لیندزی گراهام، سناتور آمریکایی، با اشاره به گزارشهایی درباره مردد بودن دونالد ترامپ برای حمله به ایران و این که چنین قصدی ندارد، این گزارشها را «کاملا نادقیق» توصیف کرد و نوشت: «کاملا برعکس است؛ منتظر بمانید.»
گراهام نوشت شرایط مربوط به «اقدام ضروری و قاطع» که به گفته او باید علیه حکومت ایران انجام شود، هیچ ارتباطی با اراده یا عزم رییسجمهوری آمریکا ندارد.
این سناتور آمریکایی افزود: «هیچ چیز دورتر از حقیقت نیست. کاملا برعکس است» و در پایان نوشت: «منتظر بمانید.»
در ادامه کارزار حمایت از انقلاب ملی ایرانیان، تجمعهای اعتراضی ایرانیان خارج از کشور در چند شهر برگزار شد؛ پنجشنبه ۲۵ دی، شماری از ایرانیان مقیم ملبورن و سیدنی مقابل سفارت جمهوری اسلامی در کانبرا گرد هم آمدند، حمایت خود را اعلام کردند و به احترام دستکم ۱۲ هزار کشته اعتراضات یک دقیقه سکوت کردند.
در واشینگتن تجمعی مقابل دفتر حفاظت منافع جمهوری اسلامی برگزار شد و در فرانکفورت نیز ایرانیان با تجمع مقابل دفتر رسانههای این شهر خواستار پوشش بیشتر رویدادهای ایران شدند.
همچنین گروهی از ایرانیان و اسرائیلیها در شهر خولون در جنوب تلآویو در حمایت از معترضان ایرانی تجمع کردند.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، موج تازهای از بازداشتها، کشتار و فشار بر خانوادههای جانباختگان در شهرهای مختلف ایران ادامه دارد؛ ههنگاو از بازداشت سه عضو یک خانواده در فولادشهر و نیز بازداشت کیا مرادی، شهروند ۱۸ ساله اهل سنندج خبر داد.
همزمان پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد ماموران امنیتی در شهرضا خانواده معترضان کشتهشده را برای انجام مصاحبه اجباری یا پرداخت مبلغی موسوم به «حق تیر» تحت فشار قرار دادهاند و تحویل پیکرها و خاکسپاری را به ساعات بامدادی و بهصورت محدود مشروط کردهاند.
در کرج نیز سه عضو یک خانواده، از جمله یک دانشجوی ۱۹ ساله، در جریان تیراندازی ماموران حکومتی کشته شدهاند و وضعیت فرزند دیگر خانواده نامشخص است.
شاهدان عینی از تیراندازی نیروهای مسلح به معترضان بیسلاح خبر دادهاند و ویدیوهای تاییدشده نشان میدهد انتقال پیکر معترضان به پزشکی قانونی کهریزک همچنان ادامه دارد.
دکتر امین مبارز پرستار، رییس مرکز چشمپزشکی مونیخ، به ایراناینترنشنال گفت طی چند روز گذشته بیش از شش هزار آسیبدیده چشمی به کلینیک نور تهران مراجعه کردهاند.
همزمان آتیلا حجازی، بازیکن پیشین استقلال و فرزند ناصر حجازی، با انتشار استوری اینستاگرامی نوشت جوانانی که دغدغه آزادی داشتند شایسته مرگ نبودند.
اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد مجتبی ترشیز، بازیکن پیشین تراکتورسازی و نساجی، در جریان اعتراضات شهرک اندیشه هنگام محافظت از همسرش آرزو مدنی با شلیک مستقیم نیروهای سرکوب جان باخته است؛ او بدن خود را سپر همسرش کرد و پس از اصابت گلوله ساچمهای به ریهاش، دقایقی بعد در آغوش او جان سپرد، در حالی که همسر و برادر همسرش با وجود جراحت زنده ماندهاند.
