ترامپ خبر برافراشتن پرچم شیر و خورشید بر فراز سفارت تهران در لندن را بازنشر کرد

ترامپ در تروث سوشال خبر برافراشتن پرچم شیر و خورشید بر فراز سفارت جمهوری اسلامی در لندن را بازنشر کرد و عنوان این خبر را در پست خود نوشت.

ترامپ در تروث سوشال خبر برافراشتن پرچم شیر و خورشید بر فراز سفارت جمهوری اسلامی در لندن را بازنشر کرد و عنوان این خبر را در پست خود نوشت.
در عنوان این خبر فاکس نیوز آمده است: «یک معترض از دیوار سفارت ایران در لندن بالا رفت، پرچم حکومت را پایین کشید و نماد پیش از انقلاب را برافراشت.»

انقلاب ملی ایرانیان علیه جمهوری اسلامی در طول روز و شب شنبه ۲۰ دی ماه برای چهاردهمین روز متوالی ادامه یافت. گزارشهای دریافتی با وجود قطعی سراسری اینترنت، حاکی از تداوم اعتراضات در مناطق مختلف، در پاسخ به فراخوان شاهزاده رضا پهلوی بود.
گزارشها حاکی از آن است که شهروندان، نمادهای جمهوری اسلامی را در سطح شهرهای مختلف منهدم و پاکسازی میکنند.
از سویی، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «ایران آزادی را پیش روی خود میبیند، شاید بیش از هر زمان دیگر.»
او افزود: «ایالات متحده آمریکا آماده کمک است.»
ادامه اعتراضات خیابانی در مناطق مختلف ایران
بر اساس گزارشها و اخبار ارسالی به ایراناینترنشنال، شنبه ۲۰ دی، شهروندان معترض در بسیاری از شهرها از جمله تهران، اهواز، مشهد، تبریز، ارومیه، شیراز، شهسوار، گوهردشت کرج و همچنین فاز سه شهرک اندیشه در شهریار به خیابانها آمدند. در این ارتباط، بازار تبریز و ارومیه تعطیل بودند.
در تهران، تجمعهای اعتراضی از جمله در پونک، ستارخان، اشرفی اصفهانی، تهرانپارس، سلسبیل، شهرک راهآهن، بلوار صبا، شریعتی، میدان هروی، چیتگر، شهرآرا و شهرک غرب و پاسداران برگزار شدند.
معترضان در این تجمعها ضمن طرح شعارهایی علیه علی خامنهای، شعارهایی مانند «جاوید شاه» و «پهلوی بر میگرده» سر دادند.
در این حال، نیروهای نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی شنبه به منظور جلوگیری از اعتراضات در زاهدان بهصورت گسترده در نقاط مختلف این شهر مستقر شده بودند.
از سویی، حزب دموکرات کردستان ایران در شبکه اجتماعی ایکس نوشت سپاه پاسداران به دستور علی خامنهای مسئولیت سرکوب معترضان را عهدهدار شده است.
این حزب افزود: «احتمال ریزش نیروهای امنیتی افزایش یافته است. به همین دلیل، علی خامنهای دستگاههای نظامی و امنیتی را در بالاترین سطح آمادهباش قرار داده است.»
این حزب در پیامی دیگر در ایکس نوشت اعتراضات سراسری در ایران وارد «فاز تازهای» شده است.
نت بلاکس: قطع اینترنت در سراسر کشور همچنان بهطور کامل برقرار است
نت بلاکس، نهاد مستقل پایش وضعیت اینترنت، شنبه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ایران اکنون ۴۸ ساعت است که آفلاین شده. دادههای فنی نشان میدهند قطع اینترنت در سراسر کشور همچنان بهطور کامل برقرار است.»
این نهاد افزود: «در این شرایط، رهبران رژیم به انتشار روایت خود از رویدادها در فضای آنلاین ادامه دادهاند، در حالی که کلید قطع آنها صدای ۹۰ میلیون ایرانی را خاموش کرده است.»
