیز دسترسیها به وضعیت پیشین بازنخواهد گشت.
به نوشته فیلتر واچ این انسداد اطلاعاتی، نشاندهنده امنیتیسازی شدید پروژه «سیاهچاله ارتباطات» است که دسترسی به اخبار واقعی را برای کاربران داخلی سختتر از ناظران خارجی میکند.