جمهوری اسلامی در روز نوزدهم
در این روز قوه قضاییه اعلام کرد برای عرفان سلطانی، معترض بازداشتشده، حکم اعدام صادر نشده و او با اتهامهای «اجتماع و تبانی علیه امنیت داخلی و فعالیت تبلیغی علیه نظام» در ندامتگاه مرکزی کرج نگهداری میشود.
فرمانده نیروی زمینی سپاه از آمادگی نیروهای مسلح برای «پاسخ قاطع» به هر اشتباه دشمن سخن گفت.
در همین حال سازمان هواپیمایی کشوری از تداوم پروازهای عبوری و ورودی و خروجی خبر داد.
همچنین عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در نامهای به دبیرکل سازمان ملل خواستار مخالفت با هرگونه دخالت خارجی شد.
علیرضا زاکانی، شهردار تهران، نیز اعلام کرد ۶۱ مسجد در ۱۶ منطقه پایتخت آسیب دیدهاند.
در این روز نشست خبری سفیر جمهوری اسلامی در اسلامآباد که قرار بود درباره تحولات ایران برگزار شود، بهطور ناگهانی لغو شد. بر اساس گزارشها، مخالفت وزارت خارجه پاکستان و ملاحظات امنیتی از دلایل احتمالی لغو برنامه رضا امیری مقدم عنوان شده است.
واکنشها در میان رهبران جهان
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، گزارش فاکسنیوز درباره صادرنشدن حکم اعدام برای معترضان در ایران را «خبر خوب» خواند و ابراز امیدواری کرد این روند ادامه یابد.
صفحه فارسی وزارت امور خارجه آمریکا، اعلام کرد جمهوری اسلامی در برابر مطالبات مردم برای آزادی و عدالت، خشونت بیرحمانه را جایگزین گفتوگو کرده و حتی منافع آمریکا و کشورهای همسایه را تهدید میکند.
وزارت امور خارجه آمریکا همچنین گزارش داد حکومت ایران از پهپادهای نظامی برای شناسایی، ردیابی و سرکوب معترضان مسالمتآمیز استفاده کرده و شهروندان خود را همچون دشمنان جنگی هدف قرار میدهد.
هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، نیز تاکید کرد آنکارا استفاده از خشونت علیه ایران را تایید یا توجیه نمیکند و اولویت خود را جلوگیری از بیثباتی از مسیر دیپلماسی میداند.
وینستون پیترز، وزیر امور خارجه نیوزیلند، سرکوب اعتراضات در ایران را «خشن و بیرحمانه» توصیف کرد و ضمن محکومکردن کشتار معترضان، از انتقال نگرانیهای جدی دولتش به سفارت ایران خبر داد و به شهروندان نیوزیلندی توصیه کرد در صورت امکان ایران را ترک کنند.
واکنش نمایندگان پارلمانها
کورنیلیا زاییلد، رییس پارلمان ایالتی برلین، با اعلام همبستگی با معترضان ایران گفت اعتراضات سراسری نشان میدهد «شجاعت میتواند از ترس نیرومندتر باشد» و تاکید کرد آزادی، پایه و اساس هر دموکراسی است.
الی کوهانیم، معاون سابق نماینده ویژه آمریکا در نظارت و مبارزه با یهودستیزی، با مقایسه نیروهای سرکوب در ایران با حماس نوشت تصاویر حضور مسلحانه آنها در خیابانها، یادآور نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی است که در هفتم اکتبر دست به کشتار زدند.
سباستین تینکین، نماینده پارلمان اروپا، خواستار دعوت از شاهزاده رضا پهلوی برای سخنرانی در پارلمان اروپا شد و گفت پس از سالها گفتوگو با مقامهای جمهوری اسلامی، زمان شنیدن صدای معترضان ایرانی فرارسیده است.
همچنین امید نوریپور با اشاره به سرکوبهای گسترده در ایران گفت اتحادیه اروپا باید فشار مالی را افزایش دهد و سپاه پاسداران را در فهرست گروههای تروریستی قرار دهد؛ اقدامی که به گفته او پاسخ ضروری به «کشتار و خشونت عریان» است.