در این ارتباط، بر اساس اطلاعات دریافت شده توسط ایراناینترنشنال، در شرایطی که در برخی از شهرهای بزرگ امکان خبر رسانی و یا ارسال ویدیوها وجود داشت، در شهرهای کوچکتر بهدلیل دسترسی محدود به استارلینک، ارسال و دریافت تصاویر با دشواری بیشتری همراه بود.
در همین حال، حساب شورای حقوق بشر سازمان ملل در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد هیئت مستقل بینالمللی حقیقتیاب سازمان ملل درباره جمهوری اسلامی، از تهران خواسته است هرچه سریعتر، دسترسی به اینترنت و ارتباطات تلفن همراه را برقرار کند.
این نهاد همچنین از حکومت ایران خواست به سرکوب خشونتآمیز اعتراضات سراسری پایان دهد.
از سوی دیگر، کنفدراسیون کار ایران-خارج از کشور با انتشار فراخوانی خطاب به اتحادیههای کارگری در سراسر جهان، هشدار داد که قطع اینترنت میتواند زمینه را برای سرکوبی گستردهتر و پنهانتر علیه اعتراضات جاری در ایران فراهم کند.
این تشکل کارگری در نامهای که برای فدراسیونها و اتحادیههای بینالمللی کارگری ارسال شده است، اعلام کرد کارگران، معلمان، پرستاران و بازنشستگان نقش پررنگی در این تجمعات دارند و استدلال کرد واکنش حکومت، حملهای مستقیم به جنبش کارگری و همچنین حقوق مدنی گستردهتر است.
حمایت ایرانیان خارج از کشور از انقلاب ملی در ایران
همزمان با چهاردهمین روز انقلاب ملی در ایران، ایرانیان ساکن خارج از کشور نیز در شهرهای مختلف جهان به اعتراضات و تجمعات خود ادامه دادند.
در این ارتباط، میتوان به تجمعها در واشینگتن، برلین، کلن، استکهلم، لندن، اسلو، فرانکفورت، کپنهاگ، تورنتو، نیوکاسل، رم، ایروان، دوسلدورف، بارسلون، ریچموندهیل، تفلیس، والنسیا، مونترال، و لایپزیگ اشاره کرد.
در همین حال، ایرانیان در تجمع مقابل سفارت حکومت ایران در لندن، پرچم جمهوری اسلامی را پایین کشیدند و پرچم شیر و خورشید را به جای آن نصب کردند.
واکنشهای بینالمللی
برای چندیم بار در روزهای گذشته، رییسجمهوری آمریکا، با انتشار پستی در شبکه اجتماعی تروت سوشال از معترضان در ایران حمایت کرد و اینبار نوشت: «ایران آزادی را بیش از هر زمان دیگری، پیش روی خود میبیند.»
او تاکید کرد که آمریکا آماده کمک است.
پس از آن، لیندزی گراهام، سناتور جمهوریخواه، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس خطاب به مردم ایران نوشت: «کابوس طولانی شما بهزودی به پایان میرسد. شجاعت و عزم شما برای خاتمه دادن به ظلم، از سوی رییسجمهوری آمریکا و همه دوستداران آزادی دیده شده است.»
او افزود وقتی رییسجمهور ترامپ میگوید «عظمت را به ایران بازگردانیم»، مقصودش این است که «معترضان در ایران باید بر آیتاللهها پیروز شوند.»
به گفته این سناتور، ترامپ آگاه است که ایران هرگز با آیتاللهها و عواملشان در راس قدرت، کشور بزرگی نخواهد شد.
او در پایان خطاب به کسانی در ایران در حال فداکاری هستند، نوشت: «خدا نگهدارتان. کمک در راه است.»
همچنین تام کاتن، سناتور جمهوریخواه، نوشت ترامپ درست میگوید، آمریکا کنار مردم شجاع ایران ایستاده است؛ مردمی که علیه دیکتاتورهای خونخوار خود به پا خاستهاند.
رابرت گارسیا، نماینده کنگره آمریکا هم نوشت: «ما باید کنار مردم ایران بایستیم، مردمی که با شجاعت به خیابانها آمدهاند تا کرامت، دموکراسی و حق تعیین سرنوشت خود را مطالبه کنند. آنها خواهان پایان جمهوری اسلامی و رژیم اقتدارگرای آن هستند. مردم ایران شایسته صلح و آزادیاند.»
همچنین کاراوس گیمنز، نماینده کنگره آمریکا، نوشت: «کنگره در کنار زنان و مردان شجاع ایران ایستاده است.»
مایک پمپئو، وزیر خارجه پیشین آمریکا، نیز در مصاحبه با شبکه خبری فاکس با اشاره به انقلاب ملی ایرانیان گفت: «ما قبلا چنین اعتراضهایی را دیدهایم. در سال ۲۰۰۹ [جنبش سبز]، شرایط تا حدی شبیه امروز بود، اما اوباما هیچ اقدامی صورت نداد و حتی از مردم ایران حمایت لفظی هم نکرد.»
پمپئو افزود: «در مقابل، ترامپ موضعی کاملا متفاوت دارد و این میتواند مردم ایران را تشویق کند تا حکومتی را که میخواهند به دست آورند.»
او اضافه کرد: «ما میدانیم که آیتالله بهسادگی کنار نخواهد رفت. او آرام و بیسروصدا قدرت را ترک نمیکند؛ همانگونه که حماس و حزبالله به مسیر خود ادامه میدهند.»
پمپئو گفت: «هیچکس نمیتواند با قطعیت بگوید نتیجه چه خواهد شد، اما این بار شرایط متفاوت است. اکنون میبینیم نیروهای ارتش ایران به شهروندان شلیک نمیکنند. ارتش با سپاه پاسداران، بسیج و دیگر نیروهای سرکوب که آیتالله از آنها استفاده میکند، فرق دارد.»
آندری سیبیها، وزیر خارجه اوکراین، نیز با حمایت از انقلاب ملی ایرانیان گفت: «ما از جامعه بینالمللی میخواهیم در واکنش به خشونت جمهوری اسلامی علیه مردم خود و حمایت آن از جنگ جنایتکارانه روسیه علیه اوکراین، اعمال فشارهای بیشتری [علیه تهران] را مدنظر قرار دهد.»
از سوی دیگر، یولیا کلوکنر، رییس پارلمان فدرال آلمان، با انتشار ویدیویی در اینستاگرام گفت زنان و مردان ایرانی «علیه رهبری سیاسی خود دست به تظاهرات میزنند، میخواهند آزاد زندگی کنند و خواهان حقوق بنیادین هستند.»
او افزود: «اما این خواستهها کوچک و کماهمیت جلوه داده میشوند و اینترنت هم قطع میشود.»
کلوکنر ادامه داد: «باید از مردم ایران در دفاع از حقوق بنیادین و آزادیهای اساسیشان حمایت کرد. یک رهبری سیاسی وظیفه دارد از مردم خود محافظت کند، نه اینکه آنها را اعدام کند.»
همچنین هفت نماینده پارلمان اروپا در پیامی مشترک از مطالبه مردم ایران برای تغییر حکومت جمهوری اسلامی حمایت کردند.
در این میان، ملیسا لنتسمن، معاون رهبر حزب محافظهکار کانادا، در ایکس نوشت: «ما از روز نخست در کنار مردم شجاع ایران بودهایم و حمایتمان هرگز پایان نخواهد یافت.»
او افزود: «آزادی و عدالت همیشه از ظلم و ستم پایدارتر خواهند بود.»
فردریک کارهولم، نماینده پارلمان سوئد، نیز ایکس نوشت: «رژیم اسلامگرای ایران همان رفتاری را به نمایش میگذارد که هر رژیم اقتدارگرا هنگام به خطر افتادن قدرتش انجام میدهد؛ خفه کردن آزادی بیان. با این حال، به لطف استارلینک میتوان دید چه رویدادهایی در جریان است.»