حمایتها در کره جنوبی
نمایندگان پارلمان کره جنوبی در حال آمادهسازی قطعنامهای برای محکوم کردن سرکوب اعتراضات در ایران هستند؛ لی آنجو، عضو ارشد حزب حاکم، اعلام کرد این قطعنامه با تاکید بر حفاظت از جان شهروندان ایرانی و واکنش مسئولانه و هماهنگ جامعه بینالمللی تدوین شده و تاکنون دستکم ۵۰ نماینده از آن حمایت کردهاند.
همزمان حزب «اصلاح میهن» با انتشار بیانیهای، جمهوری اسلامی را با دیکتاتور پیشین کره جنوبی، چان دوهوان، مقایسه و وضعیت کنونی ایران را مشابه دوران خیزش گوانگجو در ۱۹۸۰ توصیف کرد.
دولت کره جنوبی نیز در بیانیهای رسمی، سرکوب اعتراضات در ایران را نگرانکننده خواند، با استفاده از زور علیه معترضان مسالمتجو مخالفت کرد و خواستار حلوفصل مسالمتآمیز بحران از طریق گفتوگو، احترام به حقوق بنیادین و جلوگیری از تشدید تنشها شد.
در ادامه حمایت نمایندگان پارلمانها از اعتراضات ایران، لیندزی گراهام، سناتور جمهوریخواه نزدیک به ترامپ، در دیدار با شاهزاده رضا پهلوی گفت انتخاب رهبر آینده ایران بر عهده مردم این کشور است و ابراز امیدواری کرد روزی این فرصت فراهم شود.
او همچنین تاکید کرد: «با تمام وجود باور دارم که کمک در راه است». در استرالیا نیز آرون ویولی، عضو مجلس نمایندگان، سرکوب خشونتآمیز اعتراضات، شلیک مستقیم به معترضان و قطع اینترنت را بهشدت محکوم کرد و گفت هیچ حکومتی که مردم خود را میکشد مشروعیت ندارد و جمهوری اسلامی مشروعیت خود را از دست داده است.
همزمان در اروپا، نوربرت روتگن، نماینده پارلمان آلمان، تاکید کرد تروریستی خواندن سپاه پاسداران تاثیر ملموسی خواهد داشت و با افزایش فشار مالی و سیاسی بر سرآمدان دستگاه سرکوب، فشار بر رژیمی را که به گفته او تنها به خشونت متکی است، تشدید میکند.
او و دیگر مقامهای اروپایی خواستار پاسخگویی عاملان سرکوب و افزایش همبستگی بینالمللی برای حمایت از مردم ایران شدند.
اعضای این خانواده در زمان وقوع حادثه داخل خودروی شخصی خود حضور داشتند و در جریان اعتراضات، خودروی آنها از سوی ماموران حکومتی به رگبار گلوله بسته شد.
در پی این تیراندازی، سه نفر از سرنشینان خودرو جان باختند.
مصطفوی ۵۵ ساله و بازنشسته آموزش و پرورش بود. بنیعامریان ۴۸ سال داشت و از کارکنان بازنشسته سازمان تامین اجتماعی کرج بود. فرزندشان، دانیال، ۱۹ ساله و دانشجوی رشته کامپیوتر بود.
اطلاعات دریافتی حاکی از آن است که داود مصطفوی، پسر بزرگتر خانواده، نیز هنگام تیراندازی در خودرو حضور داشته و با وجود اصابت گلوله، زنده مانده است.
با این حال، جزییاتی درباره شدت جراحات او منتشر نشده است.
شبکه وکلای «یککلمه»، پنجشنبه ۲۵ دی در بیانیهای اعلام کرد کشتار گسترده معترضان در روزهای اخیر نتیجه یک سرکوب «سازمانیافته و از پیش طراحیشده» بوده و از نظر حقوق بینالملل مصداق روشن جنایت علیه بشریت است.