او نوشت ایرانیان با وجود خطر تیراندازی یا اعدام، شجاعتی عظیم از خود نشان میدهند و اکنون امید به برقراری دموکراسی، نظم و آزادی پدید آمده است.

دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، برای چهارمین بار در روزهای گذشته به جمهوری اسلامی هشدار داد و اعلام کرد ایالات متحده آماده کمک به مردم ایران است. همزمان موجی از حمایت و اظهارنظرهای مقامها و سیاستمداران آمریکا، اروپا و دیگر کشورها از اعتراضات سراسری در ایران همراه شده است.
رییس جمهوری آمریکا، شنبه ۲۰ دیماه در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «ایران آزادی را پیش روی خود میبیند، شاید بیش از هر زمان دیگری.» او در ادامه تاکید کرد: «ایالات متحده آمریکا آماده کمک است.»
این پست ترامپ با فاصله اندکی توسط وزیر جنگ آمریکا نیز بازنشر شد.
این اظهارات در حالی مطرح شد که حضور میلیونی معترضان در شهرهای مختلف ایران ادامه دارد و گزارشها از تشدید فضای امنیتی و محدودیتهای ارتباطی منجمله قطع کامل اینترنت و حتی اینترنت ملی حکایت دارد.
ترامپ در پستی دیگر با بازنشر گزارش فاکسنیوز ، ویدئویی از نصب پرچم شیر و خورشید بر سر در سفارت ایران در لندن منتشر کرد.
همزمان، لیندزی گراهام، سناتور جمهوریخواه آمریکا، برای دومین بار بهصراحت از نزدیک بودن کمک به مردم ایران سخن گفت.
او شنبه ۲۰ دیماه در پیامی در شبکه ایکس خطاب به مردم ایران نوشت: «کابوس طولانی شما بهزودی به پایان میرسد. شجاعت و عزم شما برای خاتمه دادن به ظلم، از سوی رییسجمهوری آمریکا و همه دوستداران آزادی دیده شده است.»
گراهام افزود: «وقتی رییسجمهوری ترامپ میگوید عظمت را به ایران بازگردانیم، مقصودش این است که معترضان در ایران باید بر آیتاللهها پیروز شوند.»
او تاکید کرد ترامپ آگاه است که ایران با آیتاللهها و عواملشان در راس قدرت، هرگز کشور بزرگی نخواهد شد و در پایان نوشت: «خدا نگهدارتان. کمک در راه است.»
نیکی هیلی، سفیر پیشین آمریکا در سازمان ملل، نیز در شبکه ایکس نوشت: «رژیم جمهوری اسلامی هرگز به این اندازه ضعیف نبوده است.» او ابراز امیدواری کرد این لحظه همان زمانی باشد که مردم ایران به آزادی و امکان ساختن آیندهای بهتر دست یابند و خطاب به معترضان افزود: «استوار باشید؛ ما در کنار شما هستیم.»
مایک پمپئو، وزیر خارجه پیشین آمریکا، در مصاحبه با فاکسنیوز با اشاره به آنچه «انقلاب ملی ایرانیان» خواند، گفت اعتراضات کنونی با جنبش سبز سال ۲۰۰۹ تفاوت دارد.
او یادآوری کرد که در آن زمان دولت اوباما حتی حمایت لفظی از مردم ایران نکرد، اما ترامپ موضعی کاملا متفاوت دارد و این میتواند مردم ایران را به ادامه اعتراضات تشویق کند.
پمپئو تاکید کرد رهبر جمهوری اسلامی بهسادگی کنار نخواهد رفت و افزود نتیجه نهایی نامشخص است، اما شرایط اینبار متفاوت است و به گفته او ارتش ایران با سپاه پاسداران و نیروهای سرکوب تفاوت دارد.
وزارت خارجه آمریکا نیز در موضعی رسمی اعلام کرد رییسجمهوری این کشور در کنار مردم ایران ایستاده است.
حساب فارسی این وزارتخانه در واکنش به سخنان خامنهای نوشت مردم ایران به «۴۷ سال دروغ و شکست کامل این رژیم» پی بردهاند.
در همین حال، وزارت خارجه آمریکا از گزارشها درباره بهکارگیری نیروهای حزبالله و شبهنظامیان عراقی برای سرکوب اعتراضات ابراز نگرانی کرد و اعلام کرد استفاده از این نیروها علیه شهروندان ایران «خیانت عمیق» به مردم است.
تام کاتن، سناتور جمهوریخواه، و رابرت گارسیا، نماینده کنگره آمریکا، نیز در پیامهایی جداگانه تاکید کردند آمریکا باید در کنار مردم ایران بایستد؛ مردمی که به گفته آنها برای کرامت، دموکراسی و حق تعیین سرنوشت خود به خیابانها آمدهاند.
در سطح بینالمللی، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل با ابراز نگرانی شدید از گزارشهای مربوط به خشونت، جانباختگان، تخریب اموال و قطع اینترنت، تاکید کرد حق اعتراض مسالمتآمیز باید حفظ شود و همه موارد مرگومیر باید بهطور مستقل و شفاف بررسی شود. شورای حقوق بشر سازمان ملل نیز خواستار پایان سرکوب و بازگرداندن فوری اینترنت شد.
در اروپا، مقامهای ارشد از جمله رییس پارلمان اروپا، رییس کمیسیون اروپا، رییس پارلمان آلمان، وزیر خارجه بریتانیا، نمایندگان پارلمانهای سوئد و ایتالیا و هفت نماینده پارلمان اروپا، با محکوم کردن سرکوب اعتراضات، خواستار آزادی زندانیان، تحریم عوامل سرکوب و حمایت عملی از مردم ایران شدند. آنها تاکید کردند حتی با وجود قطع اینترنت، جهان صدای معترضان ایرانی را میشنود.
در اسرائیل نیز یک مقام ارشد به کانال ۱۲ گفت برای نخستین بار نشانههایی وجود دارد که اعتراضات ثبات جمهوری اسلامی را به چالش کشیده است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در گفتوگو با اکونومیست گفت انقلابها زمانی موفقترند که از درون شکل بگیرند و تاکید کرد اسرائیل قصد مداخله در تحولات داخلی ایران را ندارد، اما هشدار داد هرگونه حمله جمهوری اسلامی پیامدهای سنگینی خواهد داشت.
همزمان، مقامها و فعالان سیاسی در ترکیه، مولداوی، اوکراین و کانادا نیز با انتشار پیامهایی از خیزش ملی ایرانیان حمایت کردند و بر همبستگی با مردم ایران تاکید داشتند.
این مجموعه مواضع نشان میدهد همزمان با تداوم اعتراضات داخلی، فشار و حمایت بینالمللی از مطالبات معترضان ایرانی به شکل بیسابقهای در حال گسترش است.

مسعود ذاتپرور، قهرمان بدنسازی، روز پنج شنبه ۱۸ دی ۱۴۰۴ در جریان اعتراضات شهر رشت بر اثر اصابت گلوله جنگی جان باخت. یک منبع آگاه به ایران اینترنشنال گفته خانواده مسعود ذاتپرور در تماس با او، این خبر را تأیید کردهاند.
ذاتپرور همزمان با اولین فراخوان شاهزاده رضا پهلوی، با انتشار آخرین پست خود در اینستاگرام، از حضور در خیابان خبر داده بود: «فقط حق خودمان را میخواهیم. صدایی که چهل سال از من خفه شده، باید فریاد زده شود. خودتان باعث حال این روزهای ما هستید. خودتان جوانی، امید، آرزو و حداقلها را از ما گرفتید. امروز من هستم. هستم تا فردا در آیینه خودم را نگاه نکنم و بگویم بیرگ بودم، بیغیرت بودم. ایستادم، بهایش هرچه باشد، میدهم. من، مسعود ذاتپرور، امروز کف خیابانم، نه ترسی دارم، نه نگرانی! حقم را میخواهم.»