خاکسپاری تحت تدابیر شدید امنیتی
همه اعضای خانواده مصطفوی که در کرج هدف گلوله قرار گرفتند، متولد شهرستان سنقر در استان کرمانشاه بودند.
گزارشها نشان میدهند این خانواده پیشتر در اعتراضات فعال بودند و بهطور مستمر در تجمعات مشارکت میکردند.
به گفته منابع محلی، پیکرهای سه عضو جانباخته این خانواده به سنقر انتقال یافت و در روزهای گذشته، پیش از ساعت شش صبح، تحت تدابیر شدید امنیتی و با اجبار ماموران در این شهرستان به خاک سپرده شد.
شورای سردبیری ایراناینترنشنال پیشتر در بیانیهای اعلام کرد در بزرگترین کشتار تاریخ معاصر ایران، نیروهای سرکوب جمهوری اسلامی عمدتا در دو شب پیاپی، پنجشنبه و جمعه ۱۸ و ۱۹ دی، دستکم ۱۲ هزار نفر را به قتل رساندند.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، این شهروندان عمدتا به دست نیروهای سپاه پاسداران و بسیج کشته شدند.
حساب فارسی وزارت امور خارجه آمریکا ۲۵ دی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت رژیم ایران در جریان انقلاب ملی ایرانیان، از فناوری پهپادهای نظامی علیه معترضان استفاده کرده است.
در این پیام آمده است: «رژیم جمهوری اسلامی شهروندان ایرانی را مانند مبارزان دشمن میبیند و علیه آنها جنگ به راه میاندازد. جهان آنچه را این رژیم انجام میدهد، میبیند و این فراموش نخواهد شد.»
از سوی دیگر ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند روند انتقال پیکر معترضان به پزشکی قانونی کهریزک همچنان ادامه دارد.
بر اساس ویدیویی که صحت آن به تایید ایراناینترنشنال رسیده، پیکر دهها معترض کشتهشده در سولههای پزشکی قانونی کهریزک در چهارشنبه ۲۴ دی دیده میشود.
در این ویدیو، همچنین یک تریلی مشاهده میشود که ماموران امنیتی در حال تخلیه شمار دیگری از اجساد از آن هستند.
بر اساس این تحلیل که در وبسایت موسسه واشینگتن منتشر شده است، حکومت ایران همچنان انواع سلاحهای نظامی را در اختیار دارد، اما سرانجام مهمترین ابزار حکومتهای اقتدارگرا را از دست داده است: ترس.
به گفته سینگ، جمهوری اسلامی نزدیک به پنج دهه با خشونت مردم ایران را سرکوب کرده و همزمان در خاورمیانه و فراتر از آن به بیثباتی دامن زده است. با این حال، به نظر میرسد حکومت اکنون وارد بحرانی راهبردی شده که امکان خروج از آن را ندارد.
جمهوری اسلامی تاکنون برای تضمین بقای خود کوشیده با آنچه دو تهدید اصلی تلقی کرده، مقابله کند: از یک سو جامعهای نسبتا جوان، تحصیلکرده و دارای مشارکت سیاسی در داخل ایران، و از سوی دیگر، کشورهایی در منطقه و خارج از آن، بهویژه ایالات متحده، که از تهدیدهای پیاپی حکومت نگران بودهاند.
در این مسیر، «ترس» ابزار محوری جمهوری اسلامی بوده است؛ چه با ایجاد هراس در واشینگتن و دیگر بازیگران از این که تشدید تقابل با تهران میتواند به جنگی منطقهای بینجامد، و چه با القای این تصور در میان مردم ایران که اعتراضها نه به حمایت بینالمللی، بلکه صرفا به سرکوب و انتقام حکومت منتهی خواهد شد.
سینگ افزود نشانههای روشنی وجود دارد که «ترس و راهبرد حکومت بر پایه آن» فرو ریخته است. ایالات متحده و اسرائیل پس از دههها تردید، به رویارویی مستقیم با ایران روی آوردهاند و حتی از احتمال حملات بیشتر سخن میگویند.