این ورزشکار ۳۹ ساله که دو دوره قهرمان فیزیک کلاسیک جهان شده بود، پس از پایان دوره حرفهای، بهعنوان مربی و تمریندهنده علاوهبر کار در باشگاههای بدنسازی، بهصورت آنلاین و غیرحضوری نیز ورزشکاران پرشماری را تمرین میداد و کشتهشدن او در شبکههای اجتماعی بازتاب گستردهای در بین همدورهایها و شاگردان او داشته است.
از شروع انقلاب ملی ایرانیان علیه جمهوری اسلامی، نیروی سرکوب حکومت ورزشکارانی چون عرفان بزرگی، امیرمحمد کوهکن و رضا عظیمزاده را به قتل رسانده است.

همزمان با انقلاب ملی علیه جمهوری اسلامی در داخل کشور، تجمعهای حمایتی و اعتراضی ایرانیان خارج کشور نیز در شهرهای مختف جهان از جمله توکیو، هامبورگ، بوداپست، اوکلند و نیویورک آغاز شده و ادامه دارد.
شاهزاده رضا پهلوی شامگاه ۱۹ دی در پیامی ویدیویی به مردم ایران، بهدنبال تظاهرات گسترده آنان در شهرهای مختلف که در پی فراخوان او انجام شد، خواستار آغاز اعتصاب سراسری و نیز حضور مردم در خیابانها در ساعت شش بعدازظهر شنبه و یکشنبه، ۲۰ و ۲۱ دیماه شد.
از سوی دیگر، بر اساس ویدیوی رسیده به ایراناینترنشنال، ایرانیان مقیم بروکسل در حمایت از انقلاب ملی ایران، مقابل سفارت جمهوری اسلامی تجمع اعتراضی برگزار کردند.
گروهی از ایرانیان مقیم آدلاید در استرالیا، برای حمایت از انقلاب ملی ایرانیان تجمع کرده و سرود «ای ایران» را همخوانی کردند.
صدها شهروند ایرانی ساکن تورنتو کانادا با تجمع مقابل ساختمان دفتر سیبیسی، شبکه ملی کانادا، خواستار پوشش گستردهتر انقلاب ملی ایرانیان شدند.
آنها با تاکید بر قطع گسترده اینترنت از سوی جمهوری اسلامی، از این شبکه خواستند صدای مردم معترض ایران باشد.
گروهی از ایرانیان مقیم پرث در استرالیا، شنبه ۲۰ دی برای حمایت از انقلاب ملی ایرانیان تجمع کرده و شعار «جاوید شاه» سردادند.
ایرانیان مقیم توکیو در ژاپن نیز شامگاه جمعه با شعار «جاوید شاه» در خیابان تجمع برگزار کردند.
ویدیوی رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد ایرانیان مقیم بوداپست در مجارستان، برای حمایت از انقلاب ملی ایرانیان تجمع کردند و شعار «جاوید شاه» دادند.
همچنین ایرانیان مقیم اوکلند در نیوزیلند، شامگاه جمعه با برافراشتن پرچم شیر و خورشید و فریاد شعار «جاوید شاه»، پرچم جمهوری اسلامی را پاره کردند.
ایرانیان مقیم نیویورک در آمریکا، شامگاه جمعه با برافراشتن پرچم شیر و خورشید فریاد «مرگ بر خامنهای» سردادند.

به نوشته ساوث چاینا مورنینگ پست، اعتراضهای سراسری در ایران که علیه گرانی و سقوط ارزش ریال آغاز شد، برای نخستین بار از زمان انقلاب سال ۱۳۵۷، طیفی کمسابقه از جامعه را کنار هم قرار داده و حکومت را به آستانه فروپاشی برده است.
با توجه به فراخوانهای شاهزاده رضا پهلوی، انتظارات برای تغییر در رأس و اساس جمهوری اسلامی در حال افزایش است.