این که ایرانیان بتوانند خشونت حکومت را تاب بیاورند و اعتراضها را ادامه دهند، هنوز روشن نیست، اما آشکار است که این خیزش هم از نظر وسعت و هم از نظر تنوع و ماهیت عوامل اقتصادی و سیاسی محرک، با اعتراضهای پیشین تفاوت اساسی دارد.
سینگ در حالی به حذف «وحشتآفرینی» از سازوکارهای سرکوب جمهوری اسلامی اشاره میکند که حکومت در دهههای گذشته کوشیده است با تکیه بر سیاست «النصر بالرعب» مخالفان را مرعوب کند و مانع از شکلگیری اعتراضات شود.
جمهوری اسلامی پس از هفتم اکتبر
رویه حکومت برای سرکوب در داخل و تسلیح گروههای نیابتی در خارج برای سالها موثر بود و جمهوری اسلامی بابت خونی که در ایران و سراسر منطقه ریخت، بهای اندکی پرداخت کرد.
این الگو در نهایت با حمله هفتم اکتبر حماس به اسرائیل شکسته شد.
اسرائیل پس از مقابله با حماس و حزبالله، در جریان جنگ ۱۲ روزه با حملات مستقیم، بازدارندگی تهران را به چالش کشید. در حالی که بخش مهمی از توان نیابتی، پدافندی، موشکی و هستهای جمهوری اسلامی هدف قرار گرفت، حکومت واکنش محدودی از خود نشان داد.
اکنون که اسرائیل و آمریکا بدون بروز جنگ منطقهای از خط قرمز حمله مستقیم به ایران عبور کردهاند، به احتمال زیاد این نوع عملیات به بخشی دائمی از سیاست آنان در برخورد با جمهوری اسلامی تبدیل میشود.
این روند حتی پس از پایان دوران ریاستجمهوری دونالد ترامپ و نخستوزیری بنیامین نتانیاهو نیز ادامه خواهد داشت.
آیا تغییر واقعی در جمهوری اسلامی ممکن است؟
سینگ نوشت اکنون برای حکومتی که بقای خود را در خطر میبیند، راهحل جایگزین روشنی وجود ندارد.
پذیرش مطالبات آمریکا و اسرائیل یا تحمل اعتراضهای مردمی و مطالبه تغییر، نه فقط تصمیمهایی دشوار هستند، بلکه در تعارض کامل با ایدئولوژی خیالپردازانهای هستند که حکومت از زمان تاسیس خود به آن پایبند مانده است.
دشمنی با آمریکا و حاکمیت مطلق روحانیت برای رهبران جمهوری اسلامی سیاست قابل تغییر نیست، بلکه بخشی از هویت و ستونهای اصلی قدرت آنان است.
سینگ تاکید کرد اکنون زمان توافق هستهای تازه یا هر نوع تعاملی برای کاهش فشار بر تهران نیست. بهجای گشودن راه فرار برای حکومت از دوراهی سرنوشتساز «تغییر یا فروپاشی»، واشینگتن باید فشار بر جمهوری اسلامی را افزایش دهد و همزمان از مردم ایران حمایت کند.
در وضعیتی که خطر اقدام نظامی بهشکل جدی متوجه حکومت است، هم دشمنان ایران و هم مردم کشور با دورهای حساس و پرخطر روبهرو هستند.
این احتمال را نمیتوان نادیده گرفت که حکومت از سر استیصال برای حفظ بقا، بهدنبال شتاب بخشیدن به برنامه تسلیحات هستهای، انجام عملیاتهای تروریستی، یا تشدید سرکوب و کشتار مردم برود.
اما چنین اقداماتی که ممکن است از نگاه رهبران جمهوری اسلامی راه نجات بهنظر برسند، در عمل تنها فشارها را بر حکومت افزایش میدهند و احتمال اعتراضهای تازه، حملات نظامی جدید و حتی تسریع فروپاشی حکومت را بیشتر میکنند.