وبسایت ساوث چاینا مورنینگ پست (South China Morning Post) نوشت اعتراضهای سراسری علیه جهش هزینههای زندگی، برای نخستین بار از زمان انقلاب ۵۷، طیفی کمسابقه از جامعه را کنار هم قرار داده است: از بازاریان نزدیک به حکومت و تنگدستان محافظهکار روستایی تا طبقه متوسط شهری و جهانوطنی.
اعتراضات سراسری و انقلاب ملی که بهدنبال سقوط شدید ارزش ریال در پی جنگ ۱۲ روزه جمهوری اسلامی با اسرائیل و ایالات متحده در خرداد ماه شعلهور شد، به کانونی برای ابراز خشم عمومی نسبت به فساد، سوءمدیریت اقتصادی و شکستهای سیاست خارجی حکومت ایران تحت رهبری علی خامنهای ۸۶ ساله تبدیل شده است.
به گفته تحلیلگران، این اعتراضها با احساس عمیق بیعدالتی اجتماعی پیش میرود؛ احساسی ناشی از شکاف فزاینده میان ایرانیان عادی که برای بقا دستوپنجه نرم میکنند و امتیازات ویژه برای نخبگان حاکم.
همزمان، والاستریت ژورنال در سرمقالهای گزارش داد فراخوان شاهزاده رضا پهلوی برای تجمع سراسری، به یکی از گستردهترین موجهای اعتراض در سالهای اخیر انجامید و شهرهای بزرگ ایران، از جمله تهران و مشهد، شاهد حضور پرشمار معترضان در خیابانها بود.
در سرمقاله شنبه ۲۰ دیماه این روزنامه آمده است شاهزاده رضا پهلوی با فراخوان از تبعید، ریسک بزرگی را پذیرفت؛ چرا که اگر استقبال گستردهای صورت نمیگرفت، اعتبار سیاسی او زیر سؤال میرفت.
اما به نوشته والاستریت ژورنال، «مردم ایران به این فراخوان پاسخ دادند» و موج اعتراضها شتاب گرفت.
فرزان ثابت، پژوهشگر ارشد مرکز حکمرانی جهانی مستقر در ژنو، پیش از این هشدار داده بود که «شرایط امروز ایران حاد است».
او در یادداشتی در شبکههای اجتماعی، یک روز پس از آغاز اعتراضها، نوشت: «رویدادهای قابل پیشبینی میتوانند شرایط را برای مداخله خارجی، اقدام نظامی، شکاف و ریزش در میان نخبگان و تشدید اعتراضها فراهم کنند.»
به باور او، چشمانداز تغییرات ساختاری اکنون «در بالاترین سطح خود از دهه نخست انقلاب و جنگ قرار دارد - و همچنان در حال افزایش است».
اسفندیار باتمانقلیچ، بنیانگذار بنیاد بورس و بازار مستقر در لندن، نیز استدلال کرده است که «پیشرفتهایی بهسوی نوعی تغییر سیاسی بنیادین در ایران در حال شکلگیری است».
سرکوب و تشدید بحران
انقلاب ملی ایرانیان در سال ۱۴۰۴، سومین موج بزرگ اعتراضهای ضدحکومتی از سال ۹۸ به شمار میرود. ناظران انتظار داشتهاند که مقامها بار دیگر به بازداشت و اعمال زور متوسل شوند؛ اقدامی که خامنهای و دیگر شخصیتهای حکومتی آن را پاسخی به «اغتشاشهای سازماندهیشده از سوی دشمن» توصیف کردهاند.
اما سرکوب خشونتبار از سوی سپاه پاسداران یا نیروهای بسیج میتواند خطر مداخله نظامی را بهدنبال داشته باشد. مداخلهای که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در صورت ریختهشدن خون غیرنظامیان، به آن تهدید کرده است.
ساوث چاینا مورنینگ پست نوشت در همین حال، دولت مسعود پزشکیان همچنان با دست بسته عمل میکند؛ هم بهدلیل بازگشت تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل و هم بهسبب کنترل فراگیر خامنهای بر تصمیمهای کلیدی سیاستگذاری.
در مواجهه با کسری بودجه فزاینده و افت قیمت نفت، لایحه بودجه دولت در پی اجرای اصلاحات ساختاری دیرهنگام بود؛ از جمله یکسانسازی نرخ رسمی ارزشگذاریشده ریال با نرخ بازار آزاد و حذف حدود ۱۰ میلیارد دلار یارانههای غیرشفاف به نفع واردکنندگان و تولیدکنندگان خاص.
یارانه نان نیز کاهش یافت و قیمت فرآوردههای نفتی وارداتی به نرخ بازار گره خورد. تلاشی برای تثبیت اقتصاد.
با این حال، این اقدامات عمدتا فشار مالی را به خانوارها منتقل کرده است.
اقتصاددانان انتظار دارند نرخ تورم بسیار فراتر از رقم رسمی ۵۲ درصدی اعلامشده در آذر ماه افزایش یابد. دولت تلاش کرده با پرداخت یارانه ماهانه همگانی هفت دلاری، بخشی از فشار را کاهش دهد. رقمی که تنها کسری از حداقل دستمزد ماهانه ۱۰۵ دلاری است.
باربارا اسلاوین، تحلیلگر باسابقه ایران در مرکز استیمسون مستقر در واشینگتن، گفته است تورم «تحملناپذیر» شده و افزوده است: «بالاخره باید جایی این وضعیت بشکند.»
شکاف در رأس قدرت و سناریوهای پیش رو
بیثباتی درونی در جمهوری اسلامی در حال افزایش است. مرگ ابراهیم رئیسی، رییسجمهوری پیشین و جانشین بالقوه خامنهای، در سانحه سقوط بالگرد، رقابتها در درون حکومت را تشدید کرده است: «خامنهای بهطور فزایندهای از سوی مدعیان جانشینی، از جمله حسن روحانی، رییسجمهوری پیشین اصلاحطلب، و محمود احمدینژاد، رییسجمهوری پوپولیست سابق، بهدلیل ناکامیهای متعدد حکومت، هدف انتقاد قرار گرفته است.»
منتقدان به بحران اقتصادی، سرکوب سیاسی و ناتوانی آشکار تهران در مقابله با حملات اسرائیل و آمریکا در جنگ ۱۲ روزه اشاره میکنند. درگیریای که فرماندهان ارشد نظامی را از میان برد و برنامه غنیسازی هستهای را عملا از کار انداخت.
برخی تحلیلگران معتقدند فشار همزمان خیابان و نخبگان، حکومت را به نقطهای شکننده رسانده است.
دنیس سیترینوویچ، رییس پیشین بخش پژوهش ایران در اطلاعات نظامی اسرائیل، در یادداشتی در شبکههای اجتماعی نوشت: «هرچه این وضعیت طولانیتر و حادتر شود، احتمال تغییرات دراماتیک درون حکومت بیشتر خواهد شد.»
علی الفونه، از تحلیلگران مسائل ایران، نیز درباره وضعیت موجود به «مدل ونزوئلا» اشاره کرد: تغییر رهبری بدون فروپاشی کلی نظام.
به گفته او، چنین وضعیتی ممکن است زمانی رخ دهد که رهبری جمعی ایران - شامل سران قوه مجریه، قضاییه، مقننه و نیروهای امنیتی - «تصمیم بگیرد خامنهای را قربانی کنند و با ایالات متحده به توافق برسد».
سیترینوویچ معتقد است سپاه پاسداران «بیشتر تمایل دارد» ریاستجمهوری غیرنظامی را در چارچوب رهبری جمعی حفظ کند تا این که مستقیما قدرت را در دست بگیرد؛ مسیری که میتواند به کاهش تحریمها، بازگشت سرمایهگذاری غرب، تثبیت اقتصادی و در نهایت بقای نظام منجر شود.
با این حال، اسلاوین معتقد است ایران به گذار دموکراتیک از طریق همهپرسی قانون اساسی و پایان حکومت اسلامگرایان نیاز دارد.





